reltext

Chapter 6

1 Ekzistas malbono, kiun mi vidis sub la suno, kaj granda ĝi estas por la homo:

Original Hebrew

יֵ֣שׁי֣שיֵשׁישyeshthereH3426HAcbsa
רָעָ֔הרע֔הרָעָהרעהra.'Ah[is] an evilH7451IHNcfsa
אֲשֶׁ֥ראש֥ראֲשֶׁראשר'a.SherwhichH0834AHTr
רָאִ֖יתִירא֖יתירָאִיתִיראיתיra.'I.tiI have seenH7200GHVqp1cs
תַּ֣חַתת֣חתתַּחַתתחתTa.chatunderH8478GHNcmsc
הַ/שָּׁ֑מֶשׁה/ש֑משהַ/שָּׁמֶשׁה/שמשha./Sha.meshthe/ sunH9009H8121HTd+Ncbsa
וְ/רַבָּ֥הו/רב֥הוְ/רַבָּהו/רבהve./ra.Bahand/ [is] greatH9002H7227AHC+Aafsa
הִ֖יאה֖יאהִיאהיאhi'itH1931HPp3fs
עַל\־על\עַל\־על\'al-onH5921A\H9014HR
הָ/אָדָֽם\׃ה/אדם\הָ/אָדָֽם\׃ה/אדם\ha./'a.Dam<the>/ humankindH9009H0120G\H9016HTd+Ncmsa

2 se al iu homo Dio donas riĉecon kaj havon kaj honoron, kaj al lia animo mankas nenio, kion ajn li dezirus, sed Dio ne donas al li la povon konsumi ĝin, nur fremda homo ĝin konsumas-ĉi tio estas vantaĵo kaj malfacila doloro.

Original Hebrew

אִ֣ישׁא֣ישאִישׁאיש'ishanyoneH0376IHNcmsa
אֲשֶׁ֣ראש֣ראֲשֶׁראשר'a.SherwhomH0834AHTr
יִתֶּן\־יתן\יִתֶּן\־יתן\yi.ten-he givesH5414G\H9014HVqi3ms
ל֣/וֹל֣/ול/וֹל/וl/oto <the>/ himH9005H9033HRd+Sp3ms
הָ/אֱלֹהִ֡יםה/אלה֡יםהָ/אֱלֹהִיםה/אלהיםha./'E.lo.Him<the>/ GodH9009H0430GHTd+Ncmpa
עֹשֶׁר֩עשר֩עֹשֶׁרעשר'o.SherwealthH6239HNcmsa
וּ/נְכָסִ֨יםו/נכס֨יםוּ/נְכָסִיםו/נכסיםu./ne.kha.Simand/ richesH9002H5233HC+Ncmpa
וְ/כָב֜וֹדו/כב֜ודוְ/כָבוֹדו/כבודve./kha.Vodand/ honorH9002H3519HC+Ncmsa
וְֽ/אֵינֶ֨/נּוּו/אינ֨/נווְֽ/אֵינֶ/נּוּו/אינ/נוve./'ei.Ne./nuand/ not/ heH9002H0369H9043HC+Ncmsc+Sp3ms
חָסֵ֥רחס֥רחָסֵרחסרcha.Ser[is] lackingH2638HAamsa
לְ/נַפְשׁ֣/וֹ\׀ל/נפש֣/ו\לְ/נַפְשׁ/וֹ\׀ל/נפש/ו\le./naf.Sh/oto/ appetite/ hisH9005H5315IH9023\H9015HR+Ncfsc+Sp3ms
מִ/כֹּ֣למ/כ֣למִ/כֹּלמ/כלmi./Kolany of/ allH9006H3605HR+Ncmsa
אֲשֶׁר\־אשר\אֲשֶׁר\־אשר\'a.Sher-thatH0834A\H9014HTr
יִתְאַוֶּ֗היתאו֗היִתְאַוֶּהיתאוהyit.'a.Vehhe desiresH0183HVti3ms
וְ/לֹֽא\־ו/לא\וְ/לֹֽא\־ו/לא\ve./lo'-and/ notH9002H3808\H9014HC+Tn
יַשְׁלִיטֶ֤/נּוּישליט֤/נויַשְׁלִיטֶ/נּוּישליט/נוyash.li.Te./nuhe gives power/ himH7980H9033HVhi3ms+Sp3ms
הָֽ/אֱלֹהִים֙ה/אלהים֙הָֽ/אֱלֹהִיםה/אלהיםha./'E.lo.Him<the>/ GodH9009H0430GHTd+Ncmpa
לֶ/אֱכֹ֣לל/אכ֣ללֶ/אֱכֹלל/אכלle./'e.Kholto/ eatH9005H0398HR+Vqcc
מִמֶּ֔/נּוּממ֔/נומִמֶּ/נּוּממ/נוmi.Me./nufrom/ itH4480AH9033HRd+Sp3ms
כִּ֛יכ֛יכִּיכיkiforH3588AHTc
אִ֥ישׁא֥ישאִישׁאיש'isha manH0376GHNcmsa
נָכְרִ֖ינכר֖ינָכְרִינכריna.khe.RiforeignH5237HAamsa
יֹֽאכֲלֶ֑/נּוּיאכל֑/נויֹֽאכֲלֶ/נּוּיאכל/נוyo.kha.Le./nuhe eats/ itH0398H9033HVqi3ms+Sp3ms
זֶ֥הז֥הזֶהזהzehthisH2088HTm
הֶ֛בֶלה֛בלהֶבֶלהבלHe.vel[is] futilityH1892HNcmsa
וָ/חֳלִ֥יו/חל֥יוָ/חֳלִיו/חליvo./cho.Liand/ [is] an afflictionH9002H2483HC+Ncmsa
רָ֖ער֖ערָערעra'an evilH7451AHAamsa
הֽוּא\׃הוא\הֽוּא\׃הוא\Hu'itH1931\H9016HPp3ms

3 Se iu homo naskigus cent infanojn kaj vivus multajn jarojn kaj atingus profundan aĝon, sed lia animo ne ĝuus sate la havon, kaj eĉ bonan enterigon li ne havus-tiam mi dirus: Pli feliĉa ol li estas abortito.

Original Hebrew

אִם\־אם\אִם\־אם\'im-ifH0518A\H9014HTc
יוֹלִ֣ידיול֣ידיוֹלִידיולידyo.Lidhe will fatherH3205HVhi3ms
אִ֣ישׁא֣ישאִישׁאיש'ishanyoneH0376IHNcmsa
מֵאָ֡המא֡המֵאָהמאהme.'Ahone hundred [children]H3967HAcfsa
וְ/שָׁנִים֩ו/שנים֩וְ/שָׁנִיםו/שניםve./sha.Nimand/ yearsH9002H8141HC+Ncmpa
רַבּ֨וֹתרב֨ותרַבּוֹתרבותra.BotmanyH7227AHAafpa
יִֽחְיֶ֜היחי֜היִֽחְיֶהיחיהyich.Yehhe will liveH2421HVqi3ms
וְ/רַ֣ב\׀ו/ר֣ב\וְ/רַב\׀ו/רב\ve./Ravand/ [will be] manyH9002H7227A\H9015HC+Aamsa
שֶׁ/יִּהְי֣וּש/יהי֣ושֶׁ/יִּהְיוּש/יהיוshei./yih.Yu[that] which/ <they> will beH9007H1961HTr+Vqi3mp
יְמֵֽי\־ימי\יְמֵֽי\־ימי\ye.mei-[the] days ofH3117G\H9014HNcmpc
שָׁנָ֗י/ושנ֗י/ושָׁנָי/ושני/וsha.Na/vyears/ hisH8141H9023HNcmpc+Sp3ms
וְ/נַפְשׁ/וֹ֙ו/נפש/ו֙וְ/נַפְשׁ/וֹו/נפש/וve./naf.Sh/oand/ self/ hisH9002H5315LH9023HC+Ncfsc+Sp3ms
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
תִשְׂבַּ֣עתשב֣עתִשְׂבַּעתשבעtis.Ba'it will be satisfiedH7646HVqi3fs
מִן\־מן\מִן\־מן\min-fromH4480A\H9014HR
הַ/טּוֹבָ֔הה/טוב֔ההַ/טּוֹבָהה/טובהha./to.Vahthe/ goodH9009H2896CHTd+Ncfsa
וְ/גַם\־ו/גם\וְ/גַם\־ו/גם\ve./gam-and/ alsoH9002H1571\H9014HC+D
קְבוּרָ֖הקבור֖הקְבוּרָהקבורהke.vu.RahburialH6900HNcfsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
הָ֣יְתָהה֣יתההָיְתָההיתהHa.ye.tahit belongedH1961HVqp3fs
לּ֑/וֹל֑/ולּ/וֹל/וl/oto <the>/ himH9005H9033HRd+Sp3ms
אָמַ֕רְתִּיאמ֕רתיאָמַרְתִּיאמרתי'a.Mar.tiI sayH0559HVqp1cs
ט֥וֹבט֥ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
מִמֶּ֖/נּוּממ֖/נומִמֶּ/נּוּממ/נוmi.Me./numore than/ himH4480AH9033HRd+Sp3ms
הַ/נָּֽפֶל\׃ה/נפל\הַ/נָּֽפֶל\׃ה/נפל\ha./Na.felthe/ miscarriageH9009H5309\H9016HTd+Ncmsa

4 Ĉar ĉi tiu vante venis kaj en mallumon foriris, kaj en mallumo kaŝiĝos lia nomo.

Original Hebrew

כִּֽי\־כי\כִּֽי\־כי\ki-forH3588A\H9014HTc
בַ/הֶ֥בֶלב/ה֥בלבַ/הֶבֶלב/הבלva./He.velin <the>/ futilityH9003H1892HRd+Ncmsa
בָּ֖אב֖אבָּאבאba'it cameH0935GHVqp3ms
וּ/בַ/חֹ֣שֶׁךְו/ב/ח֣שךוּ/בַ/חֹשֶׁךְו/ב/חשךu./va./Cho.shekhand/ in <the>/ darknessH9002H9003H2822HC+Rd+Ncmsa
יֵלֵ֑ךְיל֑ךיֵלֵךְילךye.Lekhit will goH1980GHVqi3ms
וּ/בַ/חֹ֖שֶׁךְו/ב/ח֖שךוּ/בַ/חֹשֶׁךְו/ב/חשךu./va./Cho.shekhand/ in <the>/ darknessH9002H9003H2822HC+Rd+Ncmsa
שְׁמ֥/וֹשמ֥/ושְׁמ/וֹשמ/וshe.M/oname/ itsH8034H9023HNcmsc+Sp3ms
יְכֻסֶּֽה\׃יכסה\יְכֻסֶּֽה\׃יכסה\ye.khu.Sehit is coveredH3680\H9016HVPi3ms

5 Eĉ la sunon li ne vidis kaj ne konis-al li estas pli trankvile ol al tiu.

Original Hebrew

גַּם\־גם\גַּם\־גם\gam-alsoH1571\H9014HD
שֶׁ֥מֶשׁש֥מששֶׁמֶשׁשמשShe.mesh[the] sunH8121HNcbsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
רָאָ֖הרא֖הרָאָהראהra.'Ahit sawH7200GHVqp3ms
וְ/לֹ֣או/ל֣אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn
יָדָ֑עיד֑עיָדָעידעya.Da'it knewH3045HVqp3ms
נַ֥חַתנ֥חתנַחַתנחתNa.chatrestH5183AHNcfsa
לָ/זֶ֖הל/ז֖הלָ/זֶהל/זהla./Zeh[belongs] to/ this oneH9005H2088HR+Tm
מִ/זֶּֽה\׃מ/זה\מִ/זֶּֽה\׃מ/זה\mi./Zehmore than/ this oneH9006H2088\H9016HR+Tm

6 Kaj se tiu homo vivus du mil jarojn kaj la bonon ne ĝuus, ĉu ne al unu loko ĉiuj iros?

Original Hebrew

וְ/אִלּ֣וּו/אל֣ווְ/אִלּוּו/אלוve./'i.Luand/ ifH9002H0432HC+Tc
חָיָ֗החי֗החָיָהחיהcha.Yahhe livedH2421HVqp3ms
אֶ֤לֶףא֤לףאֶלֶףאלף'E.lefa thousandH0505GHAcbsc
שָׁנִים֙שנים֙שָׁנִיםשניםsha.NimyearsH8141HNcmpa
פַּעֲמַ֔יִםפעמ֔יםפַּעֲמַיִםפעמיםpa.'a.Ma.yimtwo timesH6471HNcfda
וְ/טוֹבָ֖הו/טוב֖הוְ/טוֹבָהו/טובהve./to.Vahand/ goodH9002H2896CHC+Ncfsa
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
רָאָ֑הרא֑הרָאָהראהra.'Ahhe sawH7200KHVqp3ms
הֲ/לֹ֛אה/ל֛אהֲ/לֹאה/לאha./Lo'¿/ notH9008H3808HTi+Tn
אֶל\־אל\אֶל\־אל\'el-toH0413\H9014HR
מָק֥וֹםמק֥וםמָקוֹםמקוםma.Koma placeH4725HNcmsa
אֶחָ֖דאח֖דאֶחָדאחד'e.ChadoneH0259HAcfsa
הַ/כֹּ֥לה/כ֥להַ/כֹּלה/כלha./Kol[are] <the>/ allH9009H3605HTd+Ncmsa
הוֹלֵֽךְ\׃הולך\הוֹלֵֽךְ\׃הולך\ho.LekhgoingH1980G\H9016HVqrmsa

7 Ĉiuj laboroj de homo estas por lia buŝo, kaj tamen lia animo ne estas satigebla.

Original Hebrew

כָּל\־כל\כָּל\־כל\kol-allH3605\H9014HNcmsc
עֲמַ֥לעמ֥לעֲמַלעמל'a.Mal[the] toil ofH5999HNcbsc
הָ/אָדָ֖םה/אד֖םהָ/אָדָםה/אדםha./'a.Dam<the>/ humankindH9009H0120GHTd+Ncmsa
לְ/פִ֑י/הוּל/פ֑י/הולְ/פִי/הוּל/פי/הוle./Fi./hu[is] for/ mouth/ hisH9005H6310GH9023HR+Ncmsc+Sp3ms
וְ/גַם\־ו/גם\וְ/גַם\־ו/גם\ve./gam-and/ alsoH9002H1571\H9014HC+D
הַ/נֶּ֖פֶשׁה/נ֖פשהַ/נֶּפֶשׁה/נפשha./Ne.feshthe/ appetiteH9009H5315LHTd+Ncfsa
לֹ֥אל֥אלֹאלאlo'notH3808HTn
תִמָּלֵֽא\׃תמלא\תִמָּלֵֽא\׃תמלא\ti.ma.Le'it will be filledH4390\H9016HVNi3fs

8 Kaj kian superecon havas la saĝulo antaŭ malsaĝulo, la inteligenta malriĉulo antaŭ aliaj vivaj estaĵoj?

Original Hebrew

כִּ֛יכ֛יכִּיכיkiforH3588AHTc
מַה\־מה\מַה\־מה\mah-what?H4100\H9014HPi
יּוֹתֵ֥ריות֥ריּוֹתֵריותרyo.TeradvantageH3148HNcmsa
לֶ/חָכָ֖םל/חכ֖םלֶ/חָכָםל/חכםle./cha.Kham[belongs] to the/ wise personH9005H2450HRd+Aamsa
מִֽן\־מן\מִֽן\־מן\min-more thanH4480A\H9014HR
הַ/כְּסִ֑ילה/כס֑ילהַ/כְּסִילה/כסילha./ke.Silthe/ foolH9009H3684HTd+Aamsa
מַה\־מה\מַה\־מה\mah-what?H4100\H9014HPi
לֶּ/עָנִ֣יל/ענ֣ילֶּ/עָנִיל/עניle./'a.Ni[belongs] to the/ poor [person]H9005H6041HRd+Aamsa
יוֹדֵ֔עַיוד֔עיוֹדֵעַיודעyo.De.a'[who] knowsH3045HVqrmsa
לַ/הֲלֹ֖ךְל/הל֖ךלַ/הֲלֹךְל/הלךla./ha.Lokhto/ walkH9005H1980IHR+Vqcc
נֶ֥גֶדנ֥גדנֶגֶדנגדNe.gedbeforeH5048HAcmsc
הַ/חַיִּֽים\׃ה/חיים\הַ/חַיִּֽים\׃ה/חיים\ha./chai.Yimthe/ livingH9009H2416A\H9016HTd+Aampa

9 Pli bone estas vidi per la okuloj, ol imagi en la animo; ankaŭ ĉi tio estas vantaĵo kaj ventaĵo.

Original Hebrew

ט֛וֹבט֛ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
מַרְאֵ֥המרא֥המַרְאֵהמראהmar.'Eh[the] sight ofH4758HNcmsc
עֵינַ֖יִםעינ֖יםעֵינַיִםעינים'ei.Na.yimeyesH5869AHNcfda
מֵֽ/הֲלָךְ\־מ/הלך\מֵֽ/הֲלָךְ\־מ/הלך\me./ha.lokh-more than/ goingH9006H1980I\H9014HR+Vqcc
נָ֑פֶשׁנ֑פשנָפֶשׁנפשNa.feshdesireH5315LHNcfsa
גַּם\־גם\גַּם\־גם\gam-alsoH1571\H9014HD
זֶ֥הז֥הזֶהזהzehthisH2088HTm
הֶ֖בֶלה֖בלהֶבֶלהבלHe.vel[is] futilityH1892HNcmsa
וּ/רְע֥וּתו/רע֥ותוּ/רְעוּתו/רעותu./re.'Utand/ striving ofH9002H7469HC+Ncfsc
רֽוּחַ\׃רוח\רֽוּחַ\׃רוח\Ru.achwindH7307H\H9016HNcfsa

10 Kio ajn ekzistas, tio de longe havas nomon; kaj estas sciate, kia estas la homo, kaj ke li ne povas juĝe batali kun Tiu, kiu estas pli forta ol li.

Original Hebrew

מַה\־מה\מַה\־מה\mah-whateverH4100\H9014HPi
שֶּֽׁ/הָיָ֗הש/הי֗השֶּֽׁ/הָיָהש/היהshe./ha.Yah[that] which/ <it> has beenH9007H1961HTr+Vqp3ms
כְּבָר֙כבר֙כְּבָרכברke.VaralreadyH3528HNcmsa
נִקְרָ֣אנקר֣אנִקְרָאנקראnik.Ra'it has been namedH7121HHVNrmsa
שְׁמ֔/וֹשמ֔/ושְׁמ/וֹשמ/וshe.M/oname/ itsH8034H9023HNcmsc+Sp3ms
וְ/נוֹדָ֖עו/נוד֖עוְ/נוֹדָעו/נודעve./no.Da'and/ [is] knownH9002H3045HC+VNrmsa
אֲשֶׁר\־אשר\אֲשֶׁר\־אשר\'a.Sher-[that] whichH0834A\H9014HTr
ה֣וּאה֣ואהוּאהואhu'heH1931HPp3ms
אָדָ֑םאד֑םאָדָםאדם'a.Damhumankind [is]H0120GHNcmsa
וְ/לֹא\־ו/לא\וְ/לֹא\־ו/לא\ve./lo'-and/ notH9002H3808\H9014HC+Tn
יוּכַ֣ליוכ֣ליוּכַליוכלyu.Khalhe is ableH3201HVqi3ms
לָ/דִ֔יןל/ד֔יןלָ/דִיןל/דיןla./Dinto/ contendH9005H1777HR+Vqcc
עִ֥םע֥םעִםעם'imwithH5973AHR
שֶׁ/תַּקִּ֖יףש/תק֖יףשֶׁ/תַּקִּיףש/תקיףshe./hat.kif[one] who/ [is] mightyH9007H8623HTr+Aamsa
מִמֶּֽ/נּוּ\׃ממ/נו\מִמֶּֽ/נּוּ\׃ממ/נו\mi.Me./numore than/ himH4480AH9033\H9016HRd+Sp3ms

11 Ĉar ekzistas multe da aferoj, kiuj plimultigas la vantaĵon; kian do superecon havas la homo?

Original Hebrew

כִּ֛יכ֛יכִּיכיkiforH3588AHTc
יֵשׁ\־יש\יֵשׁ\־יש\yesh-thereH3426\H9014HAcbsa
דְּבָרִ֥יםדבר֥יםדְּבָרִיםדבריםde.va.Rim[are] wordsH1697GHNcmpa
הַרְבֵּ֖ההרב֖ההַרְבֵּההרבהhar.Behcertainly <to increase>H7235AHVhaa
מַרְבִּ֣יםמרב֣יםמַרְבִּיםמרביםmar.Bimthey increaseH7235AHVhrmpa
הָ֑בֶלה֑בלהָבֶלהבלHa.velfutilityH1892HNcmsa
מַה\־מה\מַה\־מה\mah-what?H4100\H9014HPi
יֹּתֵ֖רית֖ריֹּתֵריתרyo.TeradvantageH3148HNcmsa
לָ/אָדָֽם\׃ל/אדם\לָ/אָדָֽם\׃ל/אדם\la./'a.Dam[belongs] to <the>/ personH9005H0120G\H9016HRd+Ncmsa

12 Ĉar kiu scias, kio estas bona por la homo dum la tagoj de lia vanta vivo, kiun li pasigas kiel ombro? kaj kiu diros al la homo, kio estos post li sub la suno?

Original Hebrew

כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
מִֽי\־מי\מִֽי\־מי\mi-who?H4310\H9014HPi
יוֹדֵעַ֩יודע֩יוֹדֵעַיודעyo.de.a'[is] knowingH3045HVqrmsa
מַה\־מה\מַה\־מה\mah-what?H4100\H9014HPi
טּ֨וֹבט֨ובטּוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
לָֽ/אָדָ֜םל/אד֜םלָֽ/אָדָםל/אדםla./'a.Damfor <the>/ personH9005H0120GHRd+Ncmsa
בַּֽ/חַיִּ֗יםב/חי֗יםבַּֽ/חַיִּיםב/חייםba./chai.Yimin <the>/ lifeH9003H2416EHRd+Ncmpa
מִסְפַּ֛רמספ֛רמִסְפַּרמספרmis.Par[the] number ofH4557HNcmsc
יְמֵי\־ימי\יְמֵי\־ימי\ye.mei-[the] days ofH3117G\H9014HNcmpc
חַיֵּ֥יחי֥יחַיֵּיחייchai.Yei[the] life ofH2416EHNcmpc
הֶבְל֖/וֹהבל֖/והֶבְל/וֹהבל/וhev.L/ofutility/ hisH1892H9023HNcmsc+Sp3ms
וְ/יַעֲשֵׂ֣/םו/יעש֣/םוְ/יַעֲשֵׂ/םו/יעש/םve./ya.'a.Se/mand/ he spends/ themH9002H6213AH9038HC+Vqu3ms+Sp3mp
כַּ/צֵּ֑לכ/צ֑לכַּ/צֵּלכ/צלka./Tzellike <the>/ shadowH9004H6738HRd+Ncmsa
אֲשֶׁר֙אשר֙אֲשֶׁראשר'a.SherthatH0834AHTr
מִֽי\־מי\מִֽי\־מי\mi-who?H4310\H9014HPi
יַגִּ֣ידיג֣ידיַגִּידיגידya.Gidwill he tellH5046HVhi3ms
לָֽ/אָדָ֔םל/אד֔םלָֽ/אָדָםל/אדםla./'a.Damto <the>/ personH9005H0120GHRd+Ncmsa
מַה\־מה\מַה\־מה\mah-what?H4100\H9014HPi
יִּהְיֶ֥היהי֥היִּהְיֶהיהיהyih.Yehwill it beH1961HVqi3ms
אַחֲרָ֖י/ואחר֖י/ואַחֲרָי/ואחרי/ו'a.cha.Ra/vafter/ himH0310AH9033HAcmpc+Sp3ms
תַּ֥חַתת֥חתתַּחַתתחתTa.chatunderH8478GHNcmsc
הַ/שָּֽׁמֶשׁ\׃ה/שמש\הַ/שָּֽׁמֶשׁ\׃ה/שמש\ha./Sha.meshthe/ sunH9009H8121\H9016HTd+Ncbsa