Chapter 1
1 Den fyrste boki skreiv eg, Teofilus, um alt det som Jesus tok til med både å gjera og læra,
λόγονlogonaccountG3056N-ASM ἐποιησάμηνepoiēsamēnI composedG4160GV-AMI-1S περὶpericoncerningG4012PREP πάντων,pantōnall the things,G3956A-GPN Θεόφιλε,TheophileTheophilus,G2321N-VSM-P ἤρξατοērxatobeganG0757V-ADI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P διδάσκεινdidaskeinto teachG1321V-PAN 2 alt til den dagen då han vart uppteken, etter at han ved den Heilage Ande hadde gjeve sine bod til apostlarne som han hadde valt seg ut,
ἡμέραςhēmerasdayG2250N-GSF ἐντειλάμενοςenteilamenoshaving given ordersG1781V-ANP-NSM ἀποστόλοιςapostoloisapostlesG0652N-DPM πνεύματοςpneumatos[the] SpiritG4151GN-GSN ἐξελέξατοexelexatoHe had chosenG1586V-AMI-3S ἀνελήμφθη.anelēmphthēHe was taken up.G0353V-API-3S 3 deim som han og steig livande fram for med mange yvertydande teikn, etter han hadde lide, med di han i fyrti dagar synte seg for deim og tala um det som høyrer til Guds rike.
οἷςhoisto thoseG3739R-DPM παρέστησενparestēsenHe presentedG3936V-AAI-3S ἑαυτὸνhe'autonHimselfG1438F-3ASM ζῶνταzōntaaliveG2198V-PAP-ASM παθεῖνpatheinsufferingG3958V-2AAN αὐτὸνautonof HimG0846P-ASM πολλοῖςpolloismanyG4183A-DPN τεκμηρίοις,tekmērioisproofs,G5039N-DPN ἡμερῶνhēmerōndaysG2250N-GPF τεσσεράκονταtesserakontafortyG5062A-NUI ὀπτανόμενοςoptanomenosappearingG3700HV-PNP-NSM αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM λέγωνlegōnspeakingG3004GV-PAP-NSM τὰtathe [things]G3588T-APN περὶpericoncerningG4012PREP βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T 4 Og då han var saman med deim, baud han deim at dei ikkje skulde vika frå Jerusalem, men venta på det som Faderen hadde lova, «som de,» sagde han, «hev høyrt av meg.
συναλιζόμενοςsunalizomenosbeing assembled togetherG4871V-PNP-NSM παρήγγειλενparēngeilenHe instructedG3853V-AAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἹεροσολύμωνHi'erosolumōnJerusalemG2414N-GPN-L χωρίζεσθαι,chōrizesthaito depart,G5563V-PPN περιμένεινperimeneinto awaitG4037V-PAN ἐπαγγελίανepangelianpromiseG1860N-ASF πατρὸςpatrosFatherG3962N-GSM-T ἣνhēnThat whichG3739R-ASF ἠκούσατέēkousateyou heardG0191V-AAI-2P 5 For Johannes døypte med vatn, men de skal verta døypte med den Heilage Ande um ikkje mange dagar.»
ἸωάννηςIōannēsJohnG2491GN-NSM-P ἐβάπτισενebaptisenbaptizedG0907V-AAI-3S ὕδατι,hudatiwith water,G5204N-DSN ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP πνεύματιpneumati[the] SpiritG4151GN-DSN βαπτισθήσεσθεbaptisthēsesthewill be baptizedG0907V-FPI-2P πολλὰςpollasmanyG4183A-APF ταύταςtautastheseG3778D-APF ἡμέρας.¶hēmerasdays.G2250N-APF 6 Då dei no var saman, spurde dei honom og sagde: «Herre, reiser du på den tidi riket upp att for Israel?»
συνελθόντεςsunelthonteshaving come togetherG4905V-2AAP-NPM ἠρώτωνērōtōnwere askingG2065V-IAI-3P λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM χρόνῳchronōtimeG5550N-DSM ἀποκαθιστάνειςapokathistaneisare you restoringG0600V-PAI-2S βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF Ἰσραήλ;Israēlto Israel?G2474N-DSM-L 7 Han sagde til deim: «Det er ikkje dykkar sak å vita tid eller stund som Faderen hev sett i si eigi magt.
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτούς·autousthem;G0846P-APM ἐστινestinit isG1510V-PAI-3S γνῶναιgnōnaito knowG1097V-2AAN χρόνουςchronoustimesG5550N-APM καιροὺςkairousseasonsG2540N-APM πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ἔθετοethetoput in placeG5087V-2AMI-3S ἰδίᾳidiaHis ownG2398A-DSF ἐξουσίᾳ,exousiaauthority,G1849N-DSF 8 Men de skal få kraft når den Heilage Ande kjem yver dykk; og de skal vera mine vitne i Jerusalem og i heile Judæa og Samaria og til ytste enden av jordi.»
λήμψεσθεlēmpsestheyou will receiveG2983V-FDI-2P δύναμινdunaminpowerG1411N-ASF ἐπελθόντοςepelthontoswhen was comingG1904V-2AAP-GSN πνεύματοςpneumatosSpiritG4151GN-GSN ἔσεσθέesestheyou will beG1510V-FDI-2P μάρτυρεςmartureswitnessesG3144N-NPM ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-DSF-L ἸουδαίᾳIoudaiaJudeaG2449N-DSF-L ΣαμαρείᾳSamareiaSamariaG4540N-DSF-L ἐσχάτουeschatou[the] uttermost partG2078A-GSN 9 Og då han hadde sagt dette, for han upp so dei såg på; og ei sky tok honom burt for augo deira.
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN εἰπὼνeipōnhaving saidG2036V-2AAP-NSM βλεπόντωνblepontōnwhen are lookingG0991V-PAP-GPM ἐπήρθηepērthēHe was taken upG1869V-API-3S νεφέληnephelēa cloudG3507N-NSF ὑπέλαβενhupelabenhidG5274V-2AAI-3S ὀφθαλμῶνophthalmōneyesG3788N-GPM αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM 10 Og som dei no stod og stirde mot himmelen då han for burt, sjå, då stod det tvo menner hjå deim i kvite klæde,
ἀτενίζοντεςatenizonteslooking intentlyG0816V-PAP-NPM ἦσανēsanthey wereG1510V-IAI-3P οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM πορευομένουporeuomenouas is goingG4198V-PNP-GSM παρειστήκεισανpareistēkeisanhad stood byG3936V-LAI-3P αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM ἐσθήσεσιesthēsesigarmentsG2066N-DPF λευκαῖς,leukaiswhite,G3022A-DPF 11 og dei sagde: «Menner frå Galilæa, kvi stend de og ser upp mot himmelen? Denne Jesus som er teken upp frå dykk til himmelen, han skal koma att på same måten som de såg honom fara til himmels.»
εἶπαν·eipansaid;G2036V-2AAI-3P Γαλιλαῖοι,GalilaioiGalileans,G1057N-VPM-LG ἑστήκατεhestēkatehave you stoodG2476V-RAI-2P ἐμβλέποντεςembleponteslookingG1689V-PAP-NPM οὐρανόν;ouranonheaven?G3772N-ASM οὗτοςhoutosThisG3778D-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἀναλημφθεὶςanalēmphtheishaving been taken upG0353V-APP-NSM οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM ἐλεύσεταιeleusetaiwill comeG2064V-FDI-3S τρόπονtroponmannerG5158N-ASM ἐθεάσασθεetheasastheyou beheldG2300V-ADI-2P πορευόμενονporeuomenongoingG4198V-PNP-ASM οὐρανόν.¶ouranonheaven.G3772N-ASM 12 Då vende dei um til Jerusalem frå det berget som er kalla Oljeberget, og som er nær Jerusalem, ein kviledagsveg derifrå.
ὑπέστρεψανhupestrepsanthey returnedG5290V-AAI-3P ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-ASF-L ὄρουςorous[the] mountG3735N-GSN καλουμένουkaloumenouis being calledG2564GV-PPP-GSN Ἐλαιῶνος,ElaiōnosOlivet,G1638N-GSM-L ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-GSF-L σαββάτουsabbatoua Sabbath day’sG4521N-GSN ἔχονechonholdingG2192V-PAP-NSN ὁδόν.hodonjourney.G3598N-ASF 13 Og då dei kom inn der, gjekk dei upp på salen der dei heldt til - både Peter og Johannes og Jakob og Andreas, Filip og Tomas, Bartolomæus og Mattæus, Jakob, Alfæus’ son, og Simon Selotes og Judas, Jakobs bror.
εἰσῆλθον,eisēlthonthey had enteredG1525V-2AAI-3P ὑπερῷονhuperōonupper roomG5253N-ASN ἀνέβησανanebēsanthey went upG0305V-2AAI-3P ἦσανēsanthey wereG1510V-IAI-3P καταμένοντες,katamenontesstaying,G2650V-PAP-NPM ΠέτροςPetrosPeterG4074GN-NSM-P ἸωάννηςIōannēsJohnG2491HN-NSM-P ἸάκωβοςIakōbosJamesG2385GN-NSM-P Ἀνδρέας,AndreasAndrew,G0406N-NSM-P ΦίλιπποςPhilipposPhilipG5376GN-NSM-P Θωμᾶς,ThōmasThomas,G2381N-NSM-P ΒαρθολομαῖοςBartholomaiosBartholomewG0918N-NSM-P Μαθθαῖος,MaththaiosMatthew,G3156N-NSM-P ἸάκωβοςIakōbosJames [son]G2385HN-NSM-P ἉλφαίουHalphaiouof AlphaeusG0256N-GSM-P ζηλωτὴςzēlōtēsZealotG2208N-NSM-T ἸούδαςIoudasJudas [son]G2455GN-NSM-P Ἰακώβου.¶Iakōbouof James.G2385JN-GSM-P 14 Alle desse heldt samstendige ved i bøn saman med nokre kvinnor og Maria, Jesu mor, og brørne hans.
ΟὗτοιHoutoiTheseG3778D-NPM πάντεςpantesallG3956A-NPM ἦσανēsanwereG1510V-IAI-3P προσκαρτεροῦντεςproskarterountessteadfastly continuingG4342V-PAP-NPM ὁμοθυμαδὸνhomothumadonwith one accordG3661ADV προσευχῇproseuchēain prayerG4335N-DSF δεήσειdeēseiin supplicationG1162N-DSF γυναιξὶνgunaixin[the] womenG1135GN-DPF μητρὶmētrimotherG3384N-DSF ἸησοῦIēsouof JesusG2424GN-GSM-P ἀδελφοῖςadelphoisbrothersG0080N-DPM αὐτοῦ.¶autouof Him.G0846P-GSM 15 Og i dei dagarne stod Peter upp midt imillom læresveinarne - og der var ein hop saman på umkring hundrad og tjuge - og han sagde:
ἡμέραιςhēmeraisdaysG2250N-DPF ταύταιςtautaistheseG3778D-DPF ἀναστὰςanastashaving stood upG0450V-2AAP-NSM ΠέτροςPetrosPeterG4074GN-NSM-P μέσῳmesō[the] midstG3319A-DSN ἀδελφῶνadelphōnbrothersG0080N-GPM εἶπεν·eipenhe said —G2036V-2AAI-3S ὄχλοςochlos[the] numberG3793N-NSM ὀνομάτωνonomatōnof namesG3686N-GPN ἑκατὸνhekatona hundredG1540A-NUI εἴκοσι·eikositwenty —G1501A-NUI 16 «Brør! Det laut verta uppfyllt det skriftordet som den Heilage Ande fyreåt tala gjenom Davids munn um Judas, som vart vegvisar for deim som greip Jesus;
ἀδελφοί,adelphoibrothers,G0080N-VPM ἔδειedeiit was necessary forG1163V-IAI-3S πληρωθῆναιplērōthēnaito have been fulfilledG4137V-APN γραφὴνgraphēnScriptureG1124N-ASF ταύτηνtautēnthisG3778D-ASF προεῖπενproeipenforetoldG4302V-2AAI-3S στόματοςstomatos[the] mouthG4750N-GSN ΔαυὶδDauidof DavidG1138N-GSM-P περὶpericoncerningG4012PREP τοῦtouthe [one]G3588T-GSM γενομένουgenomenouhaving becomeG1096V-2ADP-GSM ὁδηγοῦhodēgouguideG3595N-GSM τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM συλλαβοῦσινsullabousinhaving arrestedG4815V-2AAP-DPM Ἰησοῦν·IēsounJesus;G2424GN-ASM-P 17 for han var rekna med millom oss og fekk lut i denne tenesta.
κατηριθμημένοςkatērithmēmenosnumberedG2674V-RPP-NSM ἔλαχενelachenwas allottedG2975V-2AAI-3S κλῆρονklēronshareG2819N-ASM διακονίαςdiakoniasministryG1248N-GSF ταύτης.tautēsthis.G3778D-GSF 18 Han kjøpte seg då ein åker av løni for si ugjerning, og då han stupte ned, og sprakk han midt i tvo, og all innvolen i honom valt ut.
οὗτοςhoutosThis [man]G3778D-NSM ἐκτήσατοektēsatoacquiredG2932V-ADI-3S χωρίονchōriona fieldG5564GN-ASN μισθοῦmisthourewardG3408N-GSM ἀδικίας,adikiasof unrighteousness,G0093N-GSF πρηνὴςprēnēsheadlongG4248A-NSM γενόμενοςgenomenoshaving fallenG1096V-2ADP-NSM ἐλάκησενelakēsenhe burst openG2997V-AAI-3S μέσοςmesosin [the] middleG3319A-NSM ἐξεχύθηexechuthēgushed outG1632V-API-3S σπλάγχναsplagchnaintestinesG4698N-NPN αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM 19 Og det vart kunnigt for alle deim som bur i Jerusalem, so at den åkeren på deira mål fekk namnet Hakeldama, det er: Blodåkeren;
γνωστὸνgnōstonknownG1110A-NSN ἐγένετοegenetoit becameG1096V-2ADI-3S πᾶσινpasinto allG3956A-DPM κατοικοῦσινkatoikousindwellingG2730V-PAP-DPM Ἰερουσαλήμ,Ierousalēmin Jerusalem,G2419N-ASF-L ὥστεhōsteso thatG5620CONJ κληθῆναιklēthēnaito callG2564GV-APN ἐκεῖνοekeinothat [one]G1565D-ASN ἰδίᾳidiain [their] ownG2398A-DSF διαλέκτῳdialektōlanguageG1258N-DSF αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ἉκελδαμάχHakeldamachAkeldamaG0184N-ASN-L ἔστινestinisG1510V-PAI-3S αἵματος.aimatosof Blood.G0129HN-GSN 20 for det stend skrive i Salmeboki: «Hans bustad verte øydd, og ingen mann bu der,» og: «Ein annan take hans embætte!»
γέγραπταιgegraptaiIt has been writtenG1125V-RPI-3S ψαλμῶν·psalmōnof Psalms:G5568N-GPM γενηθήτωgenēthētōshould becomeG1096V-AOM-3S ἔπαυλιςepaulishomesteadG1886N-NSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἔρημοςerēmosdesolateG2048A-NSF ἔστωestōshould there beG1510V-PAM-3S κατοικῶνkatoikōnis dwellingG2730V-PAP-NSM αὐτῇ,autēait,’G0846P-DSF ἐπισκοπὴνepiskopēnpositionG1984N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM λαβέτωlabetōtakeG2983V-2AAM-3S ἕτερος.heterosanother.’G2087A-NSM 21 Difor må ein av dei menner som hev vore med oss heile tidi då Herren Jesus gjekk inn og ut millom oss,
δεῖdeiIt behoovesG1163V-PAI-3S τῶνtōnof those [who]G3588T-GPM συνελθόντωνsunelthontōnwere accompanyingG4905V-2AAP-GPM χρόνῳchronō[the] timeG5550N-DSM εἰσῆλθενeisēlthenhe came inG1525V-2AAI-3S ἐξῆλθενexēlthenhe went outG1831V-2AAI-3S Ἰησοῦς,IēsousJesus,G2424GN-NSM-P 22 alt frå Johannes-dåpen til den dagen han vart uppteken frå oss - ein av desse må verta vitne saman med oss um hans uppstoda.»
ἀρξάμενοςarxamenoshaving begunG0757V-AMP-NSM βαπτίσματοςbaptismatosbaptismG0908N-GSN ἸωάννουIōannouof JohnG2491GN-GSM-P ἡμέραςhēmerasdayG2250N-GSF ἀνελήμφθηanelēmphthēHe was taken upG0353V-API-3S μάρτυραmarturaa witnessG3144N-ASM ἀναστάσεωςanastaseōsresurrectionG0386N-GSF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM γενέσθαιgenesthaito becomeG1096V-2ADN τούτων.toutōnof these.G3778D-GPM 23 Og dei stelte fram tvo: Josef som vart kalla Barsabbas med tilnamnet Justus, og Mattias.
ἔστησανestēsanthey put forwardG2476V-2AAI-3P ἸωσὴφIōsēphJosephG2501MN-ASM-P καλούμενονkaloumenonis being calledG2564GV-PPP-ASM ΒαρσαββᾶνBarsabbanBarsabbasG0923GN-ASM-P ἐπεκλήθηepeklēthēwas calledG1941V-API-3S ἸοῦστοςIoustosJustusG2459IN-NSM-P Μαθθίαν.MaththianMatthias.G3159N-ASM-P 24 Og dei bad og sagde: «Herre, du som kjenner hjarto i alle, syn oss den som du hev valt ut av desse tvo
προσευξάμενοιproseuxamenoihaving prayedG4336V-ADP-NPM εἶπαν·eipanthey said;G2036V-2AAI-3P σὺsuYou yourselfG4771P-2NS καρδιογνῶσταkardiognōstaknower of the heartsG2589N-VSM πάντων,pantōnof all,G3956A-GPM ἀνάδειξονanadeixondo showG0322V-AAM-2S ἐξελέξωexelexōYou have chosenG1586V-AMI-2S τούτωνtoutōntheseG3778D-GPM 25 til å få lut i denne tenesta og apostelgjerning som Judas gjekk burt ifrå til å fara til sin egen stad!»
λαβεῖνlabeinto takeG2983V-2AAN τόπονtoponplaceG5117N-ASM διακονίαςdiakoniasministryG1248N-GSF ταύτηςtautēsthisG3778D-GSF ἀποστολῆςapostolēsapostleshipG0651N-GSF παρέβηparebēturned asideG3845V-2AAI-3S ἸούδαςIoudasJudasG2455HN-NSM-P πορευθῆναιporeuthēnaito goG4198V-AON τόπονtoponplaceG5117N-ASM ἴδιον.idion[his] own.G2398A-ASM 26 Og dei kasta lut millom deim, og luten fall på Mattias, og han vart rekna saman med dei elleve apostlarne.
ἔδωκανedōkanthey gaveG1325V-AAI-3P κλήρουςklērouslotsG2819N-APM αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S κλῆροςklēroslotG2819N-NSM ΜαθθίανMaththianMatthiasG3159N-ASM-P συγκατεψηφίσθηsugkatepsēphisthēhe was numberedG4785V-API-3S ἕνδεκαhendekaelevenG1733A-NUI ἀποστόλων.¶apostolōnapostles.G0652N-GPM