Chapter 1
Rozdział 1
1 Pierwszą księgę napisałem, Teofilu1, o wszystkim, co Jezus zaczął czynić i czego nauczać;
λόγονlogonaccountG3056N-ASM ἐποιησάμηνepoiēsamēnI composedG4160GV-AMI-1S περὶpericoncerningG4012PREP πάντων,pantōnall the things,G3956A-GPN Θεόφιλε,TheophileTheophilus,G2321N-VSM-P ἤρξατοērxatobeganG0757V-ADI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P διδάσκεινdidaskeinto teachG1321V-PAN - Łk 1,3.
2 Aż do dnia, w którym został wzięty w górę1 po tym, jak przez Ducha Świętego udzielił poleceń apostołom, których wybrał.
ἡμέραςhēmerasdayG2250N-GSF ἐντειλάμενοςenteilamenoshaving given ordersG1781V-ANP-NSM ἀποστόλοιςapostoloisapostlesG0652N-DPM πνεύματοςpneumatos[the] SpiritG4151GN-GSN ἐξελέξατοexelexatoHe had chosenG1586V-AMI-3S ἀνελήμφθη.anelēmphthēHe was taken up.G0353V-API-3S - Mk 16,19; Łk 24,51.
3 Im też po swojej męce objawił się jako żywy w wielu1 niewątpliwych dowodach, przez czterdzieści dni ukazując się im i mówiąc o królestwie Bożym.
οἷςhoisto thoseG3739R-DPM παρέστησενparestēsenHe presentedG3936V-AAI-3S ἑαυτὸνhe'autonHimselfG1438F-3ASM ζῶνταzōntaaliveG2198V-PAP-ASM παθεῖνpatheinsufferingG3958V-2AAN αὐτὸνautonof HimG0846P-ASM πολλοῖςpolloismanyG4183A-DPN τεκμηρίοις,tekmērioisproofs,G5039N-DPN ἡμερῶνhēmerōndaysG2250N-GPF τεσσεράκονταtesserakontafortyG5062A-NUI ὀπτανόμενοςoptanomenosappearingG3700HV-PNP-NSM αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM λέγωνlegōnspeakingG3004GV-PAP-NSM τὰtathe [things]G3588T-APN περὶpericoncerningG4012PREP βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T - Dz 13,31; Mk 16,10-14; Łk 24,1-53; J 20,1-31; 1Kor 15,5-8; 1J 1,1.
4 A gdy byli zebrani razem, nakazał im: Nie odchodźcie z Jerozolimy, ale oczekujcie obietnicy Ojca1, o której słyszeliście ode mnie.
συναλιζόμενοςsunalizomenosbeing assembled togetherG4871V-PNP-NSM παρήγγειλενparēngeilenHe instructedG3853V-AAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἹεροσολύμωνHi'erosolumōnJerusalemG2414N-GPN-L χωρίζεσθαι,chōrizesthaito depart,G5563V-PPN περιμένεινperimeneinto awaitG4037V-PAN ἐπαγγελίανepangelianpromiseG1860N-ASF πατρὸςpatrosFatherG3962N-GSM-T ἣνhēnThat whichG3739R-ASF ἠκούσατέēkousateyou heardG0191V-AAI-2P - Dz 2,33; Łk 11,13; 24,49; J 14,16.26.
5 Jan bowiem chrzcił wodą, ale wy po niewielu dniach będziecie ochrzczeni Duchem Świętym1.
ἸωάννηςIōannēsJohnG2491GN-NSM-P ἐβάπτισενebaptisenbaptizedG0907V-AAI-3S ὕδατι,hudatiwith water,G5204N-DSN ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP πνεύματιpneumati[the] SpiritG4151GN-DSN βαπτισθήσεσθεbaptisthēsesthewill be baptizedG0907V-FPI-2P πολλὰςpollasmanyG4183A-APF ταύταςtautastheseG3778D-APF ἡμέρας.¶hēmerasdays.G2250N-APF - Mt 3,11; Łk 3,16; 1Kor 12,13.
6 Tak więc zebrani pytali go: Panie, czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraelowi1?
συνελθόντεςsunelthonteshaving come togetherG4905V-2AAP-NPM ἠρώτωνērōtōnwere askingG2065V-IAI-3P λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM χρόνῳchronōtimeG5550N-DSM ἀποκαθιστάνειςapokathistaneisare you restoringG0600V-PAI-2S βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF Ἰσραήλ;Israēlto Israel?G2474N-DSM-L - Rdz 49,10; Iz 9,6-7; Jr 23,5-6; Dn 7,27.
7 Lecz on im odpowiedział: Nie do was należy znać czasy1 i pory, które Ojciec ustanowił swoją władzą.
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτούς·autousthem;G0846P-APM ἐστινestinit isG1510V-PAI-3S γνῶναιgnōnaito knowG1097V-2AAN χρόνουςchronoustimesG5550N-APM καιροὺςkairousseasonsG2540N-APM πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ἔθετοethetoput in placeG5087V-2AMI-3S ἰδίᾳidiaHis ownG2398A-DSF ἐξουσίᾳ,exousiaauthority,G1849N-DSF - Dz 17,26; Pwt 29,29; Mt 24,36.
8 Ale przyjmiecie moc1 Ducha Świętego, który zstąpi na was, i będziecie mi świadkami2 w Jerozolimie, w całej Judei, w Samarii i aż po krańce ziemi.
λήμψεσθεlēmpsestheyou will receiveG2983V-FDI-2P δύναμινdunaminpowerG1411N-ASF ἐπελθόντοςepelthontoswhen was comingG1904V-2AAP-GSN πνεύματοςpneumatosSpiritG4151GN-GSN ἔσεσθέesestheyou will beG1510V-FDI-2P μάρτυρεςmartureswitnessesG3144N-NPM ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-DSF-L ἸουδαίᾳIoudaiaJudeaG2449N-DSF-L ΣαμαρείᾳSamareiaSamariaG4540N-DSF-L ἐσχάτουeschatou[the] uttermost partG2078A-GSN - Dz 6,8; Mi 3,8; Łk 10,19; Rz 15,19.
- Łk 24,48; J 15,27.
9 Kiedy to powiedział, a oni patrzyli, został uniesiony w górę i obłok zabrał go sprzed ich oczu.
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN εἰπὼνeipōnhaving saidG2036V-2AAP-NSM βλεπόντωνblepontōnwhen are lookingG0991V-PAP-GPM ἐπήρθηepērthēHe was taken upG1869V-API-3S νεφέληnephelēa cloudG3507N-NSF ὑπέλαβενhupelabenhidG5274V-2AAI-3S ὀφθαλμῶνophthalmōneyesG3788N-GPM αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM 10 A gdy się wpatrywali w niebo, jak wstępował, oto stanęli przy nich dwaj mężowie w białych szatach1;
ἀτενίζοντεςatenizonteslooking intentlyG0816V-PAP-NPM ἦσανēsanthey wereG1510V-IAI-3P οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM πορευομένουporeuomenouas is goingG4198V-PNP-GSM παρειστήκεισανpareistēkeisanhad stood byG3936V-LAI-3P αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM ἐσθήσεσιesthēsesigarmentsG2066N-DPF λευκαῖς,leukaiswhite,G3022A-DPF - Mk 16,5; J 20,12; Obj 3,4; 7,14.
11 I powiedzieli: Mężowie z Galilei, dlaczego stoicie, wpatrując się w niebo? Ten Jezus, który został od was wzięty w górę do nieba, przyjdzie1 tak samo, jak go widzieliście wstępującego do nieba.
εἶπαν·eipansaid;G2036V-2AAI-3P Γαλιλαῖοι,GalilaioiGalileans,G1057N-VPM-LG ἑστήκατεhestēkatehave you stoodG2476V-RAI-2P ἐμβλέποντεςembleponteslookingG1689V-PAP-NPM οὐρανόν;ouranonheaven?G3772N-ASM οὗτοςhoutosThisG3778D-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἀναλημφθεὶςanalēmphtheishaving been taken upG0353V-APP-NSM οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM ἐλεύσεταιeleusetaiwill comeG2064V-FDI-3S τρόπονtroponmannerG5158N-ASM ἐθεάσασθεetheasastheyou beheldG2300V-ADI-2P πορευόμενονporeuomenongoingG4198V-PNP-ASM οὐρανόν.¶ouranonheaven.G3772N-ASM - 1Tes 4,16; Obj 1,7.
12 Wtedy wrócili do Jerozolimy z góry zwanej Oliwną1, która leży blisko Jerozolimy, w odległości drogi szabatowej.
ὑπέστρεψανhupestrepsanthey returnedG5290V-AAI-3P ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-ASF-L ὄρουςorous[the] mountG3735N-GSN καλουμένουkaloumenouis being calledG2564GV-PPP-GSN Ἐλαιῶνος,ElaiōnosOlivet,G1638N-GSM-L ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-GSF-L σαββάτουsabbatoua Sabbath day’sG4521N-GSN ἔχονechonholdingG2192V-PAP-NSN ὁδόν.hodonjourney.G3598N-ASF - Za 14,4.
13 A gdy przyszli, weszli do sali na górze, gdzie przebywali Piotr i Jakub, Jan i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Szymon Zelota oraz Juda, brat Jakuba.
εἰσῆλθον,eisēlthonthey had enteredG1525V-2AAI-3P ὑπερῷονhuperōonupper roomG5253N-ASN ἀνέβησανanebēsanthey went upG0305V-2AAI-3P ἦσανēsanthey wereG1510V-IAI-3P καταμένοντες,katamenontesstaying,G2650V-PAP-NPM ΠέτροςPetrosPeterG4074GN-NSM-P ἸωάννηςIōannēsJohnG2491HN-NSM-P ἸάκωβοςIakōbosJamesG2385GN-NSM-P Ἀνδρέας,AndreasAndrew,G0406N-NSM-P ΦίλιπποςPhilipposPhilipG5376GN-NSM-P Θωμᾶς,ThōmasThomas,G2381N-NSM-P ΒαρθολομαῖοςBartholomaiosBartholomewG0918N-NSM-P Μαθθαῖος,MaththaiosMatthew,G3156N-NSM-P ἸάκωβοςIakōbosJames [son]G2385HN-NSM-P ἉλφαίουHalphaiouof AlphaeusG0256N-GSM-P ζηλωτὴςzēlōtēsZealotG2208N-NSM-T ἸούδαςIoudasJudas [son]G2455GN-NSM-P Ἰακώβου.¶Iakōbouof James.G2385JN-GSM-P 14 Ci wszyscy trwali jednomyślnie1 w modlitwie i prośbach razem z kobietami, z Marią, matką Jezusa, i jego braćmi.
ΟὗτοιHoutoiTheseG3778D-NPM πάντεςpantesallG3956A-NPM ἦσανēsanwereG1510V-IAI-3P προσκαρτεροῦντεςproskarterountessteadfastly continuingG4342V-PAP-NPM ὁμοθυμαδὸνhomothumadonwith one accordG3661ADV προσευχῇproseuchēain prayerG4335N-DSF δεήσειdeēseiin supplicationG1162N-DSF γυναιξὶνgunaixin[the] womenG1135GN-DPF μητρὶmētrimotherG3384N-DSF ἸησοῦIēsouof JesusG2424GN-GSM-P ἀδελφοῖςadelphoisbrothersG0080N-DPM αὐτοῦ.¶autouof Him.G0846P-GSM - Dz 2,46; 4,24; Flp 2,2.
15 W tych dniach Piotr stanął pośród uczniów (a było zgromadzonych około stu dwudziestu osób) i powiedział:
ἡμέραιςhēmeraisdaysG2250N-DPF ταύταιςtautaistheseG3778D-DPF ἀναστὰςanastashaving stood upG0450V-2AAP-NSM ΠέτροςPetrosPeterG4074GN-NSM-P μέσῳmesō[the] midstG3319A-DSN ἀδελφῶνadelphōnbrothersG0080N-GPM εἶπεν·eipenhe said —G2036V-2AAI-3S ὄχλοςochlos[the] numberG3793N-NSM ὀνομάτωνonomatōnof namesG3686N-GPN ἑκατὸνhekatona hundredG1540A-NUI εἴκοσι·eikositwenty —G1501A-NUI 16 Mężowie bracia, musiało się wypełnić słowo Pisma, w którym Duch Święty zapowiedział przez usta Dawida1 o Judaszu2, który był przewodnikiem tych, którzy schwytali Jezusa.
ἀδελφοί,adelphoibrothers,G0080N-VPM ἔδειedeiit was necessary forG1163V-IAI-3S πληρωθῆναιplērōthēnaito have been fulfilledG4137V-APN γραφὴνgraphēnScriptureG1124N-ASF ταύτηνtautēnthisG3778D-ASF προεῖπενproeipenforetoldG4302V-2AAI-3S στόματοςstomatos[the] mouthG4750N-GSN ΔαυὶδDauidof DavidG1138N-GSM-P περὶpericoncerningG4012PREP τοῦtouthe [one]G3588T-GSM γενομένουgenomenouhaving becomeG1096V-2ADP-GSM ὁδηγοῦhodēgouguideG3595N-GSM τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM συλλαβοῦσινsullabousinhaving arrestedG4815V-2AAP-DPM Ἰησοῦν·IēsounJesus;G2424GN-ASM-P - 2Sm 23,2; Mk 12,36; Dz 28,25; 1P 1,11.
- Ps 41,9; J 13,18.
17 Zaliczał się on bowiem do nas i miał udział w tym posługiwaniu.
κατηριθμημένοςkatērithmēmenosnumberedG2674V-RPP-NSM ἔλαχενelachenwas allottedG2975V-2AAI-3S κλῆρονklēronshareG2819N-ASM διακονίαςdiakoniasministryG1248N-GSF ταύτης.tautēsthis.G3778D-GSF 18 On nabył pole za zapłatę1 za nieprawość i spadłszy głową w dół, pękł na pół i wypłynęły wszystkie jego wnętrzności.
οὗτοςhoutosThis [man]G3778D-NSM ἐκτήσατοektēsatoacquiredG2932V-ADI-3S χωρίονchōriona fieldG5564GN-ASN μισθοῦmisthourewardG3408N-GSM ἀδικίας,adikiasof unrighteousness,G0093N-GSF πρηνὴςprēnēsheadlongG4248A-NSM γενόμενοςgenomenoshaving fallenG1096V-2ADP-NSM ἐλάκησενelakēsenhe burst openG2997V-AAI-3S μέσοςmesosin [the] middleG3319A-NSM ἐξεχύθηexechuthēgushed outG1632V-API-3S σπλάγχναsplagchnaintestinesG4698N-NPN αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM - Za 11,12-13; Mt 27,5.
19 Rozniosło się to wśród wszystkich mieszkańców Jerozolimy, tak że nazwano to pole w ich języku Hakeldamach, to znaczy: Pole Krwi.
γνωστὸνgnōstonknownG1110A-NSN ἐγένετοegenetoit becameG1096V-2ADI-3S πᾶσινpasinto allG3956A-DPM κατοικοῦσινkatoikousindwellingG2730V-PAP-DPM Ἰερουσαλήμ,Ierousalēmin Jerusalem,G2419N-ASF-L ὥστεhōsteso thatG5620CONJ κληθῆναιklēthēnaito callG2564GV-APN ἐκεῖνοekeinothat [one]G1565D-ASN ἰδίᾳidiain [their] ownG2398A-DSF διαλέκτῳdialektōlanguageG1258N-DSF αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ἉκελδαμάχHakeldamachAkeldamaG0184N-ASN-L ἔστινestinisG1510V-PAI-3S αἵματος.aimatosof Blood.G0129HN-GSN 20 Jest bowiem napisane w Księdze Psalmów1: Niech jego dom będzie pusty, niech nikt w nim nie mieszka; oraz: Jego biskupstwo2 niech przejmie inny.
γέγραπταιgegraptaiIt has been writtenG1125V-RPI-3S ψαλμῶν·psalmōnof Psalms:G5568N-GPM γενηθήτωgenēthētōshould becomeG1096V-AOM-3S ἔπαυλιςepaulishomesteadG1886N-NSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἔρημοςerēmosdesolateG2048A-NSF ἔστωestōshould there beG1510V-PAM-3S κατοικῶνkatoikōnis dwellingG2730V-PAP-NSM αὐτῇ,autēait,’G0846P-DSF ἐπισκοπὴνepiskopēnpositionG1984N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM λαβέτωlabetōtakeG2983V-2AAM-3S ἕτερος.heterosanother.’G2087A-NSM - Ps 69,25.
- Ps 109,8; Tt 1,5-9.
21 Trzeba więc, aby jeden z tych mężczyzn, którzy z nami byli przez cały czas, kiedy Pan Jezus przebywał wśród nas;
δεῖdeiIt behoovesG1163V-PAI-3S τῶνtōnof those [who]G3588T-GPM συνελθόντωνsunelthontōnwere accompanyingG4905V-2AAP-GPM χρόνῳchronō[the] timeG5550N-DSM εἰσῆλθενeisēlthenhe came inG1525V-2AAI-3S ἐξῆλθενexēlthenhe went outG1831V-2AAI-3S Ἰησοῦς,IēsousJesus,G2424GN-NSM-P 22 Począwszy od chrztu Jana aż do dnia, w którym został wzięty od nas w górę, stał się wraz z nami świadkiem jego zmartwychwstania.
ἀρξάμενοςarxamenoshaving begunG0757V-AMP-NSM βαπτίσματοςbaptismatosbaptismG0908N-GSN ἸωάννουIōannouof JohnG2491GN-GSM-P ἡμέραςhēmerasdayG2250N-GSF ἀνελήμφθηanelēmphthēHe was taken upG0353V-API-3S μάρτυραmarturaa witnessG3144N-ASM ἀναστάσεωςanastaseōsresurrectionG0386N-GSF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM γενέσθαιgenesthaito becomeG1096V-2ADN τούτων.toutōnof these.G3778D-GPM 23 I wybrali dwóch: Józefa, zwanego Barsabą, z przydomkiem Justus, i Macieja.
ἔστησανestēsanthey put forwardG2476V-2AAI-3P ἸωσὴφIōsēphJosephG2501MN-ASM-P καλούμενονkaloumenonis being calledG2564GV-PPP-ASM ΒαρσαββᾶνBarsabbanBarsabbasG0923GN-ASM-P ἐπεκλήθηepeklēthēwas calledG1941V-API-3S ἸοῦστοςIoustosJustusG2459IN-NSM-P Μαθθίαν.MaththianMatthias.G3159N-ASM-P 24 I tak się modlili: Ty, Panie, który znasz serca wszystkich, wskaż z tych dwóch jednego, którego wybrałeś1;
προσευξάμενοιproseuxamenoihaving prayedG4336V-ADP-NPM εἶπαν·eipanthey said;G2036V-2AAI-3P σὺsuYou yourselfG4771P-2NS καρδιογνῶσταkardiognōstaknower of the heartsG2589N-VSM πάντων,pantōnof all,G3956A-GPM ἀνάδειξονanadeixondo showG0322V-AAM-2S ἐξελέξωexelexōYou have chosenG1586V-AMI-2S τούτωνtoutōntheseG3778D-GPM - Dz 13,2-3; Łk 6,12-13; Prz 3,5-6; Lb 27,16; 1Sm 16,7.
25 Aby zajął miejsce w tym posługiwaniu i apostolstwie1, któremu sprzeniewierzył się Judasz, aby odejść na swoje miejsce.
λαβεῖνlabeinto takeG2983V-2AAN τόπονtoponplaceG5117N-ASM διακονίαςdiakoniasministryG1248N-GSF ταύτηςtautēsthisG3778D-GSF ἀποστολῆςapostolēsapostleshipG0651N-GSF παρέβηparebēturned asideG3845V-2AAI-3S ἸούδαςIoudasJudasG2455HN-NSM-P πορευθῆναιporeuthēnaito goG4198V-AON τόπονtoponplaceG5117N-ASM ἴδιον.idion[his] own.G2398A-ASM - Rz 1,5; 1Kor 9,2; Ga 2,8.
26 I dali im losy1, a los padł na Macieja. I został przyłączony do jedenastu apostołów.
ἔδωκανedōkanthey gaveG1325V-AAI-3P κλήρουςklērouslotsG2819N-APM αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S κλῆροςklēroslotG2819N-NSM ΜαθθίανMaththianMatthiasG3159N-ASM-P συγκατεψηφίσθηsugkatepsēphisthēhe was numberedG4785V-API-3S ἕνδεκαhendekaelevenG1733A-NUI ἀποστόλων.¶apostolōnapostles.G0652N-GPM - Kpł 16,8; Joz 18,10; 1Sm 14,41-42; Jon 1,7.