Chapter 27
1 Jotham was vijf en twintig jaren oud, toen hij koning werd, en hij regeerde zestien jaren te Jeruzalem; en de naam zijner moeder was Jerusa, een dochter van Zadok.1
עֶשְׂרִ֨יםעשר֨יםעֶשְׂרִיםעשרים'es.RimtwentyH6242HNcmpa וְ/חָמֵ֤שׁו/חמ֤שוְ/חָמֵשׁו/חמשve./cha.Meshand/ fiveH9002H2568HC+Ncbsa שָׁנָה֙שנה֙שָׁנָהשנהsha.Nahyear[s]H8141HNcfsa יוֹתָ֣םיות֣םיוֹתָםיותםyo.TamJothamH3147HHNpm בְּ/מָלְכ֔/וֹב/מלכ֔/ובְּ/מָלְכ/וֹב/מלכ/וbe./ma.le.Kh/owhen/ became king/ heH9003H4427AH9043HR+Vqcc+Sp3ms עֶשְׂרֵ֣העשר֣העֶשְׂרֵהעשרה'es.RehteenH6240HNcbsa שָׁנָ֔השנ֔השָׁנָהשנהsha.Nahyear[s]H8141HNcfsa מָלַ֖ךְמל֖ךמָלַךְמלךma.Lakhhe reignedH4427AHVqp3ms בִּֽ/ירוּשָׁלִָ֑םב/ירושל֑םבִּֽ/ירוּשָׁלִָםב/ירושלםbi./ru.sha.Limin/ JerusalemH9003H3389HR+Npl וְ/שֵׁ֣םו/ש֣םוְ/שֵׁםו/שםve./Shemand/ [the] name ofH9002H8034HC+Ncmsc אִמּ֔/וֹאמ֔/ואִמּ/וֹאמ/ו'i.M/omother/ hisH0517H9023HNcfsc+Sp3ms יְרוּשָׁ֖הירוש֖היְרוּשָׁהירושהye.ru.Shah[was] JerushaH3388HNpf - vijf en twintig Hebreeuws, een zoon van vijf en twintig jaar.
2 En hij deed dat recht was in de ogen des Heeren, naar alles, wat zijn vader Uzzia gedaan had, behalve dat hij in den tempel des Heeren niet ging; en het volk verdierf zich nog.123
וַ/יַּ֨עַשׂו/י֨עשוַ/יַּעַשׂו/יעשva/i.Ya.'asand/ he didH9001H6213AHc+Vqw3ms הַ/יָּשָׁ֜רה/יש֜רהַ/יָּשָׁרה/ישרhai./ya.Sharthe/ rightH9009H3477GHTd+Aamsa בְּ/עֵינֵ֣יב/עינ֣יבְּ/עֵינֵיב/עיניbe./'ei.Neiin/ [the] eyes ofH9003H5869IHR+Ncfdc יְהוָ֗היהו֗היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt כְּ/כֹ֤לכ/כ֤לכְּ/כֹלכ/כלke./Kholaccording to/ allH9004H3605HR+Ncmsa עָשָׂה֙עשה֙עָשָׂהעשה'a.Sahhe had doneH6213AHVqp3ms עֻזִּיָּ֣הוּעזי֣הועֻזִּיָּהוּעזיהו'u.zi.Ya.huUzziahH5818GHNpm אָבִ֔י/ואב֔י/ואָבִי/ואבי/ו'a.Vi/vfather/ hisH0001GH9023HNcmsc+Sp3ms רַ֕קר֕קרַקרקrakonlyH7535HD בָ֖אב֖אבָאבאva'he wentH0935GHVqp3ms הֵיכַ֣להיכ֣להֵיכַלהיכלhei.Khal[the] temple ofH1964GHNcmsc יְהוָ֑היהו֑היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt וְ/ע֥וֹדו/ע֥ודוְ/עוֹדו/עודve./'odand/ yetH9002H5750HC+Acmsa הָ/עָ֖םה/ע֖םהָ/עָםה/עםha./'Amthe/ peopleH9009H5971AHTd+Ncmsa מַשְׁחִיתִֽים\׃משחיתים\מַשְׁחִיתִֽים\׃משחיתים\mash.chi.Tim[were] behaving corruptlyH7843\H9016HVhrmpa - deed dat recht was Te weten, in het voorstaan van den zuiveren godsdienst. Vergelijk boven, 2Ch 26:4 , en zie de aantekening.
- in den tempel des HEEREN Te weten, [naar sommiger gevoelen] om zich aldaar nevens andere gelovigen in den heiligen godsdienst te oefenen; hetwelk aldus kan verstaan worden, dat hij het niet liet uit verachting, maar uit enige menselijke zwakheid, omdat zijn vader daar melaats geworden was. Sommigen verstaan dat dit hier tot zijn lof gesproken wordt, dat hij niet in den tempel des Heeren ging om te roken, gelijk zijn vader gedaan had. Zie boven, 2Ch 26:16 .
- verdierf zich nog Te weten, door afgoderij, mits te offeren en te roken op de hoogte, gelijk verklaard wordt 2Ki 15:35 .
3 Dezelve bouwde de hoge poorten aan het huis des Heeren; hij bouwde ook veel aan den muur van Ofel.123
ה֗וּאה֗ואהוּאהואHu'heH1931HPp3ms בָּנָ֛הבנ֛הבָּנָהבנהba.Nahhe builtH1129HVqp3ms שַׁ֥עַרש֥ערשַׁעַרשערSha.'ar[the] gate ofH8179GHNcmsc יְהוָ֖היהו֖היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt הָ/עֶלְי֑וֹןה/עלי֑וןהָ/עֶלְיוֹןה/עליוןha./'el.Yon<the>/ upperH9009H5945AHTd+Aamsa וּ/בְ/חוֹמַ֥תו/ב/חומ֥תוּ/בְ/חוֹמַתו/ב/חומתu./ve./cho.Matand/ on/ [the] wall ofH9002H9003H2346GHC+R+Ncfsc הָ/עֹ֛פֶלה/ע֛פלהָ/עֹפֶלה/עפלha./'O.fel<the>/ OphelH9009H6077HTd+Npl בָּנָ֖הבנ֖הבָּנָהבנהba.Nahhe builtH1129HVqp3ms - bouwde Dat is, vernieuwde, vermaakte, sterkte, beterde. Vergelijk boven, 2Ch 11:5 , en de aantekening.
- de hoge poorten Zie 2Ki 15:35 .
- van Ofel Versta, een deel van de muren van Jeruzalem, zo genoemd omdat het op een heuvel of hoogte stond. Zie onder, 2Ch 33:14 , en Neh 3:26 , en Neh 11:21 .
4 Daartoe bouwde hij steden op het gebergte van Juda; en in de wouden bouwde hij burchten en torens.1
וְ/עָרִ֥יםו/ער֥יםוְ/עָרִיםו/עריםve./'a.Rimand/ citiesH9002H5892BHC+Ncmpa בָּנָ֖הבנ֖הבָּנָהבנהba.Nahhe builtH1129HVqp3ms בְּ/הַר\־ב/הר\בְּ/הַר\־ב/הר\be./har-in/ [the] hill country ofH9003H2022H\H9014HR+Ncmsc יְהוּדָ֑היהוד֑היְהוּדָהיהודהye.hu.DahJudahH3063GHNpl וּ/בֶ/חֳרָשִׁ֣יםו/ב/חרש֣יםוּ/בֶ/חֳרָשִׁיםו/ב/חרשיםu./ve./cho.ra.Shimand/ in the/ wooded areasH9002H9003H2793HHC+Rd+Ncmpa בָּנָ֔הבנ֔הבָּנָהבנהba.Nahhe builtH1129HVqp3ms בִּֽירָנִיּ֖וֹתבירני֖ותבִּֽירָנִיּוֹתבירניותbi.ra.ni.YotfortressesH1003HNcfpa וּ/מִגְדָּלִֽים\׃ו/מגדלים\וּ/מִגְדָּלִֽים\׃ו/מגדלים\u./mig.da.Limand/ towersH9002H4026M\H9016HC+Ncmpa - burchten en torens Vergelijk boven, 2Ch 17:12 .
5 Hij krijgde ook tegen den koning der kinderen Ammons, en had de overhand over hen, zodat de kinderen Ammons in datzelfde jaar hem gaven honderd talenten zilvers, en tien duizend kor tarwe, en tien duizend gerst; dit brachten hem de kinderen Ammons wederom, ook in het tweede en in het derde jaar.12
וְ֠/הוּאו֠/הואוְ/הוּאו/הואVe./hu'and/ heH9002H1931HC+Pp3ms נִלְחַ֞םנלח֞םנִלְחַםנלחםnil.Chamhe waged warH3898AHVNp3ms מֶ֣לֶךְמ֣לךמֶלֶךְמלךMe.lekh[the] king ofH4428GHNcmsc בְּנֵי\־בני\בְּנֵי\־בני\be.nei-[the] people ofH1121G\H9014HNcmpc עַמּוֹן֮עמון֮עַמּוֹןעמון'a.mOnAmmonH5983HNpm וַ/יֶּחֱזַ֣קו/יחז֣קוַ/יֶּחֱזַקו/יחזקva/i.ye.che.Zakand/ he prevailedH9001H2388JHc+Vqw3ms עֲלֵי/הֶם֒עלי/הם֒עֲלֵי/הֶםעלי/הם'a.lei./Hemover/ themH5921AH9038HR+Sp3mp וַ/יִּתְּנוּ\־ו/יתנו\וַ/יִּתְּנוּ\־ו/יתנו\va/i.yi.te.nu-and/ they gaveH9001H5414G\H9014Hc+Vqw3mp בְנֵֽי\־בני\בְנֵֽי\־בני\ve.nei-[the] people ofH1121G\H9014HNcmpc עַמּ֜וֹןעמ֜וןעַמּוֹןעמוןa.MonAmmonH5983HNpm בַּ/שָּׁנָ֣הב/שנ֣הבַּ/שָּׁנָהב/שנהba./sha.Nahin the/ yearH9003H8141HRd+Ncfsa הַ/הִ֗יאה/ה֗יאהַ/הִיאה/היאha./Hi'<the>/ thatH9009H1931HTd+Pp3fs מֵאָה֙מאה֙מֵאָהמאהme.'Ahone hundredH3967HNcfsa כִּכַּר\־ככר\כִּכַּר\־ככר\ki.kar-talent[s] ofH3603H\H9014HNcfsc כֶּ֔סֶףכ֔סףכֶּסֶףכסףKe.sefsilverH3701GHNcmsa וַ/עֲשֶׂ֨רֶתו/עש֨רתוַ/עֲשֶׂרֶתו/עשרתva./'a.Se.retand/ tenH9002H6235HC+Ncfsc אֲלָפִ֤יםאלפ֤יםאֲלָפִיםאלפים'a.la.Fimthousand<s>H0505GHNcbpa כֹּרִים֙כרים֙כֹּרִיםכריםko.RimcorsH3734AHNcmpa חִטִּ֔יםחט֔יםחִטִּיםחטיםchi.Timwheat<s>H2406HNcmpa וּ/שְׂעוֹרִ֖יםו/שעור֖יםוּ/שְׂעוֹרִיםו/שעוריםu./se.'o.Rimand/ barley<s>H9002H8184HC+Ncmpa עֲשֶׂ֣רֶתעש֣רתעֲשֶׂרֶתעשרת'a.Se.rettenH6235HNcfsa אֲלָפִ֑יםאלפ֑יםאֲלָפִיםאלפים'a.la.Fimthousand<s>H0505GHNcbpa זֹ֗אתז֗אתזֹאתזאתZotthisH2063HTm הֵשִׁ֤יבוּהש֤יבוהֵשִׁיבוּהשיבוhe.Shi.vuthey broughtH7725KHVhp3cp בְּנֵ֣יבנ֣יבְּנֵיבניbe.Nei[the] people ofH1121GHNcmpc עַמּ֔וֹן\ \סעמ֔ון\ \סעַמּוֹן\ \סעמון\ \סa.MonAmmonH5983\ \H9018HNpm וּ/בַ/שָּׁנָ֥הו/ב/שנ֥הוּ/בַ/שָּׁנָהו/ב/שנהu./va./sha.Nahand/ in the/ yearH9002H9003H8141HC+Rd+Ncfsa הַ/שֵּׁנִ֖יתה/שנ֖יתהַ/שֵּׁנִיתה/שניתha./she.Nit<the>/ secondH9009H8145HTd+Aofsc וְ/הַ/שְּׁלִשִֽׁית\׃ו/ה/שלשית\וְ/הַ/שְּׁלִשִֽׁית\׃ו/ה/שלשית\ve./ha./she.li.Shitand/ <the>/ thirdH9002H9009H7992\H9016HC+Td+Aofsa - talenten zilvers, Zie 1Ki 16:24 .
- kor tarwe, Zie van deze maat Lev 27:16 , waar zij een homer genoemd wordt; 1Ki 4:22 , waar zij een kor geheten wordt, gelijk hier.
6 Alzo versterkte zich Jotham; want hij richtte zijn wegen voor het aangezicht des Heeren, zijns Gods.12
וַ/יִּתְחַזֵּ֖קו/יתחז֖קוַ/יִּתְחַזֵּקו/יתחזקva/i.yit.cha.Zekand/ he strengthened himselfH9001H2388GHc+Vtw3ms יוֹתָ֑םיות֑םיוֹתָםיותםyo.TamJothamH3147HHNpm הֵכִ֣יןהכ֣יןהֵכִיןהכיןhe.Khinhe had directedH3559JHVhp3ms דְּרָכָ֔י/ודרכ֔י/ודְּרָכָי/ודרכי/וde.ra.Kha/vways/ hisH1870GH9023HNcmpc+Sp3ms לִ/פְנֵ֖יל/פנ֖ילִ/פְנֵיל/פניli/f.Nei<to>/ beforeH9005H6440GHR+Ncmpc יְהוָ֥היהו֥היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt אֱלֹהָֽי/ו\׃אלהי/ו\אֱלֹהָֽי/ו\׃אלהי/ו\'e.lo.Ha/vGod/ hisH0430GH9023\H9016HNcmpc+Sp3ms - richtte Zie boven, 2Ch 19:3 .
- wegen Dat is, aanslagen, voornemen, woorden, daden, manieren van leven. Zie Gen 6:12 , en 1Ki 2:4 , alzo hier in vs.7.
7 Het overige nu der geschiedenissen van Jotham, en al zijn krijgen, en zijn wegen, ziet, zij zijn geschreven in het boek der koningen van Israël en Juda.1
וְ/יֶתֶר֙ו/יתר֙וְ/יֶתֶרו/יתרve./ye.Terand/ [the] rest ofH9002H3499AHC+Ncmsc דִּבְרֵ֣ידבר֣ידִּבְרֵידבריdiv.Rei[the] matters ofH1697KHNcmpc יוֹתָ֔םיות֔םיוֹתָםיותםyo.TamJothamH3147HHNpm מִלְחֲמֹתָ֖י/ומלחמת֖י/ומִלְחֲמֹתָי/ומלחמתי/וmil.cha.mo.Ta/vwars/ hisH4421H9023HNcfpc+Sp3ms וּ/דְרָכָ֑י/וו/דרכ֑י/ווּ/דְרָכָי/וו/דרכי/וu./de.ra.Kha/vand/ ways/ hisH9002H1870GH9023HC+Ncmpc+Sp3ms הִנָּ֣/םהנ֣/םהִנָּ/םהנ/םhi.Na/mthere/ theyH2005H9048HTj+Sp3mp כְּתוּבִ֔יםכתוב֔יםכְּתוּבִיםכתוביםke.tu.Vim[are] writtenH3789HVqsmpa סֵ֥פֶרס֥פרסֵפֶרספרSe.fer[the] scroll ofH5612HHNcmsc מַלְכֵֽי\־מלכי\מַלְכֵֽי\־מלכי\mal.khei-[the] kings ofH4428G\H9014HNcmpc יִשְׂרָאֵ֖לישרא֖ליִשְׂרָאֵלישראלYis.ra.'ElIsraelH3478HNpl וִ/יהוּדָֽה\׃ו/יהודה\וִ/יהוּדָֽה\׃ו/יהודה\vi./hu.Dahand/ JudahH9002H3063G\H9016HC+Npl - krijgen, Te weten, die de koning van Syrië en de koning Israëls tegen hem gevoerd hebben.
8 Hij was vijf en twintig jaren oud, toen hij koning werd; en hij regeerde zestien jaren te Jeruzalem.1
עֶשְׂרִ֧יםעשר֧יםעֶשְׂרִיםעשרים'es.RimtwentyH6242HNcmpa וְ/חָמֵ֛שׁו/חמ֛שוְ/חָמֵשׁו/חמשve./cha.Meshand/ fiveH9002H2568HC+Ncbsa שָׁנָ֖השנ֖השָׁנָהשנהsha.Nahyear[s]H8141HNcfsa הָיָ֣ההי֣ההָיָההיהha.Yahhe wasH1961HVqp3ms בְ/מָלְכ֑/וֹב/מלכ֑/ובְ/מָלְכ/וֹב/מלכ/וve./ma.le.Kh/owhen/ became king/ heH9003H4427AH9043HR+Vqcc+Sp3ms עֶשְׂרֵ֣העשר֣העֶשְׂרֵהעשרה'es.RehteenH6240HNcbsa שָׁנָ֔השנ֔השָׁנָהשנהsha.Nahyear[s]H8141HNcfsa מָלַ֖ךְמל֖ךמָלַךְמלךma.Lakhhe reignedH4427AHVqp3ms בִּ/ירוּשָׁלִָֽם\׃ב/ירושלם\בִּ/ירוּשָׁלִָֽם\׃ב/ירושלם\bi./ru.sha.Limin/ JerusalemH9003H3389\H9016HR+Npl - was vijf en twintig Hebreeuws, een zoon van vijf en twintig jaar.
9 En Jotham ontsliep met zijn vaderen, en zij begroeven hem in de stad Davids; en zijn zoon Achaz werd koning in zijn plaats.1
וַ/יִּשְׁכַּ֤בו/ישכ֤בוַ/יִּשְׁכַּבו/ישכבva/i.yish.Kavand/ he lay downH9001H7901JHc+Vqw3ms יוֹתָם֙יותם֙יוֹתָםיותםyo.TamJothamH3147HHNpm אֲבֹתָ֔י/ואבת֔י/ואֲבֹתָי/ואבתי/ו'a.vo.Ta/vancestors/ hisH0001GH9023HNcfpc+Sp3ms וַ/יִּקְבְּר֥וּו/יקבר֥ווַ/יִּקְבְּרוּו/יקברוva/i.yik.be.Ruand/ people buriedH9001H6912Hc+Vqw3mp אֹת֖/וֹאת֖/ואֹת/וֹאת/ו'o.T/o<obj.>/ himH0853H9033HTo+Sp3ms בְּ/עִ֣ירב/ע֣ירבְּ/עִירב/עירbe./'Irin/ [the] city ofH9003H5892BHR+Ncfsc דָּוִ֑ידדו֑ידדָּוִידדוידda.VidDavidH1732HNpm וַ/יִּמְלֹ֛ךְו/ימל֛ךוַ/יִּמְלֹךְו/ימלךva/i.yim.Lokhand/ he became kingH9001H4427AHc+Vqw3ms אָחָ֥זאח֥זאָחָזאחז'a.ChazAhazH0271GHNpm בְּנ֖/וֹבנ֖/ובְּנ/וֹבנ/וbe.N/oson/ hisH1121AH9023HNcmsc+Sp3ms - stad Davids; Zie 1Ki 2:10 .