reltext

Chapter 30

1 Ang mga salita ni Agur na anak ni Jache; ang sanggunian. Sinabi ng lalake kay Ithiel, kay Ithiel, at kay Ucal:

Original Hebrew

דִּבְרֵ֤י\׀דבר֤י\דִּבְרֵי\׀דברי\div.Rei[the] words ofH1697G\H9015HNcmpc
אָג֥וּראג֥וראָגוּראגור'a.GurAgurH0094HNpm
בִּן\־בן\בִּן\־בן\bin-[the] son ofH1121A\H9014HNcmsc
יָקֶ֗היק֗היָקֶהיקהya.KehJakehH3348HNpm
הַ/מַּ֫שָּׂ֥אה/מ֫ש֥אהַ/מַּשָּׂאה/משאha./Ma.Sa'the/ oracleH9009H4853AHTd+Ncmsa
נְאֻ֣םנא֣םנְאֻםנאםne.'Um[the] utterance ofH5002HNcmsc
הַ֭/גֶּבֶרה֭/גברהַ/גֶּבֶרה/גברHa./ge.verthe/ manH9009H1397HTd+Ncmsa
לְ/אִֽיתִיאֵ֑לל/איתיא֑ללְ/אִֽיתִיאֵלל/איתיאלle./'i.ti.'Elto/ IthielH9005H0384HHR+Npm
לְ/אִ֖יתִיאֵ֣לל/א֖יתיא֣ללְ/אִיתִיאֵלל/איתיאלle./'I.ti.'Elto/ IthielH9005H0384HHR+Npm
וְ/אֻכָֽל\׃ו/אכל\וְ/אֻכָֽל\׃ו/אכל\ve./'u.Khaland/ UkalH9002H0401\H9016HC+Ncmsa

2 Tunay na ako'y hangal kay sa kaninoman, at walang kaunawaan ng isang tao:

Original Hebrew

כִּ֤יכ֤יכִּיכיkithatH3588AHTc
בַ֣עַרב֣ערבַעַרבערVa.'ar[am] stupidH1198HAamsa
אָנֹכִ֣יאנכ֣יאָנֹכִיאנכי'a.no.KhiIH0595HPp1bs
מֵ/אִ֑ישׁמ/א֑ישמֵ/אִישׁמ/אישme./'Ishmore than/ anyoneH9006H0376IHR+Ncmsa
וְ/לֹֽא\־ו/לא\וְ/לֹֽא\־ו/לא\ve./lo'-and/ notH9002H3808\H9014HC+Tn
בִינַ֖תבינ֖תבִינַתבינתvi.Nat[the] understanding ofH0998HNcfsc
אָדָ֣םאד֣םאָדָםאדם'a.Dama personH0120GHNcmsa
לִֽ/י\׃ל/י\לִֽ/י\׃ל/י\L/i[belongs] to/ meH9005H9030\H9016HR+Sp1bs

3 At hindi ako natuto ng karunungan, ni mayroon man ako ng kaalaman ng Banal.

Original Hebrew

וְ/לֹֽא\־ו/לא\וְ/לֹֽא\־ו/לא\ve./lo'-and/ notH9002H3808\H9014HC+Tn
לָמַ֥דְתִּילמ֥דתילָמַדְתִּילמדתיla.Mad.tiI have learnedH3925HHVqp1cs
חָכְמָ֑החכמ֑החָכְמָהחכמהchokh.mahwisdomH2451HNcfsa
וְ/דַ֖עַתו/ד֖עתוְ/דַעַתו/דעתve./Da.'atand/ knowledge ofH9002H1847HC+Ncfsc
קְדֹשִׁ֣יםקדש֣יםקְדֹשִׁיםקדשיםke.do.Shim[the] holy [one<s>]H6918GHAampa
אֵדָֽע\׃אדע\אֵדָֽע\׃אדע\'e.Da'I knowH3045\H9016HVqi1cs

4 Sino ang sumampa sa langit, at bumaba? Sino ang pumisan ng hangin sa kaniyang mga dakot? Sinong nagtali ng tubig sa kaniyang kasuutan? Sinong nagtatag ng lahat ng mga wakas ng lupa? Ano ang kaniyang pangalan, at ano ang pangalan ng kaniyang anak kung iyong nalalaman?

Original Hebrew

מִ֤ימ֤ימִימיmiwho?H4310HPi
עָלָֽה\־עלה\עָלָֽה\־עלה\'a.lah-has he gone upH5927G\H9014HVqp3ms
שָׁמַ֨יִם\׀שמ֨ים\שָׁמַיִם\׀שמים\sha.Ma.yimheavenH8064\H9015HNcmpa
וַ/יֵּרַ֡דו/יר֡דוַ/יֵּרַדו/ירדva/i.ye.Radand/ has he come down?H9001H3381Hc+Vqw3ms
מִ֤ימ֤ימִימיmiwho?H4310HPi
אָֽסַף\־אסף\אָֽסַף\־אסף\'a.saf-has he gatheredH0622\H9014HVqp3ms
ר֨וּחַ\׀ר֨וח\רוּחַ\׀רוח\Ru.ach[the] windH7307H\H9015HNcfsa
בְּ/חָפְנָ֡י/וב/חפנ֡י/ובְּ/חָפְנָי/וב/חפני/וbe./cha.fe.Na/vin/ hands/ hisH9003H2651H9023HR+Ncmdc+Sp3ms
מִ֤ימ֤ימִימיmiwho?H4310HPi
צָֽרַר\־צרר\צָֽרַר\־צרר\tza.rar-has he wrappedH6887B\H9014HVqp3ms
מַ֨יִם\׀מ֨ים\מַיִם\׀מים\Ma.yim[the] watersH4325G\H9015HNcmpa
בַּ/שִּׂמְלָ֗הב/שמל֗הבַּ/שִּׂמְלָהב/שמלהba./sim.Lahin <the>/ cloakH9003H8071HRd+Ncfsa
מִ֭ימ֭ימִימיmiwho?H4310HPi
הֵקִ֣יםהק֣יםהֵקִיםהקיםhe.Kimhas he set upH6965IHVhp3ms
כָּל\־כל\כָּל\־כל\kol-allH3605\H9014HNcmsc
אַפְסֵי\־אפסי\אַפְסֵי\־אפסי\'af.sei-[the] ends ofH0657A\H9014HNcmpc
אָ֑רֶץא֑רץאָרֶץארץ'A.retz[the] earthH0776GHNcfsa
מַה\־מה\מַה\־מה\mah-what?H4100\H9014HPi
שְּׁמ֥/וֹשמ֥/ושְּׁמ/וֹשמ/וshe.M/o[is] name/ hisH8034H9023HNcmsc+Sp3ms
וּ/מַֽה\־ו/מה\וּ/מַֽה\־ו/מה\u./mah-and/ what?H9002H4100\H9014HC+Pi
שֶּׁם\־שם\שֶּׁם\־שם\shem-[is] [the] name ofH8034\H9014HNcmsc
בְּ֝נ֗/וֹב֝נ֗/ובְּנ/וֹבנ/וbe.N/oson/ hisH1121AH9023HNcmsc+Sp3ms
כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
תֵדָֽע\׃תדע\תֵדָֽע\׃תדע\te.Da'you knowH3045\H9016HVqi2ms

5 Bawa't salita ng Dios ay subok: siya'y kalasag sa kanila, na nanganganlong sa kaniya.

Original Hebrew

כָּל\־כל\כָּל\־כל\kol-everyH3605\H9014HNcmsc
אִמְרַ֣תאמר֣תאִמְרַתאמרת'im.Ratword ofH0565AHNcfsc
אֱל֣וֹהַּאל֣והאֱלוֹהַּאלוה'e.Lo.ahGodH0433HNcmsa
צְרוּפָ֑הצרופ֑הצְרוּפָהצרופהtze.ru.Fah[is] refinedH6884HVqsfsa
מָגֵ֥ןמג֥ןמָגֵןמגןma.Gen[is] a shieldH4043HNcmsa
ה֝֗וּאה֝֗ואהוּאהואHu'heH1931HPp3ms
לַֽ/חֹסִ֥יםל/חס֥יםלַֽ/חֹסִיםל/חסיםla./cho.Simfor <the>/ [those who] take refugeH9005H2620HRd+Vqrmpa
בּֽ/וֹ\׃ב/ו\בּֽ/וֹ\׃ב/ו\b/oin/ himH9003H9033\H9016HR+Sp3ms

6 Huwag kang magdagdag sa kaniyang mga salita, baka kaniyang sawayin ka, at masunduan kang sinungaling.

Original Hebrew

אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תּ֥וֹסְףְּת֥וסףתּוֹסְףְּתוסףTospyou addH3254HHVhj2ms
עַל\־על\עַל\־על\'al-toH5921A\H9014HR
דְּבָרָ֑י/ודבר֑י/ודְּבָרָי/ודברי/וde.va.Ra/vwords/ hisH1697GH9023HNcmpc+Sp3ms
פֶּן\־פן\פֶּן\־פן\pen-lestH6435\H9014HTc
יוֹכִ֖יחַיוכ֖יחיוֹכִיחַיוכיחyo.Khi.achhe should rebukeH3198HVhi3ms
בְּ/ךָ֣ב/ך֣בְּ/ךָב/ךbe./Kha<in>/ youH9003H9031HR+Sp2ms
וְ/נִכְזָֽבְתָּ\׃\ \פו/נכזבת\\ \פוְ/נִכְזָֽבְתָּ\׃\ \פו/נכזבת\\ \פve./nikh.Za.ve.taand/ you will be proved a liarH9001H3576\H9016\ \H9017Hc+VNq2ms

7 Dalawang bagay ang hiniling ko sa iyo; huwag mong ipagkait sa akin bago ako mamatay.

Original Hebrew

שְׁ֭תַּיִםש֭תיםשְׁתַּיִםשתיםShe.ta.yimtwo [things]H8147HAcfda
שָׁאַ֣לְתִּישא֣לתישָׁאַלְתִּישאלתיsha.'Al.tiI askH7592HVqp1cs
מֵ/אִתָּ֑/ךְמ/את֑/ךמֵ/אִתָּ/ךְמ/את/ךme./'i.Ta/khfrom/ with <the>/ youH9006H0854H9031HR+Rd+Sp2ms
אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תִּמְנַ֥עתמנ֥עתִּמְנַעתמנעtim.Na'you withhold [them]H4513HVqj2ms
מִ֝מֶּ֗/נִּימ֝מ֗/נימִמֶּ/נִּיממ/ניmi.Me./nifrom/ meH4480AH9030HR+Sp1bs
בְּ/טֶ֣רֶםב/ט֣רםבְּ/טֶרֶםב/טרםbe./Te.rem<in>/ beforeH9003H2962HR+Acbsa
אָמֽוּת\׃אמות\אָמֽוּת\׃אמות\'a.MutI will dieH4191\H9016HVqi1cs

8 Ilayo mo sa akin ang walang kabuluhan at ang mga kasinungalingan: huwag mo akong bigyan ng kahit karalitaan o kayamanan man; pakanin mo ako ng pagkain na kailangan ko:

Original Hebrew

שָׁ֤וְא\׀ש֤וא\שָׁוְא\׀שוא\shav'deceitfulnessH7723G\H9015HNcmsa
וּֽ/דְבַר\־ו/דבר\וּֽ/דְבַר\־ו/דבר\u./de.var-and/ a word ofH9002H1697M\H9014HC+Ncmsc
כָּזָ֡בכז֡בכָּזָבכזבka.ZavfalsehoodH3577HNcmsa
הַרְחֵ֬קהרח֬קהַרְחֵקהרחקhar.Chekput far awayH7368HVhv2ms
מִמֶּ֗/נִּיממ֗/נימִמֶּ/נִּיממ/ניmi.Me./nifrom/ meH4480AH9030HR+Sp1bs
רֵ֣אשׁר֣אשרֵאשׁראשreshpovertyH7389AHNcmsa
וָ֭/עֹשֶׁרו֭/עשרוָ/עֹשֶׁרו/עשרVa./'o.sherand/ wealthH9002H6239HC+Ncmsa
אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תִּֽתֶּן\־תתן\תִּֽתֶּן\־תתן\ti.ten-you giveH5414G\H9014HVqj2ms
לִ֑/יל֑/ילִ/יל/יL/ito/ meH9005H9030HR+Sp1bs
הַ֝טְרִיפֵ֗/נִיה֝טריפ֗/ניהַטְרִיפֵ/נִיהטריפ/ניhat.ri.Fe./nilet devour/ meH2963H9030HVhv2ms+Sp1bs
לֶ֣חֶםל֣חםלֶחֶםלחםLe.chem[the] food ofH3899GHNcmsc
חֻקִּֽ/י\׃חק/י\חֻקִּֽ/י\׃חק/י\chu.K/iallotment/ myH2706HH9020\H9016HNcmsc+Sp1bs

9 Baka ako'y mabusog, at magkaila sa iyo, at magsabi, sino ang Panginoon? O baka ako'y maging dukha, at magnakaw ako, at gumamit ng paglapastangan sa pangalan ng aking Dios.

Original Hebrew

פֶּ֥ןפ֥ןפֶּןפןpenlestH6435HTc
אֶשְׂבַּ֨ע\׀אשב֨ע\אֶשְׂבַּע\׀אשבע\'es.Ba'I should be satisfiedH7646\H9015HVqi1cs
וְ/כִחַשְׁתִּי֮ו/כחשתי֮וְ/כִחַשְׁתִּיו/כחשתיve./khi.chash.Tiand/ I will denyH9001H3584Hc+Vpq1cs
וְ/אָמַ֗רְתִּיו/אמ֗רתיוְ/אָמַרְתִּיו/אמרתיve./'a.Mar.tiand/ I will sayH9001H0559Hc+Vqq1cs
מִ֥ימ֥ימִימיmiwho?H4310HPi
יְה֫וָ֥היה֫ו֥היְהוָהיהוהYah.weh[is] YahwehH3068GHNpt
וּ/פֶֽן\־ו/פן\וּ/פֶֽן\־ו/פן\u./fen-and/ lestH9002H6435\H9014HC+Tc
אִוָּרֵ֥שׁאור֥שאִוָּרֵשׁאורש'i.va.ReshI should become impoverishedH3423IHVNi1cs
וְ/גָנַ֑בְתִּיו/גנ֑בתיוְ/גָנַבְתִּיו/גנבתיve./ga.Nav.tiand/ I will stealH9001H1589Hc+Vqq1cs
וְ֝/תָפַ֗שְׂתִּיו֝/תפ֗שתיוְ/תָפַשְׂתִּיו/תפשתיve./ta.Fas.tiand/ I will seizeH9001H8610Hc+Vqq1cs
שֵׁ֣םש֣םשֵׁםשםshem[the] name ofH8034HNcmsc
אֱלֹהָֽ/י\׃\ \פאלה/י\\ \פאֱלֹהָֽ/י\׃\ \פאלה/י\\ \פ'e.lo.Ha/iGod/ myH0430GH9020\H9016\ \H9017HNcmpc+Sp1bs

10 Huwag mong pawikaan ang alipin sa kaniyang panginoon, baka ka tungayawin niya, at ikaw ay maging salarin.

Original Hebrew

אַל\־אל\אַל\־אל\'al-may notH0408\H9014HTn
תַּלְשֵׁ֣ןתלש֣ןתַּלְשֵׁןתלשןtal.Shenyou slanderH3960HVhj2ms
עֶ֭בֶדע֭בדעֶבֶדעבד'E.veda slaveH5650HNcmsa
אֶל\־אל\אֶל\־אל\'el-toH0413\H9014HR
אֲדֹנָ֑י/ואדנ֑י/ואֲדֹנָי/ואדני/ו'a.do.no/vmaster<s>/ hisH0113H9023HNcmpc+Sp3ms
פֶּֽן\־פן\פֶּֽן\־פן\pen-lestH6435\H9014HTc
יְקַלֶּלְ/ךָ֥יקלל/ך֥יְקַלֶּלְ/ךָיקלל/ךye.ka.lel./Chahe should curse/ youH7043H9031HVpi3ms+Sp2ms
וְ/אָשָֽׁמְתָּ\׃ו/אשמת\וְ/אָשָֽׁמְתָּ\׃ו/אשמת\ve./'a.Sha.me.taand/ you will be held guiltyH9001H0816\H9016Hc+Vqq2ms

11 May lahi na tumutungayaw sa kanilang ama. At hindi pinagpapala ang kanilang ina.

Original Hebrew

דּ֭וֹרד֭ורדּוֹרדורDora generationH1755HNcmsa
אָבִ֣י/ואב֣י/ואָבִי/ואבי/ו'a.Vi/vfather/ itsH0001GH9023HNcmsc+Sp3ms
יְקַלֵּ֑ליקל֑ליְקַלֵּליקללye.ka.Lelit cursesH7043HVpi3ms
וְ/אֶת\־ו/את\וְ/אֶת\־ו/את\ve./'Etand/ <obj.>H9002H0853\H9014HC+To
אִ֝מּ֗/וֹא֝מ֗/ואִמּ/וֹאמ/ו'i.M/omother/ itsH0517H9023HNcfsc+Sp3ms
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
יְבָרֵֽךְ\׃יברך\יְבָרֵֽךְ\׃יברך\ye.va.Rekhit blessesH1288\H9016HVpi3ms

12 May lahi na malinis sa harap ng kanilang sariling mga mata, at gayon man ay hindi hugas sa kanilang karumihan.

Original Hebrew

דּ֭וֹרד֭ורדּוֹרדורDora generationH1755HNcmsa
טָה֣וֹרטה֣ורטָהוֹרטהורta.Hor[is] pureH2889HAamsa
בְּ/עֵינָ֑י/וב/עינ֑י/ובְּ/עֵינָי/וב/עיני/וbe./'ei.Na/vin/ own eyes/ itsH9003H5869AH9023HR+Ncfdc+Sp3ms
וּ֝/מִ/צֹּאָת֗/וֹו֝/מ/צאת֗/ווּ/מִ/צֹּאָת/וֹו/מ/צאת/וu./mi./tzo.'a.T/oand/ from/ excrement/ itsH9002H9006H6675H9023HC+R+Ncfsc+Sp3ms
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
רֻחָֽץ\׃רחץ\רֻחָֽץ\׃רחץ\ru.Chatzit has been washedH7364\H9016HVPp3ms

13 May lahi, Oh pagka mapagmataas ng kanilang mga mata! At ang kanilang mga talukap-mata ay nangakataas.

Original Hebrew

דּ֭וֹרד֭ורדּוֹרדורDora generationH1755HNcmsa
מָה\־מה\מָה\־מה\mah-how!H4100\H9014HPi
רָמ֣וּרמ֣ורָמוּרמוra.Muthey are raisedH7311AHVqp3cp
עֵינָ֑י/ועינ֑י/ועֵינָי/ועיני/ו'ei.Na/veyes/ itsH5869AH9023HNcfdc+Sp3ms
וְ֝/עַפְעַפָּ֗י/וו֝/עפעפ֗י/ווְ/עַפְעַפָּי/וו/עפעפי/וve./'af.'a.Pa/vand/ eyelids/ itsH9002H6079H9023HC+Ncmpc+Sp3ms
יִנָּשֵֽׂאוּ\׃ינשאו\יִנָּשֵֽׂאוּ\׃ינשאו\yi.na.Se.'uthey are lifted upH5375M\H9016HVNi3mp

14 May lahi na ang mga ngipin ay parang mga tabak, at ang kanilang mga bagang ay parang mga sundang, upang lamunin ang dukha mula sa lupa, at ang mapagkailangan sa gitna ng mga tao.

Original Hebrew

דּ֤וֹר\׀ד֤ור\דּוֹר\׀דור\Dora generationH1755\H9015HNcmsa
חֲרָב֣וֹתחרב֣ותחֲרָבוֹתחרבותcha.ra.Vot[are] swordsH2719HNcfpa
שִׁנָּי/ו֮שני/ו֮שִׁנָּי/ושני/וshi.Na/vteeth/ itsH8127GH9023HNcfdc+Sp3ms
וּֽ/מַאֲכָל֪וֹתו/מאכל֪ותוּֽ/מַאֲכָלוֹתו/מאכלותu./ma.'a.kha.Lotand/ [are] knivesH9002H3979HC+Ncfpa
מְֽתַלְּעֹ֫תָ֥י/ומתלע֫ת֥י/ומְֽתַלְּעֹתָי/ומתלעתי/וme.ta.le.'O.Ta/vjaw bones/ itsH4973H9023HNcfpc+Sp3ms
לֶ/אֱכֹ֣לל/אכ֣ללֶ/אֱכֹלל/אכלle./'e.Kholto/ devourH9005H0398HR+Vqcc
עֲנִיִּ֣יםעני֣יםעֲנִיִּיםעניים'a.ni.Yimafflicted [people]H6041HAampa
מֵ/אֶ֑רֶץמ/א֑רץמֵ/אֶרֶץמ/ארץme./'E.retzfrom/ [the] earthH9006H0776GHR+Ncfsa
וְ֝/אֶבְיוֹנִ֗יםו֝/אביונ֗יםוְ/אֶבְיוֹנִיםו/אביוניםve./'ev.yo.Nimand/ needy [people]H9002H0034HC+Aampa
מֵ/אָדָֽם\׃\ \פמ/אדם\\ \פמֵ/אָדָֽם\׃\ \פמ/אדם\\ \פme./'a.Damfrom/ humankindH9006H0120G\H9016\ \H9017HR+Ncmsa

15 Ang linga ay may dalawang anak, na sumisigaw, bigyan mo, bigyan mo. May tatlong bagay na kailan man ay hindi nasisiyahan, Oo, apat na hindi nagsasabi, siya na:

Original Hebrew

לַֽ/עֲלוּקָ֨ה\׀ל/עלוק֨ה\לַֽ/עֲלוּקָה\׀ל/עלוקה\la./'a.lu.Kah[belong] to/ a leechH9005H5936\H9015HR+Ncfsa
שְׁתֵּ֥ישת֥ישְׁתֵּישתיshe.TeitwoH8147HAcfdc
בָנוֹת֮בנות֮בָנוֹתבנותva.nOtdaughtersH1323GHNcfpa
הַ֤ב\׀ה֤ב\הַב\׀הב\havgiveH3051\H9015HVqv2ms
הַ֥בה֥בהַבהבhavgiveH3051HVqv2ms
שָׁל֣וֹשׁשל֣וששָׁלוֹשׁשלושsha.Lo.oshthree [things]H7969HAcbsa
הֵ֭נָּהה֭נההֵנָּההנהHe.nahtheyH2007HPp3fp
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
תִשְׂבַּ֑עְנָהתשב֑ענהתִשְׂבַּעְנָהתשבענהtis.Ba'.nahthey are satisfiedH7646HVqi3fp
אַ֝רְבַּ֗עא֝רב֗עאַרְבַּעארבע'ar.Ba'four [things]H0702HAcbsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
אָ֥מְרוּא֥מרואָמְרוּאמרו'A.me.ruthey sayH0559HVqp3cp
הֽוֹן\׃הון\הֽוֹן\׃הון\HonenoughH1952\H9016HNcmsa

16 Ang Sheol; at ang baog na bahay-bata; ang lupa na hindi napapatiranguhaw ng tubig; at ang apoy na hindi nagsasabi, siya na.

Original Hebrew

שְׁאוֹל֮שאול֮שְׁאוֹלשאולshe.'OlSheolH7585HNcbsa
וְ/עֹ֪צֶ֫רו/ע֪צ֫רוְ/עֹצֶרו/עצרve./'O.Tzerand/ barrenness ofH9002H6115HC+Ncmsc
רָ֥חַםר֥חםרָחַםרחםRa.chama wombH7356AHNcmsa
אֶ֭רֶץא֭רץאֶרֶץארץ'E.retzlandH0776GHNcfsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-[which] notH3808\H9014HTn
שָׂ֣בְעָהש֣בעהשָׂבְעָהשבעהSa.ve.'ahit is satisfiedH7646HVqp3fs
מַּ֑יִםמ֑יםמַּיִםמיםMa.yimwaterH4325GHNcmpa
וְ֝/אֵ֗שׁו֝/א֗שוְ/אֵשׁו/אשve./'Eshand/ fireH9002H0784HC+Ncbsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-[which] notH3808\H9014HTn
אָ֥מְרָהא֥מרהאָמְרָהאמרה'A.me.rahit saysH0559HVqp3fs
הֽוֹן\׃הון\הֽוֹן\׃הון\HonenoughH1952\H9016HNcmsa

17 Ang mata na tumutuya sa kaniyang ama, at humahamak ng pagsunod sa kaniyang ina, tutukain ito ng mga uwak sa libis, at kakanin ito ng mga inakay na aguila.

Original Hebrew

עַ֤יִן\׀ע֤ין\עַיִן\׀עין\'A.yinan eyeH5869A\H9015HNcfsa
תִּֽלְעַ֣גתלע֣גתִּֽלְעַגתלעגtil.'Ag[which] it mocksH3932HVqi3fs
לְ/אָב֮ל/אב֮לְ/אָבל/אבle./'Av<to>/ a fatherH9005H0001GHR+Ncmsa
וְ/תָב֪וּזו/תב֪וזוְ/תָבוּזו/תבוזve./ta.Vuzso/ it may despiseH9002H0936HC+Vqu3fs
לִֽ/יקֲּהַ֫ת\־ל/יקה֫ת\לִֽ/יקֲּהַת\־ל/יקהת\li./ka.Hat-<to>/ obedience ofH9005H3349\H9014HR+Ncfsc
אֵ֥םא֥םאֵםאם'ema motherH0517HNcfsa
יִקְּר֥וּ/הָיקר֥ו/היִקְּרוּ/הָיקרו/הyi.ke.Ru./hathey will pluck out/ itH5365H9034HVqi3mp+Sp3fs
עֹרְבֵי\־ערבי\עֹרְבֵי\־ערבי\'o.re.vei-[the] ravens ofH6158\H9014HNcmpc
נַ֑חַלנ֑חלנַחַלנחלNa.chal[the] wadiH5158NHNcmsa
וְֽ/יֹאכְל֥וּ/הָו/יאכל֥ו/הוְֽ/יֹאכְלוּ/הָו/יאכלו/הve./yo.khe.Lu./haand/ they will eat/ itH9002H0398H9034HC+Vqu3mp+Sp3fs
בְנֵי\־בני\בְנֵי\־בני\ve.nei-[the] young ofH1121H\H9014HNcmpc
נָֽשֶׁר\׃\ \פנשר\\ \פנָֽשֶׁר\׃\ \פנשר\\ \פNa.sheran eagleH5404\H9016\ \H9017HNcmsa

18 May tatlong bagay na totoong kagilagilalas sa akin, Oo, apat na hindi ko nalalaman:

Original Hebrew

שְׁלֹשָׁ֣השלש֣השְׁלֹשָׁהשלשהshe.lo.Shahthree [things]H7969HAcbsa
הֵ֭מָּהה֭מההֵמָּההמהHe.mahtheyH1992HPp3mp
נִפְלְא֣וּנפלא֣ונִפְלְאוּנפלאוnif.le.'Uthey are [too] wonderfulH6381HVNp3cp
מִמֶּ֑/נִּיממ֑/נימִמֶּ/נִּיממ/ניmi.Me./nifor/ meH4480AH9030HR+Sp1bs
וְ֝/אַרְבָּעָ֗הו֝/ארבע֗הוְ/אַרְבָּעָהו/ארבעהve./'ar.ba'and/ four [things]H9002H0702HC+Acbsa
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
יְדַעְתִּֽי/ם\׃ידעתי/ם\יְדַעְתִּֽי/ם\׃ידעתי/ם\ye.da'.Ti/mI know/ themH3045H9038\H9016HVqp1cs+Sp3mp

19 Ang lipad ng aguila sa hangin; ang usad ng ahas sa ibabaw ng mga bato; ang lutang ng sasakyan sa gitna ng dagat; at ang lakad ng lalake na kasama ng isang dalaga.

Original Hebrew

דֶּ֤רֶךְד֤רךדֶּרֶךְדרךDe.rekh[the] way ofH1870LHNcbsc
הַ/נֶּ֨שֶׁר\׀ה/נ֨שר\הַ/נֶּשֶׁר\׀ה/נשר\ha./Ne.sherthe/ eagleH9009H5404\H9015HTd+Ncmsa
בַּ/שָּׁמַיִם֮ב/שמים֮בַּ/שָּׁמַיִםב/שמיםba./sha.ma.Yimin the/ heavensH9003H8064HRd+Ncmpa
דֶּ֥רֶךְד֥רךדֶּרֶךְדרךDe.rekh[the] way ofH1870LHNcbsc
נָחָ֗שׁנח֗שנָחָשׁנחשna.Chasha snakeH5175HNcmsa
עֲלֵ֫יעל֫יעֲלֵיעלי'a.LeionH5921AHR
צ֥וּרצ֥ורצוּרצורtzura rockH6697HHNcmsa
דֶּֽרֶךְ\־דרך\דֶּֽרֶךְ\־דרך\de.rekh-[the] way ofH1870L\H9014HNcbsc
אֳנִיָּ֥האני֥האֳנִיָּהאניה'o.ni.Yaha shipH0591HNcfsa
בְ/לֶב\־ב/לב\בְ/לֶב\־ב/לב\ve./lev-in/ [the] heart ofH9003H3820A\H9014HR+Ncmsc
יָ֑םי֑םיָםיםYam[the] seaH3220GHNcmsa
וְ/דֶ֖רֶךְו/ד֖רךוְ/דֶרֶךְו/דרךve./De.rekhand/ [the] way ofH9002H1870LHC+Ncbsc
גֶּ֣בֶרג֣ברגֶּבֶרגברGe.vera manH1397HNcmsa
בְּ/עַלְמָֽה\׃ב/עלמה\בְּ/עַלְמָֽה\׃ב/עלמה\be./'al.Mahwith/ a young womanH9003H5959\H9016HR+Ncfsa

20 Gayon ang lakad ng mangangalunyang babae; siya'y kumakain, at nagpapahid ng kaniyang bibig, at nagsasabi, hindi ako gumawa ng kasamaan.

Original Hebrew

כֵּ֤ן\׀כ֤ן\כֵּן\׀כן\ken[is] thusH3651C\H9015HD
דֶּ֥רֶךְד֥רךדֶּרֶךְדרךDe.rekh[the] way ofH1870GHNcbsc
אִשָּׁ֗האש֗האִשָּׁהאשה'i.Shaha womanH0802GHNcfsa
מְנָ֫אָ֥פֶתמנ֫א֥פתמְנָאָפֶתמנאפתme.Na.'A.fetadulterousH5003HVprfsa
אָ֭כְלָהא֭כלהאָכְלָהאכלה'A.khe.lahshe eatsH0398HVqp3fs
וּ/מָ֣חֲתָהו/מ֣חתהוּ/מָחֲתָהו/מחתהu./Ma.cha.tahand/ she wipes cleanH9002H4229AHC+Vqp3fs
פִ֑י/הָפ֑י/הפִי/הָפי/הFi./hamouth/ herH6310GH9024HNcmsc+Sp3fs
וְ֝/אָמְרָ֗הו֝/אמר֗הוְ/אָמְרָהו/אמרהve./'a.me.Rahand/ she saysH9002H0559HC+Vqp3fs
לֹֽא\־לא\לֹֽא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
פָעַ֥לְתִּיפע֥לתיפָעַלְתִּיפעלתיfa.'Al.tiI have doneH6466HVqp1cs
אָֽוֶן\׃\ \פאון\\ \פאָֽוֶן\׃\ \פאון\\ \פ'A.venwickednessH0205G\H9016\ \H9017HNcmsa

21 Sa tatlong bagay ay nanginginig ang lupa, at sa apat na hindi niya madala:

Original Hebrew

תַּ֣חַתת֣חתתַּחַתתחתTa.chatunderH8478GHNcmsc
שָׁ֭לוֹשׁש֭לוששָׁלוֹשׁשלושSha.lo.oshthree [things]H7969HAcbsa
רָ֣גְזָהר֣גזהרָגְזָהרגזהRa.ge.zahit quakesH7264HVqp3fs
אֶ֑רֶץא֑רץאֶרֶץארץ'E.retz[the] earthH0776GHNcfsa
וְ/תַ֥חַתו/ת֥חתוְ/תַחַתו/תחתve./Ta.chatand/ underH9002H8478GHC+Ncmsc
אַ֝רְבַּ֗עא֝רב֗עאַרְבַּעארבע'ar.Ba'four [things]H0702HAcbsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
תוּכַ֥לתוכ֥לתוּכַלתוכלtu.Khalit is ableH3201HVqi3fs
שְׂאֵֽת\׃שאת\שְׂאֵֽת\׃שאת\se.'Etto bear upH5375H\H9016HVqcc

22 Sa isang alipin, pagka naghahari; at sa isang mangmang, pagka nabubusog ng pagkain;

Original Hebrew

תַּֽחַת\־תחת\תַּֽחַת\־תחת\ta.chat-underH8478H\H9014HNcmsc
עֶ֭בֶדע֭בדעֶבֶדעבד'E.veda slaveH5650HNcmsa
כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
יִמְל֑וֹךְימל֑וךיִמְלוֹךְימלוךyim.Lokhhe will become kingH4427AHVqi3ms
וְ֝/נָבָ֗לו֝/נב֗לוְ/נָבָלו/נבלve./na.Valand/ a foolH9002H5036HC+Aamsa
כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
יִֽשְׂבַּֽע\־ישבע\יִֽשְׂבַּֽע\־ישבע\yis.ba'-he will be satisfiedH7646\H9014HVqi3ms
לָֽחֶם\׃לחם\לָֽחֶם\׃לחם\La.chemfoodH3899G\H9016HNcmsa

23 Sa isang babaing nakayayamot, pagka nagaasawa; at sa isang aliping babae, na nagmamana sa kaniyang panginoong babae.

Original Hebrew

תַּ֣חַתת֣חתתַּחַתתחתTa.chatunderH8478HHNcmsc
שְׂ֭נוּאָהש֭נואהשְׂנוּאָהשנואהSe.nu.'aha hated [woman]H8130HVqsfsa
כִּ֣יכ֣יכִּיכיkiforH3588AHTc
תִבָּעֵ֑לתבע֑לתִבָּעֵלתבעלti.ba.'Elshe will be marriedH1166IHVNi3fs
וְ֝/שִׁפְחָ֗הו֝/שפח֗הוְ/שִׁפְחָהו/שפחהve./shif.Chahand/ a female servantH9002H8198HC+Ncfsa
כִּֽי\־כי\כִּֽי\־כי\ki-forH3588A\H9014HTc
תִירַ֥שׁתיר֥שתִירַשׁתירשti.Rashshe will dispossessH3423HHVqi3fs
גְּבִרְתָּֽ/הּ\׃\ \פגברת/ה\\ \פגְּבִרְתָּֽ/הּ\׃\ \פגברת/ה\\ \פge.vir.Ta/hmistress/ herH1404H9024\H9016\ \H9017HNcfsc+Sp3fs

24 May apat na bagay na maliit sa lupa, nguni't lubhang mga pantas:

Original Hebrew

אַרְבָּ֣עָהארב֣עהאַרְבָּעָהארבעה'ar.Ba.'ahfour [things]H0702HAcbsa
הֵ֭םה֭םהֵםהםhemtheyH1992HPp3mp
קְטַנֵּי\־קטני\קְטַנֵּי\־קטני\ke.ta.nei-[are] small [things] ofH6996A\H9014HAampc
אָ֑רֶץא֑רץאָרֶץארץ'A.retz[the] earthH0776GHNcfsa
וְ֝/הֵ֗מָּהו֝/ה֗מהוְ/הֵמָּהו/המהve./He.mahand/ theyH9002H1992HC+Pp3mp
חֲכָמִ֥יםחכמ֥יםחֲכָמִיםחכמיםcha.kha.Mim[are] wise [things]H2450HAampa
מְחֻכָּמִֽים\׃מחכמים\מְחֻכָּמִֽים\׃מחכמים\me.chu.ka.Mimmade wiseH2449\H9016HVPsmpa

25 Ang mga langgam ay bayang hindi matibay, gayon ma'y nagiimbak ng kanilang pagkain sa taginit;

Original Hebrew

הַ֭/נְּמָלִיםה֭/נמליםהַ/נְּמָלִיםה/נמליםHa./ne.ma.limthe/ antsH9009H5244HTd+Ncmpa
עַ֣םע֣םעַםעם'am[are] a peopleH5971AHNcmsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
עָ֑זע֑זעָזעז'AzstrongH5794HAamsa
וַ/יָּכִ֖ינוּו/יכ֖ינווַ/יָּכִינוּו/יכינוva/i.ya.Khi.nuand/ they preparedH9001H3559AHc+Vhw3mp
בַ/קַּ֣יִץב/ק֣יץבַ/קַּיִץב/קיץva./Ka.yitzin the/ summerH9003H7019HRd+Ncmsa
לַחְמָֽ/ם\׃לחמ/ם\לַחְמָֽ/ם\׃לחמ/ם\lach.Ma/mfood/ theirH3899GH9028\H9016HNcmsc+Sp3mp

26 Ang mga koneho ay hayop na mahina, gayon ma'y nagsisigawa sila ng kanilang mga bahay sa malalaking bato;

Original Hebrew

שְׁ֭פַנִּיםש֭פניםשְׁפַנִּיםשפניםShe.fa.nimrock badgersH8227AHNcmpa
עַ֣םע֣םעַםעם'am[are] a peopleH5971AHNcmsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
עָצ֑וּםעצ֑וםעָצוּםעצום'a.TzummightyH6099HAamsa
וַ/יָּשִׂ֖ימוּו/יש֖ימווַ/יָּשִׂימוּו/ישימוva/i.ya.Si.muand/ they madeH9001H7760AHc+Vqw3mp
בַ/סֶּ֣לַעב/ס֣לעבַ/סֶּלַעב/סלעva./Se.la'in the/ rock[s]H9003H5553HHRd+Ncmsa
בֵּיתָֽ/ם\׃בית/ם\בֵּיתָֽ/ם\׃בית/ם\bei.Ta/mhome/ theirH1004BH9028\H9016HNcmsc+Sp3mp

27 Ang mga balang ay walang hari, gayon ma'y lumalabas silang lahat na pulupulutong;

Original Hebrew

מֶ֭לֶךְמ֭לךמֶלֶךְמלךMe.lekha kingH4428GHNcmsa
אֵ֣יןא֣יןאֵיןאין'einnotH0369HNcmsc
לָ/אַרְבֶּ֑הל/ארב֑הלָ/אַרְבֶּהל/ארבהla./'ar.Beh[belongs] to the/ locustH9005H0697HRd+Ncmsa
וַ/יֵּצֵ֖או/יצ֖אוַ/יֵּצֵאו/יצאva/i.ye.Tze'and/ it went outH9001H3318GHc+Vqw3ms
חֹצֵ֣ץחצ֣ץחֹצֵץחצץcho.TzetzdividingH2686AHVqrmsa
כֻּלּֽ/וֹ\׃כל/ו\כֻּלּֽ/וֹ\׃כל/ו\ku.L/oall of/ itH3605H9023\H9016HNcmsc+Sp3ms

28 Ang butiki ay tumatangan ng kaniyang mga kamay, gayon ma'y nasa mga bahay ng mga hari siya.

Original Hebrew

שְׂ֭מָמִיתש֭ממיתשְׂמָמִיתשממיתSe.ma.mita lizardH8079HNcfsa
בְּ/יָדַ֣יִםב/יד֣יםבְּ/יָדַיִםב/ידיםbe./ya.Da.yimin/ [two] handsH9003H3027GHR+Ncbda
תְּתַפֵּ֑שׂתתפ֑שתְּתַפֵּשׂתתפשte.ta.Pesyou will graspH8610HVpi2ms
וְ֝/הִ֗יאו֝/ה֗יאוְ/הִיאו/היאve./Hi'and/ itH9002H1931HC+Pp3fs
בְּ/הֵ֣יכְלֵיב/ה֣יכליבְּ/הֵיכְלֵיב/היכליbe./Hei.khe.lei[is] in/ [the] palaces ofH9003H1964HHR+Ncmpc
מֶֽלֶךְ\׃\ \פמלך\\ \פמֶֽלֶךְ\׃\ \פמלך\\ \פMe.lekha kingH4428G\H9016\ \H9017HNcmsa

29 May tatlong bagay na maganda sa kanilang lakad, Oo, apat na mainam sa lakad:

Original Hebrew

שְׁלֹשָׁ֣השלש֣השְׁלֹשָׁהשלשהshe.lo.Shahthree [things]H7969HAcbsa
הֵ֭מָּהה֭מההֵמָּההמהHe.mahtheyH1992HPp3mp
מֵיטִ֣יבֵימיט֣יבימֵיטִיבֵימיטיביmei.Ti.vei[are] doing well ofH3190HVhrmpc
צָ֑עַדצ֑עדצָעַדצעדTza.'adstepH6806HNcmsa
וְ֝/אַרְבָּעָ֗הו֝/ארבע֗הוְ/אַרְבָּעָהו/ארבעהve./'ar.ba.'Ahand/ four [things]H9002H0702HC+Acbsa
מֵיטִ֥בֵימיט֥בימֵיטִבֵימיטביmei.Ti.vei[are] doing wellH3190HVhrmpc
לָֽכֶת\׃לכת\לָֽכֶת\׃לכת\La.khet<of> to walkH1980I\H9016HVqcc

30 Ang leon na pinaka matapang sa mga hayop, at hindi humihiwalay ng dahil sa kanino man;

Original Hebrew

לַ֭יִשׁל֭ישלַיִשׁלישLa.yisha lionH3918HNcmsa
גִּבּ֣וֹרגב֣ורגִּבּוֹרגבורgi.Bor[is] mightyH1368HNcmsa
בַּ/בְּהֵמָ֑הב/בהמ֑הבַּ/בְּהֵמָהב/בהמהba./be.he.Mahamong the/ animal[s]H9003H0929HRd+Ncfsa
וְ/לֹא\־ו/לא\וְ/לֹא\־ו/לא\ve./lo'-and/ notH9002H3808\H9014HC+Tn
יָ֝שׁ֗וּבי֝ש֗וביָשׁוּבישובya.Shuvit turns backH7725GHVqi3ms
מִ/פְּנֵי\־מ/פני\מִ/פְּנֵי\־מ/פני\mi./pe.nei-from/ beforeH9006H6440G\H9014HR+Ncmpc
כֹֽל\׃כל\כֹֽל\׃כל\KholanythingH3605\H9016HNcmsa

31 Ang asong matulin; ang kambing na lalake rin naman: at ang hari na hindi malalabanan.

Original Hebrew

זַרְזִ֣ירזרז֣ירזַרְזִירזרזירzar.Zira rooster ofH2223HNcmsc
מָתְנַ֣יִםמתנ֣יםמָתְנַיִםמתניםma.te.Na.yimloinsH4975HNcmda
אוֹ\־או\אוֹ\־או\'ov-orH0176A\H9014HC
תָ֑יִשׁת֑ישתָיִשׁתישTa.yisha male goatH8495HNcmsa
וּ֝/מֶ֗לֶךְו֝/מ֗לךוּ/מֶלֶךְו/מלךu./Me.lekhand/ a kingH9002H4428GHC+Ncmsa
אַלְק֥וּםאלק֥וםאַלְקוּםאלקום'al.Kuma band of soldiersH0510HNcmsa
עִמּֽ/וֹ\׃עמ/ו\עִמּֽ/וֹ\׃עמ/ו\i.M/owith/ himH5973AH9033\H9016HR+Sp3ms

32 Kung ikaw ay gumagawa ng kamangmangan sa pagmamataas, o kung ikaw ay umisip ng kasamaan, ilagay mo ang iyong kamay sa iyong bibig.

Original Hebrew

אִם\־אם\אִם\־אם\'im-ifH0518A\H9014HTc
נָבַ֥לְתָּנב֥לתנָבַלְתָּנבלתna.Val.tayou have been foolishH5034AHVqp2ms
בְ/הִתְנַשֵּׂ֑אב/התנש֑אבְ/הִתְנַשֵּׂאב/התנשאve./hit.na.Se'by/ exalting yourselfH9003H5375LHR+Vtcc
וְ/אִם\־ו/אם\וְ/אִם\־ו/אם\ve./'im-and/ ifH9002H0518A\H9014HC+Tc
זַ֝מּ֗וֹתָז֝מ֗ותזַמּוֹתָזמותza.Mo.tayou have plottedH2161HVqp2ms
יָ֣די֣דיָדידyadhandH3027GHNcbsa
לְ/פֶֽה\׃ל/פה\לְ/פֶֽה\׃ל/פה\le./Pehto/ a mouthH9005H6310G\H9016HR+Ncmsa

33 Sapagka't sa pagbati sa gatas ay naglalabas ng mantekilya, at sa pagsungalngal sa ilong ay lumalabas ang dugo: Gayon ang pamumungkahi sa poot ay naglalabas ng kaalitan.

Original Hebrew

כִּ֤יכ֤יכִּיכיkiforH3588AHTc
מִ֪יץמ֪יץמִיץמיץmitzsqueezing ofH4330HNcmsc
חָלָ֡בחל֡בחָלָבחלבcha.LavmilkH2461HNcmsa
י֘וֹצִ֤יאי֘וצ֤יאיוֹצִיאיוציאyo.Tzi'it brings forthH3318MHVhi3ms
חֶמְאָ֗החמא֗החֶמְאָהחמאהchem.'AhbutterH2529AHNcfsa
וּֽ/מִיץ\־ו/מיץ\וּֽ/מִיץ\־ו/מיץ\u./mitz-and/ squeezing ofH9002H4330\H9014HC+Ncmsc
אַ֭ףא֭ףאַףאף'afa noseH0639HHNcmsa
י֣וֹצִיאי֣וציאיוֹצִיאיוציאYo.tzi'it brings forthH3318MHVhi3ms
דָ֑םד֑םדָםדםDambloodH1818HNcmsa
וּ/מִ֥יץו/מ֥יץוּ/מִיץו/מיץu./Mitzand/ squeezing ofH9002H4330HC+Ncmsc
אַ֝פַּ֗יִםא֝פ֗יםאַפַּיִםאפים'a.Pa.yimanger<s>H0639GHNcmda
י֣וֹצִיאי֣וציאיוֹצִיאיוציאYo.tzi'it brings forthH3318MHVhi3ms
רִֽיב\׃\ \פריב\\ \פרִֽיב\׃\ \פריב\\ \פRivstrifeH7379\H9016\ \H9017HNcmsa