Chapter 14
1 Homo, naskita de virino, Havas mallongan vivon kaj abundon da afliktoj.
אָ֭דָםא֭דםאָדָםאדם'A.doma human beingH0120GHNcmsa יְל֣וּדיל֣ודיְלוּדילודye.Ludborn ofH3205HVqsmsc אִשָּׁ֑האש֑האִשָּׁהאשה'i.Shaha womanH0802GHNcfsa קְצַ֥רקצ֥רקְצַרקצרke.Tzar[is] short ofH7116HAamsc יָ֝מִ֗יםי֝מ֗יםיָמִיםימיםya.MimdaysH3117GHNcmpa וּֽ/שְׂבַֽע\־ו/שבע\וּֽ/שְׂבַֽע\־ו/שבע\u./se.va'-and/ surfeited ofH9002H7649\H9014HC+Aamsc 2 Kiel floro li elkreskas kaj velkas; Li forkuras kiel ombro kaj ne restas.
כְּ/צִ֣יץכ/צ֣יץכְּ/צִיץכ/ציץke./Tzitzlike/ a flowerH9004H6731AHR+Ncmsa יָ֭צָאי֭צאיָצָאיצאYa.tza'he comes forthH3318LHVqp3ms וַ/יִּמָּ֑לו/ימ֑לוַ/יִּמָּלו/ימלva/i.yi.Maland/ he witheredH9001H5243AHc+VNw3ms וַ/יִּבְרַ֥חו/יבר֥חוַ/יִּבְרַחו/יברחva/i.yiv.Rachand/ he fledH9001H1272Hc+Vqw3ms כַּ֝/צֵּ֗לכ֝/צ֗לכַּ/צֵּלכ/צלka./Tzellike <the>/ shadowH9004H6738HRd+Ncmsa וְ/לֹ֣או/ל֣אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn יַעֲמֽוֹד\׃יעמוד\יַעֲמֽוֹד\׃יעמוד\ya.'a.Modhe remainsH5975G\H9016HVqi3ms 3 Kaj kontraŭ tia Vi malfermas Viajn okulojn, Kaj min Vi vokas al juĝo kun Vi!
זֶ֭הז֭הזֶהזהzehthisH2088HTm פָּקַ֣חְתָּפק֣חתפָּקַחְתָּפקחתpa.Kach.tado you openH6491HVqp2ms עֵינֶ֑/ךָעינ֑/ךעֵינֶ/ךָעינ/ך'ei.Ne./khaeyes/ yourH5869AH9021HNcfsc+Sp2ms וְ/אֹ֘תִ֤/יו/א֘ת֤/יוְ/אֹתִ/יו/את/יve./'O.T/iand/ <obj.>/ meH9002H0853H9030HC+To+Sp1bs תָבִ֖יאתב֖יאתָבִיאתביאta.Vi'do you bring?H0935PHVhi2ms בְ/מִשְׁפָּ֣טב/משפ֣טבְ/מִשְׁפָּטב/משפטve./mish.Patin/ judgmentH9003H4941GHR+Ncmsa 4 Ĉu povas purulo deveni de malpurulo? Neniu.
יִתֵּ֣ןית֣ןיִתֵּןיתןyi.Tenwill he makeH5414GHVqi3ms טָ֭הוֹרט֭הורטָהוֹרטהורTa.hora clean [thing]H2889HAamsa מִ/טָּמֵ֗אמ/טמ֗אמִ/טָּמֵאמ/טמאmi./ta.Me'from/ an unclean [thing]H9006H2931HR+Aamsa לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn אֶחָֽד\׃אחד\אֶחָֽד\׃אחד\'e.Chadone [person]H0259\H9016HAcfsa 5 Se liaj tagoj estas difinitaj, la nombro de liaj monatoj estas ĉe Vi; Vi difinis lian limon, kiun li ne transpasos.
חֲרוּצִ֨ים\׀חרוצ֨ים\חֲרוּצִים\׀חרוצים\cha.ru.Tzim[are] determinedH2782\H9015HVqsmpa יָמָ֗י/וימ֗י/ויָמָי/וימי/וya.Ma/vdays/ hisH3117GH9023HNcmpc+Sp3ms מִֽסְפַּר\־מספר\מִֽסְפַּר\־מספר\mis.par-[the] number ofH4557\H9014HNcmsc חֳדָשָׁ֥י/וחדש֥י/וחֳדָשָׁי/וחדשי/וcho.da.Sha/vmonths/ hisH2320GH9023HNcmpc+Sp3ms אִתָּ֑/ךְאת֑/ךאִתָּ/ךְאת/ך'i.Ta/kh[is] with/ youH0854H9032HR+Sp2ms חֻקָּ֥י/וחק֥י/וחֻקָּי/וחקי/וchu.ko/vlimits/ hisH2706IH9023HNcmpc+Sp3ms עָ֝שִׂ֗יתָע֝ש֗יתעָשִׂיתָעשית'a.Si.tayou have appointedH6213HHVqp2ms וְ/לֹ֣או/ל֣אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn יַעֲבֽוֹר\׃יעבור\יַעֲבֽוֹר\׃יעבור\ya.'a.Vorhe will passH5674A\H9016HVqi3ms 6 Deturnu do Vin de li, ke li estu trankvila, Ĝis venos lia tempo, kiun li sopiras kiel dungito.
שְׁעֵ֣השע֣השְׁעֵהשעהshe.'Ehlook awayH8159HVqv2ms מֵ/עָלָ֣י/ומ/על֣י/ומֵ/עָלָי/ומ/עלי/וme./'a.La/vfrom/ on <the>/ himH9006H5921AH9033HR+Rd+Sp3ms וְ/יֶחְדָּ֑לו/יחד֑לוְ/יֶחְדָּלו/יחדלve./yech.Dalso/ he may ceaseH9002H2308HC+Vqu3ms יִ֝רְצֶ֗הי֝רצ֗היִרְצֶהירצהyir.Tzehhe takes pleasure inH7521HVqi3ms כְּ/שָׂכִ֥ירכ/שכ֥ירכְּ/שָׂכִירכ/שכירke./sa.Khirlike/ a hired laborerH9004H7916HR+Aamsa 7 Arbo havas esperon, se ĝi estas dehakita, ke ĝi denove ŝanĝiĝos, Kaj ĝi ne ĉesos kreskigi branĉojn.
יֵ֥שׁי֥שיֵשׁישyeshthereH3426HAcbsa לָ/עֵ֗ץל/ע֗ץלָ/עֵץל/עץla./'Etzfor <the>/ a treeH9005H6086HHRd+Ncmsa תִּ֫קְוָ֥הת֫קו֥התִּקְוָהתקוהtik.Vah[is] hopeH8615BHNcfsa יִ֭כָּרֵתי֭כרתיִכָּרֵתיכרתYi.ka.retit will be cut downH3772GHVNi3ms וְ/ע֣וֹדו/ע֣ודוְ/עוֹדו/עודve./'odand/ againH9002H5750HC+Acmsa יַחֲלִ֑יףיחל֑יףיַחֲלִיףיחליףya.cha.Lifit will sprout afreshH2498HVhi3ms וְ֝/יֹֽנַקְתּ֗/וֹו֝/ינקת֗/ווְ/יֹֽנַקְתּ/וֹו/ינקת/וve./yo.nak.T/oand/ young shoot[s]/ itsH9002H3127H9023HC+Ncfsc+Sp3ms לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn תֶחְדָּֽל\׃תחדל\תֶחְדָּֽל\׃תחדל\tech.Dalit will failH2308\H9016HVqi3fs 8 Se ĝia radiko maljuniĝis en la tero, Kaj ĝia trunko mortas en polvo,
יַזְקִ֣יןיזק֣יןיַזְקִיןיזקיןyaz.Kinit will grow oldH2204HVhi3ms בָּ/אָ֣רֶץב/א֣רץבָּ/אָרֶץב/ארץba./'A.retzin the/ groundH9003H0776HHRd+Ncfsa שָׁרְשׁ֑/וֹשרש֑/ושָׁרְשׁ/וֹשרש/וsha.re.Sh/oroot/ itsH8328H9023HNcmsc+Sp3ms וּ֝/בֶ/עָפָ֗רו֝/ב/עפ֗רוּ/בֶ/עָפָרו/ב/עפרu./ve./'a.Farand/ in the/ dustH9002H9003H6083HC+Rd+Ncmsa יָמ֥וּתימ֥ותיָמוּתימותya.Mutit will dieH4191HVqi3ms גִּזְעֽ/וֹ\׃גזע/ו\גִּזְעֽ/וֹ\׃גזע/ו\giz.'/Ostump/ itsH1503H9023\H9016HNcmsc+Sp3ms 9 Tamen, eksentinte la odoron de akvo, ĝi denove verdiĝas, Kaj kreskas plue, kvazaŭ ĵus plantita.
מֵ/רֵ֣יחַמ/ר֣יחמֵ/רֵיחַמ/ריחme./Rei.achfrom/ [the] scent ofH9006H7381HR+Ncmsc מַ֣יִםמ֣יםמַיִםמיםMa.yimwaterH4325GHNcmpa יַפְרִ֑חַיפר֑חיַפְרִחַיפרחyaf.Ri.achit will show budsH6524AHVhi3ms וְ/עָשָׂ֖הו/עש֖הוְ/עָשָׂהו/עשהve./'a.Sahand/ it will produceH9001H6213HHc+Vqq3ms קָצִ֣ירקצ֣ירקָצִירקצירka.Tzirshoot[s]H7105BHNcmsa 10 Sed homo mortas kaj malaperas; Kiam la homo finiĝis, kie li estas?
וְ/גֶ֣בֶרו/ג֣ברוְ/גֶבֶרו/גברve./Ge.verand/ a manH9002H1397HC+Ncmsa יָ֭מוּתי֭מותיָמוּתימותYa.muthe diesH4191HVqi3ms וַֽ/יֶּחֱלָ֑שׁו/יחל֑שוַֽ/יֶּחֱלָשׁו/יחלשva/i.ye.che.Lashand/ he was weakH9001H2522Hc+Vqw3ms וַ/יִּגְוַ֖עו/יגו֖עוַ/יִּגְוַעו/יגועva/i.yig.Va'and/ he expiredH9001H1478Hc+Vqw3ms אָדָ֣םאד֣םאָדָםאדם'a.Dama personH0120GHNcmsa 11 Forfluas la akvo el lago, Kaj rivero elĉerpiĝas kaj elsekiĝas:
אָֽזְלוּ\־אזלו\אָֽזְלוּ\־אזלו\'a.ze.lu-they disappearH0235\H9014HVqp3cp מַ֭יִםמ֭יםמַיִםמיםMa.yimwatersH4325GHNcmpa יָ֑םי֑םיָםיםYam[the] seaH3220GHNcmsa וְ֝/נָהָ֗רו֝/נה֗רוְ/נָהָרו/נהרve./na.Harand/ a riverH9002H5104HHC+Ncmsa יֶחֱרַ֥ביחר֥ביֶחֱרַביחרבye.che.Ravit dries upH2717AHVqi3ms וְ/יָבֵֽשׁ\׃ו/יבש\וְ/יָבֵֽשׁ\׃ו/יבש\ve./ya.Veshand/ it is dryH9001H3001\H9016Hc+Vqq3ms 12 Tiel homo kuŝiĝas, kaj ne plu leviĝas; Tiel longe, kiel la ĉielo ekzistas, ili ne plu vekiĝos, Nek revigliĝos el sia dormado.
וְ/אִ֥ישׁו/א֥ישוְ/אִישׁו/אישve./'Ishand/ a personH9002H0376GHC+Ncmsa שָׁכַ֗בשכ֗בשָׁכַבשכבsha.Khavhe lies downH7901GHVqp3ms יָ֫ק֥וּםי֫ק֥וםיָקוּםיקוםya.Kumhe will ariseH6965BHVqi3ms בִּלְתִּ֣יבלת֣יבִּלְתִּיבלתיbil.Ti[is] notH1115HNcbsc שָׁ֭מַיִםש֭מיםשָׁמַיִםשמיםSha.ma.yimheavenH8064HNcmpa לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn יָקִ֑יצוּיק֑יצויָקִיצוּיקיצוya.Ki.tzuthey will awakeH6974HVhi3mp יֵ֝עֹ֗רוּי֝ע֗רויֵעֹרוּיערוye.'O.ruthey will be rousedH5782HVNi3mp מִ/שְּׁנָתָֽ/ם\׃מ/שנת/ם\מִ/שְּׁנָתָֽ/ם\׃מ/שנת/ם\mi./she.na.Ta/mfrom/ sleep/ theirH9006H8142H9028\H9016HR+Ncfsc+Sp3mp 13 Ho, se Vi kaŝus min en Ŝeol, Se Vi kaŝus min ĝis la momento, kiam pasos Via kolero, Se Vi difinus por mi templimon kaj poste rememorus min!
מִ֤ימ֤ימִימיmiwho?H4310HPi יִתֵּ֨ן\׀ית֨ן\יִתֵּן\׀יתן\yi.Tenwill he giveH5414Q\H9015HVqi3ms בִּ/שְׁא֬וֹלב/שא֬ולבִּ/שְׁאוֹלב/שאולbi/sh.'olin/ SheolH9003H7585HR+Ncbsa תַּצְפִּנֵ֗/נִיתצפנ֗/ניתַּצְפִּנֵ/נִיתצפנ/ניtatz.pi.Ne./niyou will hide/ meH6845H9030HVhi2ms+Sp1bs תַּ֭סְתִּירֵ/נִית֭סתיר/ניתַּסְתִּירֵ/נִיתסתיר/ניTas.ti.re./niyou will conceal/ meH5641H9030HVhi2ms+Sp1bs שׁ֣וּבש֣ובשׁוּבשובshuvturns backH7725IHVqcc אַפֶּ֑/ךָאפ֑/ךאַפֶּ/ךָאפ/ך'a.Pe./khaanger/ yourH0639GH9021HNcmsc+Sp2ms תָּ֤שִׁ֥יתת֤ש֥יתתָּשִׁיתתשיתta.Shityou will setH7896IHVqi2ms חֹ֣קח֣קחֹקחקchoka limitH2706HHNcmsa וְ/תִזְכְּרֵֽ/נִי\׃ו/תזכר/ני\וְ/תִזְכְּרֵֽ/נִי\׃ו/תזכר/ני\ve./tiz.ke.Re./niand/ you will remember/ meH9002H2142H9030\H9016HC+Vqu2ms+Sp1bs 14 Kiam homo mortas, ĉu li poste povas reviviĝi? Dum la tuta tempo de mia batalado mi atendus, Ĝi venos mia forŝanĝo.
יָמ֥וּתימ֥ותיָמוּתימותya.Muthe will dieH4191HVqi3ms גֶּ֗בֶרג֗ברגֶּבֶרגברGe.vera manH1397HNcmsa הֲ/יִ֫חְיֶ֥הה/י֫חי֥ההֲ/יִחְיֶהה/יחיהha./Yich.Yeh¿/ will he liveH9008H2421HTi+Vqi3ms יְמֵ֣יימ֣ייְמֵיימיye.Mei[the] days ofH3117GHNcmpc צְבָאִ֣/יצבא֣/יצְבָאִ/יצבא/יtze.va.'/Iservice/ myH6635IH9020HNcmsc+Sp1bs אֲיַחֵ֑לאיח֑לאֲיַחֵלאיחל'a.ya.ChelI will waitH3176GHVpi1cs בּ֝֗וֹאב֝֗ואבּוֹאבואBo'comesH0935GHVqcc חֲלִיפָתִֽ/י\׃חליפת/י\חֲלִיפָתִֽ/י\׃חליפת/י\cha.li.fa.T/irelief/ myH2487H9020\H9016HNcfsc+Sp1bs 15 Vi vokus, kaj mi respondus al Vi; Vi ekdezirus la faritaĵon de Viaj manoj.
תִּ֭קְרָאת֭קראתִּקְרָאתקראTik.ra'you will callH7121GHVqi2ms וְ/אָנֹכִ֣יו/אנכ֣יוְ/אָנֹכִיו/אנכיve./'a.no.Khiand/ IH9002H0595HC+Pp1bs אֶֽעֱנֶ֑/ךָּאענ֑/ךאֶֽעֱנֶ/ךָּאענ/ך'e.'e.Ne./kaI will answer/ youH6030BH9031HVqi1cs+Sp2ms לְֽ/מַעֲשֵׂ֖הל/מעש֖הלְֽ/מַעֲשֵׂהל/מעשהle./ma.'a.Sehfor/ [the] work ofH9005H4639GHR+Ncmsc יָדֶ֣י/ךָיד֣י/ךיָדֶי/ךָידי/ךya.Dei./khahands/ yourH3027GH9021HNcbdc+Sp2ms תִכְסֹֽף\׃תכסף\תִכְסֹֽף\׃תכסף\tikh.Sofyou will longH3700\H9016HVqi2ms 16 Nun Vi kalkulas miajn paŝojn; Ne konservu mian pekon;
עַ֭תָּהע֭תהעַתָּהעתה'A.tahnowH6258HD צְעָדַ֣/יצעד֣/יצְעָדַ/יצעד/יtze.'a.Da/isteps/ myH6806H9020HNcmpc+Sp1bs תִּסְפּ֑וֹרתספ֑ורתִּסְפּוֹרתספורtis.Poryou will countH5608AHVqi2ms תִ֝שְׁמ֗וֹרת֝שמ֗ורתִשְׁמוֹרתשמורtish.Moryou will watchH8104IHVqi2ms חַטָּאתִֽ/י\׃חטאת/י\חַטָּאתִֽ/י\׃חטאת/י\cha.ta.T/isin/ myH2403BH9020\H9016HNcfsc+Sp1bs 17 Sigelu en paketo miajn malbonagojn, Kaj kovru mian kulpon.
חָתֻ֣םחת֣םחָתֻםחתםcha.Tum[will be] sealed upH2856HVqsmsa בִּ/צְר֣וֹרב/צר֣ורבִּ/צְרוֹרב/צרורbi/tz.Rorin/ a bagH9003H6872AHR+Ncmsa פִּשְׁעִ֑/יפשע֑/יפִּשְׁעִ/יפשע/יpish.'/Itransgression/ myH6588H9020HNcmsc+Sp1bs וַ֝/תִּטְפֹּ֗לו֝/תטפ֗לוַ/תִּטְפֹּלו/תטפלva./tit.Poland/ you have smearedH9001H2950Hc+Vqw2ms 18 Sed monto, kiu falas, malaperas; Kaj roko forŝoviĝas de sia loko;
וְ֭/אוּלָםו֭/אולםוְ/אוּלָםו/אולםVe./'u.lomand/ butH9002H0199HC+D נוֹפֵ֣לנופ֣לנוֹפֵלנופלno.Fel[is] fallingH5307GHVqrmsa יִבּ֑וֹליב֑וליִבּוֹליבולyi.Bolit crumbles awayH5034BHVqi3ms וְ֝/צ֗וּרו֝/צ֗ורוְ/צוּרו/צורve./Tzurand/ a rockH9002H6697HHC+Ncmsa יֶעְתַּ֥קיעת֥קיֶעְתַּקיעתקye'.Takit movesH6275HVqi3ms מִ/מְּקֹמֽ/וֹ\׃מ/מקמ/ו\מִ/מְּקֹמֽ/וֹ\׃מ/מקמ/ו\mi./me.ko.M/ofrom/ place/ itsH9006H4725H9023\H9016HR+Ncmsc+Sp3ms 19 Ŝtonojn forlavas la akvo, Kaj ĝia disverŝiĝo fordronigas la polvon de la tero: Tiel Vi pereigas la esperon de homo.
אֲבָנִ֤ים\׀אבנ֤ים\אֲבָנִים\׀אבנים\'a.va.NimstonesH0068G\H9015HNcfpa שָׁ֥חֲקוּש֥חקושָׁחֲקוּשחקוSha.cha.kuthey rub awayH7833HVqp3cp מַ֗יִםמ֗יםמַיִםמיםMa.yimwatersH4325GHNcmpa תִּשְׁטֹֽף\־תשטף\תִּשְׁטֹֽף\־תשטף\tish.tof-it washes offH7857\H9014HVqi3fs סְפִיחֶ֥י/הָספיח֥י/הסְפִיחֶי/הָספיחי/הse.fi.Chei./haoverflowings/ itsH5599AH9024HNcmpc+Sp3fs עֲפַר\־עפר\עֲפַר\־עפר\'a.far-[the] dust ofH6083\H9014HNcmsc אָ֑רֶץא֑רץאָרֶץארץ'A.retz[the] earthH0776HHNcfsa וְ/תִקְוַ֖תו/תקו֖תוְ/תִקְוַתו/תקותve./tik.Vatand/ [the] hope ofH9002H8615BHC+Ncfsc אֱנ֣וֹשׁאנ֣ושאֱנוֹשׁאנוש'e.No.oshhumankindH0582HNcmsa הֶאֱבַֽדְתָּ\׃האבדת\הֶאֱבַֽדְתָּ\׃האבדת\he.'e.Vad.tayou destroyH0006\H9016HVhp2ms 20 Vi premas lin ĝis fino, kaj li foriras; Li ŝanĝas sian vizaĝon, kaj Vi forigas lin.
תִּתְקְפֵ֣/הוּתתקפ֣/הותִּתְקְפֵ/הוּתתקפ/הוtit.ke.Fe./huyou overpower/ himH8630H9033HVqi2ms+Sp3ms לָ֭/נֶצַחל֭/נצחלָ/נֶצַחל/נצחLa./ne.tzachto/ perpetuityH9005H5331HR+Ncmsa וַֽ/יַּהֲלֹ֑ךְו/יהל֑ךוַֽ/יַּהֲלֹךְו/יהלךva/i.ya.ha.Lokhand/ he wentH9001H1980GHc+Vqw3ms מְשַׁנֶּ֥המשנ֥המְשַׁנֶּהמשנהme.sha.Neh[you are] changingH8138AHVprmsa פָ֝נָ֗י/ופ֝נ֗י/ופָנָי/ופני/וfa.Na/vface/ hisH6440HH9023HNcmpc+Sp3ms וַֽ/תְּשַׁלְּחֵֽ/הוּ\׃ו/תשלח/הו\וַֽ/תְּשַׁלְּחֵֽ/הוּ\׃ו/תשלח/הו\Va./te.sha.le.Che./huand/ you sent away/ himH9001H7971GH9033\H9016Hc+Vpw2ms+Sp3ms 21 Se liaj infanoj estas honorataj, li tion ne scias; Se ili estas humiligataj, li tion ne rimarkas.
יִכְבְּד֣וּיכבד֣ויִכְבְּדוּיכבדוyikh.be.Duthey are honoredH3513GHVqi3mp בָ֭נָי/וב֭ני/ובָנָי/ובני/וVa.na/vsons/ hisH1121AH9023HNcmpc+Sp3ms וְ/לֹ֣או/ל֣אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn יֵדָ֑עיד֑עיֵדָעידעye.Da'he knowsH3045HVqi3ms וְ֝/יִצְעֲר֗וּו֝/יצער֗ווְ/יִצְעֲרוּו/יצערוve./yitz.'a.Ruand/ they may be insignificantH9002H6819HC+Vqu3mp יָבִ֥יןיב֥יןיָבִיןיביןya.Vinhe perceivesH0995HVqi3ms 22 Nur lia propra korpo lin doloras, Nur pri sia propra animo li suferas.
בְּ֭שָׂר/וֹב֭שר/ובְּשָׂר/וֹבשר/וbe.sa.r/oown flesh/ hisH1320H9023HNcmsc+Sp3ms עָלָ֣י/ועל֣י/ועָלָי/ועלי/ו'a.La/von/ himselfH5921AH9033HR+Sp3ms יִכְאָ֑ביכא֑ביִכְאָביכאבyikh.'Avit is in painH3510HVqi3ms וְ֝/נַפְשׁ֗/וֹו֝/נפש֗/ווְ/נַפְשׁ/וֹו/נפש/וve./naf.Sh/oand/ self/ hisH9002H5315IH9023HC+Ncfsc+Sp3ms עָלָ֥י/ועל֥י/ועָלָי/ועלי/ו'a.La/von/ himselfH5921AH9033HR+Sp3ms