Chapter 35
1 Daarna hield Josia het pascha den Heere te Jeruzalem; en zij slachtten het pascha op den veertienden der eerste maand.1234
וַ/יַּ֨עַשׂו/י֨עשוַ/יַּעַשׂו/יעשva/i.Ya.'asand/ he observedH9001H6213AHc+Vqw3ms יֹאשִׁיָּ֧הוּיאשי֧הויֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm בִֽ/ירוּשָׁלִַ֛םב/ירושל֛םבִֽ/ירוּשָׁלִַםב/ירושלםvi./ru.sha.Limin/ JerusalemH9003H3389HR+Npl פֶּ֖סַחפ֖סחפֶּסַחפסחPe.sacha passoverH6453HNtmsa לַ/יהוָ֑הל/יהו֑הלַ/יהוָהל/יהוהla./Yah.wehto/ YahwehH9005H3068GHR+Npt וַ/יִּשְׁחֲט֣וּו/ישחט֣ווַ/יִּשְׁחֲטוּו/ישחטוva/i.yish.cha.Tuand/ people slaughteredH9001H7819AHc+Vqw3mp הַ/פֶּ֔סַחה/פ֔סחהַ/פֶּסַחה/פסחha./Pe.sachthe/ passoverH9009H6453HTd+Ntmsa בְּ/אַרְבָּעָ֥הב/ארבע֥הבְּ/אַרְבָּעָהב/ארבעהbe./'ar.ba.'Ahon/ [day] four-H9003H0702HR+Ncbsa עָשָׂ֖רעש֖רעָשָׂרעשר'a.SarteenH6240HNcbsa לַ/חֹ֥דֶשׁל/ח֥דשלַ/חֹדֶשׁל/חדשla./Cho.deshof the/ monthH9005H2320GHRd+Ncmsa הָ/רִאשֽׁוֹן\׃ה/ראשון\הָ/רִאשֽׁוֹן\׃ה/ראשון\ha./ri.Shon<the>/ firstH9009H7223G\H9016HTd+Aomsa - het pascha Zie van dit feest Exo 12:3 , en Exo 34:18 ; Lev 23:5 ; Num 9:2 , en Num 28:16 .
- pascha Dat is, het lam, dat op het feest moest geslacht worden. Zie Num 9:11 .
- op den veertienden Naar de ordinantie der wet; Exo 12:6 .
- eerste maand Te weten, van het heilige of kerkelijke jaar, welke maand was genaamd Nisan, of Abib. Zie Exo 12:2 , en Num 9:1 .
2 En hij stelde de priesters op hun wachten; en hij sterkte hen tot den dienst van het huis des Heeren.1
וַ/יַּעֲמֵ֥דו/יעמ֥דוַ/יַּעֲמֵדו/יעמדva/i.ya.'a.Medand/ he appointedH9001H5975HHc+Vhw3ms הַ/כֹּהֲנִ֖יםה/כהנ֖יםהַ/כֹּהֲנִיםה/כהניםha./ko.ha.Nimthe/ priestsH9009H3548HTd+Ncmpa מִשְׁמְרוֹתָ֑/םמשמרות֑/םמִשְׁמְרוֹתָ/םמשמרות/םmish.me.ro.Ta/mduties/ theirH4931H9028HNcfpc+Sp3mp וַֽ/יְחַזְּקֵ֔/םו/יחזק֔/םוַֽ/יְחַזְּקֵ/םו/יחזק/םva/y.cha.ze.Ke/mand/ he encouraged/ themH9001H2388GH9038Hc+Vpw3ms+Sp3mp לַ/עֲבוֹדַ֖תל/עבוד֖תלַ/עֲבוֹדַתל/עבודתla./'a.vo.Datfor/ [the] service ofH9005H5656HHR+Ncfsc בֵּ֥יתב֥יתבֵּיתביתbeit[the] house ofH1004QHNcmsc - sterkte Dat is, vermaande hen tot hun schuldigen plicht en gaf hun goeden moed.
3 En hij zeide tot de Levieten, die gans Israël onderwezen , die den Heere heilig waren: Zet de heilige ark in het huis, hetwelk Salomo, de zoon van David, de koning van Israël, gebouwd heeft; gij hebt geen last op de schouderen; dient nu den Heere, uw God, en Zijn volk Israël;1234
וַ/יֹּ֣אמֶרו/י֣אמרוַ/יֹּאמֶרו/יאמרva/i.Yo.merand/ he saidH9001H0559Hc+Vqw3ms לַ֠/לְוִיִּםל֠/לויםלַ/לְוִיִּםל/לויםLa/l.vi.yimto the/ LevitesH9005H3881HRd+Ngmpa הַ/מְּבִינִ֨יםה/מבינ֨יםהַ/מְּבִינִיםה/מביניםha./me.vu.nimthose/ teachingH9009H0995HTd+Vhrmpa יִשְׂרָאֵ֜לישרא֜ליִשְׂרָאֵלישראלYis.ra.'ElIsraelH3478HNpl הַ/קְּדוֹשִׁ֣יםה/קדוש֣יםהַ/קְּדוֹשִׁיםה/קדושיםha./ke.do.Shim<the>/ holyH9009H6918GHTd+Aampa לַ/יהוָ֗הל/יהו֗הלַ/יהוָהל/יהוהla./Yah.wehto/ YahwehH9005H3068GHR+Npt תְּנ֤וּתנ֤ותְּנוּתנוte.NuputH5414HHVqv2mp אֲרוֹן\־ארון\אֲרוֹן\־ארון\'a.ron-[the] ark ofH0727\H9014HNcmsc הַ/קֹּ֙דֶשׁ֙ה/ק֙דש֙הַ/קֹּדֶשׁה/קדשha./Ko.desh<the>/ holinessH9009H6944GHTd+Ncmsa בַּ֠/בַּיִתב֠/ביתבַּ/בַּיִתב/ביתBa./ba.yitin the/ houseH9003H1004BHRd+Ncmsa אֲשֶׁ֨ראש֨ראֲשֶׁראשר'a.SherwhichH0834AHTr בָּנָ֜הבנ֜הבָּנָהבנהba.Nahhe builtH1129HVqp3ms שְׁלֹמֹ֤השלמ֤השְׁלֹמֹהשלמהshe.lo.MohSolomonH8010HNpm דָּוִיד֙דויד֙דָּוִידדוידda.VidDavidH1732HNpm מֶ֣לֶךְמ֣לךמֶלֶךְמלךMe.lekh[the] king ofH4428GHNcmsc יִשְׂרָאֵ֔לישרא֔ליִשְׂרָאֵלישראלYis.ra.'ElIsraelH3478HNpl לָ/כֶ֥םל/כ֥םלָ/כֶםל/כםla./Khem[will belong] to/ youH9005H9036HR+Sp2mp מַשָּׂ֖אמש֖אמַשָּׂאמשאma.Sa'a burdenH4853AHNcmsa בַּ/כָּתֵ֑ףב/כת֑ףבַּ/כָּתֵףב/כתףba./ka.Tefon the/ shoulderH9003H3802HRd+Ncfsa עַתָּ֗העת֗העַתָּהעתה'a.TahnowH6258HD עִבְדוּ֙עבדו֙עִבְדוּעבדו'iv.DuserveH5647HHVqv2mp יְהוָ֣היהו֣היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt אֱלֹֽהֵי/כֶ֔םאלהי/כ֔םאֱלֹֽהֵי/כֶםאלהי/כם'e.lo.hei./KhemGod/ yourH0430GH9026HNcmpc+Sp2mp וְ/אֵ֖תו/א֖תוְ/אֵתו/אתve./'Etand/ <obj.>H9002H0853HC+To עַמּ֥/וֹעמ֥/ועַמּ/וֹעמ/וa.M/opeople/ hisH5971AH9023HNcmsc+Sp3ms יִשְׂרָאֵֽל\׃ישראל\יִשְׂרָאֵֽל\׃ישראל\Yis.ra.'ElIsraelH3478\H9016HNpl - heilig Zie boven, 2Ch 23:6 .
- Zet de Hieruit is af te nemen dat de ark op dezen tijd in den tempel niet is geweest, of tenminste niet in het heilige der heiligen, waar zij behoorde; zijnde daaruit door enigen afgodischen koning tevoren weggenomen.
- heilige ark Hebreeuws, de ark der heiligheid. Zie Lev 16:4 .
- geen last Te weten, om die ark gewoonlijk te dragen, gelijk hun voorouders tevoren in de woestijn en zolang als de tabernakel stond, gedaan hadden, Num 7:9 . De zin is: Dewijl zij van dien eersten doorgaanden last en het toebehoren daarvan ontslagen waren, zo moesten zij op de andere delen van hun ambt te meer achtgeven. Zie 1Ch 23:27-28 , enz.
4 En bereidt u naar de huizen uwer vaderen, naar uw verdelingen, naar het voorschrift van David, den koning van Israël, en naar de beschrijving van zijn zoon Salomo;
וְ/הָכִ֥ינוּו/הכ֥ינווְ/הָכִינוּו/הכינוve./hi.ko.nuand/ prepareH9002H3559AHC+Vhv2mp אֲבוֹתֵי/כֶ֖םאבותי/כ֖םאֲבוֹתֵי/כֶםאבותי/כם'a.vo.tei./Khemancestors/ yourH0001GH9026HNcfpc+Sp2mp כְּ/מַחְלְקוֹתֵי/כֶ֑םכ/מחלקותי/כ֑םכְּ/מַחְלְקוֹתֵי/כֶםכ/מחלקותי/כםke./mach.le.ko.tei./Chemaccording to/ divisions/ yourH9004H4256H9026HR+Ncfpc+Sp2mp בִּ/כְתָ֗בב/כת֗בבִּ/כְתָבב/כתבbi/kh.Tavby/ [the] writing ofH9003H3791HR+Ncmsc דָּוִיד֙דויד֙דָּוִידדוידda.VidDavidH1732HNpm מֶ֣לֶךְמ֣לךמֶלֶךְמלךMe.lekh[the] king ofH4428GHNcmsc יִשְׂרָאֵ֔לישרא֔ליִשְׂרָאֵלישראלYis.ra.'ElIsraelH3478HNpl וּ/בְ/מִכְתַּ֖בו/ב/מכת֖בוּ/בְ/מִכְתַּבו/ב/מכתבu./ve./mikh.Tavand/ by/ [the] writing ofH9002H9003H4385HC+R+Ncmsc שְׁלֹמֹ֥השלמ֥השְׁלֹמֹהשלמהshe.lo.MohSolomonH8010HNpm 5 En staat in het heiligdom, naar de onderscheiding der vaderlijke huizen, voor uw broederen, het volk, en naar de afdeling van de vaderlijke huizen der Levieten;12
וְ/עִמְד֣וּו/עמד֣ווְ/עִמְדוּו/עמדוve./'im.Duand/ standH9002H5975GHC+Vqv2mp בַ/קֹּ֗דֶשׁב/ק֗דשבַ/קֹּדֶשׁב/קדשva./Ko.deshin the/ holy placeH9003H6944JHRd+Ntmsa לִ/פְלֻגּוֹת֙ל/פלגות֙לִ/פְלֻגּוֹתל/פלגותli/f.lu.goyTto/ [the] divisions ofH9005H6391HR+Ncfpc בֵּ֣יתב֣יתבֵּיתביתbeit[the] house ofH1004MHNcmsc הָֽ/אָב֔וֹתה/אב֔ותהָֽ/אָבוֹתה/אבותha./'a.Votthe/ ancestorsH9009H0001GHTd+Ncfpa לַ/אֲחֵי/כֶ֖םל/אחי/כ֖םלַ/אֲחֵי/כֶםל/אחי/כםla./'a.chei./Khemof/ countrymen/ yourH9005H0251IH9026HR+Ncmpc+Sp2mp בְּנֵ֣יבנ֣יבְּנֵיבניbe.Nei[the] sons ofH1121GHNcmpc הָ/עָ֑םה/ע֑םהָ/עָםה/עםha./'Amthe/ peopleH9009H5971AHTd+Ncmsa וַ/חֲלֻקַּ֥תו/חלק֥תוַ/חֲלֻקַּתו/חלקתva./cha.lu.Katand/ a division ofH9002H2515HC+Ncfsc בֵּֽית\־בית\בֵּֽית\־בית\beit-[the] house ofH1004M\H9014HNcmsc אָ֖בא֖באָבאב'avan ancestorH0001GHNcmsa לַ/לְוִיִּֽם\׃ל/לוים\לַ/לְוִיִּֽם\׃ל/לוים\la/l.vi.Yimfor the/ LevitesH9005H3881\H9016HRd+Ngmpa - in het heiligdom, Anders, in de heilige plaats; dat is, bij den tempel aan het voorhof der priesters, om aldaar de paaslammeren dergenen, die niet zijn van den stam van Levi, te ontvangen en die te slachten, dewijl de priesters anders genoeg te doen hadden met de offeranden en besprenging des bloeds, enz. Zie van deze plaats Lev 6:16 , en Num 28:7 , waar zij ook het heiligdom genaamd wordt.
- het volk, Hebreeuws, de zonen, of kinderen des volks; dat is, het volk. Versta, die van den stam van Levi niet waren, maar behoorden tot de andere stammen en tot het werk van den godsdienst niet geheiligd waren.
6 En slacht het pascha, en heiligt u, en bereidt dat voor uw broederen, doende naar het woord des Heeren, door de hand van Mozes.1
וְ/שַׁחֲט֖וּו/שחט֖ווְ/שַׁחֲטוּו/שחטוve./sha.cha.Tuand/ slaughterH9002H7819AHC+Vqv2mp הַ/פָּ֑סַחה/פ֑סחהַ/פָּסַחה/פסחha./Pa.sachthe/ passoverH9009H6453HTd+Ntmsa וְ/הִתְקַדְּשׁוּ֙ו/התקדשו֙וְ/הִתְקַדְּשׁוּו/התקדשוve./hit.ka.de.Shuand/ consecrate yourselvesH9002H6942GHC+Vtv2mp וְ/הָכִ֣ינוּו/הכ֣ינווְ/הָכִינוּו/הכינוve./ha.Khi.nuand/ prepareH9002H3559AHC+Vhv2mp לַ/אֲחֵי/כֶ֔םל/אחי/כ֔םלַ/אֲחֵי/כֶםל/אחי/כםla./'a.chei./Khemfor/ countrymen/ yourH9005H0251IH9026HR+Ncmpc+Sp2mp לַ/עֲשׂ֥וֹתל/עש֥ותלַ/עֲשׂוֹתל/עשותla./'a.Sotto/ doH9005H6213AHR+Vqcc כִּ/דְבַר\־כ/דבר\כִּ/דְבַר\־כ/דבר\ki/d.var-according to/ [the] word ofH9004H1697G\H9014HR+Ncmsc יְהוָ֖היהו֖היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt - het pascha, Dat is, de paaslammeren. Zie van deze manier van spreken Num 9:11 , alzo onder, vs.11.
7 En Josia gaf voor het volk, van klein vee, lammeren en jonge geitenbokken, die alle tot paasofferen, naar al hetgeen er gevonden werd, in getal dertig duizend; maar van runderen drie duizend; dit was van des konings have.1234
וַ/יָּ֣רֶםו/י֣רםוַ/יָּרֶםו/ירםva/i.Ya.remand/ he contributedH9001H7311AHc+Vhw3ms יֹאשִׁיָּ֣הוּיאשי֣הויֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm לִ/בְנֵ֪יל/בנ֪ילִ/בְנֵיל/בניli/v.Neifor/ [the] sons ofH9005H1121GHR+Ncmpc הָ/עָ֟םה/ע֟םהָ/עָםה/עםha./'Amthe/ peopleH9009H5971AHTd+Ncmsa צֹ֞אןצ֞אןצֹאןצאןtzonflock[s] ofH6629GHNcbsc כְּבָשִׂ֣יםכבש֣יםכְּבָשִׂיםכבשיםke.va.SimlambsH3532HNcmpa וּ/בְנֵֽי\־ו/בני\וּ/בְנֵֽי\־ו/בני\u./ve.nei-and/ [the] young ofH9002H1121H\H9014HC+Ncmpc עִזִּים֮עזים֮עִזִּיםעזים'i.ZimgoatsH5795HNcmpa הַ/כֹּ֣לה/כ֣להַ/כֹּלה/כלha./Kol<the>/ everythingH9009H3605HTd+Ncmsa לַ/פְּסָחִים֒ל/פסחים֒לַ/פְּסָחִיםל/פסחיםla./pe.sa.Chimfor the/ passoversH9005H6453HRd+Ntmpa הַ/נִּמְצָ֗אה/נמצ֗אהַ/נִּמְצָאה/נמצאha./nim.Tza'<the>/ [one who] was foundH9009H4672HTd+VNrmsa לְ/מִסְפַּר֙ל/מספר֙לְ/מִסְפַּרל/מספרle./mis.Parto/ [the] number ofH9005H4557HR+Ncmsc שְׁלֹשִׁ֣יםשלש֣יםשְׁלֹשִׁיםשלשיםshe.lo.ShimthirtyH7970HNcmpa אֶ֔לֶףא֔לףאֶלֶףאלף'E.lefthousandH0505GHNcbsa וּ/בָקָ֖רו/בק֖רוּ/בָקָרו/בקרu./va.Karand/ cattleH9002H1241HC+Ncbsa שְׁלֹ֣שֶׁתשל֣שתשְׁלֹשֶׁתשלשתshe.Lo.shetthreeH7969HNcbsc אֲלָפִ֑יםאלפ֑יםאֲלָפִיםאלפים'a.la.Fimthousand<s>H0505GHNcbpa אֵ֖לֶּהא֖להאֵלֶּהאלה'E.lehtheseH0428HTm מֵ/רְכ֥וּשׁמ/רכ֥ושמֵ/רְכוּשׁמ/רכושme./re.Khush[were] from/ [the] property ofH9006H7399HR+Ncmsc - gaf voor het volk, Of, hief, of gaf een heffing; dat is, een offer of geschenk. Het woord heffen wordt voor offeren of schenken genomen, gelijk boven, 2Ch 30:24 ; zie de aantekening; gelijk het woord heffing voor offer. Zie Num 5:9 , en boven, 2Ch 30:24 , met de aantekening, idem hier in het volgende.
- jonge geitenbokken, Hebreeuws, zonen der geiten. Zie Lev 1:14 .
- naar al hetgeen Dat is, tegenwoordig, of voorhanden was onder het klein vee des konings, dat geschikt was om op dit feest geslacht te worden, naar de wet, Exo 12:5 . Anders, naar al degenen, die daar gevonden werden; dat is, naar dat genoeg was voor het volk, dat te Jeruzalem tot het paasfeest gekomen was.
- runderen Deze dienden tot brandoffers en dankoffers, die men op dit feest ook offeren moest. Zie Num 28:19 .
8 Ook gaven zijn vorsten tot een vrijwillig offer voor het volk, voor de priesteren, en voor de Levieten; Hilkia, en Zacharia, en Jehiel, de oversten van het huis Gods, gaven den priesteren tot paasofferen, twee duizend en zeshonderd klein vee, en driehonderd runderen.1234
וְ/שָׂרָ֞י/וו/שר֞י/ווְ/שָׂרָי/וו/שרי/וve./sa.Ra/vand/ officials/ hisH9002H8269H9023HC+Ncmpc+Sp3ms לִ/נְדָבָ֥הל/נדב֥הלִ/נְדָבָהל/נדבהli/n.da.Vahto/ a freewill offeringH9005H5071HR+Ncfsa לָ/עָ֛םל/ע֛םלָ/עָםל/עםla./'Amfor the/ peopleH9005H5971AHRd+Ncmsa לַ/כֹּהֲנִ֥יםל/כהנ֥יםלַ/כֹּהֲנִיםל/כהניםla./ko.ha.Nimfor the/ priestsH9005H3548HRd+Ncmpa וְ/לַ/לְוִיִּ֖םו/ל/לוי֖םוְ/לַ/לְוִיִּםו/ל/לויםve./la/l.vi.Yimand/ for the/ LevitesH9002H9005H3881HC+Rd+Ngmpa הֵרִ֑ימוּהר֑ימוהֵרִימוּהרימוhe.Ri.muthey contributedH7311AHVhp3cp חִלְקִיָּ֨החלקי֨החִלְקִיָּהחלקיהchil.ki.YahHilkiahH2518HHNpm וּ/זְכַרְיָ֜הוּו/זכרי֜הווּ/זְכַרְיָהוּו/זכריהוu./ze.khar.Ya.huand/ ZechariahH9002H2148OHC+Npm וִֽ/יחִיאֵ֗לו/יחיא֗לוִֽ/יחִיאֵלו/יחיאלvi./chi.'Eland/ JehielH9002H3171MHC+Npm נְגִידֵי֙נגידי֙נְגִידֵינגידיne.gi.Dei[the] officers ofH5057HNcmpc בֵּ֣יתב֣יתבֵּיתביתbeit[the] house ofH1004QHNcmsc הָ/אֱלֹהִ֔יםה/אלה֔יםהָ/אֱלֹהִיםה/אלהיםha./'E.lo.Him<the>/ GodH9009H0430GHTd+Ncmpa לַ/כֹּהֲנִ֞יםל/כהנ֞יםלַ/כֹּהֲנִיםל/כהניםla./ko.ha.Nimto the/ priestsH9005H3548HRd+Ncmpa נָתְנ֣וּנתנ֣ונָתְנוּנתנוna.te.Nuthey gaveH5414GHVqp3cp לַ/פְּסָחִ֗יםל/פסח֗יםלַ/פְּסָחִיםל/פסחיםla./pe.sa.Chimfor the/ passoversH9005H6453HRd+Ntmpa אַלְפַּ֙יִם֙אלפ֙ים֙אַלְפַּיִםאלפים'al.Pa.yimtwo thousandH0505GHNcbda וְ/שֵׁ֣שׁו/ש֣שוְ/שֵׁשׁו/ששve./Sheshand/ sixH9002H8337HC+Ncbsa מֵא֔וֹתמא֔ותמֵאוֹתמאותme.'othundred<s>H3967HNcfpa וּ/בָקָ֖רו/בק֖רוּ/בָקָרו/בקרu./va.Karand/ cattleH9002H1241HC+Ncbsa שְׁלֹ֥שׁשל֥ששְׁלֹשׁשלשshe.LoshthreeH7969HNcbsc מֵאֽוֹת\׃מאות\מֵאֽוֹת\׃מאות\me.'othundred<s>H3967\H9016HNcfpa - vorsten Vergelijk boven, 2Ch 30:24 , waar te zien is wat zij gegeven hebben.
- vrijwillig Zie Lev 7:16 .
- Hilkia, Dat is, de overpriester en de twee priesters der tweede ordening, die des overpriesters medehelpers waren, doch onder hem stonden. Zie Num 3:32 , en 2Ki 23:4 .
- klein vee, Met dit invoegsel wordt hier de zin aangevuld uit vs.6.; hetzelfde wordt gedaan in vs.9.
9 Daartoe Chonanja, en Semaja, en Nethaneel, zijn broeders, mitsgaders Hasabja, en Jeiel, en Jozabad, de oversten der Levieten, gaven den Levieten tot paasofferen, vijf duizend klein vee en vijfhonderd runderen.
וְ֠/כָֽנַנְיָהוּו֠/כנניהווְ/כָֽנַנְיָהוּו/כנניהוve./kha.v.nan.ya.huand/ KonaniahH9002H3562HC+Npm וּ/שְׁמַֽעְיָ֨הוּו/שמעי֨הווּ/שְׁמַֽעְיָהוּו/שמעיהוu./she.ma'.Ya.huand/ ShemaiahH9002H8098MHC+Npm וּ/נְתַנְאֵ֜לו/נתנא֜לוּ/נְתַנְאֵלו/נתנאלu./ne.tan.'Eland/ NethanelH9002H5417MHC+Npm אֶחָ֗י/ואח֗י/ואֶחָי/ואחי/ו'e.Cha/vbrothers/ hisH0251GH9023HNcmpc+Sp3ms וַ/חֲשַׁבְיָ֧הוּו/חשבי֧הווַ/חֲשַׁבְיָהוּו/חשביהוva./cha.shav.Ya.huand/ HashabiahH9002H2811LHC+Npm וִ/יעִיאֵ֛לו/יעיא֛לוִ/יעִיאֵלו/יעיאלvi./'i.'Eland/ JeielH9002H3273MHC+Npm וְ/יוֹזָבָ֖דו/יוזב֖דוְ/יוֹזָבָדו/יוזבדve./yo.za.Vadand/ JozabadH9002H3107LHC+Npm שָׂרֵ֣ישר֣ישָׂרֵישריsa.Rei[the] leaders ofH8269HNcmpc הַ/לְוִיִּ֑םה/לוי֑םהַ/לְוִיִּםה/לויםha/l.vi.Yimthe/ LevitesH9009H3881HTd+Ngmpa הֵרִ֨ימוּהר֨ימוהֵרִימוּהרימוhe.Ri.muthey contributedH7311AHVhp3cp לַ/לְוִיִּ֤םל/לוי֤םלַ/לְוִיִּםל/לויםla/l.vi.Yimfor the/ LevitesH9005H3881HRd+Ngmpa לַ/פְּסָחִים֙ל/פסחים֙לַ/פְּסָחִיםל/פסחיםla./pe.sa.Chimfor the/ passoversH9005H6453HRd+Ntmpa חֲמֵ֣שֶׁתחמ֣שתחֲמֵשֶׁתחמשתcha.Me.shetfiveH2568HNcbsc אֲלָפִ֔יםאלפ֔יםאֲלָפִיםאלפים'a.la.Fimthousand<s>H0505GHNcbpa וּ/בָקָ֖רו/בק֖רוּ/בָקָרו/בקרu./va.Karand/ cattleH9002H1241HC+Ncbsa חֲמֵ֥שׁחמ֥שחֲמֵשׁחמשcha.MeshfiveH2568HNcbsc מֵאֽוֹת\׃מאות\מֵאֽוֹת\׃מאות\me.'othundred<s>H3967\H9016HNcfpa 10 Alzo werd de dienst toebereid; en de priesteren stonden in hun standplaats, en de Levieten in hun verdelingen, naar het gebod des konings.
וַ/תִּכּ֖וֹןו/תכ֖וןוַ/תִּכּוֹןו/תכוןva./ti.Konand/ it was arrangedH9001H3559AHc+VNw3fs הָ/עֲבוֹדָ֑הה/עבוד֑ההָ/עֲבוֹדָהה/עבודהha./'a.vo.Dahthe/ serviceH9009H5656GHTd+Ncfsa וַ/יַּֽעַמְד֨וּו/יעמד֨ווַ/יַּֽעַמְדוּו/יעמדוva/i.ya.'am.Duand/ they took their standH9001H5975GHc+Vqw3mp הַ/כֹּהֲנִ֧יםה/כהנ֧יםהַ/כֹּהֲנִיםה/כהניםha./ko.ha.Nimthe/ priestsH9009H3548HTd+Ncmpa עָמְדָ֛/םעמד֛/םעָמְדָ/םעמד/ם'a.me.Da/mplace/ theirH5977H9028HNcmsc+Sp3mp וְ/הַ/לְוִיִּ֥םו/ה/לוי֥םוְ/הַ/לְוִיִּםו/ה/לויםve./ha/l.vi.Yimand/ the/ LevitesH9002H9009H3881HC+Td+Ngmpa מַחְלְקוֹתָ֖/םמחלקות֖/םמַחְלְקוֹתָ/םמחלקות/םmach.le.ko.Ta/mdivisions/ theirH4256H9028HNcfpc+Sp3mp כְּ/מִצְוַ֥תכ/מצו֥תכְּ/מִצְוַתכ/מצותke./mitz.Vataccording to/ [the] command ofH9004H4687HR+Ncfsc 11 Daarna slachtte men het pascha, en de priesters sprengden het bloed uit hun handen, en de Levieten trokken de huiden af.12
וַֽ/יִּשְׁחֲט֖וּו/ישחט֖ווַֽ/יִּשְׁחֲטוּו/ישחטוva/i.yish.cha.Tuand/ they slaughteredH9001H7819AHc+Vqw3mp הַ/פָּ֑סַחה/פ֑סחהַ/פָּסַחה/פסחha./Pa.sachthe/ passoverH9009H6453HTd+Ntmsa וַ/יִּזְרְק֤וּו/יזרק֤ווַ/יִּזְרְקוּו/יזרקוva/i.yiz.re.Kuand/ they sprinkledH9001H2236Hc+Vqw3mp הַ/כֹּהֲנִים֙ה/כהנים֙הַ/כֹּהֲנִיםה/כהניםha./ko.ha.Nimthe/ priestsH9009H3548HTd+Ncmpa מִ/יָּדָ֔/םמ/יד֔/םמִ/יָּדָ/םמ/יד/םmi./ya.Da/mfrom/ hand/ theirH9006H3027IH9028HR+Ncbsc+Sp3mp וְ/הַ/לְוִיִּ֖םו/ה/לוי֖םוְ/הַ/לְוִיִּםו/ה/לויםve./ha/l.vi.Yimand/ the/ LevitesH9002H9009H3881HC+Td+Ngmpa מַפְשִׁיטִֽים\׃מפשיטים\מַפְשִׁיטִֽים\׃מפשיטים\maf.shi.Tim[were] skinning [them]H6584\H9016HVhrmpa - sprengden Te weten, op het altaar. Zie boven, 2Ch 29:22 .
- uit hunne handen, Dat is, dat zij uit de hand der slachters namen; want het woord sprengen bevat hier in zich ook de betekenis van het woord nemen. Zie Gen 12:15 , en boven, 2Ch 30:16 .
12 En zij namen het brandoffer daar af, opdat zij die naar de verdelingen der vaderlijke huizen, aan het volk geven mochten, om den Heere te offeren, gelijk geschreven is in het boek van Mozes; en alzo met de runderen.12345
וַ/יָּסִ֨ירוּו/יס֨ירווַ/יָּסִירוּו/יסירוva/i.ya.Si.ruand/ they put asideH9001H5493IHc+Vhw3mp הָ/עֹלָ֜הה/על֜ההָ/עֹלָהה/עלהha./'o.Lahthe/ burnt offering[s]H9009H5930AHTd+Ncfsa לְ֠/תִתָּ/םל֠/תת/םלְ/תִתָּ/םל/תת/םLe./ti.to/mto/ give/ themH9005H5414GH9038HR+Vqcc+Sp3mp לְ/מִפְלַגּ֤וֹתל/מפלג֤ותלְ/מִפְלַגּוֹתל/מפלגותle./mif.la.Gotto/ [the] divisionsH9005H4653HR+Ncfpa אָבוֹת֙אבות֙אָבוֹתאבות'a.VotancestorsH0001GHNcfpa לִ/בְנֵ֣יל/בנ֣ילִ/בְנֵיל/בניli/v.Neiof/ [the] sons ofH9005H1121GHR+Ncmpc הָ/עָ֔םה/ע֔םהָ/עָםה/עםha./'Amthe/ peopleH9009H5971AHTd+Ncmsa לְ/הַקְרִיב֙ל/הקריב֙לְ/הַקְרִיבל/הקריבle./hak.Rivto/ bring nearH9005H7126HHR+Vhcc לַ/יהוָ֔הל/יהו֔הלַ/יהוָהל/יהוהla./Yah.wehto/ YahwehH9005H3068GHR+Npt כַּ/כָּת֖וּבכ/כת֖ובכַּ/כָּתוּבכ/כתובka./ka.Tuvaccording to <the>/ [what] is writtenH9004H3789HRd+Vqsmsa בְּ/סֵ֣פֶרב/ס֣פרבְּ/סֵפֶרב/ספרbe./Se.ferin/ [the] scroll ofH9003H5612HHR+Ncmsc מֹשֶׁ֑המש֑המֹשֶׁהמשהmo.ShehMosesH4872HNpm לַ/בָּקָֽר\׃ל/בקר\לַ/בָּקָֽר\׃ל/בקר\la./ba.Karfor the/ cattleH9005H1241\H9016HRd+Ncbsa - zij namen Te weten, van de lammeren of geitenbokken, die zij geslacht en de huis afgetrokken hadden.
- brandoffer Dat is, het deel, hetwelk ten brandoffer den Heere geofferd moest worden; als het vette, [zie vs.14] de staart, de nieren, het net, welke alle met vuur verbrand moesten worden; Lev 3:9-11 . Sommigen verstaan dat zij enige lammeren hebben afgezonderd, om die het volk te geven, naar de vaderlijke huizen, om die te laten offeren.
- die Te weten, paasoffers, lammeren of geiten.
- het volk Hebreeuws, den zonen, of kinderen des volks, gelijk boven, vs.5, 7, en onder, vs.13.
- alzo met de runderen Te weten, deden zij.
13 En zij kookten het pascha bij het vuur, naar het recht; maar de andere heilige dingen kookten zij in potten, en in ketels, en in pannen; en zij deelden het haastelijk onder al het volk.1234
וַֽ/יְבַשְּׁל֥וּו/יבשל֥ווַֽ/יְבַשְּׁלוּו/יבשלוva/y.va.she.Luand/ they cookedH9001H1310Hc+Vpw3mp הַ/פֶּ֛סַחה/פ֛סחהַ/פֶּסַחה/פסחha./Pe.sachthe/ passoverH9009H6453HTd+Ntmsa בָּ/אֵ֖שׁב/א֖שבָּ/אֵשׁב/אשba./'Eshin the/ fireH9003H0784HRd+Ncbsa כַּ/מִּשְׁפָּ֑טכ/משפ֑טכַּ/מִּשְׁפָּטכ/משפטka./mish.Pataccording to the/ ordinanceH9004H4941GHRd+Ncmsa וְ/הַ/קֳּדָשִׁ֣יםו/ה/קדש֣יםוְ/הַ/קֳּדָשִׁיםו/ה/קדשיםve./ha./ko.da.Shimand/ the/ holy offeringsH9002H9009H6944GHC+Td+Ncmpa בִּשְּׁל֗וּבשל֗ובִּשְּׁלוּבשלוbi.she.Luthey boiledH1310HVpp3cp בַּ/סִּיר֤וֹתב/סיר֤ותבַּ/סִּירוֹתב/סירותba./si.Rotin <the>/ potsH9003H5518AHRd+Ncfpa וּ/בַ/דְּוָדִים֙ו/ב/דודים֙וּ/בַ/דְּוָדִיםו/ב/דודיםu./va./de.va.Dimand/ in <the>/ kettlesH9002H9003H1731HC+Rd+Ncmpa וּ/בַ/צֵּ֣לָח֔וֹתו/ב/צ֣לח֔ותוּ/בַ/צֵּלָחוֹתו/ב/צלחותu./va./Tze.la.Chotand/ in <the>/ pansH9002H9003H6745HC+Rd+Ncfpa וַ/יָּרִ֖יצוּו/יר֖יצווַ/יָּרִיצוּו/יריצוva/i.ya.Ri.tzuand/ they brought [them] quicklyH9001H7323GHc+Vhw3mp בְּנֵ֥יבנ֥יבְּנֵיבניbe.Nei[the] children ofH1121GHNcmpc - kookten Dat is, zij brandden het aan het vuur, gelijk blijkt uit de tegenstelling, die straks daarbij gevoegd werd, van hetgeen dat in potten, enz. gekookt werd. Want God had geboden dat men het paaslam braden zou, Exo 12:8-9 . Het Hebreeuwse woord wordt ook voor braden genomen Deu 16:7 .
- de andere Versta, de stukken en delen der dankoffers, welke dengenen, die dezelve geofferd hadden, toekwamen.
- kookten Dat is, zoden.
- deelden Hebreeuws, zij deden het lopen tot al de kinderen des volks; dat is, zij deelden een ieder onder het volk, met zonderlinge haast en vaardigheid, zijn deel der offerande uit.
14 Daarna bereidden zij ook voor zichzelven en voor de priesteren; want de priesters, de zonen van Aäron, waren tot aan den nacht in het offeren der brandofferen en des vets; daarom bereidden de Levieten voor zichzelven, en voor de priesteren, de zonen van Aäron.123
וְ/אַחַ֗רו/אח֗רוְ/אַחַרו/אחרve./'a.Charand/ afterH9002H0310AHC+Acmsa הֵכִ֤ינוּהכ֤ינוהֵכִינוּהכינוhe.Khi.nuthey preparedH3559AHVhp3cp לָ/הֶם֙ל/הם֙לָ/הֶםל/הםla./Hemfor/ themselvesH9005H9038HR+Sp3mp וְ/לַ/כֹּ֣הֲנִ֔יםו/ל/כ֣הנ֔יםוְ/לַ/כֹּהֲנִיםו/ל/כהניםve./la./Ko.ha.Nimand/ for the/ priestsH9002H9005H3548HC+Rd+Ncmpa הַ/כֹּהֲנִים֙ה/כהנים֙הַ/כֹּהֲנִיםה/כהניםha./ko.ha.Nimthe/ priestsH9009H3548HTd+Ncmpa בְּנֵ֣יבנ֣יבְּנֵיבניbe.Nei[the] descendants ofH1121GHNcmpc אַהֲרֹ֔ןאהר֔ןאַהֲרֹןאהרן'a.ha.RonAaronH0175HNpm בְּ/הַֽעֲל֛וֹתב/העל֛ותבְּ/הַֽעֲלוֹתב/העלותbe./ha.'a.Lot[were] in/ offering upH9003H5927IHR+Vhcc הָ/עוֹלָ֥הה/עול֥ההָ/עוֹלָהה/עולהha./'o.Lahthe/ burnt offering[s]H9009H5930AHTd+Ncfsa וְ/הַ/חֲלָבִ֖יםו/ה/חלב֖יםוְ/הַ/חֲלָבִיםו/ה/חלביםve./ha./cha.la.Vimand/ the/ fat<s>H9002H9009H2459HC+Td+Ncmpa לָ֑יְלָהל֑ילהלָיְלָהלילהLa.ye.lahnightH3915HNcmsa וְ/הַ/לְוִיִּם֙ו/ה/לוים֙וְ/הַ/לְוִיִּםו/ה/לויםve./ha/l.vi.Yimand/ the/ LevitesH9002H9009H3881HC+Td+Ngmpa הֵכִ֣ינוּהכ֣ינוהֵכִינוּהכינוhe.Khi.nuthey preparedH3559AHVhp3cp לָ/הֶ֔םל/ה֔םלָ/הֶםל/הםla./Hemfor/ themselvesH9005H9038HR+Sp3mp וְ/לַ/כֹּהֲנִ֖יםו/ל/כהנ֖יםוְ/לַ/כֹּהֲנִיםו/ל/כהניםve./la./ko.ha.Nimand/ for the/ priestsH9002H9005H3548HC+Rd+Ncmpa בְּנֵ֥יבנ֥יבְּנֵיבניbe.Nei[the] descendants ofH1121GHNcmpc אַהֲרֹֽן\׃אהרן\אַהֲרֹֽן\׃אהרן\'a.ha.RonAaronH0175\H9016HNpm - bereidden Te weten, de paaslammeren, die hun en de priesters toekwamen.
- waren tot Te weten, bezig.
- daarom De zin is, dewijl de priesters met de brandoffers, van welke boven, vs.12 gesproken is, zoveel te doen hadden, dat zij de paaslammeren, die hun toekwamen, niet voor zich ter spijs konden bereiden, dat de Levieten zulks voor hen gedaan hebben.
15 En de zangers, de zonen van Asaf, waren in hun standplaats, naar het gebod van David, en Asaf, en Heman, en Jeduthun, den ziener des konings, mitsgaders de poortiers aan elke poort; zij behoefden niet te wijken van hun dienst, overmits hun broeders, de Levieten, voor hen bereidden.123
וְ/הַ/מְשֹֽׁרֲרִ֨יםו/ה/משרר֨יםוְ/הַ/מְשֹֽׁרֲרִיםו/ה/משרריםve./ha/m.sho.ra.Rimand/ the/ singersH9002H9009H7891HC+Td+Vprmpa בְּנֵי\־בני\בְּנֵי\־בני\be.nei-[the] descendants ofH1121G\H9014HNcmpc אָסָ֜ףאס֜ףאָסָףאסף'a.SafAsaphH0623HHNpm מַעֲמָדָ֗/םמעמד֗/םמַעֲמָדָ/םמעמד/םma.'a.ma.Da/mpost/ theirH4612H9028HNcmsc+Sp3mp כְּ/מִצְוַ֤תכ/מצו֤תכְּ/מִצְוַתכ/מצותke./mitz.Vataccording to/ [the] command ofH9004H4687HR+Ncfsc דָּוִיד֙דויד֙דָּוִידדוידda.VidDavidH1732HNpm וְ/אָסָ֞ףו/אס֞ףוְ/אָסָףו/אסףve./'a.Safand/ AsaphH9002H0623HHC+Npm וְ/הֵימָ֤ןו/הימ֤ןוְ/הֵימָןו/הימןve./hei.Manand/ HemanH9002H1968IHC+Npm וִֽ/ידֻתוּן֙ו/ידתון֙וִֽ/ידֻתוּןו/ידתוןvi./du.Tunand/ JeduthunH9002H3038GHC+Npm חוֹזֵ֣החוז֣החוֹזֵהחוזהcho.Zeh[the] seer ofH2374HNcmsc הַ/מֶּ֔לֶךְה/מ֔לךהַ/מֶּלֶךְה/מלךha./Me.lekhthe/ kingH9009H4428GHTd+Ncmsa וְ/הַ/שֹּׁעֲרִ֖יםו/ה/שער֖יםוְ/הַ/שֹּׁעֲרִיםו/ה/שעריםve./ha./sho.'a.Rimand/ the/ gatekeepersH9002H9009H7778HC+Td+Ncmpa לְ/שַׁ֣עַרל/ש֣ערלְ/שַׁעַרל/שערle./Sha.'ar[were] to/ a gateH9005H8179GHR+Ncmsa וָ/שָׁ֑עַרו/ש֑ערוָ/שָׁעַרו/שערva./Sha.'arand/ a gateH9002H8179GHC+Ncmsa אֵ֣יןא֣יןאֵיןאין'einnotH0369HNcmsc לָ/הֶ֗םל/ה֗םלָ/הֶםל/הםla./Hem[belonged] to/ themH9005H9038HR+Sp3mp לָ/סוּר֙ל/סור֙לָ/סוּרל/סורla./Surto/ turn asideH9005H5493HHR+Vqcc עֲבֹֽדָתָ֔/םעבדת֔/םעֲבֹֽדָתָ/םעבדת/ם'a.vo.da.Ta/mservice/ theirH5656GH9028HNcfsc+Sp3mp אֲחֵי/הֶ֥םאחי/ה֥םאֲחֵי/הֶםאחי/הם'a.chei./Hemrelatives/ theirH0251HH9028HNcmpc+Sp3mp הַ/לְוִיִּ֖םה/לוי֖םהַ/לְוִיִּםה/לויםha/l.vi.Yimthe/ LevitesH9009H3881HTd+Ngmpa הֵכִ֥ינוּהכ֥ינוהֵכִינוּהכינוhe.Khi.nuthey preparedH3559AHVhp3cp - naar het gebod Zie van deze orde, die David naar het bevel Gods ingesteld had, maar die de mannen in den tekst nagenoemd, vernieuwd en hunnen zonen ingescherpt hadden, 1Ch 25 , en 1Ch 26 .
- den ziener Dat is, van den profeet. Zie 1Sa 9:9 , en de aantekening.
- aan elke poort; Hebreeuws, aan poort en poort.
16 Alzo werd de ganse dienst des Heeren op denzelfden dag beschikt, om pascha te houden, en brandofferen op het altaar des Heeren te offeren, naar het gebod van den koning Josia.1
וַ֠/תִּכּוֹןו֠/תכוןוַ/תִּכּוֹןו/תכוןVa./ti.konand/ it was arrangedH9001H3559AHc+VNw3fs עֲבוֹדַ֨תעבוד֨תעֲבוֹדַתעבודתa.vo.Dat[the] service ofH5656HHNcfsc יְהוָ֜היהו֜היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt בַּ/יּ֤וֹםב/י֤וםבַּ/יּוֹםב/יוםba/i.Yomon the/ dayH9003H3117GHRd+Ncmsa הַ/הוּא֙ה/הוא֙הַ/הוּאה/הואha./Hu'<the>/ thatH9009H1931HTd+Pp3ms לַ/עֲשׂ֣וֹתל/עש֣ותלַ/עֲשׂוֹתל/עשותla./'a.Sotto/ observeH9005H6213AHR+Vqcc הַ/פֶּ֔סַחה/פ֔סחהַ/פֶּסַחה/פסחha./Pe.sachthe/ passoverH9009H6453HTd+Ntmsa וְ/הַעֲל֣וֹתו/העל֣ותוְ/הַעֲלוֹתו/העלותve./ha.'a.Lotand/ to offer upH9002H5927IHC+Vhcc עֹל֔וֹתעל֔ותעֹלוֹתעלותo.Lotburnt offeringsH5930AHNcfpa מִזְבַּ֣חמזב֣חמִזְבַּחמזבחmiz.Bach[the] altar ofH4196HNcmsc יְהוָ֑היהו֑היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt כְּ/מִצְוַ֖תכ/מצו֖תכְּ/מִצְוַתכ/מצותke./mitz.Vataccording to/ [the] command ofH9004H4687HR+Ncfsc הַ/מֶּ֥לֶךְה/מ֥לךהַ/מֶּלֶךְה/מלךha./Me.lekhthe/ kingH9009H4428GHTd+Ncmsa יֹאשִׁיָּֽהוּ\׃יאשיהו\יֹאשִׁיָּֽהוּ\׃יאשיהו\yo.shi.Ya.huJosiahH2977G\H9016HNpm - brandofferen Zie boven, vs.12.
17 En de kinderen Israëls, die er gevonden werden, hielden het pascha ter zelfder tijd, en het feest der ongezuurde broden, zeven dagen.
וַ/יַּעֲשׂ֨וּו/יעש֨ווַ/יַּעֲשׂוּו/יעשוva/i.ya.'a.Suand/ they observedH9001H6213AHc+Vqw3mp בְנֵֽי\־בני\בְנֵֽי\־בני\ve.nei-[the] people ofH1121G\H9014HNcmpc יִשְׂרָאֵ֧לישרא֧ליִשְׂרָאֵלישראלYis.ra.'ElIsraelH3478HNpl הַֽ/נִּמְצְאִ֛יםה/נמצא֛יםהַֽ/נִּמְצְאִיםה/נמצאיםha./nim.tze.'Imwho/ were foundH9009H4672HTd+VNrmpa הַ/פֶּ֖סַחה/פ֖סחהַ/פֶּסַחה/פסחha./Pe.sachthe/ passoverH9009H6453HTd+Ntmsa בָּ/עֵ֣תב/ע֣תבָּ/עֵתב/עתba./'Etat the/ timeH9003H6256HRd+Ncbsa הַ/הִ֑יאה/ה֑יאהַ/הִיאה/היאha./Hi'<the>/ thatH9009H1931HTd+Pp3fs חַ֥גח֥גחַגחגchag[the] festival ofH2282HNcmsc הַ/מַּצּ֖וֹתה/מצ֖ותהַ/מַּצּוֹתה/מצותha./ma.Tzotthe/ unleavened bread<s>H9009H4682HTd+Ncfpa שִׁבְעַ֥תשבע֥תשִׁבְעַתשבעתshiv.'AtsevenH7651HNcbsc 18 Daar was ook geen pascha als dat in Israël gehouden, van de dagen van Samuël, den profeet, af; en geen koningen van Israël hadden zulk een pascha gehouden, gelijk dat Josia hield met de priesters en de Levieten, en gans Juda en Israël, dat er gevonden werd, en de inwoners van Jeruzalem.1
נַעֲשָׂ֨הנעש֨הנַעֲשָׂהנעשהna.'a.Sahit had been observedH6213AHVNp3ms פֶ֤סַחפ֤סחפֶסַחפסחFe.sacha passoverH6453HNtmsa כָּמֹ֙/הוּ֙כמ֙/הו֙כָּמֹ/הוּכמ/הוka.Mo./hulike/ itH3644GH9033HR+Sp3ms בְּ/יִשְׂרָאֵ֔לב/ישרא֔לבְּ/יִשְׂרָאֵלב/ישראלbe./Yis.ra.'Elin/ IsraelH9003H3478HR+Npl מִ/ימֵ֖ימ/ימ֖ימִ/ימֵימ/ימיmi./Meisince/ [the] days ofH9006H3117GHR+Ncmpc שְׁמוּאֵ֣לשמוא֣לשְׁמוּאֵלשמואלshe.mu.'ElSamuelH8050GHNpm הַ/נָּבִ֑יאה/נב֑יאהַ/נָּבִיאה/נביאha./na.Vi'the/ prophetH9009H5030HTd+Ncmsa מַלְכֵ֣ימלכ֣ימַלְכֵימלכיmal.Khei<the> kings ofH4428GHNcmpc יִשְׂרָאֵ֣ל\׀ישרא֣ל\יִשְׂרָאֵל\׀ישראל\Yis.ra.'ElIsraelH3478\H9015HNpl עָשׂ֡וּעש֡ועָשׂוּעשו'a.Suthey had observedH6213AHVqp3cp כַּ/פֶּ֣סַחכ/פ֣סחכַּ/פֶּסַחכ/פסחka./Pe.sachlike the/ passoverH9004H6453HRd+Ntmsa עָשָׂ֣העש֣העָשָׂהעשה'a.Sahhe observedH6213AHVqp3ms יֹֽ֠אשִׁיָּהוּי֠אשיהויֹֽאשִׁיָּהוּיאשיהוYo.shi.ya.huJosiahH2977GHNpm וְ/הַ/כֹּהֲנִ֨יםו/ה/כהנ֨יםוְ/הַ/כֹּהֲנִיםו/ה/כהניםve./ha./ko.ha.Nimand/ the/ priestsH9002H9009H3548HC+Td+Ncmpa וְ/הַ/לְוִיִּ֤םו/ה/לוי֤םוְ/הַ/לְוִיִּםו/ה/לויםve./ha/l.vi.Yimand/ the/ LevitesH9002H9009H3881HC+Td+Ngmpa יְהוּדָה֙יהודה֙יְהוּדָהיהודהye.hu.DahJudahH3063GHNpl וְ/יִשְׂרָאֵ֣לו/ישרא֣לוְ/יִשְׂרָאֵלו/ישראלve./Yis.ra.'Eland/ IsraelH9002H3478HC+Npl הַ/נִּמְצָ֔אה/נמצ֔אהַ/נִּמְצָאה/נמצאha./nim.Tza'which/ was foundH9009H4672HTd+VNrmsa וְ/יוֹשְׁבֵ֖יו/יושב֖יוְ/יוֹשְׁבֵיו/יושביve./yo.she.Veiand/ [the] inhabitants ofH9002H3427HC+Vqrmpc יְרוּשָׁלִָֽם\׃\ \סירושלם\\ \סיְרוּשָׁלִָֽם\׃\ \סירושלם\\ \סye.ru.sha.LimJerusalemH3389\H9016\ \H9018HNpl - Daar was ook Zie de verklaring hiervan 2Ki 23:22 .
19 In het achttiende jaar van het koninkrijk van Josia, werd dit pascha gehouden.
בִּ/שְׁמוֹנֶ֤הב/שמונ֤הבִּ/שְׁמוֹנֶהב/שמונהbi/sh.mo.Nehin/ eight-H9003H8083HR+Ncbsa עֶשְׂרֵה֙עשרה֙עֶשְׂרֵהעשרה'es.RehteenH6240HNcbsa שָׁנָ֔השנ֔השָׁנָהשנהsha.NahyearH8141HNcfsa לְ/מַלְכ֖וּתל/מלכ֖ותלְ/מַלְכוּתל/מלכותle./mal.Khutof/ [the] reign ofH9005H4438HR+Ncfsc יֹאשִׁיָּ֑הוּיאשי֑הויֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm נַעֲשָׂ֖הנעש֖הנַעֲשָׂהנעשהna.'a.Sahit was observedH6213AHVNp3ms הַ/פֶּ֥סַחה/פ֥סחהַ/פֶּסַחה/פסחha./Pe.sachthe/ passoverH9009H6453HTd+Ntmsa 20 Na dit alles, toen Josia het huis toebereid had, toog Necho, de koning van Egypte, op, om te krijgen tegen Karchemis, aan den Frath; en Josia toog uit hem tegemoet.12
אַחֲרֵ֣יאחר֣יאַחֲרֵיאחרי'a.cha.ReiafterH0310AHAcmpc זֹ֗אתז֗אתזֹאתזאתZotthisH2063HTm אֲשֶׁ֨ראש֨ראֲשֶׁראשר'a.SherwhenH0834AHTr הֵכִ֤יןהכ֤יןהֵכִיןהכיןhe.Khinhe had preparedH3559AHVhp3ms יֹֽאשִׁיָּ֙הוּ֙יאשי֙הו֙יֹֽאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm הַ/בַּ֔יִתה/ב֔יתהַ/בַּיִתה/ביתha./Ba.yitthe/ houseH9009H1004BHTd+Ncmsa עָלָ֞העל֞העָלָהעלה'a.Lahhe came upH5927GHVqp3ms נְכ֧וֹנכ֧ונְכוֹנכוne.KhoNechoH5224GHNpm מֶֽלֶךְ\־מלך\מֶֽלֶךְ\־מלך\Me.lekh-[the] king ofH4428G\H9014HNcmsc מִצְרַ֛יִםמצר֛יםמִצְרַיִםמצריםmitz.Ra.yimEgyptH4714GHNpl לְ/הִלָּחֵ֥םל/הלח֥םלְ/הִלָּחֵםל/הלחםle./hi.la.Chemto/ do battleH9005H3898AHR+VNcc בְּ/כַרְכְּמִ֖ישׁב/כרכמ֖ישבְּ/כַרְכְּמִישׁב/כרכמישbe./khar.ke.Mishat/ CarchemishH9003H3751HR+Npl פְּרָ֑תפר֑תפְּרָתפרתpe.Rat[the] EuphratesH6578HNpl וַ/יֵּצֵ֥או/יצ֥אוַ/יֵּצֵאו/יצאva/i.ye.Tze'and/ he went outH9001H3318GHc+Vqw3ms לִ/קְרָאת֖/וֹל/קראת֖/ולִ/קְרָאת/וֹל/קראת/וli/k.ra.T/oto/ meet/ himH9005H7122GH9033HR+Vqcc+Sp3ms יֹאשִׁיָּֽהוּ\׃יאשיהו\יֹאשִׁיָּֽהוּ\׃יאשיהו\yo.shi.Ya.huJosiahH2977G\H9016HNpm - het huis toebereid had, Te weten, Gods; dat is, de tempel, en vervolgens den gansen godsdienst.
- Necho, Zie hiervan en van Karchemis 2Ki 23:29 .
21 Toen zond hij boden tot hem, zeggende: Wat heb ik met u te doen, gij, koning van Juda? Wat u aangaat, ik ben heden tegen u niet, maar tegen een huis, dat oorlog voert tegen mij; en God heeft gezegd, dat ik mij haasten zou; houd u af van God, Die met mij is, opdat Hij u niet verderve.1234
וַ/יִּשְׁלַ֣חו/ישל֣חוַ/יִּשְׁלַחו/ישלחva/i.yish.Lachand/ he sentH9001H7971GHc+Vqw3ms אֵלָ֣י/ואל֣י/ואֵלָי/ואלי/ו'e.La/vto/ himH0413H9033HR+Sp3ms מַלְאָכִ֣ים\׀מלאכ֣ים\מַלְאָכִים\׀מלאכים\mal.'a.KhimmessengersH4397G\H9015HNcmpa לִּ֨/יל֨/ילִּ/יל/יl/i[is] to <the>/ meH9005H9030HRd+Sp1bs וָ/לָ֜/ךְו/ל֜/ךוָ/לָ/ךְו/ל/ךva./La/khand/ to <the>/ youH9002H9005H9031HC+Rd+Sp2ms מֶ֣לֶךְמ֣לךמֶלֶךְמלךMe.lekhO king ofH4428GHNcmsc יְהוּדָ֗היהוד֗היְהוּדָהיהודהye.hu.DahJudahH3063GHNpl עָלֶ֨י/ךָעל֨י/ךעָלֶי/ךָעלי/ך'a.Lei./khaon/ youH5921AH9031HR+Sp2ms אַתָּ֤האת֤האַתָּהאתה'a.TahyouH0859AHPp2ms הַ/יּוֹם֙ה/יום֙הַ/יּוֹםה/יוםhai./yOmthis/ dayH9009H3117LHTd+Ncmsa בֵּ֣יתב֣יתבֵּיתביתbeit[the] house ofH1004BHNcmsc מִלְחַמְתִּ֔/ימלחמת֔/ימִלְחַמְתִּ/ימלחמת/יmil.cham.T/ibattle/ myH4421H9020HNcfsc+Sp1bs וֵ/אלֹהִ֖יםו/אלה֖יםוֵ/אלֹהִיםו/אלהיםve./lo.Himand/ GodH9002H0430GHC+Ncmpa אָמַ֣ראמ֣ראָמַראמר'a.Marhe has saidH0559HVqp3ms לְ/בַֽהֲלֵ֑/נִיל/בהל֑/נילְ/בַֽהֲלֵ/נִיל/בהל/ניle./va.ha.Le./nito/ hurry/ IH9005H0926H9030HR+Vpcc+Sp1bs לְ/ךָ֛ל/ך֛לְ/ךָל/ךle./Kha<for>/ yourselfH9005H9031HR+Sp2ms מֵ/אֱלֹהִ֥יםמ/אלה֥יםמֵ/אֱלֹהִיםמ/אלהיםme./'E.lo.Himfrom/ GodH9006H0430GHR+Ncmpa עִמִּ֖/יעמ֖/יעִמִּ/יעמ/י'i.M/i[is] with/ meH5973AH9030HR+Sp1bs יַשְׁחִיתֶֽ/ךָ\׃ישחית/ך\יַשְׁחִיתֶֽ/ךָ\׃ישחית/ך\yash.chi.Te./khahe destroy/ youH7843H9031\H9016HVhj3ms+Sp2ms - hij Te weten, Necho, de koning van Egypte.
- Wat heb ik Hebreeuws, wat is mij, en u? VergelijK 2Sa 16:10 , en de aantekening.
- een huis, Hebreeuws, een huis van mijn oorlog, of krijg; dat is, dat mij den oorlog aandoet, en waar ik oorlog tegen heb; hij verstaat de Assyriërs, die Karchemis ingenomen hadden, waarover hun koning zich beroemt; Isa 10:9 . Zie 2Ki 23:29 . Vergelijk ook 2Sa 8:10 , de 23e aantekening.
- van God, Dat is, van tegen hem te komen en zijn voornemen, dat Hij door mij begeert uit te voeren, te willen verhinderen.
22 Doch Josia keerde zijn aangezicht niet van hem; maar hij verstelde zich, om tegen hem te strijden, en hoorde niet naar de woorden van Necho uit den mond van God; maar hij kwam om te strijden in het dal Megiddo.12
הֵסֵב֩הסב֩הֵסֵבהסבhe.Sevhe turned roundH5437GHVhp3ms יֹאשִׁיָּ֨הוּיאשי֨הויֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm פָנָ֜י/ופנ֜י/ופָנָי/ופני/וfa.Na/vface/ hisH6440GH9023HNcmpc+Sp3ms מִמֶּ֗/נּוּממ֗/נומִמֶּ/נּוּממ/נוmi.Me./nuaway from/ himH4480AH9033HR+Sp3ms לְ/הִלָּחֵֽם\־ל/הלחם\לְ/הִלָּחֵֽם\־ל/הלחם\le./hi.la.chem-to/ fightH9005H3898A\H9014HR+VNcc בּ/וֹ֙ב/ו֙בּ/וֹב/וb/oagainst/ himH9003H9033HR+Sp3ms הִתְחַפֵּ֔שׂהתחפ֔שהִתְחַפֵּשׂהתחפשhit.cha.Peshe disguised himselfH2664HVtp3ms וְ/לֹ֥או/ל֥אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn שָׁמַ֛עשמ֛עשָׁמַעשמעsha.Ma'he listenedH8085GHVqp3ms דִּבְרֵ֥ידבר֥ידִּבְרֵידבריdiv.Rei[the] words ofH1697GHNcmpc נְכ֖וֹנכ֖ונְכוֹנכוne.KhoNechoH5224GHNpm מִ/פִּ֣ימ/פ֣ימִ/פִּימ/פיmi./Pifrom/ [the] mouth ofH9006H6310GHR+Ncmsc אֱלֹהִ֑יםאלה֑יםאֱלֹהִיםאלהים'E.lo.HimGodH0430GHNcmpa וַ/יָּבֹ֕או/יב֕אוַ/יָּבֹאו/יבאva/i.ya.Vo'and/ he wentH9001H0935GHc+Vqw3ms לְ/הִלָּחֵ֖םל/הלח֖םלְ/הִלָּחֵםל/הלחםle./hi.la.Chemto/ do battleH9005H3898AHR+VNcc בְּ/בִקְעַ֥תב/בקע֥תבְּ/בִקְעַתב/בקעתbe./vik.'Atin/ [the] valley ofH9003H1237KHR+Ncfsc מְגִדּֽוֹ\׃מגדו\מְגִדּֽוֹ\׃מגדו\me.gi.DoMegiddoH4023\H9016HNpl - hij verstelde zich Dat is, hij verkleedde zich opdat men hem niet kennen zou, gelijk Achab eertijds gedaan had; 1Ki 22:30 .
- dal Megiddo Zie 1Ki 9:15 ; Zec 12:11 .
23 En de schutters schoten den koning Josia. Toen zeide de koning tot zijn knechten: Voert mij weg, want ik ben zeer gewond.1
וַ/יֹּרוּ֙ו/ירו֙וַ/יֹּרוּו/ירוva/i.yo.Ruand/ they shot arrowsH9001H3384AHc+Vhw3mp הַ/יֹּרִ֔יםה/יר֔יםהַ/יֹּרִיםה/יריםhai./yo.Rimthe/ archersH9009H3384AHTd+Vqrmpa לַ/מֶּ֖לֶךְל/מ֖לךלַ/מֶּלֶךְל/מלךla./Me.lekhto the/ kingH9005H4428GHRd+Ncmsa יֹאשִׁיָּ֑הוּיאשי֑הויֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm וַ/יֹּ֨אמֶרו/י֨אמרוַ/יֹּאמֶרו/יאמרva/i.Yo.merand/ he saidH9001H0559Hc+Vqw3ms הַ/מֶּ֤לֶךְה/מ֤לךהַ/מֶּלֶךְה/מלךha./Me.lekhthe/ kingH9009H4428GHTd+Ncmsa לַ/עֲבָדָי/ו֙ל/עבדי/ו֙לַ/עֲבָדָי/ול/עבדי/וla./'a.va.Da/vto/ servants/ hisH9005H5650H9023HR+Ncmpc+Sp3ms הַעֲבִיר֔וּ/נִיהעביר֔ו/ניהַעֲבִירוּ/נִיהעבירו/ניha.'a.vi.Ru./nitake away/ meH5674CH9030HVhv2mp+Sp1bs הָחֳלֵ֖יתִיהחל֖יתיהָחֳלֵיתִיהחליתיho.cho.Lei.tiI have been woundedH2470HHVHp1cs מְאֹֽד\׃מאד\מְאֹֽד\׃מאד\me.'OdexceedinglyH3966\H9016HAcmsa - gewond Hebreeuws, krank geworden; dat is, zo verwond dat ik daarvan gans krank en flauw geworden ben. Zie dezelfde manier van spreken 1Ki 22:34 .
24 En zijn knechten namen hem weg van den wagen, en voerden hem op den tweeden wagen, dien hij had, en brachten hem te Jeruzalem; en hij stierf, en werd begraven in de graven zijner vaderen; en gans Juda en Jeruzalem bedreven rouw over Josia.12
וַ/יַּֽעֲבִירֻ֨/הוּו/יעביר֨/הווַ/יַּֽעֲבִירֻ/הוּו/יעביר/הוva/i.ya.'a.vi.Ru./huand/ they took away/ himH9001H5674CH9033Hc+Vhw3mp+Sp3ms עֲבָדָ֜י/ועבד֜י/ועֲבָדָי/ועבדי/ו'a.va.Da/vservants/ hisH5650H9023HNcmpc+Sp3ms הַ/מֶּרְכָּבָ֗הה/מרכב֗ההַ/מֶּרְכָּבָהה/מרכבהha./mer.ka.Vahthe/ chariotH9009H4818HTd+Ncfsa וַֽ/יַּרְכִּיבֻ/הוּ֮ו/ירכיב/הו֮וַֽ/יַּרְכִּיבֻ/הוּו/ירכיב/הוva/i.yar.ki.vu./Huand/ they made ride/ himH9001H7392H9033Hc+Vhw3mp+Sp3ms רֶ֣כֶבר֣כברֶכֶברכבRe.khev[the] chariot ofH7393GHNcmsc הַ/מִּשְׁנֶה֮ה/משנה֮הַ/מִּשְׁנֶהה/משנהha./mish.Neh<the>/ secondH9009H4932HHTd+Ncmsa ל/וֹ֒ל/ו֒ל/וֹל/וl/o[belonged] to/ himH9005H9033HR+Sp3ms וַ/יּוֹלִיכֻ֙/הוּ֙ו/יוליכ֙/הו֙וַ/יּוֹלִיכֻ/הוּו/יוליכ/הוva/i.yo.li.Khu./huand/ they brought/ himH9001H1980JH9033Hc+Vhw3mp+Sp3ms יְר֣וּשָׁלִַ֔םיר֣ושל֔םיְרוּשָׁלִַםירושלםye.Ru.sha.LimJerusalemH3389HNpl וַ/יָּ֕מָתו/י֕מתוַ/יָּמָתו/ימתva/i.Ya.motand/ he diedH9001H4191Hc+Vqw3ms וַ/יִּקָּבֵ֖רו/יקב֖רוַ/יִּקָּבֵרו/יקברva/i.yi.ka.Verand/ he was buriedH9001H6912Hc+VNw3ms בְּ/קִבְר֣וֹתב/קבר֣ותבְּ/קִבְרוֹתב/קברותbe./kiv.Rotin/ [the] graves ofH9003H6913HR+Ncfpc אֲבֹתָ֑י/ואבת֑י/ואֲבֹתָי/ואבתי/ו'a.vo.Ta/vancestors/ hisH0001GH9023HNcfpc+Sp3ms יְהוּדָה֙יהודה֙יְהוּדָהיהודהye.hu.DahJudahH3063GHNpl וִ/יר֣וּשָׁלִַ֔םו/יר֣ושל֔םוִ/ירוּשָׁלִַםו/ירושלםvi./Ru.sha.Limand/ JerusalemH9002H3389HC+Npl מִֽתְאַבְּלִ֖יםמתאבל֖יםמִֽתְאַבְּלִיםמתאבליםmit.'a.be.Lim[were] mourningH0056HVtrmpa יֹאשִׁיָּֽהוּ\׃\ \פיאשיהו\\ \פיֹאשִׁיָּֽהוּ\׃\ \פיאשיהו\\ \פyo.shi.Ya.huJosiahH2977G\H9016\ \H9017HNpm - graven zijner vaderen; Dat is, in een derzelve. Zie Gen 19:29 . Of, onder de graven zijner vaderen.
- bedreven Vergelijk Gen 23:2 , en de aantekening.
25 En Jeremia maakte een klaaglied over Josia; desgelijks alle zangers en zangeressen spraken in hun klaagliederen van Josia, tot op dezen dag; want zij gaven ze tot een inzetting in Israël; en ziet, zij zijn geschreven in de klaagliederen.12345
וַ/יְקוֹנֵ֣ןו/יקונ֣ןוַ/יְקוֹנֵןו/יקונןva/y.ko.Nenand/ he made a lamentH9001H6969Hc+Vpw3ms יִרְמְיָהוּ֮ירמיהו֮יִרְמְיָהוּירמיהוyir.me.ya.HuJeremiahH3414LHNpm יֹאשִׁיָּהוּ֒יאשיהו֒יֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.ya.HuJosiahH2977GHNpm וַ/יֹּאמְר֣וּו/יאמר֣ווַ/יֹּאמְרוּו/יאמרוva/i.yo.me.Ruand/ they have saidH9001H0559Hc+Vqw3mp הַ/שָּׁרִ֣ים\׀ה/שר֣ים\הַ/שָּׁרִים\׀ה/שרים\ha./sha.Rimthe/ male singersH9009H7891\H9015HTd+Vqrmpa וְ֠/הַ/שָּׁרוֹתו֠/ה/שרותוְ/הַ/שָּׁרוֹתו/ה/שרותVe./ha./sha.rotand/ the/ female singersH9002H9009H7891HC+Td+Vqrfpa בְּ/קִינ֨וֹתֵי/הֶ֤םב/קינ֨ותי/ה֤םבְּ/קִינוֹתֵי/הֶםב/קינותי/הםbe./ki.No.tei./Hemin/ lamentations/ theirH9003H7015H9028HR+Ncfpc+Sp3mp יֹאשִׁיָּ֙הוּ֙יאשי֙הו֙יֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm הַ/יּ֔וֹםה/י֔וםהַ/יּוֹםה/יוםhai./Yomthis/ dayH9009H3117LHTd+Ncmsa וַ/יִּתְּנ֥וּ/םו/יתנ֥ו/םוַ/יִּתְּנוּ/םו/יתנו/םva/i.yi.te.Nu/mand/ they made/ themH9001H5414IH9038Hc+Vqw3mp+Sp3mp לְ/חֹ֖קל/ח֖קלְ/חֹקל/חקle./Chokinto/ a decreeH9005H2706GHR+Ncmsa יִשְׂרָאֵ֑לישרא֑ליִשְׂרָאֵלישראלYis.ra.'ElIsraelH3478HNpl וְ/הִנָּ֥/םו/הנ֥/םוְ/הִנָּ/םו/הנ/םve./hi.Na/mand/ there/ theyH9002H2005H9048HC+Tj+Sp3mp כְּתוּבִ֖יםכתוב֖יםכְּתוּבִיםכתוביםke.tu.Vim[are] writtenH3789HVqsmpa הַ/קִּינֽוֹת\׃ה/קינות\הַ/קִּינֽוֹת\׃ה/קינות\ha./ki.Notthe/ lamentationsH9009H7015\H9016HTd+Ncfpa - klaaglied Dit beschreven is geweest; opdat de mensen, dat lezende, zich gewennen zouden den ellendigen en zeer droevigen staat van dat koninkrijk te overleggen en de oorzaak daarvan te beklagen, zich te beteren en God om genade te bidden.
- tot op dezen dag; Dat is, welke duren tot op dezen dag, in welken dit geschreven is.
- tot een inzetting Te weten, opdat zij jaarlijks zouden gezongen worden.
- in de klaagliederen Zie van dit klagen ook Zec 12:11 .
- klaagliederen Sommigen verstaan dit van de Klaagliederen van Jeremia, in welke niet alleen de finale verwoesting van Jeruzalem wordt beklaagd, maar ook al het verdriet en de ellendigheden, die over de stad en over het land gekomen zijn; waarvan het begin was de dood van dezen godvruchtigen koning.
26 Het overige nu der geschiedenissen van Josia, en zijn goeddadigheden, naar dat geschreven is in de wet des Heeren;12
וְ/יֶ֛תֶרו/י֛תרוְ/יֶתֶרו/יתרve./Ye.terand/ [the] rest ofH9002H3499AHC+Ncmsc דִּבְרֵ֥ידבר֥ידִּבְרֵידבריdiv.Rei[the] matters ofH1697KHNcmpc יֹאשִׁיָּ֖הוּיאשי֖הויֹאשִׁיָּהוּיאשיהוyo.shi.Ya.huJosiahH2977GHNpm וַ/חֲסָדָ֑י/וו/חסד֑י/ווַ/חֲסָדָי/וו/חסדי/וva./cha.sa.Da/vand/ covenant loyalti<es>/ hisH9002H2617AH9023HC+Ncmpc+Sp3ms כַּ/כָּת֖וּבכ/כת֖ובכַּ/כָּתוּבכ/כתובka./ka.Tuvaccording to <the>/ [what] is writtenH9004H3789HRd+Vqsmsa בְּ/תוֹרַ֥תב/תור֥תבְּ/תוֹרַתב/תורתbe./to.Ratin/ [the] law ofH9003H8451HR+Ncfsc - goeddadigheden, Versta, de werken zijner godvruchtigheid in het uitroeien van alle afgoderij en reformeren van den godsdienst en het onderhouden van Gods ordinantiën. Het Hebreeuwse woord is ook genomen boven, 2Ch 32:32 ; Neh 13:14 .
- naar dat geschreven is Dat is, welke overeenkomen met hetgeen in de wet des Heeren geschreven is.
27 Zijn geschiedenissen dan, de eerste en de laatste, ziet, die zijn geschreven in het boek der koningen van Israël en van Juda.
וּ/דְבָרָ֕י/וו/דבר֕י/ווּ/דְבָרָי/וו/דברי/וu./de.va.Ra/vand/ matters/ hisH9002H1697KH9023HC+Ncmpc+Sp3ms הָ/רִאשֹׁנִ֖יםה/ראשנ֖יםהָ/רִאשֹׁנִיםה/ראשניםha./ri.sho.Nim<the>/ formerH9009H7223GHTd+Aompa וְ/הָ/אַחֲרֹנִ֑יםו/ה/אחרנ֑יםוְ/הָ/אַחֲרֹנִיםו/ה/אחרניםve./ha./'a.cha.ro.Nimand/ <the>/ latterH9002H9009H0314HC+Td+Aampa הִנָּ֣/םהנ֣/םהִנָּ/םהנ/םhi.Na/mthere/ theyH2005H9048HTj+Sp3mp כְּתוּבִ֔יםכתוב֔יםכְּתוּבִיםכתוביםke.tu.Vim[are] writtenH3789HVqsmpa סֵ֥פֶרס֥פרסֵפֶרספרSe.fer[the] scroll ofH5612HHNcmsc מַלְכֵֽי\־מלכי\מַלְכֵֽי\־מלכי\mal.khei-[the] kings ofH4428G\H9014HNcmpc יִשְׂרָאֵ֖לישרא֖ליִשְׂרָאֵלישראלYis.ra.'ElIsraelH3478HNpl וִ/יהוּדָֽה\׃ו/יהודה\וִ/יהוּדָֽה\׃ו/יהודה\vi./hu.Dahand/ JudahH9002H3063G\H9016HC+Npl