reltext

Chapter 7

1 quid necesse est homini maiora se quaerere cum ignoret quid conducat sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo velut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit

Original Hebrew

ט֥וֹבט֥ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
שֵׁ֖םש֖םשֵׁםשםshema nameH8034HNcmsa
מִ/שֶּׁ֣מֶןמ/ש֣מןמִ/שֶּׁמֶןמ/שמןmi./She.menmore than/ ointmentH9006H8081HR+Ncmsa
ט֑וֹבט֑ובטוֹבטובTovgoodH2896AHAamsa
וְ/י֣וֹםו/י֣וםוְ/יוֹםו/יוםve./Yomand/ [the] day ofH9002H3117GHC+Ncmsc
הַ/מָּ֔וֶתה/מ֔ותהַ/מָּוֶתה/מותha./Ma.vet<the>/ deathH9009H4194HTd+Ncmsa
מִ/יּ֖וֹםמ/י֖וםמִ/יּוֹםמ/יוםmi./Yommore than/ [the] day ofH9006H3117GHR+Ncmsc
הִוָּלְדֽ/וֹ\׃הולד/ו\הִוָּלְדֽ/וֹ\׃הולד/ו\hi.val.D/obeing born/ heH3205H9043\H9016HVNcc+Sp3ms

2 melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa et dies mortis die nativitatis

Original Hebrew

ט֞וֹבט֞ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
לָ/לֶ֣כֶתל/ל֣כתלָ/לֶכֶתל/לכתla./Le.khetto/ goH9005H1980GHR+Vqcc
אֶל\־אל\אֶל\־אל\'el-toH0413\H9014HR
בֵּֽית\־בית\בֵּֽית\־בית\beit-a house ofH1004B\H9014HNcmsc
אֵ֗בֶלא֗בלאֵבֶלאבל'E.velmourningH0060HNcmsa
מִ/לֶּ֙כֶת֙מ/ל֙כת֙מִ/לֶּכֶתמ/לכתmi./Le.khetmore than/ to goH9006H1980GHR+Vqcc
אֶל\־אל\אֶל\־אל\'el-toH0413\H9014HR
בֵּ֣יתב֣יתבֵּיתביתbeita house ofH1004BHNcmsc
מִשְׁתֶּ֔המשת֔המִשְׁתֶּהמשתהmish.Teha feastH4960HNcmsa
בַּ/אֲשֶׁ֕רב/אש֕רבַּ/אֲשֶׁרב/אשרba./'a.Sherin/ thatH9003H0834BHR+Tr
ה֖וּאה֖ואהוּאהואhu'thisH1931HPp3ms
ס֣וֹףס֣וףסוֹףסוףSof[is] [the] end ofH5490HNcmsc
כָּל\־כל\כָּל\־כל\kol-everyH3605\H9014HNcmsc
הָ/אָדָ֑םה/אד֑םהָ/אָדָםה/אדםha./'a.Dam<the>/ personH9009H0120GHTd+Ncmsa
וְ/הַ/חַ֖יו/ה/ח֖יוְ/הַ/חַיו/ה/חיve./ha./Chaiand/ the/ living personH9002H9009H2416AHC+Td+Aamsa
יִתֵּ֥ןית֥ןיִתֵּןיתןyi.Tenhe will giveH5414HHVqi3ms
אֶל\־אל\אֶל\־אל\'el-toH0413\H9014HR
לִבּֽ/וֹ\׃לב/ו\לִבּֽ/וֹ\׃לב/ו\li.B/oheart/ hisH3820AH9023\H9016HNcmsc+Sp3ms

3 melius est ire ad domum luctus quam ad domum convivii in illa enim finis cunctorum admonetur hominum et vivens cogitat quid futurum sit

Original Hebrew

ט֥וֹבט֥ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
כַּ֖עַסכ֖עסכַּעַסכעסKa.'asvexationH3708AHNcmsa
מִ/שְּׂחֹ֑קמ/שח֑קמִ/שְּׂחֹקמ/שחקmi./se.Chokmore than/ laughterH9006H7814HR+Ncmsa
כִּֽי\־כי\כִּֽי\־כי\ki-forH3588A\H9014HTc
בְ/רֹ֥עַב/ר֥עבְ/רֹעַב/רעve./Ro.a'by/ sadness ofH9003H7455HR+Ncmsc
פָּנִ֖יםפנ֖יםפָּנִיםפניםpa.NimfaceH6440HHNcmpa
יִ֥יטַבי֥יטביִיטַבייטבYi.tavit will be goodH3190HVqi3ms
לֵֽב\׃לב\לֵֽב\׃לב\Leva heartH3820A\H9016HNcmsa

4 melior est ira risu quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis

Original Hebrew

לֵ֤בל֤בלֵבלבlev[the] heart ofH3820AHNcmsc
חֲכָמִים֙חכמים֙חֲכָמִיםחכמיםcha.kha.Mimwise peopleH2450HAampa
בְּ/בֵ֣יתב/ב֣יתבְּ/בֵיתב/ביתbe./Veit[is] in/ a house ofH9003H1004BHR+Ncmsc
אֵ֔בֶלא֔בלאֵבֶלאבל'E.velmourningH0060HNcmsa
וְ/לֵ֥בו/ל֥בוְ/לֵבו/לבve./Levand/ [the] heart ofH9002H3820AHC+Ncmsc
כְּסִילִ֖יםכסיל֖יםכְּסִילִיםכסיליםke.si.LimfoolsH3684HAampa
בְּ/בֵ֥יתב/ב֥יתבְּ/בֵיתב/ביתbe./Veit[is] in/ a house ofH9003H1004BHR+Ncmsc
שִׂמְחָֽה\׃שמחה\שִׂמְחָֽה\׃שמחה\sim.ChahgladnessH8057\H9016HNcfsa

5 cor sapientium ubi tristitia est et cor stultorum ubi laetitia

Original Hebrew

ט֕וֹבט֕ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
לִ/שְׁמֹ֖עַל/שמ֖עלִ/שְׁמֹעַל/שמעli/sh.Mo.a'to/ listen toH9005H8085GHR+Vqcc
גַּעֲרַ֣תגער֣תגַּעֲרַתגערתga.'a.Rat[the] rebuke ofH1606HNcfsc
חָכָ֑םחכ֑םחָכָםחכםcha.Khama wise [person]H2450HAamsa
מֵ/אִ֕ישׁמ/א֕ישמֵ/אִישׁמ/אישme./'Ishmore than/ someoneH9006H0376IHR+Ncmsa
שֹׁמֵ֖עַשמ֖עשֹׁמֵעַשמעsho.Me.a'[who] listens toH8085GHVqrmsa
שִׁ֥ירש֥ירשִׁירשירshir[the] song ofH7892AHNcmsc
כְּסִילִֽים\׃כסילים\כְּסִילִֽים\׃כסילים\ke.si.LimfoolsH3684\H9016HAampa

6 melius est a sapiente corripi quam stultorum adulatione decipi

Original Hebrew

כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
כְ/ק֤וֹלכ/ק֤ולכְ/קוֹלכ/קולkhe./Kollike/ [the] sound ofH9004H6963HHR+Ncmsc
הַ/סִּירִים֙ה/סירים֙הַ/סִּירִיםה/סיריםha./si.Rim<the>/ thornsH9009H5518BHTd+Ncmpa
תַּ֣חַתת֣חתתַּחַתתחתTa.chatunderH8478GHNcmsc
הַ/סִּ֔ירה/ס֔ירהַ/סִּירה/סירha./Sirthe/ potH9009H5518AHTd+Ncfsa
כֵּ֖ןכ֖ןכֵּןכןkensoH3651CHD
שְׂחֹ֣קשח֣קשְׂחֹקשחקse.Chok[the] laughter ofH7814HNcmsc
הַ/כְּסִ֑ילה/כס֑ילהַ/כְּסִילה/כסילha./ke.Silthe/ foolH9009H3684HTd+Aamsa
וְ/גַם\־ו/גם\וְ/גַם\־ו/גם\ve./gam-and/ alsoH9002H1571\H9014HC+D
זֶ֖הז֖הזֶהזהzehthisH2088HTm
הָֽבֶל\׃הבל\הָֽבֶל\׃הבל\Ha.vel[is] futilityH1892\H9016HNcmsa

7 quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla sic risus stulti sed et hoc vanitas

Original Hebrew

כִּ֥יכ֥יכִּיכיkiforH3588AHTc
הָ/עֹ֖שֶׁקה/ע֖שקהָ/עֹשֶׁקה/עשקha./'O.shek<the>/ oppressionH9009H6233HTd+Ncmsa
יְהוֹלֵ֣ליהול֣ליְהוֹלֵליהוללye.ho.Lelit will make look foolishH1984IHVpi3ms
חָכָ֑םחכ֑םחָכָםחכםcha.Khama wise [person]H2450HAamsa
וִֽ/יאַבֵּ֥דו/יאב֥דוִֽ/יאַבֵּדו/יאבדvi./'a.Bedso/ it may destroyH9002H0006HC+Vpu3ms
אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
לֵ֖בל֖בלֵבלבleva heartH3820AHNcmsa
מַתָּנָֽה\׃מתנה\מַתָּנָֽה\׃מתנה\ma.ta.Naha bribeH4979\H9016HNcfsa

8 calumnia conturbat sapientem et perdet robur cordis illius

Original Hebrew

ט֛וֹבט֛ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
אַחֲרִ֥יתאחר֥יתאַחֲרִיתאחרית'a.cha.Rit[the] end ofH0319HNcfsc
דָּבָ֖רדב֖רדָּבָרדברda.Vara matterH1697IHNcmsa
מֵֽ/רֵאשִׁית֑/וֹמ/ראשית֑/ומֵֽ/רֵאשִׁית/וֹמ/ראשית/וme./re.shi.T/omore than/ beginning/ itsH9006H7225GH9023HR+Ncfsc+Sp3ms
ט֥וֹבט֥ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
אֶֽרֶךְ\־ארך\אֶֽרֶךְ\־ארך\'e.rekh-a [person] patient ofH0750\H9014HAamsc
ר֖וּחַר֖וחרוּחַרוחRu.achspiritH7307GHNcfsa
מִ/גְּבַהּ\־מ/גבה\מִ/גְּבַהּ\־מ/גבה\mi./ge.vah-more than/ a [person] proud ofH9006H1364\H9014HR+Aamsc
רֽוּחַ\׃רוח\רֽוּחַ\׃רוח\Ru.achspiritH7307G\H9016HNcfsa

9 melior est finis orationis quam principium melior est patiens arrogante

Original Hebrew

אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תְּבַהֵ֥לתבה֥לתְּבַהֵלתבהלte.va.Helyou be hastyH0926HVpj2ms
בְּ/רֽוּחֲ/ךָ֖ב/רוח/ך֖בְּ/רֽוּחֲ/ךָב/רוח/ךbe./ru.cha./Khain/ spirit/ yourH9003H7307JH9021HR+Ncfsc+Sp2ms
לִ/כְע֑וֹסל/כע֑וסלִ/כְעוֹסל/כעוסli/kh.'osto/ become angryH9005H3707HR+Vqcc
כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
כַ֔עַסכ֔עסכַעַסכעסKha.'asangerH3708AHNcmsa
בְּ/חֵ֥יקב/ח֥יקבְּ/חֵיקב/חיקbe./Cheikin/ [the] bosom ofH9003H2436GHR+Ncmsc
כְּסִילִ֖יםכסיל֖יםכְּסִילִיםכסיליםke.si.LimfoolsH3684HAampa
יָנֽוּחַ\׃ינוח\יָנֽוּחַ\׃ינוח\ya.Nu.achit settlesH5117\H9016HVqi3ms

10 ne velox sis ad irascendum quia ira in sinu stulti requiescit

Original Hebrew

אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תֹּאמַר֙תאמר֙תֹּאמַרתאמרto.Maryou sayH0559HVqj2ms
מֶ֣המ֣המֶהמהmehwhy?H4100HPi
הָיָ֔ההי֔ההָיָההיהha.Yahwas itH1961HVqp3ms
שֶׁ֤/הַ/יָּמִים֙ש֤/ה/ימים֙שֶׁ/הַ/יָּמִיםש/ה/ימיםshe./hai./ya.mimthat/ the/ daysH9007H9009H3117GHTr+Td+Ncmpa
הָ/רִ֣אשֹׁנִ֔יםה/ר֣אשנ֔יםהָ/רִאשֹׁנִיםה/ראשניםha./Ri.sho.Nim<the>/ formerH9009H7223HHTd+Aompa
הָי֥וּהי֥והָיוּהיוha.Yuthey wereH1961HVqp3cp
טוֹבִ֖יםטוב֖יםטוֹבִיםטוביםto.VimgoodH2896AHAampa
מֵ/אֵ֑לֶּהמ/א֑להמֵ/אֵלֶּהמ/אלהme./'E.lehmore than/ theseH9006H0428HR+Tm
כִּ֛יכ֛יכִּיכיkiforH3588AHTc
לֹ֥אל֥אלֹאלאlo'notH3808HTn
מֵ/חָכְמָ֖המ/חכמ֖המֵ/חָכְמָהמ/חכמהme./cha.khe.Mahfrom/ wisdomH9006H2451HR+Ncfsa
שָׁאַ֥לְתָּשא֥לתשָׁאַלְתָּשאלתsha.'Al.tayou have askedH7592HVqp2ms
עַל\־על\עַל\־על\'al-onH5921A\H9014HR
זֶֽה\׃זה\זֶֽה\׃זה\ZehthisH2088\H9016HTm

11 ne dicas quid putas causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt stulta est enim huiuscemodi interrogatio

Original Hebrew

טוֹבָ֥הטוב֥הטוֹבָהטובהto.Vah[is] goodH2896AHAafsa
חָכְמָ֖החכמ֖החָכְמָהחכמהchokh.mahwisdomH2451HNcfsa
עִֽם\־עם\עִֽם\־עם\'im-withH5973A\H9014HR
נַחֲלָ֑הנחל֑הנַחֲלָהנחלהna.cha.Lahan inheritanceH5159HNcfsa
וְ/יֹתֵ֖רו/ית֖רוְ/יֹתֵרו/יתרve./yo.Terand/ [is] an advantageH9002H3148HC+Ncmsa
לְ/רֹאֵ֥יל/רא֥ילְ/רֹאֵיל/ראיle./ro.'Eito/ [those who] seeH9005H7200GHR+Vqrmpc
הַ/שָּֽׁמֶשׁ\׃ה/שמש\הַ/שָּֽׁמֶשׁ\׃ה/שמש\ha./Sha.mesh<of> the/ sunH9009H8121\H9016HTd+Ncbsa

12 utilior est sapientia cum divitiis et magis prodest videntibus solem

Original Hebrew

כִּ֛יכ֛יכִּיכיkiforH3588AHTc
בְּ/צֵ֥לב/צ֥לבְּ/צֵלב/צלbe./Tzel[is] <in>/ a shadeH9003H6738HR+Ncmsa
הַֽ/חָכְמָ֖הה/חכמ֖ההַֽ/חָכְמָהה/חכמהha./cha.khe.Mah<the>/ wisdomH9009H2451HTd+Ncfsa
בְּ/צֵ֣לב/צ֣לבְּ/צֵלב/צלbe./Tzel[is] <in>/ a shadeH9003H6738HR+Ncmsa
הַ/כָּ֑סֶףה/כ֑סףהַ/כָּסֶףה/כסףha./Ka.sef<the>/ moneyH9009H3701GHTd+Ncmsa
וְ/יִתְר֣וֹןו/יתר֣וןוְ/יִתְרוֹןו/יתרוןve./yit.Ronand/ [the] advantage ofH9002H3504HC+Ncmsc
דַּ֔עַתד֔עתדַּעַתדעתDa.'atknowledgeH1847HNcfsa
הַֽ/חָכְמָ֖הה/חכמ֖ההַֽ/חָכְמָהה/חכמהha./cha.khe.Mah<the>/ wisdomH9009H2451HTd+Ncfsa
תְּחַיֶּ֥התחי֥התְּחַיֶּהתחיהte.chai.Yehit preserves aliveH2421HVpi3fs
בְעָלֶֽי/הָ\׃בעלי/ה\בְעָלֶֽי/הָ\׃בעלי/ה\ve.'a.Lei./haowners/ itsH1167JH9024\H9016HNcmpc+Sp3fs

13 sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo

Original Hebrew

רְאֵ֖הרא֖הרְאֵהראהre.'EhconsiderH7200HHVqv2ms
אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
מַעֲשֵׂ֣המעש֣המַעֲשֵׂהמעשהma.'a.Seh[the] work ofH4639GHNcmsc
הָ/אֱלֹהִ֑יםה/אלה֑יםהָ/אֱלֹהִיםה/אלהיםha./'E.lo.Him<the>/ GodH9009H0430GHTd+Ncmpa
כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
מִ֤ימ֤ימִימיmiwho?H4310HPi
יוּכַל֙יוכל֙יוּכַליוכלyu.Khalis he ableH3201HVqi3ms
לְ/תַקֵּ֔ןל/תק֔ןלְ/תַקֵּןל/תקןle./ta.Kento/ straightenH9005H8626HR+Vpcc
אֵ֖תא֖תאֵתאת'et<obj.>H0853HTo
אֲשֶׁ֥ראש֥ראֲשֶׁראשר'a.Sher[that] whichH0834AHTr
עִוְּתֽ/וֹ\׃עות/ו\עִוְּתֽ/וֹ\׃עות/ו\i.ve.T/ohe has bent/ itH5791H9033\H9016HVpp3ms+Sp3ms

14 considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit

Original Hebrew

בְּ/י֤וֹםב/י֤וםבְּ/יוֹםב/יוםbe./Yomon/ a day ofH9003H3117GHR+Ncmsc
טוֹבָה֙טובה֙טוֹבָהטובהto.VahgoodH2896CHNcfsa
הֱיֵ֣ההי֣ההֱיֵההיהhe.YehbeH1961HVqv2ms
בְ/ט֔וֹבב/ט֔ובבְ/טוֹבב/טובve./Tovin/ goodH9003H2896BHR+Aamsa
וּ/בְ/י֥וֹםו/ב/י֥וםוּ/בְ/יוֹםו/ב/יוםu./ve./Yomand/ on/ a day ofH9002H9003H3117GHC+R+Ncmsc
רָעָ֖הרע֖הרָעָהרעהra.'AhadversityH7451CHNcfsa
רְאֵ֑הרא֑הרְאֵהראהre.'EhconsiderH7200HHVqv2ms
גַּ֣םג֣םגַּםגםgamalsoH1571HD
אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
זֶ֤הז֤הזֶהזהzehthisH2088HTm
לְ/עֻמַּת\־ל/עמת\לְ/עֻמַּת\־ל/עמת\le./'u.mat-<to>/ exactly asH9005H5980\H9014HR+Ncfsc
זֶה֙זה֙זֶהזהzehthisH2088HTm
עָשָׂ֣העש֣העָשָׂהעשה'a.Sahhe has madeH6213HHVqp3ms
הָֽ/אֱלֹהִ֔יםה/אלה֔יםהָֽ/אֱלֹהִיםה/אלהיםha./'E.lo.Him<the>/ GodH9009H0430GHTd+Ncmpa
עַל\־על\עַל\־על\'al-onH5921A\H9014HR
דִּבְרַ֗תדבר֗תדִּבְרַתדברתdiv.RatreasonH1700HNcfsc
שֶׁ/לֹּ֨אש/ל֨אשֶׁ/לֹּאש/לאshe./Lo'that/ notH9007H3808HTr+Tn
יִמְצָ֧אימצ֧איִמְצָאימצאyim.Tza'he will find outH4672HVqi3ms
הָֽ/אָדָ֛םה/אד֛םהָֽ/אָדָםה/אדםha./'a.Dam<the>/ humankindH9009H0120GHTd+Ncmsa
אַחֲרָ֖י/ואחר֖י/ואַחֲרָי/ואחרי/ו'a.cha.Ra/vafter/ himH0310AH9033HAcmpc+Sp3ms
מְאֽוּמָה\׃מאומה\מְאֽוּמָה\׃מאומה\me.'U.mahanythingH3972\H9016HNcfsa

15 in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias

Original Hebrew

אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
הַ/כֹּ֥לה/כ֥להַ/כֹּלה/כלha./Kol<the>/ everythingH9009H3605HTd+Ncmsa
רָאִ֖יתִירא֖יתירָאִיתִיראיתיra.'I.tiI have seenH7200GHVqp1cs
בִּ/ימֵ֣יב/ימ֣יבִּ/ימֵיב/ימיbi./Meiin/ [the] days ofH9003H3117GHR+Ncmpc
הֶבְלִ֑/יהבל֑/יהֶבְלִ/יהבל/יhev.L/ifutility/ myH1892H9020HNcmsc+Sp1bs
יֵ֤שׁי֤שיֵשׁישyeshthereH3426HAcbsa
צַדִּיק֙צדיק֙צַדִּיקצדיקtza.Dik[is] a righteous [person]H6662HAamsa
אֹבֵ֣דאב֣דאֹבֵדאבד'o.Ved[who] perishesH0006HVqrmsa
בְּ/צִדְק֔/וֹב/צדק֔/ובְּ/צִדְק/וֹב/צדק/וbe./tzid.K/oin/ righteousness/ hisH9003H6664GH9023HR+Ncmsc+Sp3ms
וְ/יֵ֣שׁו/י֣שוְ/יֵשׁו/ישve./Yeshand/ thereH9002H3426HC+Acbsa
רָשָׁ֔ערש֔ערָשָׁערשעra.Sha'[is] a wicked [person]H7563HNcmsa
מַאֲרִ֖יךְמאר֖יךמַאֲרִיךְמאריךma.'a.Rikh[who] prolongsH0748HVhrmsa
בְּ/רָעָתֽ/וֹ\׃ב/רעת/ו\בְּ/רָעָתֽ/וֹ\׃ב/רעת/ו\be./ra.'a.T/oin/ evil/ hisH9003H7451IH9023\H9016HR+Ncfsc+Sp3ms

16 haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua

Original Hebrew

אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תְּהִ֤יתה֤יתְּהִיתהיte.Hiyou beH1961HVqj2ms
צַדִּיק֙צדיק֙צַדִּיקצדיקtza.DikrighteousH6662HAamsa
הַרְבֵּ֔ההרב֔ההַרְבֵּההרבהhar.BehgreatlyH7235AHVhaa
וְ/אַל\־ו/אל\וְ/אַל\־ו/אל\ve./'al-and/ may notH9002H0408\H9014HC+Tn
תִּתְחַכַּ֖םתתחכ֖םתִּתְחַכַּםתתחכםtit.cha.Kamyou make yourself wiseH2449HVtj2ms
יוֹתֵ֑ריות֑ריוֹתֵריותרyo.TerexcessH3148HNcmsa
לָ֖/מָּהל֖/מהלָ/מָּהל/מהLa./mah<to>/ why?H9005H4100HR+Pi
תִּשּׁוֹמֵֽם\׃תשומם\תִּשּׁוֹמֵֽם\׃תשומם\ti.sho.Memwill you destroy yourselfH8074G\H9016HVti2ms

17 noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas

Original Hebrew

אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תִּרְשַׁ֥עתרש֥עתִּרְשַׁעתרשעtir.Sha'you be wickedH7561HVqj2ms
הַרְבֵּ֖ההרב֖ההַרְבֵּההרבהhar.BehgreatlyH7235AHVhaa
וְ/אַל\־ו/אל\וְ/אַל\־ו/אל\ve./'al-and/ may notH9002H0408\H9014HC+Tn
תְּהִ֣יתה֣יתְּהִיתהיte.Hiyou beH1961HVqj2ms
סָכָ֑לסכ֑לסָכָלסכלsa.Khala foolH5530HAamsa
לָ֥/מָּהל֥/מהלָ/מָּהל/מהLa./mah<to>/ why?H9005H4100HR+Pi
תָמ֖וּתתמ֖ותתָמוּתתמותta.Mutwill you dieH4191HVqi2ms
בְּ/לֹ֥אב/ל֥אבְּ/לֹאב/לאbe./Lo'at/ notH9003H3808HR+Tn
עִתֶּֽ/ךָ\׃עת/ך\עִתֶּֽ/ךָ\׃עת/ך\'i.Te./khatime/ yourH6256H9021\H9016HNcbsc+Sp2ms

18 ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo

Original Hebrew

ט֚וֹבט֚ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
אֲשֶׁ֣ראש֣ראֲשֶׁראשר'a.SherthatH0834AHTr
תֶּאֱחֹ֣זתאח֣זתֶּאֱחֹזתאחזte.'e.Chozyou will take holdH0270HVqi2ms
בָּ/זֶ֔הב/ז֔הבָּ/זֶהב/זהba./Zehon/ thisH9003H2088HR+Tm
וְ/גַם\־ו/גם\וְ/גַם\־ו/גם\ve./gam-and/ alsoH9002H1571\H9014HC+D
מִ/זֶּ֖המ/ז֖המִ/זֶּהמ/זהmi./Zehfrom/ thisH9006H2088HR+Tm
אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תַּנַּ֣חתנ֣חתַּנַּחתנחta.Nachyou give rest toH5117HVhj2ms
אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
יָדֶ֑/ךָיד֑/ךיָדֶ/ךָיד/ךya.De./khahand/ yourH3027GH9021HNcbsc+Sp2ms
כִּֽי\־כי\כִּֽי\־כי\ki-forH3588A\H9014HTc
יְרֵ֥איר֥איְרֵאיראye.Re'[one] fearingH3373HAamsc
אֱלֹהִ֖יםאלה֖יםאֱלֹהִיםאלהים'E.lo.Him<of> GodH0430GHNcmpa
יֵצֵ֥איצ֥איֵצֵאיצאye.Tze'he will go outH3318GHVqi3ms
אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
כֻּלָּֽ/ם\׃כל/ם\כֻּלָּֽ/ם\׃כל/ם\ku.La/mall of/ themH3605H9028\H9016HNcmsc+Sp3mp

19 bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit

Original Hebrew

הַֽ/חָכְמָ֖הה/חכמ֖ההַֽ/חָכְמָהה/חכמהha./cha.khe.Mah<the>/ wisdomH9009H2451HTd+Ncfsa
תָּעֹ֣זתע֣זתָּעֹזתעזta.'Ozit gives strengthH5810HVqi3fs
לֶ/חָכָ֑םל/חכ֑םלֶ/חָכָםל/חכםle./cha.Khamto the/ wise [person]H9005H2450HRd+Aamsa
מֵֽ/עֲשָׂרָה֙מ/עשרה֙מֵֽ/עֲשָׂרָהמ/עשרהme./'a.sa.Rahmore than/ tenH9006H6235HR+Ncfsa
שַׁלִּיטִ֔יםשליט֔יםשַׁלִּיטִיםשליטיםsha.li.TimrulersH7989HAampa
אֲשֶׁ֥ראש֥ראֲשֶׁראשר'a.SherwhoH0834AHTr
הָי֖וּהי֖והָיוּהיוha.Yuthey areH1961HVqp3cp
בָּ/עִֽיר\׃ב/עיר\בָּ/עִֽיר\׃ב/עיר\ba./'Irin the/ cityH9003H5892B\H9016HRd+Ncfsa

20 sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis

Original Hebrew

כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
אָדָ֔םאד֔םאָדָםאדם'a.Dama personH0120GHNcmsa
אֵ֥יןא֥יןאֵיןאין'einthere notH0369HNcmsc
צַדִּ֖יקצד֖יקצַדִּיקצדיקtza.Dik[is] righteous [person]H6662HAamsa
בָּ/אָ֑רֶץב/א֑רץבָּ/אָרֶץב/ארץba./'A.retzon the/ earthH9003H0776GHRd+Ncfsa
אֲשֶׁ֥ראש֥ראֲשֶׁראשר'a.SherwhoH0834AHTr
יַעֲשֶׂה\־יעשה\יַעֲשֶׂה\־יעשה\ya.'a.seh-he doesH6213A\H9014HVqi3ms
טּ֖וֹבט֖ובטּוֹבטובTovgoodH2896BHAamsa
וְ/לֹ֥או/ל֥אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn
יֶחֱטָֽא\׃יחטא\יֶחֱטָֽא\׃יחטא\ye.che.Ta'he sinsH2398\H9016HVqi3ms

21 non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet

Original Hebrew

גַּ֤םג֤םגַּםגםgamalsoH1571HD
לְ/כָל\־ל/כל\לְ/כָל\־ל/כל\le./kholto/ allH9005H3605\H9014HR+Ncmsc
הַ/דְּבָרִים֙ה/דברים֙הַ/דְּבָרִיםה/דבריםha./de.va.Rimthe/ wordsH9009H1697IHTd+Ncmpa
אֲשֶׁ֣ראש֣ראֲשֶׁראשר'a.SherwhichH0834AHTr
יְדַבֵּ֔רוּידב֔רויְדַבֵּרוּידברוye.da.Be.rupeople speakH1696GHVpi3mp
אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תִּתֵּ֖ןתת֖ןתִּתֵּןתתןti.Tenyou giveH5414HHVqj2ms
לִבֶּ֑/ךָלב֑/ךלִבֶּ/ךָלב/ךli.Be./khaheart/ yourH3820AH9021HNcmsc+Sp2ms
אֲשֶׁ֥ראש֥ראֲשֶׁראשר'a.SherthatH0834AHTr
לֹֽא\־לא\לֹֽא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
תִשְׁמַ֥עתשמ֥עתִשְׁמַעתשמעtish.Ma'you will hearH8085GHVqi2ms
אֶֽת\־את\אֶֽת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
עַבְדְּ/ךָ֖עבד/ך֖עַבְדְּ/ךָעבד/ך'av.de./Khaservant/ yourH5650H9021HNcmsc+Sp2ms
מְקַלְלֶֽ/ךָ\׃מקלל/ך\מְקַלְלֶֽ/ךָ\׃מקלל/ך\me.ka.Le./chacursing/ youH7043H9031\H9016HVprmsc+Sp2ms

22 sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi

Original Hebrew

כִּ֛יכ֛יכִּיכיkiforH3588AHTc
גַּם\־גם\גַּם\־גם\gam-alsoH1571\H9014HD
פְּעָמִ֥יםפעמ֥יםפְּעָמִיםפעמיםpe.'a.MimtimesH6471HNcmpa
רַבּ֖וֹתרב֖ותרַבּוֹתרבותra.BotmanyH7227AHAafpa
יָדַ֣עיד֣עיָדַעידעya.Da'it knowsH3045HVqp3ms
לִבֶּ֑/ךָלב֑/ךלִבֶּ/ךָלב/ךli.Be./khaheart/ yourH3820AH9021HNcmsc+Sp2ms
אֲשֶׁ֥ראש֥ראֲשֶׁראשר'a.SherthatH0834AHTr
גַּם\־גם\גַּם\־גם\gam-alsoH1571\H9014HD
אַתָּ֖האת֖האַתָּהאתה'atyouH0859AHPp2ms
קִלַּ֥לְתָּקל֥לתקִלַּלְתָּקללתki.Lal.tayou have cursedH7043HVpp2ms
אֲחֵרִֽים\׃אחרים\אֲחֵרִֽים\׃אחרים\'a.che.RimothersH0312\H9016HAampa

23 scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis

Original Hebrew

כָּל\־כל\כָּל\־כל\kol-allH3605\H9014HNcmsa
זֹ֖הז֖הזֹהזהzohthisH2090HTm
נִסִּ֣יתִינס֣יתינִסִּיתִינסיתיni.Si.tiI have put to [the] testH5254GHVpp1cs
בַֽ/חָכְמָ֑הב/חכמ֑הבַֽ/חָכְמָהב/חכמהva./cha.khe.Mahby <the>/ wisdomH9003H2451HRd+Ncfsa
אָמַ֣רְתִּיאמ֣רתיאָמַרְתִּיאמרתי'a.Mar.tiI saidH0559HVqp1cs
אֶחְכָּ֔מָהאחכ֔מהאֶחְכָּמָהאחכמה'ech.Ka.mahlet me be wiseH2449HVqc1cs
וְ/הִ֖יאו/ה֖יאוְ/הִיאו/היאve./Hi'and/ itH9002H1931HC+Pp3fs
רְחוֹקָ֥הרחוק֥הרְחוֹקָהרחוקהre.cho.Kah[was] farH7350HAafsa
מִמֶּֽ/נִּי\׃ממ/ני\מִמֶּֽ/נִּי\׃ממ/ני\mi.Me./nifrom/ meH4480AH9030\H9016HRd+Sp1bs

24 cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me

Original Hebrew

רָח֖וֹקרח֖וקרָחוֹקרחוקra.Chok[is] far awayH7350HAamsa
מַה\־מה\מַה\־מה\mah-whateverH4100\H9014HPi
שֶּׁ/הָיָ֑הש/הי֑השֶּׁ/הָיָהש/היהshe./ha.Yah[that] which/ <it> has beenH9007H1961HTr+Vqp3ms
וְ/עָמֹ֥ק\׀ו/עמ֥ק\וְ/עָמֹק\׀ו/עמק\ve./'a.Mokand/ deepH9002H6013\H9015HC+Aamsa
עָמֹ֖קעמ֖קעָמֹקעמק'a.MokdeepH6013HAamsa
מִ֥ימ֥ימִימיmiwho?H4310HPi
יִמְצָאֶֽ/נּוּ\׃ימצא/נו\יִמְצָאֶֽ/נּוּ\׃ימצא/נו\yim.tza.'E./nuwill he find out/ itH4672H9033\H9016HVqi3ms+Sp3ms

25 multo magis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam

Original Hebrew

סַבּ֨וֹתִֽיסב֨ותיסַבּוֹתִֽיסבותיsa.Bo.tiI turnedH5437GHVqp1cs
אֲנִ֤יאנ֤יאֲנִיאני'a.NiIH0589HPp1bs
וְ/לִבִּ/י֙ו/לב/י֙וְ/לִבִּ/יו/לב/יve./li.B/i<and>/ heart/ myH9002H3820AH9020HC+Ncmsc+Sp1bs
לָ/דַ֣עַתל/ד֣עתלָ/דַעַתל/דעתla./Da.'atto/ knowH9005H3045HR+Vqcc
וְ/לָ/ת֔וּרו/ל/ת֔ורוְ/לָ/תוּרו/ל/תורve./la./Turand/ to/ examineH9002H9005H8446HC+R+Vqcc
וּ/בַקֵּ֥שׁו/בק֥שוּ/בַקֵּשׁו/בקשu./va.Keshand/ to seekH9002H1245HC+Vpcc
חָכְמָ֖החכמ֖החָכְמָהחכמהchokh.mahwisdomH2451HNcfsa
וְ/חֶשְׁבּ֑וֹןו/חשב֑וןוְ/חֶשְׁבּוֹןו/חשבוןve./chesh.Bonand/ an explanationH9002H2808HC+Ncmsa
וְ/לָ/דַ֙עַת֙ו/ל/ד֙עת֙וְ/לָ/דַעַתו/ל/דעתve./la./Da.'atand/ to/ knowH9002H9005H3045HC+R+Vqcc
רֶ֣שַׁער֣שערֶשַׁערשעRe.sha'wickednessH7562HNcmsa
כֶּ֔סֶלכ֔סלכֶּסֶלכסלKe.selstupidityH3689HNcmsa
וְ/הַ/סִּכְל֖וּתו/ה/סכל֖ותוְ/הַ/סִּכְלוּתו/ה/סכלותve./ha./sikh.Lutand/ the/ follyH9002H9009H5531BHC+Td+Ncfsa
הוֹלֵלֽוֹת\׃הוללות\הוֹלֵלֽוֹת\׃הוללות\ho.le.LotmadnessH1947\H9016HNcfpa

26 lustravi universa animo meo ut scirem et considerarem et quaererem sapientiam et rationem et ut cognoscerem impietatem stulti et errorem inprudentium

Original Hebrew

וּ/מוֹצֶ֨או/מוצ֨אוּ/מוֹצֶאו/מוצאu./mo.Tze'and/ [was] findingH9002H4672HC+Vqrmsa
אֲנִ֜יאנ֜יאֲנִיאני'a.NiIH0589HPp1bs
מַ֣רמ֣רמַרמרmarbitterH4751HAamsa
מִ/מָּ֗וֶתמ/מ֗ותמִ/מָּוֶתמ/מותmi./Ma.vetmore than/ deathH9006H4194HR+Ncmsa
אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
הָֽ/אִשָּׁה֙ה/אשה֙הָֽ/אִשָּׁהה/אשהha./'i.Shahthe/ womanH9009H0802GHTd+Ncfsa
אֲשֶׁר\־אשר\אֲשֶׁר\־אשר\'a.Sher-whoH0834A\H9014HTr
הִ֨יאה֨יאהִיאהיאhi'sheH1931HPp3fs
מְצוֹדִ֧יםמצוד֧יםמְצוֹדִיםמצודיםme.tzo.Dim[is] snaresH4685BHNcmpa
וַ/חֲרָמִ֛יםו/חרמ֛יםוַ/חֲרָמִיםו/חרמיםva./cha.ra.Mimand/ [is] netsH9002H2764BHC+Ncmpa
לִבָּ֖/הּלב֖/הלִבָּ/הּלב/הli.Ba/hheart/ herH3820AH9024HNcmsc+Sp3fs
אֲסוּרִ֣יםאסור֣יםאֲסוּרִיםאסורים'a.su.Rim[are] fettersH0612HNcmpa
יָדֶ֑י/הָיד֑י/היָדֶי/הָידי/הya.Dei./hahands/ herH3027GH9024HNcbdc+Sp3fs
ט֞וֹבט֞ובטוֹבטובTova [person] goodH2896AHAamsa
לִ/פְנֵ֤יל/פנ֤ילִ/פְנֵיל/פניli/f.Nei<to>/ beforeH9005H6440GHR+Ncmpc
הָ/אֱלֹהִים֙ה/אלהים֙הָ/אֱלֹהִיםה/אלהיםha./'E.lo.Him<the>/ GodH9009H0430GHTd+Ncmpa
יִמָּלֵ֣טימל֣טיִמָּלֵטימלטyi.ma.Lethe escapesH4422HVNi3ms
מִמֶּ֔/נָּהממ֔/נהמִמֶּ/נָּהממ/נהmi.Me./nahfrom/ herH4480AH9034HRd+Sp3fs
וְ/חוֹטֵ֖או/חוט֖אוְ/חוֹטֵאו/חוטאve./cho.Te'and/ a sinnerH9002H2398HC+Vqrmsa
יִלָּ֥כֶדיל֥כדיִלָּכֶדילכדyi.La.khedhe is capturedH3920HVNi3ms
בָּֽ/הּ\׃ב/ה\בָּֽ/הּ\׃ב/ה\Ba/hby <the>/ herH9003H9034\H9016HRd+Sp3fs

27 et inveni amariorem morte mulierem quae laqueus venatorum est et sagena cor eius vincula sunt manus illius qui placet Deo effugiet eam qui autem peccator est capietur ab illa

Original Hebrew

רְאֵה֙ראה֙רְאֵהראהre.'EhconsiderH7200IHVqv2ms
זֶ֣הז֣הזֶהזהzehthisH2088HTm
מָצָ֔אתִימצ֔אתימָצָאתִימצאתיma.Tza.tiI have foundH4672HVqp1cs
אָמְרָ֖האמר֖האָמְרָהאמרה'a.me.Rahshe saidH0559HVqp3fs
קֹהֶ֑לֶתקה֑לתקֹהֶלֶתקהלתko.He.letTeacherH6953HNcfsa
אַחַ֥תאח֥תאַחַתאחת'a.ChatoneH0259HAcfsa
לְ/אַחַ֖תל/אח֖תלְ/אַחַתל/אחתle./'a.Chatto/ oneH9005H0259HR+Acfsa
לִ/מְצֹ֥אל/מצ֥אלִ/מְצֹאל/מצאli/m.Tzo'to/ findH9005H4672HR+Vqcc
חֶשְׁבּֽוֹן\׃חשבון\חֶשְׁבּֽוֹן\׃חשבון\chesh.Bonan explanationH2808\H9016HNcmsa

28 ecce hoc inveni dicit Ecclesiastes unum et alterum ut invenirem rationem

Original Hebrew

אֲשֶׁ֛ראש֛ראֲשֶׁראשר'a.SherwhichH0834AHTr
עוֹד\־עוד\עוֹד\־עוד\'od-againH5750\H9014HAcmsa
בִּקְשָׁ֥הבקש֥הבִּקְשָׁהבקשהbik.Shahit has soughtH1245HVpp3fs
נַפְשִׁ֖/ינפש֖/ינַפְשִׁ/ינפש/יnaf.Sh/iself/ myH5315GH9020HNcfsc+Sp1bs
וְ/לֹ֣או/ל֣אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn
מָצָ֑אתִימצ֑אתימָצָאתִימצאתיma.Tza.tiI have foundH4672HVqp1cs
אָדָ֞םאד֞םאָדָםאדם'a.Dama manH0120GHNcmsa
אֶחָ֤דאח֤דאֶחָדאחד'e.ChadoneH0259HAcfsa
מֵ/אֶ֙לֶף֙מ/א֙לף֙מֵ/אֶלֶףמ/אלףme./'E.lefof/ a thousandH9006H0505GHR+Acbsa
מָצָ֔אתִימצ֔אתימָצָאתִימצאתיma.Tza.tiI have foundH4672HVqp1cs
וְ/אִשָּׁ֥הו/אש֥הוְ/אִשָּׁהו/אשהve./'i.Shahand/ a womanH9002H0802GHC+Ncfsa
בְ/כָל\־ב/כל\בְ/כָל\־ב/כל\ve./khol-among/ allH9003H3605\H9014HR+Ncmsa
אֵ֖לֶּהא֖להאֵלֶּהאלה'E.lehtheseH0428HTm
לֹ֥אל֥אלֹאלאlo'notH3808HTn
מָצָֽאתִי\׃מצאתי\מָצָֽאתִי\׃מצאתי\ma.Tza.tiI have foundH4672\H9016HVqp1cs

29 quam adhuc quaerit anima mea et non inveni virum de mille unum repperi mulierem ex omnibus non inveni

Original Hebrew

לְ/בַד֙ל/בד֙לְ/בַדל/בדle./Vad<to>/ onlyH9005H0905HHR+Ncmsa
רְאֵה\־ראה\רְאֵה\־ראה\re.'eh-considerH7200I\H9014HVqv2ms
זֶ֣הז֣הזֶהזהzehthisH2088HTm
מָצָ֔אתִימצ֔אתימָצָאתִימצאתיma.Tza.tiI have foundH4672HVqp1cs
אֲשֶׁ֨ראש֨ראֲשֶׁראשר'a.SherthatH0834AHTr
עָשָׂ֧העש֧העָשָׂהעשה'a.Sahhe madeH6213HHVqp3ms
הָ/אֱלֹהִ֛יםה/אלה֛יםהָ/אֱלֹהִיםה/אלהיםha./'E.lo.Him<the>/ GodH9009H0430GHTd+Ncmpa
אֶת\־את\אֶת\־את\'et-<obj.>H0853\H9014HTo
הָ/אָדָ֖םה/אד֖םהָ/אָדָםה/אדםha./'a.Dam<the>/ humankindH9009H0120GHTd+Ncmsa
יָשָׁ֑ריש֑ריָשָׁרישרya.SharuprightH3477GHAamsa
וְ/הֵ֥מָּהו/ה֥מהוְ/הֵמָּהו/המהve./He.mahand/ theyH9002H1992HC+Pp3mp
בִקְשׁ֖וּבקש֖ובִקְשׁוּבקשוvik.Shuthey have soughtH1245HVpp3cp
חִשְּׁבֹנ֥וֹתחשבנ֥ותחִשְּׁבֹנוֹתחשבנותchi.she.vo.NotschemesH2810HNcfpa
רַבִּֽים\׃רבים\רַבִּֽים\׃רבים\ra.BimmanyH7227A\H9016HAampa

30 solummodo hoc inveni quod fecerit Deus hominem rectum et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus quis talis ut sapiens est et quis cognovit solutionem verbi