Chapter 5
Oración del profeta Jeremías
1 1Acuérdate, Yahvé, de lo que nos ha sobrevenido, mira y considera nuestro oprobio.
זְכֹ֤רזכ֤רזְכֹרזכרze.KhorrememberH2142HVqv2ms יְהוָה֙יהוה֙יְהוָהיהוהYah.wehO YahwehH3068GHNpt הָ֣יָהה֣יההָיָההיהHa.yahhas it happenedH1961HVqp3ms לָ֔/נוּל֔/נולָ/נוּל/נוLa./nuto/ usH9005H9035HR+Sp1bp הַבִּ֖יטָ/ההב֖יט/ההַבִּיטָ/ההביט/הha.beit/hlook/ !H5027H9012HVhv2ms+Sh וּ/רְאֵ֥הו/רא֥הוּ/רְאֵהו/ראהu./re.'Ehand/ seeH9002H7200GHC+Vqv2ms חֶרְפָּתֵֽ/נוּ\׃חרפת/נו\חֶרְפָּתֵֽ/נוּ\׃חרפת/נו\cher.pa.Te./nureproach/ ourH2781H9025\H9016HNcfsc+Sp1bp - 1. El título “Oración del profeta Jeremías”, que comúnmente se da a este capítulo, falta en el texto, mas no hay duda de que el gran profeta es autor de esta fervorosa plegaria. Comienza describiendo vivamente el estado lamentable de su pueblo que sufre el cautiverio.
2 Nuestra herencia ha pasado a manos de extranjeros, y nuestras casas en poder de extraños.
נַחֲלָתֵ֙/נוּ֙נחלת֙/נו֙נַחֲלָתֵ/נוּנחלת/נוna.cha.la.Te./nuinheritance/ ourH5159H9025HNcfsc+Sp1bp נֶֽהֶפְכָ֣הנהפכ֣הנֶֽהֶפְכָהנהפכהne.hef.Khahit has been turned overH2015HVNp3fs לְ/זָרִ֔יםל/זר֔יםלְ/זָרִיםל/זריםle./za.Rimto/ strangersH9005H2114AHR+Aampa בָּתֵּ֖י/נוּבת֖י/נובָּתֵּי/נוּבתי/נוba.Tei./nuhouses/ ourH1004BH9025HNcmpc+Sp1bp לְ/נָכְרִֽים\׃ל/נכרים\לְ/נָכְרִֽים\׃ל/נכרים\le./na.khe.Rimto/ foreignersH9005H5237\H9016HR+Aampa 3 Hemos quedado huérfanos, sin padre, y nuestras madres son como viudas.
יְתוֹמִ֤יםיתומ֤יםיְתוֹמִיםיתומיםye.to.Mimfatherless onesH3490HNcmpa הָיִ֙ינוּ֙הי֙ינו֙הָיִינוּהיינוha.Yi.nuwe have becomeH1961HVqp1cp וְ/אֵ֣יןו/א֣יןוְ/אֵיןו/איןve./einand/ there notH9002H0369HC+Ncmsc אָ֔בא֔באָבאב'Av[is] a fatherH0001GHNcmsa אִמֹּתֵ֖י/נוּאמת֖י/נואִמֹּתֵי/נוּאמתי/נו'i.mo.Tei./numothers/ ourH0517H9025HNcfpc+Sp1bp כְּ/אַלְמָנֽוֹת\׃כ/אלמנות\כְּ/אַלְמָנֽוֹת\׃כ/אלמנות\ke./'al.ma.Not[are] like/ widowsH9004H0490\H9016HR+Ncfpa 4 A precio de plata tenemos que beber nuestra agua, y por dinero compramos nuestra leña.
מֵימֵ֙י/נוּ֙מימ֙י/נו֙מֵימֵי/נוּמימי/נוmei.Mei./nuwater/ ourH4325GH9025HNcmpc+Sp1bp בְּ/כֶ֣סֶףב/כ֣סףבְּ/כֶסֶףב/כסףbe./Khe.seffor/ moneyH9003H3701HHR+Ncmsa שָׁתִ֔ינוּשת֔ינושָׁתִינוּשתינוsha.Ti.nuwe have drunkH8354HVqp1cp עֵצֵ֖י/נוּעצ֖י/נועֵצֵי/נוּעצי/נו'e.Tzei./nuwood<s>/ ourH6086GH9025HNcmpc+Sp1bp בִּ/מְחִ֥ירב/מח֥ירבִּ/מְחִירב/מחירbi/m.Chirfor/ a priceH9003H4242HR+Ncmsa יָבֹֽאוּ\׃יבאו\יָבֹֽאוּ\׃יבאו\ya.Vo.'uthey comeH0935P\H9016HVqi3mp 5 Somos perseguidos llevando (el yugo) sobre nuestro cuello; estamos fatigados, y no hay para nosotros descanso.
צַוָּארֵ֙/נוּ֙צואר֙/נו֙צַוָּארֵ/נוּצואר/נוtza.va.Re./nuneck/ ourH6677AH9025HNcmsc+Sp1bp נִרְדָּ֔פְנוּנרד֔פנונִרְדָּפְנוּנרדפנוnir.Da.fe.nuwe have been pursuedH7291HVNp1cp יָגַ֖עְנוּיג֖ענויָגַעְנוּיגענוya.Ga'.nuwe have become wearyH3021HVqp1cp וְ/לֹ֥או/ל֥אוְ/לֹאו/לאve./lo'and/ notH9002H3808HC+Tn הֽוּנַֽחהונחהֽוּנַֽחהונחhu.nach-it has been given restH5117HVHp3ms 6 Tendimos la mano a Egipto y a Asiria, para saciarnos de pan.
מִצְרַ֙יִם֙מצר֙ים֙מִצְרַיִםמצריםmitz.Ra.yimEgyptH4714GHNpl נָתַ֣נּוּנת֣נונָתַנּוּנתנוna.Ta.nuwe have givenH5414GHVqp1cp יָ֔די֔דיָדידYada handH3027HHNcbsa אַשּׁ֖וּראש֖וראַשּׁוּראשור'a.ShurAssyriaH0804GHNpl לִ/שְׂבֹּ֥עַֽל/שב֥עלִ/שְׂבֹּעַֽל/שבעli/s.Bo.a'to/ be satisfiedH9005H7646HR+Vqcc 7 1Pecaron nuestros padres que ya no existen, y nosotros llevamos sus culpas.
אֲבֹתֵ֤י/נוּאבת֤י/נואֲבֹתֵי/נוּאבתי/נו'a.vo.Tei./nuancestors/ ourH0001GH9025HNcfpc+Sp1bp חָֽטְאוּ֙חטאו֙חָֽטְאוּחטאוcha.te.'Uthey sinnedH2398HVqp3cp וְ/אֵינָ֔/םו/אינ֔/םוְ/אֵינָ/םו/אינ/םve./ei.na/mand/ not [are]/ theyH9002H0369H9048HC+Ncmsc+Sp3mp וַ/אֲנַ֖חְנוּו/אנ֖חנווַ/אֲנַחְנוּו/אנחנוva./'a.nach.nuand/ weH9002H0587HC+Pp1bp עֲוֹנֹתֵי/הֶ֥םעונתי/ה֥םעֲוֹנֹתֵי/הֶםעונתי/הם'a.vo.no.tei./Heminiquities/ theirH5771GH9028HNcfpc+Sp3mp סָבָֽלְנוּ\׃סבלנו\סָבָֽלְנוּ\׃סבלנו\sa.Val.nuwe have borneH5445\H9016HVqp1cp - 7. Pecaron nuestros padres: “No somos nosotros inocentes (v. 16); pero más culpables son nuestros padres: fueron ellos los autores de los desórdenes del día, y murieron sin experimentar estos males” (Páramo). Véase sobre este punto Éxodo 20, 5 y nota.
8 1Nos dominan esclavos; y no hay quien (nos) libre de su mano.
עֲבָדִים֙עבדים֙עֲבָדִיםעבדים'a.va.DimslavesH5650HNcmpa מָ֣שְׁלוּמ֣שלומָשְׁלוּמשלוMa.she.luthey have ruledH4910HVqp3cp בָ֔/נוּב֔/נובָ/נוּב/נוVa./nuover/ usH9003H9035HR+Sp1bp פֹּרֵ֖קפר֖קפֹּרֵקפרקpo.Rek[is one who] rescuesH6561HVqrmsa אֵ֥יןא֥יןאֵיןאין'einthere notH0369HNcmsc - 8. No se refiere a una subversión social como la del comunismo, en que el siervo llegue a mandar a su amo, sino que habla, en sentido político, de esa sujeción en que había caído Israel bajo un pueblo que la nación escogida miraba como inferior. Aquí se ve cuan falsa es la presunción de los fariseos en Juan 8, 33. Cf. Esdras 9, 9; Baruc 2, 5.
9 1Con peligro de nuestra vida tratamos de conseguir nuestro pan, temiendo la espada del desierto.
בְּ/נַפְשֵׁ֙/נוּ֙ב/נפש֙/נו֙בְּ/נַפְשֵׁ/נוּב/נפש/נוbe./naf.She./nuwith/ life/ ourH9003H5315HH9025HR+Ncfsc+Sp1bp נָבִ֣יאנב֣יאנָבִיאנביאna.Vi'we bringH0935PHVhi1cp לַחְמֵ֔/נוּלחמ֔/נולַחְמֵ/נוּלחמ/נוlach.Me./nubread/ ourH3899HH9025HNcbsc+Sp1mp מִ/פְּנֵ֖ימ/פנ֖ימִ/פְּנֵימ/פניmi./pe.Nei<from>/ because ofH9006H6440IHR+Ncmpc חֶ֥רֶבח֥רבחֶרֶבחרבChe.rev[the] sword ofH2719HNcfsc הַ/מִּדְבָּֽר\׃ה/מדבר\הַ/מִּדְבָּֽר\׃ה/מדבר\ha./mid.Barthe/ wildernessH9009H4057B\H9016HTd+Ncmsa - 9. La espada del desierto: las invasiones de los nómadas del desierto.
10 Nuestra piel se abrasa como un horno, a causa del ardor del hambre.
עוֹרֵ֙/נוּ֙עור֙/נו֙עוֹרֵ/נוּעור/נוo.Re./nuskin/ ourH5785H9025HNcmsc+Sp1bp כְּ/תַנּ֣וּרכ/תנ֣ורכְּ/תַנּוּרכ/תנורke./ta.Nurlike/ an ovenH9004H8574HHR+Ncmsa נִכְמָ֔רוּנכמ֔רונִכְמָרוּנכמרוnikh.Ma.ruthey have grown hotH3648HVNp3cp מִ/פְּנֵ֖ימ/פנ֖ימִ/פְּנֵימ/פניmi./pe.Nei<from>/ because ofH9006H6440IHR+Ncmpc זַלְעֲפ֥וֹתזלעפ֥ותזַלְעֲפוֹתזלעפותzal.'a.Fot[the] burning heat ofH2152HNcfpc 11 Deshonraron a las mujeres en Sión, a las vírgenes en las ciudades de Judá.
נָשִׁים֙נשים֙נָשִׁיםנשיםna.ShimwomenH0802GHNcmpa בְּ/צִיּ֣וֹןב/צי֣וןבְּ/צִיּוֹןב/ציוןbe./tzi.Yonin/ ZionH9003H6726HR+Npl עִנּ֔וּענ֔ועִנּוּענו'i.Numen have humiliatedH6031BHVpp3cp בְּתֻלֹ֖תבתל֖תבְּתֻלֹתבתלתbe.tu.LotvirginsH1330HNcfpa בְּ/עָרֵ֥יב/ער֥יבְּ/עָרֵיב/עריbe./'a.Reiin/ [the] cities ofH9003H5892BHR+Ncmpc יְהוּדָֽה\׃יהודה\יְהוּדָֽה\׃יהודה\ye.hu.DahJudahH3063G\H9016HNpl 12 Los príncipes fueron colgados de las manos y despreciados los rostros de los ancianos.
שָׂרִים֙שרים֙שָׂרִיםשריםsa.RimprincesH8269HNcmpa בְּ/יָדָ֣/םב/יד֣/םבְּ/יָדָ/םב/יד/םbe./ya.Da/mby/ hand/ theirH9003H3027GH9028HR+Ncbsc+Sp3mp נִתְל֔וּנתל֔ונִתְלוּנתלוnit.Luthey have been hangedH8518HVNp3cp פְּנֵ֥יפנ֥יפְּנֵיפניpe.Nei[the] face ofH6440NHNcmpc זְקֵנִ֖יםזקנ֖יםזְקֵנִיםזקניםze.ke.NimeldersH2205GHAampa לֹ֥אל֥אלֹאלאlo'notH3808HTn נֶהְדָּֽרוּ\׃נהדרו\נֶהְדָּֽרוּ\׃נהדרו\neh.Da.ruthey have been honoredH1921\H9016HVNp3cp 13 1Los mancebos llevan el molino, y los niños caen bajo la carga de leña.
בַּחוּרִים֙בחורים֙בַּחוּרִיםבחוריםba.chu.Rimyoung menH0970HNcmpa טְח֣וֹןטח֣וןטְחוֹןטחוןte.Chona millH2911HNcmsa נָשָׂ֔אוּנש֔אונָשָׂאוּנשאוna.Sa.'uthey have liftedH5375GHVqp3cp וּ/נְעָרִ֖יםו/נער֖יםוּ/נְעָרִיםו/נעריםu./ne.'a.Rimand/ young menH9002H5288HC+Ncmpa בָּ/עֵ֥ץב/ע֥ץבָּ/עֵץב/עץba./'Etzwith <the>/ woodH9003H6086GHRd+Ncmsa כָּשָֽׁלוּ\׃כשלו\כָּשָֽׁלוּ\׃כשלו\ka.Sha.luthey have staggeredH3782\H9016HVqp3cp - 13. Los mancebos llevan el molino: Se trata de las dos piedras de que se componía el molino casero. La Vulgata vierte: abusaron de las jóvenes deshonestamente.
14 Faltan los ancianos en la puerta, y los jóvenes han dejado de cantar.
זְקֵנִים֙זקנים֙זְקֵנִיםזקניםze.ke.Nimold [men]H2205HHAampa מִ/שַּׁ֣עַרמ/ש֣ערמִ/שַּׁעַרמ/שערmi./Sha.'arfrom/ [the] gateH9006H8179GHR+Ncmsa שָׁבָ֔תוּשב֔תושָׁבָתוּשבתוsha.Va.tuthey have ceasedH7673AHVqp3cp בַּחוּרִ֖יםבחור֖יםבַּחוּרִיםבחוריםba.chu.Rimyoung menH0970HNcmpa מִ/נְּגִינָתָֽ/ם\׃מ/נגינת/ם\מִ/נְּגִינָתָֽ/ם\׃מ/נגינת/ם\mi./ne.gi.na.Ta/mfrom/ music/ theirH9006H5058H9028\H9016HR+Ncfsc+Sp3mp 15 Cesó el gozo de nuestro corazón; se han tornado en duelo nuestras danzas.
שָׁבַת֙שבת֙שָׁבַתשבתsha.Vatit has ceasedH7673AHVqp3ms מְשׂ֣וֹשׂמש֣ושמְשׂוֹשׂמשושme.Sos[the] joy ofH4885HNcmsc לִבֵּ֔/נוּלב֔/נולִבֵּ/נוּלב/נוli.Be./nuheart/ ourH3820AH9025HNcmsc+Sp1bp נֶהְפַּ֥ךְנהפ֥ךנֶהְפַּךְנהפךneh.Pakhit has been changedH2015HVNp3ms לְ/אֵ֖בֶלל/א֖בללְ/אֵבֶלל/אבלle./'E.velinto/ mourningH9005H0060HR+Ncmsa מְחֹלֵֽ/נוּ\׃מחל/נו\מְחֹלֵֽ/נוּ\׃מחל/נו\me.cho.Le./nudancing/ ourH4234H9025\H9016HNcmsc+Sp1bp 16 1Cayó de nuestra cabeza la diadema; ¡ay de nosotros, que hemos pecado!
נָֽפְלָה֙נפלה֙נָֽפְלָהנפלהna.fe.Lahit has fallenH5307GHVqp3fs עֲטֶ֣רֶתעט֣רתעֲטֶרֶתעטרת'a.Te.ret[the] crown ofH5850HNcfsc רֹאשֵׁ֔/נוּראש֔/נורֹאשֵׁ/נוּראש/נוro.She./nuhead/ ourH7218AH9025HNcmsc+Sp1bp נָ֥אנ֥אנָאנאna'pleaseH4994HTj לָ֖/נוּל֖/נולָ/נוּל/נוLa./nuto/ usH9005H9035HR+Sp1bp חָטָֽאנוּ\׃חטאנו\חָטָֽאנוּ\׃חטאנו\cha.Ta.nuwe have sinnedH2398\H9016HVqp1cp - 16. ¡Ay de nosotros, que hemos pecado! Si el orgullo es el primero de nuestros vicios y el principio de nuestras desgracias, no hay duda de que solo puede curarse por medio de la humildad. Ahora bien, el acto más humillante es para el hombre la confesión de los pecados, el franco reconocimiento de que él es nada y que sus obras son malas. Tal actitud desarma a Dios, como dice Tertuliano, y la misericordia ocupa el puesto de la maldición.
17 Por eso está enfermo nuestro corazón, y se han oscurecido nuestros ojos:
זֶ֗הז֗הזֶהזהZehthisH2088HTm הָיָ֤ההי֤ההָיָההיהha.Yahit has becomeH1961HVqp3ms דָוֶה֙דוה֙דָוֶהדוהda.VehfaintH1739HAamsa לִבֵּ֔/נוּלב֔/נולִבֵּ/נוּלב/נוli.Be./nuheart/ ourH3820AH9025HNcmsc+Sp1bp אֵ֖לֶּהא֖להאֵלֶּהאלה'E.lehthese [things]H0428HTm חָשְׁכ֥וּחשכ֥וחָשְׁכוּחשכוcha.she.Khuthey have grown dimH2821HVqp3cp עֵינֵֽי/נוּ\׃עיני/נו\עֵינֵֽי/נוּ\׃עיני/נו\'ei.Nei./nueyes/ ourH5869AH9025\H9016HNcfdc+Sp1bp 18 porque el monte Sión está desolado, y por él se pasean las raposas.
צִיּוֹן֙ציון֙צִיּוֹןציוןtzi.yOnZionH6726HNpl שֶׁ/שָּׁמֵ֔םש/שמ֔םשֶׁ/שָּׁמֵםש/שמםshe./sha.Memthat/ [is] desolateH9007H8074GHTr+Aamsa שׁוּעָלִ֖יםשועל֖יםשׁוּעָלִיםשועליםshu.'a.LimfoxesH7776HNcmpa הִלְּכוּ\־הלכו\הִלְּכוּ\־הלכו\hi.le.khu-they have prowledH1980I\H9014HVpp3cp 19 1Mas Tú, oh Yahvé, permaneces eternamente, tu trono (subsiste) de generación en generación.
אַתָּ֤האת֤האַתָּהאתה'a.TahyouH0859AHPp2ms יְהוָה֙יהוה֙יְהוָהיהוהYah.wehO YahwehH3068GHNpt לְ/עוֹלָ֣םל/עול֣םלְ/עוֹלָםל/עולםle./'o.Lamfor/ everH9005H5769GHR+Ncmsa תֵּשֵׁ֔בתש֔בתֵּשֵׁבתשבte.Shevyou will sitH3427HVqi2ms כִּסְאֲ/ךָ֖כסא/ך֖כִּסְאֲ/ךָכסא/ךkis.'a./Khathrone/ yourH3678GH9021HNcmsc+Sp2ms לְ/דֹ֥רל/ד֥רלְ/דֹרל/דרle./Dor[is] to/ a generationH9005H1755HR+Ncmsa וָ/דֽוֹר\׃ו/דור\וָ/דֽוֹר\׃ו/דור\va./Dorand/ a generationH9002H1755\H9016HC+Ncmsa - 19. Esta esperanza mesiánica en Aquel cuyo reino no tendrá fin es el consuelo de Israel en todas sus grandes pruebas. Cf. Salmo 9, 8; 71, 7 s.; 101, 13 y 27.
20 ¿Cómo podrías olvidarte de nosotros para siempre, abandonarnos por largo tiempo?
לָ֤/מָּהל֤/מהלָ/מָּהל/מהLa./mah<to>/ why?H9005H4100HR+Pi לָ/נֶ֙צַח֙ל/נ֙צח֙לָ/נֶצַחל/נצחla./Ne.tzachto/ perpetuityH9005H5331HR+Ncmsa תִּשְׁכָּחֵ֔/נוּתשכח֔/נותִּשְׁכָּחֵ/נוּתשכח/נוtish.ka.Che./nudo you forget/ usH7911H9035HVqi2ms+Sp1bp תַּֽעַזְבֵ֖/נוּתעזב֖/נותַּֽעַזְבֵ/נוּתעזב/נוta.'az.Ve./nudo you abandon?/ usH5800AH9035HVqi2ms+Sp1bp לְ/אֹ֥רֶךְל/א֥רךלְ/אֹרֶךְל/ארךle./'O.rekhfor/ length ofH9005H0753HR+Ncmsc 21 ¡Conviértenos a Ti, Yahvé, y nos convertiremos! ¡Renueva nuestros días, para que sean como antes!
הֲשִׁיבֵ֨/נוּהשיב֨/נוהֲשִׁיבֵ/נוּהשיב/נוha.shi.Ve./nucause to return/ usH7725HH9035HVhv2ms+Sp1bp אֵלֶ֙י/ךָ֙אל֙י/ך֙אֵלֶי/ךָאלי/ך'e.Lei./khato/ yourselfH0413H9031HR+Sp2ms וְֽ/נָשׁ֔וּבָהו/נש֔ובהוְֽ/נָשׁוּבָהו/נשובהve./na.shuvso/ let us returnH9002H7725HHC+Vqc1cp חַדֵּ֥שׁחד֥שחַדֵּשׁחדשcha.DeshrenewH2318HVpv2ms יָמֵ֖י/נוּימ֖י/נויָמֵי/נוּימי/נוya.Mei./nudays/ ourH3117GH9025HNcmpc+Sp1bp כְּ/קֶֽדֶם\׃כ/קדם\כְּ/קֶֽדֶם\׃כ/קדם\ke./Ke.demlike/ ancient timeH9004H6924H\H9016HR+Ncmsa 22 1¿O nos has rechazado por completo? ¿Te has airado contra nosotros hasta el extremo?
מָאֹ֣סמא֣סמָאֹסמאסma.'Oscertainly <to reject>H3988AHVqaa מְאַסְתָּ֔/נוּמאסת֔/נומְאַסְתָּ/נוּמאסת/נוme.'as.Ta./nuyou have rejected/ usH3988AH9035HVqp2ms+Sp1bp קָצַ֥פְתָּקצ֥פתקָצַפְתָּקצפתka.Tzaf.tayou are angryH7107HVqp2ms עָלֵ֖י/נוּעל֖י/נועָלֵי/נוּעלי/נו'a.Lei./nutowards/ usH5921AH9035HR+Sp1bp מְאֹֽד\׃מאד\מְאֹֽד\׃מאד\me.'OdmuchnessH3966\H9016HAcmsa - 21. Es una gran lección de doctrina este reconocimiento de nuestra incapacidad para convertirnos a Dios, si Él no nos convierte, es decir, si Él no nos da la gracia de la conversión. Igual concepto expresa Jeremías con respecto a la salvación final de Israel. Véase Jeremías 30, 13 y nota.