¹ Toen vergaderde Salomo de oudsten van Israël, en al de hoofden der stammen, de oversten der vaderen, onder de kinderen Israëls, tot den koning Salomo te Jeruzalem, om de ark des verbonds des Heeren op te brengen uit de stad Davids, dewelke is Sion.¹²³⁴⁵⁶

1. de oudsten van Israël, Zie Lev 4:15.
2. hoofden der stammen, Zie Num 1:4, Num 1:16.
3. der vaderen, Iedere stam der Israëlieten bestond uit zekere huisgezinnen of geslachten, welk elk bijzonder hun opperste vaderen hadden. Benevens deze warenin elken stam hoofdlieden over honderd, over duizend, enz., welker voornaamsten en principalen hier moeten verstaan worden. Vergelijk Exo 18:21; Num 3:24, Num 3:30, Num 3:35; 1Ch 4:38.
4. tot den koning Dat is, tot hem, naar de manier van spreken der Hebreën. Zie boven, 1Ki 2:19.
5. op te brengen Te weten, in den tempe; tot denwelken, omdat hij op den berg Moria gebouwd was, men met trappen opklimmen moest.
6. de stad Davids, Die David gewonnen, betimmerd en bewoond had. Zie boven, 1Ki 2:10.

² En alle mannen van Israël verzamelden zich tot den koning Salomo, in de maand Ethanim op het feest; die is de zevende maand.¹²³

1. Ethanim Deze maand komt meest overeen met onzen September. Zij wordt Ethanim genoemd, dat is, der sterken, of der sterkten; omdat, [gelijk enigen menen] in dezelve de vruchten des lands ingezameld werden, die als de kracht der aarde zijn, van God verordend om het leven des mensen te onderhouden en te versterken.
2. het feest; Versta, het feest der inwijding, gaande vóór het loofhuttenfeest. Zie onder, vs.65, en van het feest der loofhutten Lev 23:24; Deu 16:13; 2Ch 5:3.
3. de zevende maand Te weten, naar de rekening der kerkelijke maanden van God verordend, Exo 12:2. Anders, vóór den uittocht der Israëlieten uit Egypte was deze maand de eerste, te weten van het burgerlijk jaar.

³ En al de oudsten van Israël kwamen; en de priesters namen de ark op.¹

1. ark op Die te dezen tijde te Jeruzalem was, 2Ch 1:4.

⁴ En zij brachten de ark des Heeren en de tent der samenkomst opwaarts mitsgaders al de heilige vaten, die in de tent waren; en de priesters en de Levieten brachten dezelve opwaarts.¹²³

1. en de tent Die op dezen tijd met het koperen altaar van Bezaleël, in de woestijn gemaakt, te Gibeon was, 2Ch 1:3, 2Ch 1:5.
2. heilige vaten, Hebreeuws, vaten der heiligheid; dat is, die tot een heilig gebruik verordend waren. Zie Lev 16:4.
3. de priesters en de Levieten Te weten, met dit onderscheid, dat de priesters de ark en de heilige vaten droegen, maar de Levieten de tent der samenkomst met haar toebehoren. Vergelijk de aantekeningen Num 4:15.

⁵ De koning Salomo nu en de ganse vergadering van Israël, die bij hem vergaderd waren, waren met hem voor de ark, offerende schapen en runderen, die vanwege de menigte niet konden geteld, noch gerekend worden.¹

1. met hem voor de ark, Namelijk, met den koning Salomo. Anders [gingen] met hem voor de ark. Versta, dat de offeranden, hier vermeld, op den weg, door denwelken de ark gedragen werd, hier en daar zouden geofferd zijn. Vergelijk 2Sa 6:13.

⁶ Alzo brachten de priesteren de ark des verbonds des Heeren tot haar plaats, tot de aanspraakplaats van het huis, tot het heilige der heiligen, tot onder de vleugelen der cherubim.¹²

1. van het huis, Dat is, des tempels.
2. cherubim Die Salomo had laten maken, en die veel groter waren dan de cherubim, die Mozes in de woestijn had laten maken. Zie Exo 25:20, boven, 1Ki 6:27.

⁷ Want de cherubim spreidden beide vleugelen over de plaats der ark; en de cherubim overdekten de ark en haar handbomen van boven.¹

1. handbomen Waarmede de ark gedragen moest worden, Exo 25:14.

⁸ Daarna schoven zij de handbomen verder uit, dat de hoofden der handbomen gezien werden uit het heiligdom voor aan de aanspraakplaats, maar buiten niet gezien werden; en zij zijn aldaar tot op dezen dag.¹²³⁴⁵

1. schoven zij Hebreeuws, verlengden ze; te weten, door die verder en langer uit te trekken. Want geheel uit te nemen, was van God verboden, Exo 25:15. Zie Num 4:6.
2. hoofden der handbomen Dat is, de einden.
3. uit het heiligdom Dat is, van degenen, die in het deel des tempels, dat meer uitwaarts was, [genoemd het heilige ] waren; 2Ch 5:9 staat dat ze gezien werden uit de ark. Hetwelk zo niet te nemen is, alsof men de ark gezien had; maar de zin is dat de uiterste einden der handbomen, die uit de ark voortkwamen, zich in het heiligdom vertoonden, te weten, niet bloot maar bedekt met het voorhangsel.
4. buiten niet gezien werden; Namelijk, het heilige.
5. tot op dezen dag Te weten, als dit boek geschreven werd.

⁹ Er was niets in de ark, dan alleen de twee stenen tafelen, die Mozes bij Horeb daarin gelegd had, als de Heere een verbond maakte met de kinderen Israëls, toen zij uit Egypteland uitgetogen waren.¹²³

1. Er was niets in de ark, Zie Deu 10:5.
2. alleen de twee stenen tafelen, De woorden des apostels, door welke hij schijnt te zeggen, Heb 9:4, dat in de ark ook geweest is de gouden kruik met manna en de staf van Aäron, die gebloeid had, moet men aldus verstaan, dat ze in dezelfde plaats van den tabernakel, waar de ark was, ja bij dezelve geweest zijn, Exo 16:34; Num 17:10. Gelijk het woord in dikwijls voor bij genomen wordt, gelijk Jos 5:13, en Jos 10:10, enz., ja zelfs hier in vs.9
3. een verbond Gelijke manier van spreken, in welke dit woord verzwegen wordt, vindt men 1Sa 20:16, en 1Sa 22:8; 2Ch 5:10.

¹⁰ En het geschiedde, als de priesters uit het heilige uitgingen, dat een wolk het huis des Heeren vervulde.¹

1. heilige uitgingen, Dat is, het voorste deel des tempels, Exo 26:33, en Exo 28:43.

¹¹ En de priesters konden niet staan om te dienen, vanwege de wolk; want de heerlijkheid des Heeren had het huis des Heeren vervuld.¹

1. heerlijkheid des HEEREN Dat is, de wolk, in welke God den Israëlieten verscheen. Vergelijk Exo 16:10, en Exo 24:16, en Exo 40:34-35; Num 16:19; 2Ch 5:13-14, en 2Ch 7:1-3.

¹² Toen zeide Salomo: De Heere heeft gezegd, dat Hij in donkerheid zou wonen.¹

1. heeft gezegd, Dat is, Hij heeft verklaard dat Hij door een zodanig zichtbaar teken, als de wolk of de donkerheid was, zijn tegenwoordigheid wilde openbaren. Zie Lev 16:2; hetwelk Hij ook menigmaal gedaan heeft. Zie de aantekeningen op vs.11; idem Exo 13:22, en Exo 14:19, en Exo 19:16, en Exo 20:21; Num 9:15.

¹³ Ik heb immers een huis gebouwd, U ter woonstede, een vaste plaats tot Uw eeuwige woning.¹²³⁴

1. immers een huis gebouwd, Hebreeuws, bouwende gebouwd; dat is, ik heb immers, of gewisselijk of ganselijk gebouwd, of ik heb volbouwd.
2. woonstede, Te weten, waarin Gij wonen zoudt bij uw volk, door uw woord en de zichtbare tekenen uwer genade. Alzo 2Ch 6:2.
3. vaste plaats Of, bereide plaats.
4. eeuwige woning Versta deze eeuwigheid van den tijd der wet, en zie Gen 13:15. Daartoe is hierbij te voegen de conditie van gehoorzaamheid, die de Israëlieten God schuldig waren, opdat dit woord zou vast blijven. Zie boven, 1Ki 6:12-13, en onder 1Ki 9:4; Psa 89:29-31.

¹⁴ Daarna wendde de koning zijn aangezicht om, en zegende de ganse gemeente van Israël; en de ganse gemeente van Israël stond.¹

1. zegende Dat is, wenste de gemeente van den Heere toe alle welvaren naar ziel en lichaam. Alzo onder, vs.55. Vergelijk Num 6:23; Psa 118:26. Anderen verstaan dit alzo, dat de koning met de ganse gemeente God gezegend, dat is, gedankt en geloofd heeft; het woord God tot dit einde in den tekst inlatende.

¹⁵ En hij zeide: Geloofd zij de Heere, de God Israëls, Die met Zijn mond tot mijn vader David gesproken heeft, en heeft het met Zijn hand vervuld, zeggende:¹

1. met Zijn mond Dat is, door den profeet Nathan, 2Sa 7:6; 1Ch 17:4. De profeten zijn als de mond Gods, omdat zijn woord in hun mond is; Exo 4:12; 1Ki 17:24; Isa 51:16; Jer 5:14.

¹⁶ Van dien dag af, dat Ik Mijn volk Israël uit Egypteland uitgevoerd heb, heb Ik geen stad verkoren uit alle stammen van Israël, om een huis te bouwen, dat Mijn Naam daar zou wezen; maar Ik heb David verkoren, dat hij over Mijn volk Israël wezen zou.¹²

1. heb Ik Dat is, Ik heb mijn verkiezing niet geopenbaard, noch in het werk gesteld. Alzo is het woord verkiezing genomen voor de uitvoering der verkiezing, Deu 12:11; 2Ch 6:5; Zec 2:12, want Gode zijn al zijne werken van eeuwigheid aan bekend; Act 15:18.
2. dat Mijn Naam Dat is, dat mijn leer daar luidbaar zij, de godsdienst van mij ingesteld, bediend worde, het volk, dat naar mijn naam genoemd wordt, bijeenkome, mijn Geest ook daar krachtiglijk werke. Vergelijk Deu 12:11, onder vs.29, en 1Ki 14:21; 2Ki 21:4; 2Ch 6:6; Psa 132:13-14.

¹⁷ Het was ook in het hart van mijn vader David, een huis den Naam van den Heere, den God Israëls, te bouwen.¹

1. Het was ook Dat is, hij had voorgenomen. Zie gelijke manier van spreken, 1Sa 14:7; 2Sa 7:3; 1Ki 10:2; 1Ch 17:2, en 1Ch 22:7, en vergelijk boven de aantekenigen op 1Ki 5:5.

¹⁸ Maar de Heere zeide tot David, mijn vader: Dewijl dat in uw hart geweest is Mijn Naam een huis te bouwen, gij hebt welgedaan, dat het in uw hart geweest is.

¹⁹ Evenwel gij zult dat huis niet bouwen; maar uw zoon, die uit uw lendenen voortkomen zal, die zal Mijn Naam dat huis bouwen.¹

1. uit uw lendenen Zie Gen 35:11.

²⁰ Zo heeft de Heere bevestigd Zijn woord, dat Hij gesproken had; want ik ben opgestaan in de plaats van mijn vader David, en ik zit op den troon van Israël, gelijk als de Heere gesproken heeft; en ik heb een huis gebouwd den Naam des Heeren, des Gods van Israël.

²¹ En ik heb daar een plaats beschikt voor de ark, waarin het verbond des Heeren is, hetwelk Hij met onze vaderen maakte, als Hij hen uit Egypteland uitvoerde.¹

1. het verbond Dat is, de tafelen des verbonds, of der getuigenis; versta de wetten des verbonds, naar dewelke het verbond is gemaakt geweest, die in twee stenen tafelen geschreven waren. Vergelijk Deu 31:26.

²² En Salomo stond voor het altaar des Heeren, tegenover de ganse gemeente van Israël, en breidde zijn handen uit naar den hemel;¹²

1. stond Te weten, op het koperen en verheven gestoelte, hetwelk was in het voorhof des volks, recht tegenover het brandofferaltaar, dat hij uit zijn stoel zien Kon. Zie hiervan 2Ki 11:14, en 2Ki 23:3, en 2Ch 6:13.
2. breidde Tot een bewijs, dat hij zijn hart tot God, dien hij aanriep, opgeheven had, en van hem alleen alles goeds verwachtte. Van welke ceremonie, bij de ouden in het bidden gebruikt, zie ook Ezr 9:5; Job 11:13; Psa 44:21, en Psa 63:5; 1Ti 2:8.

²³ En hij zeide: Heere, God van Israël, er is geen God, gelijk Gij, boven in den hemel, noch beneden op de aarde, houdende het verbond en de weldadigheid aan Uw knechten, die voor Uw aangezicht met hun ganse hart wandelen;¹²

1. voor Uw aangezicht Zie Gen 17:1.
2. ganse hart wandelen; Zie boven, 1Ki 2:4.

²⁴ Die Uw knecht, mijn vader David, gehouden hebt, wat Gij tot hem gesproken hadt; want met Uw mond hebt Gij gesproken, en met Uw hand vervuld, gelijk het te dezen dage is.¹

1. vervuld, Dat is, beginnen te vervullen.

²⁵ En nu Heere, God van Israël, houd Uw knecht, mijn vader David, wat Gij tot hem gesproken hebt, zeggende: Geen man zal u van voor Mijn aangezicht afgesneden worden, die op den troon van Israël zitte; alleenlijk zo uw zonen hun weg bewaren, om te wandelen voor Mijn aangezicht, gelijk als gij gewandeld hebt voor Mijn aangezicht.¹²³

1. Geen man Anders, geen man zal u van voor mijn aangezicht ontbreken. De zin is dat er altijd iemand zou zijn in het geslacht Davids, die hem in het rijk opvolgen zou. Welke belofte ten volle vervuld is in Christus, wiens koninkrijk is zonder einde, Luk 1:33.
2. hun weg bewaren, Zie boven, 1Ki 2:4.
3. wandelen Zie Gen 17:1.

²⁶ Nu dan, o God van Israël, laat toch Uw woord waar worden, hetwelk Gij gesproken hebt tot Uw knecht, mijn vader David.

²⁷ Maar waarlijk, zou God op de aarde wonen? Zie, de hemelen, ja, de hemel der hemelen zouden U niet begrijpen, hoeveel te min dit huis, dat ik gebouwd heb!¹²³

1. Maar waarlijk, Het is alsof hij zeide: Hoewel dit huis niet bekwaam is om U, die hemel en aarde vervult, te bevatten, laat het nochtans U welgevallen, daarin te wonen en de gebeden te verhoren.
2. zou God Hij wil niet loochenen dat God op de aarde is, maar hij wil zeggen dat Hij daar niet besloten is, ten aanzien van zijn wezen, hoewel Hij in den tempel als een zichtbaar teken zijner tegenwoordigheid zich openbaarde, ten aanzien van zijn genade.
3. de hemel der hemelen Alzo Psa 148:4. Versta, den oppersten hemel, die de allerruimste is, van Paulus genaamd de derde hemel, 2Co 12:2; en zie de manier van spreken Lev 2:3, en in de aantekeningen.

²⁸ Wend U dan nog tot het gebed van Uw knecht, en tot zijn smeking, o Heere, mijn God, om te horen naar het geroep en naar het gebed, dat Uw knecht heden voor Uw aangezicht bidt.¹

1. van Uw knecht, Dat is, tot mijn gebed.

²⁹ Dat Uw ogen open zijn, nacht en dag, over dit huis, over deze plaats, van dewelke Gij gezegd hebt: Mijn Naam zal daar zijn; om te horen naar het gebed, hetwelk Uw knecht bidden zal in deze plaats.¹²³

1. ogen Menselijkerwijze van God gesproken, wiens ogen gezegd worden open te zijn over de zijnen, als Hij zich over hen ontfermt, hen verhoort en hun goeddoet. Vergelijk onder, vs.52, en Psa 33:18, en Psa 34:16; Zec 12:4.
2. Mijn Naam Zie boven, vs.16.
3. in deze plaats Anders, naar deze plaats; te weten, zich wendende naar dit huis, en ziende op de beloften van uw tegenwoordigheid; zie Dan 6:11.

³⁰ Hoor dan naar de smeking van Uw knecht, en van Uw volk Israël, die in deze plaats zullen bidden; en Gij, hoor in de plaats Uwer woning, in den hemel, ja, hoor, en vergeef.¹

1. die in deze plaats Anders, dewelke zij, enz.

³¹ Wanneer iemand tegen zijn naaste zal gezondigd hebben, en hij hem een eed des vloeks opgelegd zal hebben, om zichzelven te vervloeken; en de eed des vloeks voor Uw altaar in dit huis komen zal;¹²

1. hij hem Te weten, de naaste, tegen denwelken gezondigd is.
2. eed des vloeks Hebreeuws eigenlijk, vloek, of vervloeking. Versta, een eed van den rechter opgelegd, die in gewichtige zaken geschiedde, met zijns zelfs vervloeking zo men valselijk zwoer, en dat zeer plechtig voor het altaar, om den zweerder te meer tot aandacht en vrees te verwekken. Vergelijk Exo 22:8; Num 5:15-18, enz.

³² Hoor Gij dan in den hemel, en doe, en richt Uw knechten, veroordelende den ongerechtige, gevende zijn weg op zijn hoofd, en rechtvaardigende den gerechtige, gevende hem naar zijn gerechtigheid.¹²³

1. veroordelende Zie van dit woord Deu 25:1.
2. gevende zijn weg Dat is, mits zijn zonden door de welverdiende straffen te plagen. Zie gelijke manier van spreken, 2Ch 6:23; Eze 9:10, en vergelijk onder, vs.39.
3. rechtvaardigende den gerechtige, Dat is, vrij achtende en rechtvaardig sprekende. Zie van dit woord Gen 44:16; Deu 25:1.

³³ Wanneer Uw volk Israël zal geslagen worden voor het aangezicht des vijands, omdat zij tegen U gezondigd zullen hebben, en zich tot U bekeren, en Uw Naam belijden, en tot U in dit huis bidden en smeken zullen;¹

1. Uw Naam belijden, Dat is, zichzelven de schuld der straf en U de eer der gerechtigheid toeschrijven zullen. Alzo onder, vs.35. Zie Jos 7:19.

³⁴ Hoor Gij dan in den hemel, en vergeef de zonde van Uw volk Israël, en breng hen weder in het land, dat Gij hun vaderen gegeven hebt.

³⁵ Als de hemel zal gesloten zijn, dat er geen regen is, omdat zij tegen U gezondigd zullen hebben; en zij in deze plaats bidden, en Uw Naam belijden, en van hun zonden zich bekeren zullen, als Gij hen geplaagd zult hebben;¹²

1. gesloten zijn, Zie Deu 11:17. Hetwelk anders geheten wordt de hemel als ijzer of als koper maken, Lev 26:19; Deu 28:23.
2. Gij hen Anders, omdat Gij tegen hen getuigd zult hebben; te weten, door uw profeten of door de straf der dorrigheid, alzo 2Ch 6:26.

³⁶ Hoor Gij dan in den hemel, en vergeef de zonde van Uw knechten en van Uw volk Israël, als Gij hun zult geleerd hebben den goeden weg in denwelken zij wandelen zullen; en geef regen op Uw land, dat Gij Uw volk tot een erfenis gegeven hebt.¹

1. goeden weg Alzo mede genaamd 1Sa 12:23. Anders, den weg des Heeren, Psa 27:11; der waarheid, Psa 119:30; des verstands, Pro 9:6; der heiligheid, Isa 36:8; der gerechtigheid, 2Pe 2:21; des levens, Pro 6:23, enz.

³⁷ Als er honger in het land wezen zal, als er pest wezen zal, als er brandkoren, honigdauw, sprinkhanen, kevers wezen zullen, als zijn vijand in het land zijner poorten hem belegeren zal, of enige plage, of enige krankheid wezen zal;¹²