reltext

Chapter 17

1 Maigi ang isang tuyong subo at may katahimikan, kay sa bahay na may laging pistahan na may kaalitan.

Original Hebrew

ט֤וֹבט֤ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
פַּ֣תפ֣תפַּתפתpata morselH6595AHNcfsa
חֲ֭רֵבָהח֭רבהחֲרֵבָהחרבהCha.re.vahdryH2720AHAafsa
וְ/שַׁלְוָה\־ו/שלוה\וְ/שַׁלְוָה\־ו/שלוה\ve./shal.vah-and/ quietnessH9002H7962\H9014HC+Ncfsa
בָ֑/הּב֑/הבָ/הּב/הVa/hwith/ itH9003H9034HR+Sp3fs
מִ֝/בַּ֗יִתמ֝/ב֗יתמִ/בַּיִתמ/ביתmi./Ba.yitmore than/ a houseH9006H1004BHR+Ncmsa
מָלֵ֥אמל֥אמָלֵאמלאma.Le'fullH4392HAamsa
זִבְחֵי\־זבחי\זִבְחֵי\־זבחי\ziv.chei-sacrifices ofH2077\H9014HNcmpc
רִֽיב\׃ריב\רִֽיב\׃ריב\RivstrifeH7379\H9016HNcmsa

2 Ang lingkod na gumagawang may kapantasan ay nagpupuno sa anak na nakahihiya, at siya'y makakabahagi sa mana ng magkakapatid.

Original Hebrew

עֶֽבֶד\־עבד\עֶֽבֶד\־עבד\'e.ved-a servantH5650\H9014HNcmsa
מַשְׂכִּ֗ילמשכ֗ילמַשְׂכִּילמשכילmas.Kil[who] acts prudentlyH7919AHVhrmsa
יִ֭מְשֹׁלי֭משליִמְשֹׁלימשלYim.sholhe will ruleH4910HVqi3ms
בְּ/בֵ֣ןב/ב֣ןבְּ/בֵןב/בןbe./Venover/ a sonH9003H1121AHR+Ncmsa
מֵבִ֑ישׁמב֑ישמֵבִישׁמבישme.Vish[who] acts shamefullyH0954HVhrmsa
וּ/בְ/ת֥וֹךְו/ב/ת֥וךוּ/בְ/תוֹךְו/ב/תוךu./ve./Tokhand/ in/ amongH9002H9003H8432HC+R+Ncmsc
אַ֝חִ֗יםא֝ח֗יםאַחִיםאחים'a.ChimbrothersH0251GHNcmpa
יַחֲלֹ֥קיחל֥קיַחֲלֹקיחלקya.cha.Lokhe will shareH2505AHVqi3ms
נַחֲלָֽה\׃נחלה\נַחֲלָֽה\׃נחלה\na.cha.Lah[the] inheritanceH5159\H9016HNcfsa

3 Ang dalisayan ay sa pilak, at ang hurno ay sa ginto: nguni't sinusubok ng Panginoon ang mga puso.

Original Hebrew

מַצְרֵ֣ףמצר֣ףמַצְרֵףמצרףmatz.Refa crucibleH4715HNcmsa
לַ֭/כֶּסֶףל֭/כסףלַ/כֶּסֶףל/כסףLa./ke.sef[is] for <the>/ silverH9005H3701GHRd+Ncmsa
וְ/כ֣וּרו/כ֣ורוְ/כוּרו/כורve./Khurand/ a smelting furnaceH9002H3564HC+Ncmsa
לַ/זָּהָ֑בל/זה֑בלַ/זָּהָבל/זהבla./za.Hav[is] for <the>/ goldH9005H2091HRd+Ncmsa
וּ/בֹחֵ֖ןו/בח֖ןוּ/בֹחֵןו/בחןu./vo.Chenand/ [is] testingH9002H0974HC+Vqrmsa
לִבּ֣וֹתלב֣ותלִבּוֹתלבותli.BotheartsH3826HNcfpa
יְהוָֽה\׃יהוה\יְהוָֽה\׃יהוה\Yah.wehYahwehH3068G\H9016HNpt

4 Ang manggagawa ng kasamaan ay nakikinig sa masasamang labi; at ang sinungaling ay nakikinig sa masamang dila.

Original Hebrew

מֵ֭רַעמ֭רעמֵרַעמרעMe.ra'an evil-doerH7489AHVhrmsa
מַקְשִׁ֣יבמקש֣יבמַקְשִׁיבמקשיבmak.Shiv[is] paying attentionH7181HVhrmsa
עַל\־על\עַל\־על\'al-onH5921A\H9014HR
שְׂפַת\־שפת\שְׂפַת\־שפת\se.fat-a lip ofH8193G\H9014HNcfsc
אָ֑וֶןא֑וןאָוֶןאון'A.venwickednessH0205GHNcmsa
שֶׁ֥קֶרש֥קרשֶׁקֶרשקרShe.kerdeceptionH8267HNcmsa
מֵ֝זִיןמ֝זיןמֵזִיןמזיןMe.zin[is] giving earH0238HVhrmsa
עַל\־על\עַל\־על\'al-onH5921A\H9014HR
לְשׁ֥וֹןלש֥וןלְשׁוֹןלשוןle.Shona tongue ofH3956GHNcbsc
הַוֹּֽת\׃הות\הַוֹּֽת\׃הות\ha.Votdestruction<s>H1942\H9016HNcfpa

5 Sinomang tumutuya sa dukha ay dumudusta sa Maylalang sa kaniya: at ang natutuwa sa kasakunaan ay walang pagsalang parurusahan.

Original Hebrew

לֹעֵ֣גלע֣גלֹעֵגלעגlo.'Eg[one who] mocksH3932HVqrmsa
לָ֭/רָשׁל֭/רשלָ/רָשׁל/רשLa./rosh<to> the/ poor [person]H9005H7326HRd+Vqrmsa
חֵרֵ֣ףחר֣ףחֵרֵףחרףche.Refhe reproachesH2778AHVpp3ms
עֹשֵׂ֑/הוּעש֑/הועֹשֵׂ/הוּעש/הו'o.Se./humaker/ hisH6213HH9033HVqrmsc+Sp3ms
שָׂמֵ֥חַשמ֥חשָׂמֵחַשמחsa.Me.ach[a person] joyfulH8056HAamsa
לְ֝/אֵ֗ידל֝/א֗ידלְ/אֵידל/אידle./'Eidfor/ calamityH9005H0343HR+Ncmsa
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
יִנָּקֶֽה\׃ינקה\יִנָּקֶֽה\׃ינקה\yi.na.Kehhe will go unpunishedH5352\H9016HVNi3ms

6 Ang mga anak ng mga anak ay putong ng mga matatandang tao; at ang kaluwalhatian ng mga anak ay ang kanilang mga magulang.

Original Hebrew

עֲטֶ֣רֶתעט֣רתעֲטֶרֶתעטרת'a.Te.ret[are the] crown ofH5850HNcfsc
זְ֭קֵנִיםז֭קניםזְקֵנִיםזקניםZe.ke.nimold [people]H2205HHAampa
בְּנֵ֣יבנ֣יבְּנֵיבניbe.Neichildren ofH1121GHNcmpc
בָנִ֑יםבנ֑יםבָנִיםבניםva.NimchildrenH1121GHNcmpa
וְ/תִפְאֶ֖רֶתו/תפא֖רתוְ/תִפְאֶרֶתו/תפארתve./tif.'E.retand/ [are the] honor ofH9002H8597HC+Ncfsc
בָּנִ֣יםבנ֣יםבָּנִיםבניםba.NimchildrenH1121AHNcmpa
אֲבוֹתָֽ/ם\׃אבות/ם\אֲבוֹתָֽ/ם\׃אבות/ם\'a.vo.Ta/mparents/ theirH0001GH9028\H9016HNcfpc+Sp3mp

7 Ang marilag na pananalita ay hindi nagiging mabuti sa mangmang: lalo na ang magdarayang mga labi, sa isang pangulo.

Original Hebrew

לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
נָאוָ֣הנאו֣הנָאוָהנאוהna.Vah[is] suitableH5000HAafsa
לְ/נָבָ֣לל/נב֣ללְ/נָבָלל/נבלle./na.Valfor/ a foolH9005H5036HR+Aamsa
שְׂפַת\־שפת\שְׂפַת\־שפת\se.fat-a lip ofH8193H\H9014HNcfsc
יֶ֑תֶרי֑תריֶתֶריתרYe.terexcellenceH3499AHNcmsa
אַ֝֗ףא֝֗ףאַףאף'Afindeed?H0637HTj
כִּֽי\־כי\כִּֽי\־כי\ki-forH3588A\H9014HTc
לְ/נָדִ֥יבל/נד֥יבלְ/נָדִיבל/נדיבle./na.Divfor/ a noble [person]H9005H5081HHR+Ncmsa
שְׂפַת\־שפת\שְׂפַת\־שפת\se.fat-a lip ofH8193H\H9014HNcfsc
שָֽׁקֶר\׃שקר\שָֽׁקֶר\׃שקר\Sha.kerdeceptionH8267\H9016HNcmsa

8 Ang suhol ay parang mahalagang bato sa mga mata ng nagtatamo: saan man pumihit ay gumiginhawa.

Original Hebrew

אֶֽבֶן\־אבן\אֶֽבֶן\־אבן\'e.ven-[is] a stone ofH0068G\H9014HNcfsc
חֵ֣ןח֣ןחֵןחןchenfavorH2580HNcmsa
הַ֭/שֹּׁחַדה֭/שחדהַ/שֹּׁחַדה/שחדHa./sho.chadthe/ bribeH9009H7810HTd+Ncmsa
בְּ/עֵינֵ֣יב/עינ֣יבְּ/עֵינֵיב/עיניbe./'ei.Neiin/ [the] eyes ofH9003H5869AHR+Ncfdc
בְעָלָ֑י/ובעל֑י/ובְעָלָי/ובעלי/וve.'a.La/vowners/ itsH1167JH9023HNcmpc+Sp3ms
אֶֽל\־אל\אֶֽל\־אל\'el-toH0413\H9014HR
כָּל\־כל\כָּל\־כל\kol-allH3605\H9014HNcmsa
אֲשֶׁ֖ראש֖ראֲשֶׁראשר'a.SherthatH0834AHTr
יִפְנֶ֣היפנ֣היִפְנֶהיפנהyif.Nehhe turnsH6437GHVqi3ms
יַשְׂכִּֽיל\׃ישכיל\יַשְׂכִּֽיל\׃ישכיל\yas.Kilhe prospersH7919A\H9016HVhi3ms

9 Ang nagtatakip ng pagsalangsang ay humahanap ng pagibig: nguni't ang nagdadadaldal tungkol sa anoman ay naghihiwalay ng magkakaibigang matalik.

Original Hebrew

מְֽכַסֶּה\־מכסה\מְֽכַסֶּה\־מכסה\me.kha.seh-[one who] concealsH3680\H9014HVprmsa
פֶּ֭שַׁעפ֭שעפֶּשַׁעפשעPe.sha'a transgressionH6588HNcmsa
מְבַקֵּ֣שׁמבק֣שמְבַקֵּשׁמבקשme.va.Kesh[is] seekingH1245HVprmsa
אַהֲבָ֑האהב֑האַהֲבָהאהבה'a.ha.VahloveH0160HNcfsa
וְ/שֹׁנֶ֥הו/שנ֥הוְ/שֹׁנֶהו/שנהve./sho.Nehand/ [one who] repeatsH9002H8138BHC+Vqrmsa
בְ֝/דָבָ֗רב֝/דב֗רבְ/דָבָרב/דברve./da.Var<in>/ a matterH9003H1697IHR+Ncmsa
מַפְרִ֥ידמפר֥ידמַפְרִידמפרידmaf.Rid[is] separatingH6504HVhrmsa
אַלּֽוּף\׃אלוף\אַלּֽוּף\׃אלוף\'a.Lufa close friendH0441A\H9016HAamsa

10 Ang saway ay nanasok na taimtim sa isang naguunawa, kay sa isang daang hampas sa mangmang.

Original Hebrew

תֵּ֣חַתת֣חתתֵּחַתתחתTe.chatit goes deepH5181HVqi3fs
גְּעָרָ֣הגער֣הגְּעָרָהגערהge.'a.Raha rebukeH1606HNcfsa
בְ/מֵבִ֑יןב/מב֑יןבְ/מֵבִיןב/מביןve./me.Vinin/ [one who] understandsH9003H0995HR+Vhrmsa
מֵ/הַכּ֖וֹתמ/הכ֖ותמֵ/הַכּוֹתמ/הכותme./ha.Kotmore than/ strikingH9006H5221HR+Vhcc
כְּסִ֣ילכס֣ילכְּסִילכסילke.Sila foolH3684HAamsa
מֵאָֽה\׃מאה\מֵאָֽה\׃מאה\me.'Aha hundred [times]H3967\H9016HAcfsa

11 Ang hinahanap lamang ng masamang tao ay panghihimagsik; kaya't isang mabagsik na sugo ay susuguin laban sa kaniya.

Original Hebrew

אַךְ\־אך\אַךְ\־אך\'akh-onlyH0389\H9014HD
מְרִ֥ימר֥ימְרִימריme.RirebellionH4805HHNcmsa
יְבַקֶּשׁ\־יבקש\יְבַקֶּשׁ\־יבקש\ye.va.kesh-he seeksH1245\H9014HVpi3ms
רָ֑ער֑ערָערעRa'an evil [person]H7451BHAamsa
וּ/מַלְאָ֥ךְו/מלא֥ךוּ/מַלְאָךְו/מלאךu./mal.'Akhand/ a messengerH9002H4397GHC+Ncmsa
אַ֝כְזָרִ֗יא֝כזר֗יאַכְזָרִיאכזרי'akh.za.RicruelH0394HAamsa
יְשֻׁלַּח\־ישלח\יְשֻׁלַּח\־ישלח\ye.shu.lach-he will be sentH7971G\H9014HVPi3ms
בּֽ/וֹ\׃ב/ו\בּֽ/וֹ\׃ב/ו\b/oin/ himH9003H9033\H9016HR+Sp3ms

12 Masalubong ang tao ng oso na nanakawan ng kaniyang mga anak, maigi kay sa mangmang sa kaniyang kamangmangan.

Original Hebrew

פָּג֬וֹשׁפג֬ושפָּגוֹשׁפגושpa.Go.oshmay he meetH6298HVqaa
דֹּ֣בד֣בדֹּבדבdoa bearH1677HNcbsa
שַׁכּ֣וּלשכ֣ולשַׁכּוּלשכולsha.Kulrobbed of cubsH7909HAamsa
בְּ/אִ֑ישׁב/א֑ישבְּ/אִישׁב/אישbe./'Ish<in>/ a personH9003H0376GHR+Ncmsa
וְ/אַל\־ו/אל\וְ/אַל\־ו/אל\ve./'al-and/ may not [he meet]H9002H0408\H9014HC+Tn
כְּ֝סִ֗ילכ֝ס֗ילכְּסִילכסילke.Sila foolH3684HAamsa
בְּ/אִוַּלְתּֽ/וֹ\׃ב/אולת/ו\בְּ/אִוַּלְתּֽ/וֹ\׃ב/אולת/ו\be./'i.val.T/oin/ foolishness/ hisH9003H0200H9023\H9016HR+Ncfsc+Sp3ms

13 Sinomang gumaganti ng kasamaan sa mabuti, kasamaan ay hindi hihiwalay sa kaniyang bahay.

Original Hebrew

מֵשִׁ֣יבמש֣יבמֵשִׁיבמשיבme.Shiv[one who] returnsH7725GHVhrmsa
רָ֭עָהר֭עהרָעָהרעהRa.'ahevilH7451IHNcfsa
תַּ֣חַתת֣חתתַּחַתתחתTa.chatforH8478HHNcmsc
טוֹבָ֑הטוב֑הטוֹבָהטובהto.VahgoodH2896CHNcfsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
תָמ֥וּשׁתמ֥ושתָמוּשׁתמושta.mishit will departH4185HVqi3fs
רָ֝עָ֗הר֝ע֗הרָעָהרעהra.'AhevilH7451IHNcfsa
מִ/בֵּיתֽ/וֹ\׃מ/בית/ו\מִ/בֵּיתֽ/וֹ\׃מ/בית/ו\mi./bei.T/ofrom/ house/ hisH9006H1004BH9023\H9016HR+Ncmsc+Sp3ms

14 Ang pasimula ng pagkakaalit ay gaya ng pagbuga ng tubig: kaya't iwan ninyo ang pagtatalo, bago maginit sa pagkakaalit.

Original Hebrew

פּ֣וֹטֵֽרפ֣וטרפּוֹטֵֽרפוטרPo.ter[is one who] lets outH6362HVqrmsa
מַ֭יִםמ֭יםמַיִםמיםMa.yimwaterH4325GHNcmpa
רֵאשִׁ֣יתראש֣יתרֵאשִׁיתראשיתre.Shit[the] beginning ofH7225GHNcfsc
מָד֑וֹןמד֑וןמָדוֹןמדוןma.DonstrifeH4066HNcmsa
וְ/לִ/פְנֵ֥יו/ל/פנ֥יוְ/לִ/פְנֵיו/ל/פניve./li/f.Neiand/ <to>/ beforeH9002H9005H6440GHC+R+Ncmpc
הִ֝תְגַּלַּ֗עה֝תגל֗עהִתְגַּלַּעהתגלעhit.ga.La'it has broken outH1566HVtp3ms
הָ/רִ֥יבה/ר֥יבהָ/רִיבה/ריבha./Rivthe/ disputeH9009H7379HTd+Ncmsa
נְטֽוֹשׁ\׃נטוש\נְטֽוֹשׁ\׃נטוש\ne.To.oshabandonH5203\H9016HVqv2ms

15 Siya na umaaring ganap sa masama, at siya na nagpaparusa sa matuwid, kapuwa sila kasuklamsuklam sa Panginoon.

Original Hebrew

מַצְדִּ֣יקמצד֣יקמַצְדִּיקמצדיקmatz.Dik[one who] justifiesH6663HVhrmsa
רָ֭שָׁער֭שערָשָׁערשעRa.sho'[the] wickedH7563HNcmsa
וּ/מַרְשִׁ֣יעַו/מרש֣יעוּ/מַרְשִׁיעַו/מרשיעu./mar.Shi.a'and/ [one who] condemns as guiltyH9002H7561HC+Vhrmsa
צַדִּ֑יקצד֑יקצַדִּיקצדיקtza.Dik[the] righteousH6662HAamsa
תּוֹעֲבַ֥תתועב֥תתּוֹעֲבַתתועבתto.'a.Vat[are] [the] abomination ofH8441HNcfsc
יְ֝הוָ֗הי֝הו֗היְהוָהיהוהYah.wehYahwehH3068GHNpt
גַּם\־גם\גַּם\־גם\gam-alsoH1571\H9014HD
שְׁנֵי/הֶֽם\׃שני/הם\שְׁנֵי/הֶֽם\׃שני/הם\she.nei./Hemboth of/ themH8147H9028\H9016HAcbdc+Sp3mp

16 Bakit may halaga sa kamay ng mangmang upang ibili ng karunungan, gayong wala siyang pagkaunawa?

Original Hebrew

לָ/מָּה\־ל/מה\לָ/מָּה\־ל/מה\la./mah-<to>/ why?H9005H4100\H9014HR+Pi
זֶּ֣הז֣הזֶּהזהzehthisH2088HTm
מְחִ֣ירמח֣ירמְחִירמחירme.Chir[is] a priceH4242HNcmsa
בְּ/יַד\־ב/יד\בְּ/יַד\־ב/יד\be./yad-in/ [the] hand ofH9003H3027G\H9014HR+Ncbsc
כְּסִ֑ילכס֑ילכְּסִילכסילke.Sila foolH3684HAamsa
לִ/קְנ֖וֹתל/קנ֖ותלִ/קְנוֹתל/קנותli/k.Notto/ acquireH9005H7069HR+Vqcc
חָכְמָ֣החכמ֣החָכְמָהחכמהchokh.mahwisdomH2451HNcfsa
וְ/לֶב\־ו/לב\וְ/לֶב\־ו/לב\ve./lev-and/ [is] heartH9002H3820A\H9014HC+Ncmsc
אָֽיִן\׃אין\אָֽיִן\׃אין\'A.yinthere notH0369\H9016HNcmsa

17 Ang kaibigan ay umiibig sa lahat ng panahon, at ang kapatid ay ipinanganak na ukol sa kasakunaan.

Original Hebrew

בְּ/כָל\־ב/כל\בְּ/כָל\־ב/כל\be./kholat/ everyH9003H3605\H9014HR+Ncmsc
עֵ֭תע֭תעֵתעת'ettimeH6256HNcbsa
אֹהֵ֣באה֣באֹהֵבאהב'o.Hev[is] lovingH0157GHVqrmsa
הָ/רֵ֑עַה/ר֑עהָ/רֵעַה/רעha./Re.a'the/ friendH9009H7453HTd+Ncmsa
וְ/אָ֥חו/א֥חוְ/אָחו/אחve./'Achand/ a brotherH9002H0251GHC+Ncmsa
לְ֝/צָרָ֗הל֝/צר֗הלְ/צָרָהל/צרהle./tza.Rahfor/ adversityH9005H6869BHR+Ncfsa
יִוָּלֵֽד\׃יולד\יִוָּלֵֽד\׃יולד\yi.va.Ledhe is bornH3205\H9016HVNi3ms

18 Ang taong walang unawa ay nakikikamay, at nagiging mananagot sa harapan ng kaniyang kapuwa.

Original Hebrew

אָדָ֣םאד֣םאָדָםאדם'a.Dama personH0120GHNcmsa
חֲסַר\־חסר\חֲסַר\־חסר\cha.sar-lacking ofH2638\H9014HAamsc
לֵ֭בל֭בלֵבלבlevheartH3820AHNcmsa
תּוֹקֵ֣עַתוק֣עתּוֹקֵעַתוקעto.Ke.a'[is] strikingH8628HVqrmsa
כָּ֑ףכ֑ףכָּףכףKafa palmH3709GHNcfsa
עֹרֵ֥בער֥בעֹרֵבערב'o.Rev[is] pledgingH6148HVqrmsa
עֲ֝רֻבָּ֗הע֝רב֗העֲרֻבָּהערבה'a.ru.Baha pledgeH6161HNcfsa
לִ/פְנֵ֥יל/פנ֥ילִ/פְנֵיל/פניli/f.Nei<to>/ beforeH9005H6440HHR+Ncmpc
רֵעֵֽ/הוּ\׃רע/הו\רֵעֵֽ/הוּ\׃רע/הו\re.'E./huneighbor/ hisH7453H9023\H9016HNcmsc+Sp3ms

19 Ang umiibig sa pagsalangsang ay umiibig sa pagkakaalit: ang nagtataas ng kaniyang pintuan ay humahanap ng kapahamakan.

Original Hebrew

אֹ֣הֵֽבא֣הבאֹהֵֽבאהב'O.hev[one who] lovesH0157GHVqrmsa
פֶּ֭שַׁעפ֭שעפֶּשַׁעפשעPe.sha'transgressionH6588HNcmsa
אֹהֵ֣באה֣באֹהֵבאהב'o.Hev[is] lovingH0157GHVqrmsa
מַצָּ֑המצ֑המַצָּהמצהma.TzahcontentionH4683HNcfsa
מַגְבִּ֥יהַּמגב֥יהמַגְבִּיהַּמגביהmag.Bi.ah[one who] makes highH1361HVhrmsa
פִּ֝תְח֗/וֹפ֝תח֗/ופִּתְח/וֹפתח/וpit.Ch/oentrance/ hisH6607H9023HNcmsc+Sp3ms
מְבַקֶּשׁ\־מבקש\מְבַקֶּשׁ\־מבקש\me.va.kesh-[is] seekingH1245\H9014HVprmsa
שָֽׁבֶר\׃שבר\שָֽׁבֶר\׃שבר\Sha.verruinH7667\H9016HNcmsa

20 Siyang may magdarayang puso ay hindi nakakasumpong ng mabuti: at siyang may suwail na dila ay nahuhulog sa karalitaan.

Original Hebrew

עִקֶּשׁ\־עקש\עִקֶּשׁ\־עקש\'i.kesh-[a person] twisted ofH6141\H9014HAamsc
לֵ֭בל֭בלֵבלבlevheartH3820AHNcmsa
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
יִמְצָא\־ימצא\יִמְצָא\־ימצא\yim.tza'-he findsH4672\H9014HVqi3ms
ט֑וֹבט֑ובטוֹבטובTovgoodH2896BHAamsa
וְ/נֶהְפָּ֥ךְו/נהפ֥ךוְ/נֶהְפָּךְו/נהפךve./neh.Pakhand/ [one who] is pervertedH9002H2015HC+VNrmsa
בִּ֝/לְשׁוֹנ֗/וֹב֝/לשונ֗/ובִּ/לְשׁוֹנ/וֹב/לשונ/וbi/l.sho.N/oin/ tongue/ hisH9003H3956GH9023HR+Ncbsc+Sp3ms
יִפּ֥וֹליפ֥וליִפּוֹליפולyi.Polhe fallsH5307GHVqi3ms
בְּ/רָעָֽה\׃ב/רעה\בְּ/רָעָֽה\׃ב/רעה\be./ra.'Ahin/ troubleH9003H7451C\H9016HR+Ncfsa

21 Ang nanganganak ng mangmang ay sa kaniyang kapanglawan: at ang ama ng mangmang ay walang kagalakan.

Original Hebrew

יֹלֵ֣דיל֣דיֹלֵדילדyo.Led[one who] begetsH3205HVqrmsa
כְּ֭סִילכ֭סילכְּסִילכסילKe.sila foolH3684HAamsa
לְ/ת֣וּגָהל/ת֣וגהלְ/תוּגָהל/תוגהle./Tu.gahto/ griefH9005H8424HR+Ncfsa
ל֑/וֹל֑/ול/וֹל/וl/oof/ himH9005H9033HR+Sp3ms
וְ/לֹֽא\־ו/לא\וְ/לֹֽא\־ו/לא\ve./lo'-and/ notH9002H3808\H9014HC+Tn
יִ֝שְׂמַ֗חי֝שמ֗חיִשְׂמַחישמחyis.Machhe rejoicesH8055HVqi3ms
אֲבִ֣יאב֣יאֲבִיאבי'a.Vi[the] father ofH0001GHNcmsc
נָבָֽל\׃נבל\נָבָֽל\׃נבל\na.Vala foolH5036\H9016HAamsa

22 Ang masayang puso ay mabuting kagamutan: nguni't ang bagbag na diwa ay tumutuyo ng mga buto.

Original Hebrew

לֵ֣בל֣בלֵבלבleva heartH3820AHNcmsa
שָׂ֭מֵחַש֭מחשָׂמֵחַשמחSa.me.achjoyfulH8056HAamsa
יֵיטִ֣בייט֣ביֵיטִבייטבyei.Tivit makes goodH3190HVhi3ms
גֵּהָ֑הגה֑הגֵּהָהגההge.HahhealingH1456HNcfsa
וְ/ר֥וּחַו/ר֥וחוְ/רוּחַו/רוחve./Ru.achand/ a spiritH9002H7307GHC+Ncfsa
נְ֝כֵאָ֗הנ֝כא֗הנְכֵאָהנכאהne.khe.'AhstrickenH5218BHAafsa
תְּיַבֶּשׁ\־תיבש\תְּיַבֶּשׁ\־תיבש\te.ya.besh-it dries upH3001\H9014HVpi3fs
גָּֽרֶם\׃גרם\גָּֽרֶם\׃גרם\Ga.rembone[s]H1634\H9016HNcmsa

23 Ang masama ay tumatanggap ng suhol mula sa sinapupunan, upang ipahamak ang daan ng kahatulan.

Original Hebrew

שֹׁ֣חַדש֣חדשֹׁחַדשחדSho.chada bribeH7810HNcmsa
מֵ֭/חֵיקמ֭/חיקמֵ/חֵיקמ/חיקMe./cheikfrom/ [the] bosomH9006H2436JHR+Ncmsa
רָשָׁ֣ערש֣ערָשָׁערשעra.Sha'a wicked [person]H7563HNcmsa
יִקָּ֑חיק֑חיִקָּחיקחyi.Kachhe acceptsH3947HHVqi3ms
לְ֝/הַטּ֗וֹתל֝/הט֗ותלְ/הַטּוֹתל/הטותle./ha.Totto/ turn asideH9005H5186HR+Vhcc
אָרְח֥וֹתארח֥ותאָרְחוֹתארחות'a.re.Chot[the] paths ofH0734HNcfpc
מִשְׁפָּֽט\׃משפט\מִשְׁפָּֽט\׃משפט\mish.PatjusticeH4941H\H9016HNcmsa

24 Karunungan ay nasa harap ng mukha ng naguunawa: nguni't ang mga mata ng mangmang ay nasa mga wakas ng lupa.

Original Hebrew

אֶת\־את\אֶת\־את\'et-[is] withH0854\H9014HR
פְּנֵ֣יפנ֣יפְּנֵיפניpe.Nei[the] face ofH6440HHNcmpc
מֵבִ֣יןמב֣יןמֵבִיןמביןme.Vin[one who] has understandingH0995HVhrmsa
חָכְמָ֑החכמ֑החָכְמָהחכמהchokh.mahwisdomH2451HNcfsa
וְ/עֵינֵ֥יו/עינ֥יוְ/עֵינֵיו/עיניve./'ei.Neiand/ [the] eyes ofH9002H5869AHC+Ncfdc
כְ֝סִ֗ילכ֝ס֗ילכְסִילכסילkhe.Sila foolH3684HAamsa
בִּ/קְצֵה\־ב/קצה\בִּ/קְצֵה\־ב/קצה\bi/k.tzeh-[are] at/ [the] end ofH9003H7097A\H9014HR+Ncmsc
אָֽרֶץ\׃ארץ\אָֽרֶץ\׃ארץ\'A.retz[the] earthH0776G\H9016HNcfsa

25 Ang mangmang na anak ay hirap sa kaniyang ama, at kapaitan sa nanganak sa kaniya.

Original Hebrew

כַּ֣עַסכ֣עסכַּעַסכעסKa.'as[is] griefH3708AHNcmsa
לְ֭/אָבִי/ול֭/אבי/ולְ/אָבִי/ול/אבי/וLe./'a.vi/vto/ father/ hisH9005H0001GH9023HR+Ncmsc+Sp3ms
בֵּ֣ןב֣ןבֵּןבןbena sonH1121AHNcmsa
כְּסִ֑ילכס֑ילכְּסִילכסילke.Sila foolH3684HAamsa
וּ֝/מֶ֗מֶרו֝/מ֗מרוּ/מֶמֶרו/ממרu./Me.merand/ bitternessH9002H4470HC+Ncmsa
לְ/יוֹלַדְתּֽ/וֹ\׃ל/יולדת/ו\לְ/יוֹלַדְתּֽ/וֹ\׃ל/יולדת/ו\le./yo.lad.T/oto/ [the] [one who] bore/ himH9005H3205H9033\H9016HR+Vqrfsc+Sp3ms

26 Parusahan naman ang matuwid ay hindi mabuti, ni saktan man ang mahal na tao dahil sa kanilang katuwiran.

Original Hebrew

גַּ֤םג֤םגַּםגםgamalsoH1571HD
עֲנ֣וֹשׁענ֣ושעֲנוֹשׁענושa.No.oshto impose a fineH6064HVqcc
לַ/צַּדִּ֣יקל/צד֣יקלַ/צַּדִּיקל/צדיקla./tza.Dikto <the>/ righteous [person]H9005H6662HRd+Aamsa
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
ט֑וֹבט֑ובטוֹבטובTov[is] goodH2896AHAamsa
לְ/הַכּ֖וֹתל/הכ֖ותלְ/הַכּוֹתל/הכותle./ha.Kotto/ strikeH9005H5221HR+Vhcc
נְדִיבִ֣יםנדיב֣יםנְדִיבִיםנדיביםne.di.Vimnoble [people]H5081HHAampa
עַל\־על\עַל\־על\'al-[is] onH5921A\H9014HR
יֹֽשֶׁר\׃ישר\יֹֽשֶׁר\׃ישר\Yo.sheruprightnessH3476\H9016HNcmsa

27 Siyang nagtitipid ng kaniyang mga salita ay may kaalaman: at siyang may diwang malamig ay taong naguunawa.

Original Hebrew

חוֹשֵׂ֣ךְחוש֣ךחוֹשֵׂךְחושךcho.Sekh[one who] restrainsH2820HVqrmsa
אֲ֭מָרָי/וא֭מרי/ואֲמָרָי/ואמרי/ו'A.ma.ra/vwords/ hisH0561H9023HNcmpc+Sp3ms
יוֹדֵ֣עַיוד֣עיוֹדֵעַיודעyo.De.a'[is] knowingH3045HVqrmsa
דָּ֑עַתד֑עתדָּעַתדעתDa.'atknowledgeH1847HNcfsa
יְקַריקריְקַריקרve.kar-[a person] noble ofH3368HAamsc
ר֝֗וּחַר֝֗וחרוּחַרוחRu.achspiritH7307JHNcfsa
אִ֣ישׁא֣ישאִישׁאיש'ish[is] a person ofH0376GHNcmsc
תְּבוּנָֽה\׃תבונה\תְּבוּנָֽה\׃תבונה\te.vu.NahunderstandingH8394\H9016HNcfsa

28 Ang mangmang man, pagka siya'y tumatahimik, ay nabibilang na pantas: pagka kaniyang tinitikom ang kaniyang mga labi, ay inaari siyang mabait.

Original Hebrew

גַּ֤םג֤םגַּםגםgamalsoH1571HD
אֱוִ֣ילאו֣ילאֱוִילאויל'e.Vila foolH0191HAamsa
מַ֭חֲרִישׁמ֭חרישמַחֲרִישׁמחרישMa.cha.rish[who] keeps silentH2790BHVhrmsa
חָכָ֣םחכ֣םחָכָםחכםcha.KhamwiseH2450HAamsa
יֵחָשֵׁ֑ביחש֑ביֵחָשֵׁביחשבye.cha.Shevhe is consideredH2803JHVNi3ms
אֹטֵ֖םאט֖םאֹטֵםאטם'o.Tem[who] shutsH0331HVqrmsa
שְׂפָתָ֣י/ושפת֣י/ושְׂפָתָי/ושפתי/וse.fa.Ta/vlips/ hisH8193GH9023HNcfdc+Sp3ms
נָבֽוֹן\׃נבון\נָבֽוֹן\׃נבון\na.VondiscerningH0995\H9016HVNrmsa