¹ Hoor, Israël! gij zult heden over de Jordaan gaan, dat gij inkomt, om volken te erven, die groter en sterker zijn dan gij; steden, die groot en tot in den hemel gesterkt zijn;¹²³

1. heden over de Jordaan gaan, Dat is, haast binnen korten tijd.
2. volken te erven, Dat is, landen der volken, die, enz. Want die volken moesten zij uitroeien naar Gods bevel.
3. in den hemel gesterkt zijn; Zie boven, Deu 1:28.

² Een groot en lang volk, kinderen der Enakieten; die gij kent, en van welke gij gehoord hebt: Wie zou bestaan voor het aangezicht der kinderen van Enak?¹²

1. Enakieten; Gelijk boven, Deu 1:28, en Deu 2:10-11.
2. Wie zou bestaan Een algemeen spreekwoord, ten tijde toen deze reuzen in bloei waren.

³ Zo zult gij heden weten, dat de Heere, uw God, Degene is, die voor uw aangezicht doorgaat, een verterend vuur: Die zal hen verdelgen, en Die zal hen voor uw aangezicht nederwerpen; en gij zult ze uit de bezitting verdrijven, en zult hen haastelijk te niet doen, gelijk als de Heere tot u gesproken heeft.¹

1. verterend vuur Zie boven, Deu 4:24.

⁴ Wanneer hen nu de Heere, uw God, voor uw aangezicht zal hebben uitgestoten, zo spreek niet in uw hart, zeggende: De Heere heeft mij om mijn gerechtigheid ingebracht, om dit land te erven; want, om de goddeloosheid dezer volken, verdrijft hen de Heere voor uw aangezicht uit de bezitting.¹

1. spreek niet in uw hart, Zie boven, Deu 7:17.

⁵ Niet om uw gerechtigheid, noch om de oprechtheid uws harten, komt gij er henen in, om hun land te erven; maar om de goddeloosheid dezer volken, verdrijft hen de Heere, uw God, voor uw aangezicht uit de bezitting: en om het woord te bevestigen, dat de Heere, uw God, aan uw vaderen, Abraham, Izak en Jakob, gezworen heeft.¹

1. uw gerechtigheid, Want gij, wil de HEERE zeggen, hebt geen gerechtigheid bij uzelven, maar het tegendeel. Zie vs.6,7, enz. Een gelijke manier van spreken gebruikt de apostel, Tit 3:5, en elders dikwijls in het verhaal van de oorzaken der zaligheid; dat is, onzer verlossing en bezitting van het hemelse Kanaän, gelijk hij zegt: Niet uit de werken, niet uit de rechtvaardige werken, die wij zouden gedaan hebben, enz.

⁶ Weet dan, dat u de Heere, uw God, niet om uw gerechtigheid, ditzelve goede land geeft, om dat te erven; want gij zijt een hardnekkig volk.¹

1. hardnekkig volk Zie Exo 32:9.

⁷ Gedenk, vergeet niet, dat gij den Heere, uw God, in de woestijn, zeer vertoornd hebt; van dien dag af, dat gij uit Egypteland uitgegaan zijt, totdat gij kwaamt aan deze plaats, zijt gijlieden wederspannig geweest tegen den Heere.

⁸ Want aan Horeb vertoorndet gij den Heere zeer, dat Hij Zich tegen u vertoornde, om u te verdelgen.¹

1. Want aan Horeb vertoorndet gij den HEERE zeer, Dit volgende verhaal dient tot bewijs van vs.5,6, waar Mozes zeide dat God hen niet om hunne gerechtigheid in het land Kanaän brengen zou.

⁹ Als ik op den berg geklommen was, om te ontvangen de stenen tafelen, de tafelen des verbonds, dat de Heere met ulieden gemaakt had, toen bleef ik veertig dagen en veertig nachten op den berg, at geen brood, en dronk geen water.¹²³

1. verbonds, Dat is, op welke de tien geboden geschreven waren, die het verbond der wet Gods bevatten, alzo vs.10, enz.
2. gemaakt had, Zie Gen 15:18.
3. at geen brood, en dronk geen water Dat is, ik nuttigde noch spijs noch drank; alzo vs.18; 1Ki 13:8-9, 1Ki 13:16; 2Ki 2:22.

¹⁰ En de Heere gaf mij de twee stenen tafelen, met Gods vinger beschreven; en op dezelve, naar al de woorden, die de Heere op den berg, uit het midden des vuurs, ten dage der verzameling, met ulieden gesproken had.¹²³

1. Gods vinger beschreven; Dat is, met zijn vinger. Zie de geestelijke beduiding hiervan, 2Co 3:3, 2Co 3:7, en vergelijk Jer 31:33.
2. op dezelve, Te weten, was geschreven.
3. ten dage der verzameling, Toen Israël onder aan den voet des bergs stond om des HEEREN geboden aan te horen.

¹¹ Zo geschiedde het, ten einde van veertig dagen en veertig nachten, als mij de Heere de twee stenen tafelen, de tafelen des verbonds, gaf,

¹² Dat de Heere tot mij zeide: Sta op, ga haastelijk af van hier; want uw volk, dat gij uit Egypte hebt uitgevoerd, heeft het verdorven; zij zijn haastelijk afgeweken van den weg, dien Ik hun geboden had; zij hebben zich een gegoten beeld gemaakt.¹²

1. het verdorven; Of, zich verdorven. Zie Exo 32:7.
2. weg, Zie Gen 18:19.

¹³ Voorts sprak de Heere tot mij, zeggende: Ik heb dit volk aangemerkt, en zie, het is een hardnekkig volk.

¹⁴ Laat van Mij af, dat Ik hen verdelge, en hun naam van onder den hemel uitdoe; en Ik zal u tot een machtiger en meerder volk maken, dan dit is.¹

1. Laat van Mij af, Alsof de HEERE zeide: Val Mij niet meer lastig met uw voorbidden voor dit hardnekkig volk. Zie Mozes' voorbede, Exo 32:11-12, enz., en Exo 34:9, en onder, vs.26, enz.

¹⁵ Toen keerde ik mij, en ging van den berg af; de berg nu brandde van vuur, en de twee tafelen des verbonds waren op beide mijn handen.

¹⁶ En ik zag toe, en ziet, gij hadt tegen den Heere, uw God, gezondigd; gij hadt u een gegoten kalf gemaakt; gij waart haastelijk afgeweken van den weg, dien u de Heere geboden had.

¹⁷ Toen vatte ik de twee tafelen, en wierp ze heen uit beide mijn handen, en brak ze voor uw ogen.

¹⁸ En ik wierp mij neder voor het aangezicht des Heeren, als in het eerst, veertig dagen en veertig nachten; ik at geen brood, en dronk geen water; om al uw zonde, die gij hadt gezondigd, doende dat kwaad is in des Heeren ogen, om Hem tot toorn te verwekken.¹²

1. als in het eerst, Ik deed werderom gelijk ik tevoren gedaan had.
2. dat kwaad is in des HEEREN ogen, Dat is, wat hem mishaagt.

¹⁹ Want ik vreesde vanwege den toorn en de grimmigheid waarmede de Heere zeer op ulieden vertoornd was, om u te verdelgen; doch de Heere verhoorde mij ook op dat maal.

²⁰ Ook vertoornde Zich de Heere zeer tegen Aäron, om hem te verdelgen; doch ik bad ook ter zelver tijd voor Aäron.

²¹ Maar uw zonde, het kalf, dat gij hadt gemaakt, nam ik, en verbrandde het met vuur, en stampte het, malende het wel, totdat het verdund werd tot stof; en zijn stof wierp ik in de beek, die van den berg afvliet.¹²

1. uw zonde, Dat is, gelijk de volgende woorden uitwijzen, het gegoten kalf, waarmede gij de gruwelijke zonde der afgoderij gedreven hadt. Vergelijk Isa 27:9; Hos 10:8; Amo 8:14.
2. zijn stof wierp ik in de beek, Om dezen gruwel op het hoogste te verfoeien en alle gedachtenis daarvan in de diepte te versmoren. Zie hiervan breder Exo 32:20, en vergelijk 2Ki 23:12.

²² Ook vertoorndet gij den Heere zeer te Thab-era en te Massa, en te Kibroth-thaava.¹²³

1. Thab-éra Dat is, brand; waarom deze plaats aldus genaamd is, zie Num 11:2-3.
2. Massa, Dat is, verzoeking. Zie Exo 17:7.
3. Kibrôth-tháäva Dat is, lustgraven. Zie Num 11:34.

²³ Voorts als de Heere ulieden zond uit Kades-barnea, zeggende: Gaat op en erft dat land, dat Ik u gegeven heb; zo waart gij den mond des Heeren, uws Gods, wederspannig, en geloofdet Hem niet, en waart Zijn stem niet gehoorzaam.¹²

1. mond des HEEREN, uws Gods, Dat is, het bevel.
2. geloofdet Hem niet, Zie boven, Deu 1:32.

²⁴ Wederspannig zijt gij geweest tegen den Heere, van den dag af, dat ik u gekend heb.¹

1. gekend heb Dat is, met u omgegaan, en volgens mijn beroep met u te doen gehad heb.

²⁵ En ik wierp mij neder voor des Heeren aangezicht, die veertig dagen en veertig nachten, in welke ik mij nederwierp, dewijl de Heere gezegd had, dat Hij u verdelgen zou.

²⁶ En ik bad tot den Heere, en zeide: Heere, Heere, verderf Uw volk en Uw erfdeel niet, dat Gij door Uw grootheid verlost hebt; dat Gij uit Egypte door een sterke hand hebt uitgevoerd.¹

1. grootheid verlost hebt; Dat is, majesteit, of grote mogendheid; zie onder, Deu 11:2.

²⁷ Gedenk aan Uw knechten, Abraham, Izak en Jakob; zie niet op de hardigheid dezes volks, noch op zijn goddeloosheid, noch op zijn zonde;¹

1. aan Uw knechten, Dat is, des verbonds, dat Gij met hen gemaakt hebt.

²⁸ Opdat het land, van waar Gij ons hebt uitgevoerd, niet zegge: Omdat ze de Heere niet kon brengen in het land, waarvan Hij hun gesproken had, en omdat Hij hen haatte, heeft Hij ze uitgevoerd, om hen te doden in de woestijn.¹²

1. Opdat het land, Hebreeuws, opdat zij niet zeggen het land, van daar, enz.; dat is, opdat de inwoners des lands, van daar, enz., niet zeggen, namelijk de Egyptenaars; gelijk Exo 32:12.
2. omdat Hij hen haatte, Vergelijk boven, Deu 1:27.

²⁹ Zij zijn toch Uw volk, en Uw erfdeel, dat Gij door Uw grote kracht, en door Uw uitgestrekten arm hebt uitgevoerd!