¹ Het woord des Heeren, dat tot den profeet Jeremia geschied is tegen de heidenen.

² Tegen Egypte; tegen het heir van Farao Necho, koning van Egypte, dat aan de rivier Frath, bij Karchemis was, dat Nebukadrezar, de koning van Babel, sloeg, in het vierde jaar van Jojakim, den zoon van Josia, den koning van Juda.¹²³⁴⁵

1. Tegen Egypte; Of, van Egypte, of de Egyptenaars.
2. dat aan de rivier Of, die, te weten Farao Necho.
3. Frath, Eufraat. Zie Gen 2:14 ; alzo in het volgende.
4. bij Kárchemis was, Of, te Karchemis; verstaande zulks van den koning Farao Necho zelf, hebbende zijn leger daaromtrent; alzo het onzeker is of hij ten tijde van Josia, dien hij overwon, deze stad [die Sanherib den Syriërs afgenomen had] na de overwinning heeft ingenomen, dan of hij nu wederom met zijn leger daarvoor is geweest om die te winnen, òf van dien tijd af de belegering voortgezet heeft; zie 2Ki 23:29 ; en 2Ch 35:20 ; idem, Isa 10:9 .
5. sloeg, Bij het leven van zijn vader Nabopolassar, nadat Jeremia zulks alles tevoren geprofeteerd had, gelijk volgt; na welke nederlaag de koning van Egypte tehuis bleef, hoewel hij ten tijde van Zedekia nog een tocht voornam, maar tevergeefs;; zie 2Ki 24:7 , en boven Jer 37:5 , Jer 37:11 .

³ Rust het schild en de rondas toe, en nadert tot den strijd!¹

1. nadert tot den strijd Om slag te leveren. Aldus spreekt de profeet de Egyptische krijgslieden aan, bespottenderwijze, alsof hij zeide: Bereidt u vrij op het best dat gij moogt, het zal maar tevergeefs zijn, gij zult evenwel geslagen worden. Vergelijk onder Jer 51:11 .

⁴ Spant de paarden aan, en klimt op, gij ruiters! en stelt u met helmen; veegt de spiesen, trekt de pantsiers aan!¹

1. Spant de paarden aan en klimt op, Te weten, aan de wagens, van dewelke de wagenruiters te dien tijde plachten te vechten; zie 2Sa 10:18 . Hebreeuws, bindt. Vergelijk Gen 46:29 , en Exo 14:6 ; 1Ki 18:44 , enz. alwaar hetzelfde Hebreeuwse woord gebruikt wordt. Anders: zadelt de paarden.

⁵ Waarom zie Ik, dat zij versaagd en achterwaarts gedreven zijn? Zelfs hun helden zijn verslagen, en nemen de vlucht, en zien niet om; er is schrik van rondom, spreekt de Heere.¹²

1. zie Ik, In het profetisch gezicht, dat hem God dienaangaande vertoonde.
2. nemen de vlucht, Hebreeuws, vluchtende vlucht.

⁶ De snelle ontvliede niet, en de held ontkome niet; tegen het noorden, aan den oever der rivier Frath zijn zij gestruikeld en gevallen.¹²

1. snelle ontvliede niet, Hebreeuws, lichte; te weten op de voeten; gelijk 2Sa 2:18 ; dat is, snel in het lopen. God wil zeggen dat hen noch snelheid noch sterkte zal helpen. Anders: de snelle zal niet ontvlieden, en de held zal niet ontkomen.
2. oever der rivier Frath Hebreeuws, aan de hand, of zijde; zie boven Jer 41:9 .

⁷ Wie is deze, die optrekt als een stroom, wiens wateren zich bewegen als de rivieren?¹

1. stroom, Deze gelijkenissen zien op de gelegenheid van Egypteland, dat vele rivieren of waterstromen had. Versta hierdoor de menigte zijner krijgslieden, met welke Farao zeer prachtig aankwam.

⁸ Egypte trekt op als een stroom, en zijn wateren bewegen zich als de rivieren; en hij zegt: Ik zal optrekken, ik zal de aarde bedekken, ik zal de stad, en die daarin wonen, verderven.¹²³

1. Egypte trekt op als een stroom, Dat is, de Egyptenaars.
2. bedekken, Met de menigte van mijn krijgsvolk, als met een wolk.
3. stad, Indien men dit duidt op Karchemis, waarvan boven vs.2, zo heeft hij deze stad nog niet ingehad, maar nu gemeend te vermeesteren. Anderen verstaan door de stad, in het algemeen, steden en inwoners; alzo onder Jer 47:2 .

⁹ Trekt op, gij paarden! en raast, gij wagens! en laat de helden uittrekken: de Moren, en de Puteers, die het schild handelen, en de Lydiers, die den boog handelen en spannen.¹²³⁴

1. raast, Alsof gij dol en onzinnig waart.
2. Moren, Hebreeuws, Chus; zie hiervan, en van de Puteërs en Lydiërs, Gen 10:6 , Gen 10:13 ; dezen waren gehuurd door den koning van Egypte; zie vs.16,17, 21.
3. handelen, Dat is, voeren, daarmede omgaan.
4. spannen Hebreeuws eigenlijk, treden; zie Psa 7:13 .

¹⁰ Maar deze dag is des Heeren, des Heeren der heirscharen, een dag der wrake, dat Hij zich wreke van Zijn wederpartijders, en het zwaard zal vreten, en verzadigd, en dronken worden van hun bloed; want de Heere, Heere der heirscharen, heeft een slachtoffer in het land van het noorden, aan de rivier Frath.¹²³

1. heirscharen, Zie 1Ki 18:15 .
2. slachtoffer in het land Of slachtmaal; dat is, Hij zal zijne vijanden laten slachten, en dit zijn rechtvaardig oordeel zal voor hem zo aangenaam zijn als een slachtoffer, want zijn naam zal daardoor verheerlijkt worden. Vergelijk Isa 34:6 ; Eze 39:17 , enz. met de aantekening.
3. noorden, Want Karchemis was tegen het noorden van Egypte af gelegen.

¹¹ Ga henen op naar Gilead, en haal balsem, gij jonkvrouw, dochter van Egypte! Tevergeefs vermenigvuldigt gij de medicijnen, er is geen heling voor u.¹²³⁴⁵

1. Gilead, Zie Gen 37:25 , met de aantekening.
2. haal Hebreeuws, neem. Zie boven Jer 37:17 .
3. balsem, Om de geslagen wonden te genezen. Vergelijk boven Jer 8:22 , en onder Jer 51:8 .
4. jonkvrouw, Dat is, gij volk of inwoners van Egypte, die met uwe menigte, macht, weelde en onoverwinnelijkheid praalt, alsof u niemand zou kunnen overweldigen of schofferen, gelijk een jonge dochter praalt met hare schoonheid en maagdelijken staat. VergelijK 2Ki 19:21 .
5. heling voor u Of, pleister. Hebreeuws, opgang, rijzing, opkomen, enz., [zie boven Jer 30:13 , Jer 30:17 ] zodat al uw medicineren niet helpen zal.

¹² De volken hebben uw schande gehoord, en het land is vol van uw gekrijt; want zij hebben zich gestoten, held tegen held, zij zijn beiden te zamen gevallen.¹

1. tegen held, Of, is gestruikeld over den ander. Hebreeuws, held tegen held hebben zich gestoten, of held over held zijn gestruikeld.

¹³ Het woord, dat de Heere tot den profeet Jeremia sprak, van de aankomst van Nebukadrezar, den koning van Babel, om Egypteland te slaan.¹²

1. Het woord, Dit is nu ene profetie van Nebukadnezars optocht naar Egypte. Vergelijk Isa 19:1 , enz., en Eze 29 , 30, 32.
2. slaan Dat is, het land te overweldigen en de inwoners te verslaan. Vergelijk boven Jer 43:11 , en onder Jer 47:1 , enz.

¹⁴ Verkondigt in Egypte, en doet het horen te Migdol; doet het ook horen te Nof en Tachpanhes; zegt: Stelt er u naar, en maakt u gereed, want het zwaard heeft verteerd, wat rondom u is.¹²³

1. Migdol; Zie van deze plaatsen boven Jer 44:1 .
2. Stelt er u naar, Tot tegenweer, gelijk boven vs.4.
3. verteerd, Zal het zekerlijk doen; of gelijk het zwaard der Babyloniërs verslonden heeft wat rondom u is, alzo zal het nu uwe beurt zijn.

¹⁵ Waarom zijn uw sterken weggeveegd? Zij stonden niet, omdat hen de Heere voortdreef.¹²³

1. zijn uw sterken weggeveegd? Hebreeuws staat het woord sterken, [in het getal van velen] weggevaagd, [in het getal van enen], dat is, elkeen van uw sterke krijgslieden; alzo in het volgende.
2. stonden niet, Dat is, zij konden en durfden niet blijven staan tegen de Babyloniërs.
3. voortdreef Of, aanstoot, nederstiet.

¹⁶ Hij maakte der struikelenden veel; ja, de een viel op den ander; zodat zij zeiden: Staat op en laat ons wederkeren tot ons volk, en tot het land onzer geboorte, vanwege het verdrukkende zwaard.¹²³⁴⁵⁶

1. maakte der struikelenden veel; Hebreeuws, Hij vermenigvuldigde den struikelende.
2. de een viel op den ander; Hebreeuws, de man op, of met zijnen naaste.
3. zeiden Die Farao uit andere landen waren te hulp gekomen, zeiden alzo tot elkander; vergelijk Isa 13:14 .
4. geboorte, Dat is, ons vaderland.
5. vanwege Of, slechtelijk, voor, van. Hebreeuws, van het aangezicht.
6. verdrukkende zwaard Anders: vanwege het zwaard des verdrukkenden [lands]. Zie boven Jer 25:38 .

¹⁷ Daar riepen zij: Farao, de koning van Egypte, is maar een gedruis; hij heeft den gezetten tijd laten voorbijgaan.¹²

1. gedruis; Dat is, een pocher en snorker, die ene grote beweging en gewoel maakt, maar het heeft met hem inderdaad niets te beduiden; hij heeft zijn tijd zorgelooslijk verzuimd, hij is te laat op; dat moeten wij nu mede ontgelden. Anders: is verwoest, of geruineerd. Hebreeuws, een groot gedruis, of ene verwoesting, die met groot gedruis of gekraak geschiedt.
2. gezetten tijd laten voorbijgaan Of, bekwamen tijd, om te krijgen, of dit onheil, volgende de gedane waarschuwing, voor te komen.

¹⁸ Zo waarachtig als Ik leef, spreekt de Koning, Wiens Naam is Heere der heirscharen; hij zal voorzeker, als Thabor onder de bergen, en als Karmel bij de zee, aankomen!¹

1. als Thabor onder de bergen, Dat is, gelijk de berg Thabor boven andere bergen, en de berg Karmel in zee uitsteekt, alzo zal Nebukadnezar al zijne vijanden teboven gaan, en hen onder zich brengen. Anderen nemen het als een afgebroken rede van eedzwering in dezen zin; zo zeker als die bergen vast en wel geworteld zijn, zal ook dit mijn werk volbracht worden. Van Thabor, zie Jdg 4:6 , van Karmel, 1Ki 18:19 .

¹⁹ Maak voor u gereedschap der gevankelijke wegvoering, gij inwoneres, gij dochter van Egypte! want Nof zal ter verwoesting worden, en zal verbrand worden, dat er niemand in wone.¹²³⁴

1. gereedschap der gevankelijke wegvoering, Dat is, pak en zak [gelijk men zegt] en maak uw bagage gereed, die gij van doen moogt hebben, als gij gaan zult in gevangenschap. Vergelijk Eze 12:4 , enz.
2. inwoneres, Die gij zo zeker en vast meent te wonen; vergelijk Isa 47:8 , en onder Jer 48:18 .
3. Nof zal ter verwoesting worden, Gelijk boven vs.14.
4. verbrand worden, Anders: zal verwoest, of bedorven worden.

²⁰ Egypte is een zeer schone vaarze; de slachter komt, hij komt van het noorden.¹²³

1. vaarze; Dat is, gelijk een jong koekalf, een jonge vaars, vet, dartel en weelderig.
2. slachter Of, kerver, houwer. Hebreeuws, de kerving, snijding, versnijding; dat is, de kerver, [dien wij noemen slachter ] of houwer. Zie Job 35:13 , en Job 33:6 .
3. komt, Of, de slachter van het noorden, die komt, die komt; dat is, zal gewisselijk en haast komen.

²¹ Zelfs haar gehuurden in haar midden zijn als gemeste kalveren; maar die hebben zich ook gewend, zij zijn te zamen gevlucht, zij hebben niet gestaan; want de dag huns verderfs is over hen gekomen, de tijd hunner bezoeking.¹²³⁴⁵

1. gehuurden in haar midden zijn Die soldaten, die Egypte [die jonge vaars, die weelderige dochter] om geld of soldij gehuurd en aangenomen heeft, die onder haar krijgsvolk zijn.
2. gemeste kalveren; Hebreeuws, kalveren der mesting.
3. hebben zich ook gewend, Dat is, zullen zich omwenden, en zo in het volgende.
4. verderfs is over hen gekomen, Of, van ondergang, dodelijk ongeval.
5. bezoeking Dat is, straf; zie Gen 21:1 .

²² Haar stem zal gaan als van een slang; want zij zullen met krijgsmacht daarhenen trekken, en tot haar met bijlen komen, gelijk houthouwers.¹²

1. Haar stem zal gaan als van een slang; Dat is, Egypte zal niet meer zo blazen en snorken als tevoren, maar wel klein piepen en ootmoedig spreken, als de Babyloniërs hen zullen overkomen. Vergelijk Isa 29:4 .
2. zij zullen met krijgsmacht daarhenen trekken, De Babyloniërs.

²³ Zij hebben haar woud afgehouwen, spreekt de Heere, hoewel het niet is te onderzoeken; want zij zijn meerder dan de sprinkhanen, zodat men hen niet tellen kan.¹²³

1. woud afgehouwen, Dat is, de steden en dorpen, idem het volk, of de krijgslieden van Egypte, die vanwege de dichte menigte der mensen bij een woud vol bomen worden vergeleken; vergelijk Isa 10:18-19 .
2. onderzoeken; Te weten het getal der bomen, dat is der mensen.
3. niet tellen kan Hebreeuws, zij hebben geen getal; alzo Jdg 6:5 .

²⁴ De dochter van Egypte is beschaamd; zij is gegeven in de hand des volks van het noorden.¹

1. noorden Dat is, der Babyloniërs.

²⁵ De Heere der heirscharen, de God Israëls, zegt: Ziet, Ik zal bezoeking doen over de menigte van No, en over Farao, en over Egypte, en over haar goden, en over haar koningen, ja, over Farao, en over degenen, die op hem vertrouwen.¹²

1. menigte van No, Of, gemeen volk. Het Hebreeuwse woord Amon wordt ook alzo in dit boek genomen, onder Jer 52:15 , voor Hamon; dat is, menigte, hoop volks, of schare, die door gewoel en menigte gedruis maakt; vergelijk Eze 30:15 , gelijk dan de stad No, dat is, naar het algemeen gevoelen, Alexandrië, een zeer vermaarde volkrijke zee en koopstad in Egypte was. Anders betekent Amon een voeder, voedsterheer, of voedsterling, die iemand voedt en opkweekt, of van iemand gevoed wordt; waarom sommigen hier overzetten: De voedsterheer, of de voedsterlingen; dat is, zich generen van No, gelijk zulks ook met waarheid van grote koopsteden gezegd mag worden, dat vele mensen daarvan leven; vergelijk Nah 3:8 .
2. koningen, Dat is, niet alleen dezen koning, maar ook zijne navolgers, of de vorsten en regenten van Egypte, die op hun koning vertrouwden, en mede als kleine koningen in zo een machtig koninkrijk waren; vergelijk boven Jer 19:3 , en wijders Gen 14:1 , en Deu 33:5 ; idem Jos 12:9 , enz.

²⁶ En Ik zal hen geven in de hand dergenen, die hunlieder ziel zoeken, en in de hand van Nebukadrezar, den koning van Babel, en in de hand zijner knechten. Maar daarna zal zij bewoond worden als in de dagen van ouds, spreekt de Heere.¹²³

1. ziel zoeken, Dat is, die naar hun leven staan; gelijk boven dikwijls.
2. zal zij Namelijk de dochter van Egypte, dat is Egypteland. Zie vs.24, en vs.11 met de aantekening.
3. bewoond worden Vergelijk Eze 29:11 , Eze 29:13-14 , en zie het tegendeel van Babel, onder Jer 50:39 .

²⁷ Maar gij, Mijn knecht Jakob! vrees niet, en ontzet u niet, o Israël! want zie, Ik zal u verlossen uit verre landen, en uw zaad uit het land hunner gevangenis; en Jakob zal wederkomen, en stil en gerust zijn, en niemand zal hem verschrikken.¹²

1. zaad uit het land hunner gevangenis; Dat is nakomelingen.
2. verschrikken Of, sidderen, beven.

²⁸ Gij dan Mijn knecht Jakob! vrees niet, spreekt de Heere; want Ik ben met u; want Ik zal een voleinding maken met al de heidenen, waarhenen Ik u gedreven zal hebben, doch met u zal Ik geen voleinding maken, maar u kastijden met mate, en u niet gans onschuldig houden.¹²³

1. voleinding maken Zie boven Jer 4:27 .
2. mate, Zie boven Jer 10:24 .
3. niet gans onschuldig houden Hebreeuws, onschuldig houdende, niet onschuldig houden; gelijk boven Jer 30:11 ; dat is, ten enenmale ongestraft laten.