reltext

Chapter 30

1 Maar nu lachen over mij minderen dan ik van dagen, welker vaderen ik versmaad zou hebben, om bij de honden mijner kudde te stellen.12

Original Hebrew

וְ/עַתָּ֤ה\׀ו/עת֤ה\וְ/עַתָּה\׀ו/עתה\ve./'a.Tahand/ nowH9002H6258\H9015HC+D
שָֽׂחֲק֣וּשחק֣ושָֽׂחֲקוּשחקוsa.cha.Kuthey have laughedH7832HVqp3cp
עָלַ/י֮על/י֮עָלַ/יעל/י'a.La/ion/ meH5921AH9030HR+Sp1bs
צְעִירִ֥יםצעיר֥יםצְעִירִיםצעיריםtze.'i.Rim[people] youngH6810HAampa
מִמֶּ֗/נִּיממ֗/נימִמֶּ/נִּיממ/ניmi.Me./nimore than/ meH4480AH9030HR+Sp1bs
לְ/יָ֫מִ֥יםל/י֫מ֥יםלְ/יָמִיםל/ימיםle./Ya.Mimto/ daysH9005H3117HHR+Ncmpa
אֲשֶׁר\־אשר\אֲשֶׁר\־אשר\'a.Sher-whomH0834A\H9014HTr
מָאַ֥סְתִּימא֥סתימָאַסְתִּימאסתיma.'As.tiI rejectedH3988AHVqp1cs
אֲבוֹתָ֑/םאבות֑/םאֲבוֹתָ/םאבות/ם'a.vo.Ta/mfathers/ theirH0001GH9028HNcfpc+Sp3mp
לָ֝/שִׁ֗יתל֝/ש֗יתלָ/שִׁיתל/שיתla./Shitto/ putH9005H7896GHR+Vqcc
עִם\־עם\עִם\־עם\'im-withH5973A\H9014HR
כַּלְבֵ֥יכלב֥יכַּלְבֵיכלביkal.Vei[the] dogs ofH3611HNcmpc
צֹאנִֽ/י\׃צאנ/י\צֹאנִֽ/י\׃צאנ/י\tzo.N/iflock/ myH6629GH9020\H9016HNcbsc+Sp1bs
  1. minderen Dat is, jonger van jaren. Alzo onder, Job 32:6 . Het woord dagen wordt ook nagelaten, dezelfde zin blijvende; Gen 19:31 , en Gen 48:14 ; Jos 6:26 ; Jdg 6:15 . Alzo grote voor oude; 1Sa 17:28 , en onder, Job 32:9 .
  2. om bij de honden Dat is, om acht te nemen over de honden, die mijn schapen en geiten bewaarden.

2 Waartoe zou mij ook geweest zijn de krachten hunner handen? Zij was door ouderdom in hen vergaan.12

Original Hebrew

גַּם\־גם\גַּם\־גם\gam-alsoH1571\H9014HD
כֹּ֣חַכ֣חכֹּחַכחKo.ach[the] strength ofH3581BHNcmsc
יְ֭דֵי/הֶםי֭די/הםיְדֵי/הֶםידי/הםYe.dei./hemhands/ theirH3027GH9028HNcbdc+Sp3mp
לָ֣/מָּהל֣/מהלָ/מָּהל/מהLa./mah<to>/ why?H9005H4100HR+Pi
לִּ֑/יל֑/ילִּ/יל/יL/ito <the>/ meH9005H9030HRd+Sp1bs
עָ֝לֵ֗י/מוֹע֝ל֗י/מועָלֵי/מוֹעלי/מו'a.Lei./movon/ themH5921AH9038HRd+Sp3mp
אָ֣בַדא֣בדאָבַדאבד'A.vadit had perishedH0006HVqp3ms
כָּֽלַח\׃כלח\כָּֽלַח\׃כלח\Ka.lachvigorH3624\H9016HNcmsa
  1. hunner handen? Dat is, huns lichaams.
  2. Zij was Te weten, de kracht. Anders, de ouderdom was aan hen verloren; dat is, de oude jaren waren in hen vruchteloos, zijnde zonder verstand en voorzichtigheid, die in de oude lieden vereist worden.

3 Die door gebrek en honger eenzaam waren, vliedende naar dorre plaatsen, in het donkere, woeste en verwoeste.1234

Original Hebrew

בְּ/חֶ֥סֶרב/ח֥סרבְּ/חֶסֶרב/חסרbe./Che.serin/ povertyH9003H2639HR+Ncmsa
וּ/בְ/כָפָ֗ןו/ב/כפ֗ןוּ/בְ/כָפָןו/ב/כפןu./ve./kha.Fanand/ in/ hungerH9002H9003H3720HC+R+Ncmsa
גַּ֫לְמ֥וּדג֫למ֥ודגַּלְמוּדגלמודgal.MudbarrenH1565HAamsa
הַֽ/עֹרְקִ֥יםה/ערק֥יםהַֽ/עֹרְקִיםה/ערקיםha./'o.re.Kimthe/ [ones who] gnawH9009H6207HTd+Vqrmpa
צִיָּ֑הצי֑הצִיָּהציהtzi.Yaha dry regionH6723HNcfsa
אֶ֝֗מֶשׁא֝֗משאֶמֶשׁאמש'E.meshyesterday ofH0570HNcmsc
שׁוֹאָ֥השוא֥השׁוֹאָהשואהsho.'AhruinH7722BHNcfsa
וּ/מְשֹׁאָֽה\׃ו/משאה\וּ/מְשֹׁאָֽה\׃ו/משאה\u./me.sho.'Ahand/ desolationH9002H4875\H9016HC+Ncfsa
  1. gebrek Te weten, dat hun overkwam door hun onachtzaamheid en luiheid.
  2. dorre plaatsen, In welke zij verdreven waren als onwaardigen der mensen, of die zij zelf verkoren door schaamte en vrees, om uit aller lieden ogen te wezen.
  3. donkere, Het Hebreeuwse woord betekent eigenlijk den verleden nacht of avond, Gen 19:34 , maar hier is het voor donkerheid of donkere plaatsen genomen, als dikke bossen, spelonken, woeste en ruige heiden, die ver van de woningen der mensen afgezonderd zijn. Anders, eertijds woest, enz.
  4. woeste Deze twee woorden zijn samengevoegd om een grote woestheid daarmede uit te drukken. Alzo onder, Job 38:27 ; Zep 1:15 .

4 Die ziltige kruiden plukten bij de struiken, en welker spijze was de wortel der jeneveren.12

Original Hebrew

הַ/קֹּטְפִ֣יםה/קטפ֣יםהַ/קֹּטְפִיםה/קטפיםha./ko.te.Fimthose/ [who] pluck offH9009H6998HTd+Vqrmpa
מַלּ֣וּחַמל֣וחמַלּוּחַמלוחma.Lu.achmallowH4408HNcmsa
עֲלֵי\־עלי\עֲלֵי\־עלי\'a.lei-onH5921A\H9014HR
שִׂ֑יחַש֑יחשִׂיחַשיחSi.achbush[es]H7880HNcmsa
וְ/שֹׁ֖רֶשׁו/ש֖רשוְ/שֹׁרֶשׁו/שרשve./Sho.reshand/ [the] root ofH9002H8328HC+Ncmsc
רְתָמִ֣יםרתמ֣יםרְתָמִיםרתמיםre.ta.Mimbroom plantsH7574HNcmpa
לַחְמָֽ/ם\׃לחמ/ם\לַחְמָֽ/ם\׃לחמ/ם\lach.Ma/m[for] food/ theirH3899GH9028\H9016HNcmsc+Sp3mp
  1. ziltige kruiden Dat is, die in zoutachtige aarde groeien. Anders, pappel of wilde kruiden.
  2. jeneveren Zie 1Ki 19:4 , en de aantekening. Hij wil zeggen dat zij gegeten hebben hetgeen anders niet eetbaar was. Anders, de jeneverwortel was om [hen] te warmen. Vergelijk Isa 47:14 , waar het Hebreeuwse woord alzo gebruikt wordt.

5 Zij werden uit het midden uitgedreven; (men jouwde over hen, als over een dief),1

Original Hebrew

מִן\־מן\מִן\־מן\min-fromH4480A\H9014HR
גֵּ֥וג֥וגֵּוגוgev[the] communityH1460BHNcmsa
יְגֹרָ֑שׁוּיגר֑שויְגֹרָשׁוּיגרשוye.go.Ra.shuthey are driven awayH1644GHVPi3mp
יָרִ֥יעוּיר֥יעויָרִיעוּיריעוya.Ri.'upeople shoutH7321HVhi3mp
עָ֝לֵ֗י/מוֹע֝ל֗י/מועָלֵי/מוֹעלי/מו'a.Lei./movon/ themH5921AH9038HR+Sp3mp
כַּ/גַּנָּֽב\׃כ/גנב\כַּ/גַּנָּֽב\׃כ/גנב\ka./ga.Navlike <the>/ thiefH9004H1590\H9016HRd+Ncmsa
  1. het midden Te weten, der steden of der mensen; omdat men een mistrouwen en kwaad vermoeden van hen had. Anders, uit het gezelschap; te weten, der mensen.

6 Opdat zij wonen zouden in de kloven der dalen, de holen des stofs en der steenrotsen.

Original Hebrew

בַּ/עֲר֣וּץב/ער֣וץבַּ/עֲרוּץב/ערוץba./'a.Rutzon/ [the] slope ofH9003H6178HR+Ncmsc
נְחָלִ֣יםנחל֣יםנְחָלִיםנחליםne.cha.LimwadisH5158AHNcmpa
לִ/שְׁכֹּ֑ןל/שכ֑ןלִ/שְׁכֹּןל/שכןli/sh.Konto/ dwellH9005H7931HR+Vqcc
חֹרֵ֖יחר֖יחֹרֵיחריcho.Reiholes ofH2356HNcmpc
עָפָ֣רעפ֣רעָפָרעפר'a.Far[the] groundH6083HNcmsa
וְ/כֵפִֽים\׃ו/כפים\וְ/כֵפִֽים\׃ו/כפים\ve./khe.Fimand/ rocksH9002H3710\H9016HC+Ncmpa

7 Zij schreeuwden tussen de struiken; onder de netelen vergaderden zij zich.12

Original Hebrew

בֵּין\־בין\בֵּין\־בין\bein-betweenH0996G\H9014HAcmsc
שִׂיחִ֥יםשיח֥יםשִׂיחִיםשיחיםsi.ChimbushesH7880HNcmpa
יִנְהָ֑קוּינה֑קויִנְהָקוּינהקוyin.Ha.kuthey brayH5101HVqi3mp
תַּ֖חַתת֖חתתַּחַתתחתTa.chatunderH8478GHNcmsc
חָר֣וּלחר֣ולחָרוּלחרולcha.Rulnettle[s]H2738HNcmsa
יְסֻפָּֽחוּ\׃יספחו\יְסֻפָּֽחוּ\׃יספחו\ye.su.Pa.chuthey are joined togetherH5596A\H9016HVPi3mp
  1. Zij schreeuwden Te weten, uit het gevoelen van hun nood, ruchelende als woudezels, die hongerig zijn; in welken zin dit woord gebruikt wordt boven, Job 6:5 en een ander woord, dit zeer gelijk, boven, Job 24:12 .
  2. vergaderden Te weten, om daar te schuilen, of gezocht werden. Anders, verzengden, of wondden zich; te weten, aan de netels, die door haar brand de lichamen dezer lieden met hittige pukkels en puisten deden uitlopen.

8 Zij waren kinderen der dwazen, en kinderen van geen naam; zij waren geslagen uit den lande.123

Original Hebrew

בְּֽנֵי\־בני\בְּֽנֵי\־בני\be.nei-sons ofH1121I\H9014HNcmpc
נָ֭בָלנ֭בלנָבָלנבלNa.vola foolH5036HAamsa
גַּם\־גם\גַּם\־גם\gam-alsoH1571\H9014HD
בְּנֵ֣יבנ֣יבְּנֵיבניbe.Neisons ofH1121AHNcmpc
בְלִי\־בלי\בְלִי\־בלי\ve.li-notH1097\H9014HNcmsc
שֵׁ֑םש֑םשֵׁםשםShema nameH8034HNcmsa
נִ֝כְּא֗וּנ֝כא֗ונִכְּאוּנכאוni.ke.'Uthey have been scourgedH5217HVNp3cp
מִן\־מן\מִן\־מן\min-fromH4480A\H9014HR
הָ/אָֽרֶץ\׃ה/ארץ\הָ/אָֽרֶץ\׃ה/ארץ\ha./'A.retzthe/ landH9009H0776G\H9016HTd+Ncfsa
  1. dwazen, Zie de betekenis van dit woord 1Sa 25:25 . Anders, zij waren dwaze lieden, ja lieden zonder naam.
  2. van geen naam; Dat is, zonder eer en achting in de wereld. Het tegendeel zijn mannen van naam. Zie Gen 6:4 , en de aantekening.
  3. zij waren geslagen Dat is, verdreven en uitgesmeten. Anders, verworpener, of, nedergedrukter dan de aarde; te weten, door der mensen verachting.

9 Maar nu ben ik hun een snarenspel geworden, en ik ben hun tot een klapwoord.1

Original Hebrew

וְ֭/עַתָּהו֭/עתהוְ/עַתָּהו/עתהVe./'a.tahand/ nowH9002H6258HC+D
נְגִינָתָ֣/םנגינת֣/םנְגִינָתָ/םנגינת/םne.gi.na.Ta/mtaunt song/ theirH5058H9028HNcfsc+Sp3mp
הָיִ֑יתִיהי֑יתיהָיִיתִיהייתיha.Yi.tiI have becomeH1961HVqp1cs
וָ/אֱהִ֖יו/אה֖יוָ/אֱהִיו/אהיva./'e.Hiand/ I have becomeH9001H1961Hc+Vqw1cs
לָ/הֶ֣םל/ה֣םלָ/הֶםל/הםla./Hemfor/ themH9005H9038HR+Sp3mp
לְ/מִלָּֽה\׃ל/מלה\לְ/מִלָּֽה\׃ל/מלה\le./mi.Lah<into>/ a wordH9005H4405\H9016HR+Ncfsa
  1. hun een snarenspel Dat is, waarvan zij zingen, spelen en klappen, blijde zijnde over mijn ellende en daarmede den spot drijvende. Vergelijk boven, Job 17:2 , Job 17:5-6 ; Psa 35:15 , en Psa 69:13 ; Lam 3:14 ; Eze 33:32 .

10 Zij hebben een gruwel aan mij, zij maken zich verre van mij, ja, zij onthouden het speeksel niet van mijn aangezicht.1

Original Hebrew

תִּֽ֭עֲבוּ/נִית֭עבו/ניתִּֽעֲבוּ/נִיתעבו/ניTi.'a.vu./nithey abhor/ meH8581H9030HVpp3cp+Sp1bs
רָ֣חֲקוּר֣חקורָחֲקוּרחקוRa.cha.kuthey are distantH7368HVqp3cp
מֶ֑/נִּימ֑/נימֶ/נִּימ/ניMe./nifrom/ meH4480AH9030HR+Sp1bs
וּ֝/מִ/פָּנַ֗/יו֝/מ/פנ֗/יוּ/מִ/פָּנַ/יו/מ/פנ/יu./mi./pa.Na/iand/ from/ face/ myH9002H9006H6440HH9020HC+R+Ncmpc+Sp1bs
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
חָ֥שְׂכוּח֥שכוחָשְׂכוּחשכוCha.se.khuthey have withheldH2820HVqp3cp
רֹֽק\׃רק\רֹֽק\׃רק\RokspittleH7536\H9016HNcmsa
  1. ja, zij onthouden Iemand te bespuwen is altijd een teken geweest van grote verachting. Vergelijk Num 12:14 ; Deu 25:9 ; Isa 50:6 ; Mat 26:67 .

11 Want Hij heeft mijn zeel losgemaakt, en mij bedrukt; daarom hebben zij den breidel voor mijn aangezicht afgeworpen.12345

Original Hebrew

כִּֽי\־כי\כִּֽי\־כי\ki-forH3588A\H9014HTc
יִתְרִ֣/ייתר֣/ייִתְרִ/ייתר/יyit.r/istring/ myH3499BH9020HNcmsc+Sp1bs
פִ֭תַּחפ֭תחפִתַּחפתחFi.tachhe has loosenedH6605AHVpp3ms
וַ/יְעַנֵּ֑/נִיו/יענ֑/ניוַ/יְעַנֵּ/נִיו/יענ/ניva/y.'a.Ne./niand/ he has afflicted/ meH9001H6031BH9030Hc+Vpw3ms+Sp1bs
וְ֝/רֶ֗סֶןו֝/ר֗סןוְ/רֶסֶןו/רסןve./Re.senand/ [the] halterH9002H7448HC+Ncmsa
מִ/פָּנַ֥/ימ/פנ֥/ימִ/פָּנַ/ימ/פנ/יmi./pa.Na/ifrom/ before/ meH9006H6440HH9020HR+Ncmpc+Sp1bs
שִׁלֵּֽחוּ\׃שלחו\שִׁלֵּֽחוּ\׃שלחו\shi.Le.chuthey have sent awayH7971G\H9016HVpp3cp
  1. Hij heeft Namelijk God. Zie boven, Job 3:20 . Alzo onder, vs.18, 20.
  2. zeel Dat is, mijn aanzien en autoriteit, waarmede ik de mijnen bedwongen en als in den toom gehouden heb, heeft Hij mij gans ontnomen.
  3. zij den Te weten, de bozen, die mij nu tegenvallen en de behoorlijke eer weigeren.
  4. breidel Door welken zij van mij in orde gehouden werden.
  5. voor mijn aangezicht Dat is, in mijn tegenwoordigheid. De zin is dat zij zich in het aanzien zelfs van Job ontbonden en onttrokken aan den plicht der eerbieding en gehoorzaamheid, die zij hem schuldig waren.

12 Ter rechterhand staat de jeugd op, stoten mijn voeten uit, en banen tegen mij hun verderfelijke wegen.1234

Original Hebrew

עַל\־על\עַל\־על\'al-onH5921A\H9014HR
יָמִין֮ימין֮יָמִיןימיןya.Min[the] right [side]H3225GHNcfsa
פִּרְחַ֪חפרח֪חפִּרְחַחפרחחpir.Chacha broodH6526HNcmsa
יָ֫ק֥וּמוּי֫ק֥ומויָקוּמוּיקומוya.Ku.muthey ariseH6965BHVqi3mp
רַגְלַ֥/ירגל֥/ירַגְלַ/ירגל/יrag.La/ifeet/ myH7272H9020HNcfdc+Sp1bs
שִׁלֵּ֑חוּשל֑חושִׁלֵּחוּשלחוshi.Le.chuthey have sent awayH7971GHVpp3cp
וַ/יָּסֹ֥לּוּו/יס֥לווַ/יָּסֹלּוּו/יסלוva/i.ya.So.luand/ they have piled upH9001H5549Hc+Vqw3mp
עָ֝לַ֗/יע֝ל֗/יעָלַ/יעל/י'a.La/ion/ meH5921AH9030HR+Sp1bs
אָרְח֥וֹתארח֥ותאָרְחוֹתארחות'a.re.Chot[the] paths ofH0734HNcfpc
אֵידָֽ/ם\׃איד/ם\אֵידָֽ/ם\׃איד/ם\'ei.Da/mdisaster/ theirH0343H9028\H9016HNcmsc+Sp3mp
  1. Ter rechterhand Dat is, daar hij de meeste sterkte had.
  2. jeugd op, Het woord heeft zijn oorsprong van spruiten en bloeien, betekenende de eerste groenende jeugd. Hij ziet op degenen, die hem in zijn lijden met de allermeeste onverstandigheid, felheid en heftigheid overvielen.
  3. stoten Te weten, om mij te doen struikelen en te gronde te storten.
  4. banen Dat is, zij hogen en maken den weg effen, dien zij ingaan en betreden willen om mij te verderven. Hebreeuws, paden huns verderfs.

13 Zij breken mijn pad af, zij bevorderen mijn ellende; zij hebben geen helper van doen.123

Original Hebrew

נָתְס֗וּנתס֗ונָתְסוּנתסוna.te.Suthey have torn downH5420HVqp3cp
נְֽתִיבָ֫תִ֥/ינתיב֫ת֥/ינְֽתִיבָתִ/ינתיבת/יne.ti.Va.T/ipathway/ myH5410BH9020HNcfsc+Sp1bs
לְ/הַוָּתִ֥/יל/הות֥/ילְ/הַוָּתִ/יל/הות/יle./ha.va.T/ito/ destruction/ myH9005H1942H9020HR+Ncfsc+Sp1bs
יֹעִ֑ילוּיע֑ילויֹעִילוּיעילוyo.'I.luthey benefitH3276HVhi3mp
לֹ֖אל֖אלֹאלאlo'notH3808HTn
עֹזֵ֣רעז֣רעֹזֵרעזר'o.Zera helperH5826HVqrmsa
לָֽ/מוֹ\׃ל/מו\לָֽ/מוֹ\׃ל/מו\la./mo[belongs] to/ themH9005H9038\H9016HR+Sp3mp
  1. Zij breken Dat is, den raad en de orde, die ik volgen moet, om mij in dit lijden wel te gedragen, beroeren zij zo met hun twistingen, dat ik niet weet wat ik voornemen, of spreken, of doen zal.
  2. zij bevorderen Dat is, zij vermeerderen haar, te weten met hun verkeerd oordeel, valse beschuldigingen en bittere lasteringen.
  3. geen helper Te weten, om hun kwaad voornemen tegen mij uit te voeren. Zij zijn daartoe mans genoeg van zichzelven.

14 Zij komen aan, als door een wijde breuk; onder de verwoesting rollen zij zich aan.12

Original Hebrew

כְּ/פֶ֣רֶץכ/פ֣רץכְּ/פֶרֶץכ/פרץke./Fe.retzlike/ a breachH9004H6556HR+Ncmsa
רָחָ֣ברח֣ברָחָברחבra.ChavwideH7342HHAamsa
יֶאֱתָ֑יוּיאת֑יויֶאֱתָיוּיאתיוye.'e.Ta.yuthey comeH0857HVqi3mp
תַּ֥חַתת֥חתתַּחַתתחתTa.chatunderH8478IHNcmsc
שֹׁ֝אָ֗הש֝א֗השֹׁאָהשאהSho.'AhdevastationH7722BHNcfsa
הִתְגַּלְגָּֽלוּ\׃התגלגלו\הִתְגַּלְגָּֽלוּ\׃התגלגלו\hit.gal.Ga.luthey have rolled themselvesH1556\H9016HVtp3cp
  1. Zij komen aan, Te weten, tegen mij. Het is een gelijkenis, genomen van de krijgslieden, die door de bres, die zij in den muur ener stad gemaakt hebben, met groot geweld en gedruis de inwoners pogen te overvallen.
  2. onder Dat is, onder mijn benden hebben zij gewoeld en gearbeid, om die meerder te maken en met dezelve mij te overstorten en te gronde te brengen.

15 Men is met verschrikkingen tegen mij gekeerd; elk een vervolgt als een wind mijn edele ziel, en mijn heil is als een wolk voorbijgegaan.1

Original Hebrew

הָהְפַּ֥ךְההפ֥ךהָהְפַּךְההפךha.he.Pakhit has been turnedH2015HVHp3ms
עָלַ֗/יעל֗/יעָלַ/יעל/י'a.La/ion/ meH5921AH9030HR+Sp1bs
בַּלָּ֫ה֥וֹתבל֫ה֥ותבַּלָּהוֹתבלהותba.La.Hotsudden terror<s>H1091HNcfpa
תִּרְדֹּ֣ףתרד֣ףתִּרְדֹּףתרדףtir.Dofit pursuesH7291HVqi3fs
כָּ֭/רוּחַכ֭/רוחכָּ/רוּחַכ/רוחKa./Ru.achlike the/ windH9004H7307HHRd+Ncfsa
נְדִבָתִ֑/ינדבת֑/ינְדִבָתִ/ינדבת/יne.di.va.T/idignity/ myH5082H9020HNcfsc+Sp1bs
וּ֝/כְ/עָ֗בו֝/כ/ע֗בוּ/כְ/עָבו/כ/עבu./khe./'Avand/ like/ a cloudH9002H9004H5645HC+R+Ncmsa
עָבְרָ֥העבר֥העָבְרָהעברה'a.ve.Rahit has passed awayH5674AHVqp3fs
יְשֻׁעָתִֽ/י\׃ישעת/י\יְשֻׁעָתִֽ/י\׃ישעת/י\ye.shu.'a.T/iprosperity/ myH3444H9020\H9016HNcfsc+Sp1bs
  1. edele ziel, Anders, vorstin, of milddadige, of vrijwillige, of voorname. Versta, de ziel, die de eer des mensen genoemd wordt, Gen 49:6 , en de enige, Psa 22:21 ; zie de aantekening.

16 Daarom stort zich nu mijn ziel in mij uit; de dagen des druks grijpen mij aan.12

Original Hebrew

וְ/עַתָּ֗הו/עת֗הוְ/עַתָּהו/עתהve./'a.Tahand/ nowH9002H6258HC+D
עָ֭לַ/יע֭ל/יעָלַ/יעל/י'A.la/ion/ meH5921AH9030HR+Sp1bs
תִּשְׁתַּפֵּ֣ךְתשתפ֣ךתִּשְׁתַּפֵּךְתשתפךtish.ta.Pekhit pours itself outH8210GHVti3fs
נַפְשִׁ֑/ינפש֑/ינַפְשִׁ/ינפש/יnaf.Sh/ilife/ myH5315GH9020HNcfsc+Sp1bs
יֹ֭אחֲז֣וּ/נִיי֭אחז֣ו/נייֹאחֲזוּ/נִייאחזו/ניyo.cha.Zu./nithey seize/ meH0270H9030HVqi3mp+Sp1bs
יְמֵי\־ימי\יְמֵי\־ימי\ye.mei-days ofH3117G\H9014HNcmpc
עֹֽנִי\׃עני\עֹֽנִי\׃עני\'O.niafflictionH6040\H9016HNcmsa
  1. stort zich Dat is, mijn leven gaat uit, versmelt in tranen en wordt verteerd door droefenis. Alzo Psa 42:5 .
  2. des druks Dat is, in welke mij druk en groot lijden overvallen; die elders ook genaamd worden dagen der benauwdheid, 2Ki 19:3 , der duisternis, boven, Job 15:23 , der bezoeking en verwoesting, Isa 10:3 , der bestraffing, Hos 5:9 .

17 Des nachts doorboort Hij mijn beenderen in mij, en mijn polsaderen rusten niet.12

Original Hebrew

לַ֗יְלָהל֗ילהלַיְלָהלילהLay.lahnightH3915HNcmsa
עֲ֭צָמַ/יע֭צמ/יעֲצָמַ/יעצמ/י'A.tza.ma/ibones/ myH6106GH9020HNcmpc+Sp1bs
נִקַּ֣רנק֣רנִקַּרנקרni.Karhe has piercedH5365HVpp3ms
מֵ/עָלָ֑/ימ/על֑/ימֵ/עָלָ/ימ/על/יme./'a.La/ifrom/ on <the>/ meH9006H5921AH9030HR+Rd+Sp1bs
וְ֝/עֹרְקַ֗/יו֝/ערק֗/יוְ/עֹרְקַ/יו/ערק/יve./'o.re.Ka/iand/ gnawing [pains]/ myH9002H6207H9030HC+Vqrmpc+Sp1bs
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
יִשְׁכָּבֽוּ/ן\׃ישכבו/ן\יִשְׁכָּבֽוּ/ן\׃ישכבו/ן\yish.ka.Vu/nthey rest/ !H7901HH9013\H9016HVqi3mp+Sn
  1. Hij mijn beenderen Namelijk, God, gelijk boven, vs.11, en in het volgende, te weten, omdat Hij hem ook des nachts, als anderen rusten, geen rust liet genieten door het geweld zijner ziekte, hetwelk indrong tot de sterkste en binnenste delen des lichaams. Vergelijk boven, Job 7:3 , Job 7:14 , en Job 17:12 .
  2. in mij, Hebreeuws, van boven mij; dat is, uit den hemel, vanwaar Hij zijn plagen op mij zendt.

18 Door de veelheid der kracht is mijn kleed veranderd; Hij omgordt mij als de kraag mijns roks.1234

Original Hebrew

בְּ/רָב\־ב/רב\בְּ/רָב\־ב/רב\be./rov-with/ greatness ofH9003H7227A\H9014HR+Ncmsc
כֹּ֭חַכ֭חכֹּחַכחKo.achstrengthH3581BHNcmsa
יִתְחַפֵּ֣שׂיתחפ֣שיִתְחַפֵּשׂיתחפשyit.cha.Pesit disguises itselfH2664HVti3ms
לְבוּשִׁ֑/ילבוש֑/ילְבוּשִׁ/ילבוש/יle.vu.Sh/iclothing/ myH3830H9020HNcmsc+Sp1bs
כְּ/פִ֖יכ/פ֖יכְּ/פִיכ/פיke./Filike/ [the] mouth ofH9004H6310HHR+Ncmsc
כֻתָּנְתִּ֣/יכתנת֣/יכֻתָּנְתִּ/יכתנת/יkhu.ta.ne.T/itunic/ myH3801H9020HNcfsc+Sp1bs
יַֽאַזְרֵֽ/נִי\׃יאזר/ני\יַֽאַזְרֵֽ/נִי\׃יאזר/ני\Ya.'az.Re./nihe girds about/ meH0247H9030\H9016HVqi3ms+Sp1bs
  1. de veelheid Te weten, die God tegen mij aanlegt om mijn lichaam met ongezondheid te ontstellen en te mismaken.
  2. veranderd; Te weten, door de vlekken van etter en bloed, vloeiende uit mijn gezwellen en verzweringen.
  3. Hij omgordt Namelijk, God.
  4. kraag Hebreeuws, de mond. De zin is, gelijk het opperste en het hol des roks, waardoor het hoofd gestoken wordt, alzo omgordt de Heere mijn lichaam met smarten.

19 Hij heeft mij in het slijk geworpen, en ik ben gelijk geworden als stof en as.12

Original Hebrew

הֹרָ֥/נִיהר֥/ניהֹרָ/נִיהר/ניho.Ra./nihe has thrown/ meH3384AH9030HVhp3ms+Sp1bs
לַ/חֹ֑מֶרל/ח֑מרלַ/חֹמֶרל/חמרla./Cho.merto the/ mudH9005H2563AHRd+Ncmsa
וָ֝/אֶתְמַשֵּׁ֗לו֝/אתמש֗לוָ/אֶתְמַשֵּׁלו/אתמשלva./'et.ma.Sheland/ I have become likeH9001H4911AHc+Vtw1cs
כֶּ/עָפָ֥רכ/עפ֥רכֶּ/עָפָרכ/עפרke./'a.Farlike <the>/ dustH9004H6083HRd+Ncmsa
וָ/אֵֽפֶר\׃ו/אפר\וָ/אֵֽפֶר\׃ו/אפר\va./'E.ferand/ ash[es]H9002H0665\H9016HC+Ncmsa
  1. slijk Dat is, in de uiterste versmaadheid. Het woord slijk is in gelijken zin genomen Psa 40:3 , en Psa 69:15 ; Mic 7:10 .
  2. aan stof Zie Gen 18:27 , en de aantekening.

20 Ik schrei tot U, maar Gij antwoordt mij niet; ik sta, maar Gij acht niet op mij.123

Original Hebrew

אֲשַׁוַּ֣עאשו֣עאֲשַׁוַּעאשוע'a.sha.Va'I cry for helpH7768HVpi1cs
אֵ֭לֶי/ךָא֭לי/ךאֵלֶי/ךָאלי/ך'E.lei./khato/ youH0413H9031HR+Sp2ms
וְ/לֹ֣או/ל֣אוְ/לֹאו/לאve./Lo'and/ notH9002H3808HC+Tn
תַעֲנֵ֑/נִיתענ֑/ניתַעֲנֵ/נִיתענ/ניta.'a.Ne./niyou answer/ meH6030BH9030HVqi2ms+Sp1bs
עָ֝מַ֗דְתִּיע֝מ֗דתיעָמַדְתִּיעמדתי'a.Mad.tiI have stoodH5975GHVqp1cs
וַ/תִּתְבֹּ֥נֶןו/תתב֥נןוַ/תִּתְבֹּנֶןו/תתבנןva./tit.Bo.nenand/ you have considered carefullyH9001H0995Hc+Vtw2ms
בִּֽ/י\׃ב/י\בִּֽ/י\׃ב/י\B/i<in>/ meH9003H9030\H9016HR+Sp1bs
  1. U, Namelijk, o God.
  2. sta, Te weten, verwachtende uw hulp, of U biddende.
  3. maar Gij acht Anders, en Gij merkt op mij, te weten, zonder barmhartigheid, gelijk in vs.21.

21 Gij zijt veranderd in een wrede tegen mij; door de sterkte Uwer hand wederstaat Gij mij hatelijk.12

Original Hebrew

תֵּהָפֵ֣ךְתהפ֣ךתֵּהָפֵךְתהפךte.ha.Fekhyou change yourselfH2015HVNi2ms
לְ/אַכְזָ֣רל/אכז֣רלְ/אַכְזָרל/אכזרle./'akh.Zarinto/ [one] cruelH9005H0393HR+Aamsa
לִ֑/יל֑/ילִ/יל/יL/ito/ meH9005H9030HR+Sp1bs
בְּ/עֹ֖צֶםב/ע֖צםבְּ/עֹצֶםב/עצםbe./'O.tzemwith/ [the] might ofH9003H6108HR+Ncmsc
יָדְ/ךָ֣יד/ך֣יָדְ/ךָיד/ךya.de./Khahand/ yourH3027HH9021HNcbsc+Sp2ms
תִשְׂטְמֵֽ/נִי\׃תשטמ/ני\תִשְׂטְמֵֽ/נִי\׃תשטמ/ני\tis.te.Me./niyou are hostile to/ meH7852H9030\H9016HVqi2ms+Sp1bs
  1. veranderd Tegen uw natuur en gewoonte.
  2. wederstaat Vergelijk boven, Job 13:24 , en Job 16:9 ; Jer 30:14 .

22 Gij heft mij op in den wind; Gij doet mij daarop rijden, en Gij versmelt mij het wezen.12

Original Hebrew

תִּשָּׂאֵ֣/נִיתשא֣/ניתִּשָּׂאֵ/נִיתשא/ניti.sa.'E./niyou lift up/ meH5375GH9030HVqi2ms+Sp1bs
אֶל\־אל\אֶל\־אל\'el-toH0413\H9014HR
ר֭וּחַר֭וחרוּחַרוחRu.ach[the] windH7307HHNcfsa
תַּרְכִּיבֵ֑/נִיתרכיב֑/ניתַּרְכִּיבֵ/נִיתרכיב/ניtar.ki.Ve./niyou make ride/ meH7392H9030HVhi2ms+Sp1bs
וּ֝/תְמֹגְגֵ֗/נִיו֝/תמגג֗/ניוּ/תְמֹגְגֵ/נִיו/תמגג/ניu./te.mo.ge.Ge./niand/ you dissolve/ meH9002H4127H9030HC+Vpu2ms+Sp1bs
תּוּשִׁיָּֽה\׃תושיה\תּוּשִׁיָּֽה\׃תושיה\te.shu.vehsuccessH8454\H9016HNcfsa
  1. heft Dat is, slingert mij naar lijf en ziel, door uw gramschap, gelijk stro en stoppel door een geweldigen wind opgeheven, verstrooid en overeen gerold worden.
  2. het wezen Dat is, mijn leven en krachten. Zie van het Hebreeuwse woord boven, Job 5:12 .

23 Want ik weet, dat Gij mij ter dood brengen zult, en tot het huis der samenkomst aller levenden.12

Original Hebrew

כִּֽי\־כי\כִּֽי\־כי\ki-forH3588A\H9014HTc
יָ֭דַעְתִּיי֭דעתייָדַעְתִּיידעתיYa.da'.tiI knowH3045HVqp1cs
מָ֣וֶתמ֣ותמָוֶתמותMa.vetdeathH4194HNcmsa
תְּשִׁיבֵ֑/נִיתשיב֑/ניתְּשִׁיבֵ/נִיתשיב/ניte.shi.Ve./niyou will bring/ meH7725GH9030HVhi2ms+Sp1bs
וּ/בֵ֖יתו/ב֖יתוּ/בֵיתו/ביתu./Veitand/ a house ofH9002H1004BHC+Ncmsc
מוֹעֵ֣דמוע֣דמוֹעֵדמועדmo.'Edappointed meetingH4150GHNcmsa
לְ/כָל\־ל/כל\לְ/כָל\־ל/כל\le./kholfor/ everyH9005H3605\H9014HR+Ncmsa
חָֽי\׃חי\חָֽי\׃חי\Chailiving [thing]H2416A\H9016HAamsa
  1. huis der samenkomst Dat is, tot het graf, of de plaats, die den doden lichamen tot den dag der verrijzenis van God bestemd is. Anders, het huis der bestemming; dat is, het bestemde huis.
  2. aller levenden Te weten, mensen. Alzo Psa 143:2 .

24 Maar Hij zal tot den aardhoop de hand niet uitsteken; is er bij henlieden geschrei in zijn verdrukking?12345

Original Hebrew

אַ֣ךְא֣ךאַךְאך'akhsurelyH0389HD
לֹא\־לא\לֹא\־לא\lo'-notH3808\H9014HTn
בְ֭/עִיב֭/עיבְ/עִיב/עיVe./'ion/ a heap of ruinsH9003H5856HR+Ncmsa
יִשְׁלַח\־ישלח\יִשְׁלַח\־ישלח\yish.lach-anyone stretches outH7971K\H9014HVqi3ms
יָ֑די֑דיָדידYada handH3027GHNcbsa
אִם\־אם\אִם\־אם\'im-orH0518I\H9014HTc
בְּ֝/פִיד֗/וֹב֝/פיד֗/ובְּ/פִיד/וֹב/פיד/וbe./fi.D/oin/ disaster/ hisH9003H6365H9023HR+Ncmsc+Sp3ms
לָ/הֶ֥ןל/ה֥ןלָ/הֶןל/הןla./Hento/ themH9005H9039HR+Sp3fp
שֽׁוּעַ\׃שוע\שֽׁוּעַ\׃שוע\Shu.a'a cry for helpH7769\H9016HNcmsa
  1. Hij zal Namelijk, God.
  2. tot een aardhoop Dat is, tot degenen, die in de aarde begraven liggen.
  3. niet uitsteken; Te weten, om die daaronder liggen hier nog naar het lichaam te plagen. Hij wil zeggen dat het lijden dezes tijds eindigt met den lichamelijken dood, en dat hij dienvolgens met dien ontslagen zou zijn van het tegenwoordig verdriet. Vergelijk boven, Job 7:21 , en Job 14:21 .
  4. henlieden Te weten, bij de dode lichamen, die in de graven liggen.
  5. zijn verdrukking Dat is, waarmede God die verdrukt heeft, te weten als Hij door den dood de lichamen derzelven te gronde geworpen heeft. Is dan [wil Job zeggen] in de lichamen, die in het graf verbroken liggen, nog enige geschrei vanwege het lijden, dat zij daar nog zouden hebben? Hij verstaat: Neen; gelijk de ervaring leert.

25 Weende ik niet over hem, die harde dagen had? Was mijn ziel niet beangst over den nooddruftige?12

Original Hebrew

אִם\־אם\אִם\־אם\'im-<if>?H0518H\H9014HTc
לֹ֣אל֣אלֹאלאlo'notH3808HTn
בָ֭כִיתִיב֭כיתיבָכִיתִיבכיתיVa.khi.tidid I weepH1058HVqp1cs
לִ/קְשֵׁה\־ל/קשה\לִ/קְשֵׁה\־ל/קשה\li/k.sheh-for/ [the] hard ofH9005H7186\H9014HR+Aamsc
י֑וֹםי֑וםיוֹםיוםYomdayH3117GHNcmsa
עָֽגְמָ֥העגמ֥העָֽגְמָהעגמה'a.ge.Mahwas it grieved?H5701HVqp3fs
נַ֝פְשִׁ֗/ינ֝פש֗/ינַפְשִׁ/ינפש/יnaf.Sh/iself/ myH5315GH9020HNcfsc+Sp1bs
לָ/אֶבְיֽוֹן\׃ל/אביון\לָ/אֶבְיֽוֹן\׃ל/אביון\la./'ev.Yonfor the/ needy [person]H9005H0034\H9016HRd+Aamsa
  1. Weende Deze vraag verzekert sterkelijk dat hij zulks gedaan had. Of het is een soort van eedzweren, waarin de straf, die hij wenste, verzwegen wordt, indien hij het gemelde niet gedaan had; maar dewijl hij het gedaan had, verklaart hij aldus dat het te verwonderen was dat niemand met hem medelijden had.
  2. over hem, Hebreeuws, over den harde van dagen.

26 Nochtans toen ik het goede verwachtte, zo kwam het kwade; toen ik hoopte naar het licht, zo kwam de donkerheid.12

Original Hebrew

כִּ֤יכ֤יכִּיכיkiifH3588AHTc
ט֣וֹבט֣ובטוֹבטובTovgoodH2896BHAamsa
קִ֭וִּיתִיק֭ויתיקִוִּיתִיקויתיKi.vi.tiI waited forH6960AHVpp1cs
וַ/יָּ֣בֹאו/י֣באוַ/יָּבֹאו/יבאva/i.Ya.vo'and/ it cameH9001H0935GHc+Vqw3ms
רָ֑ער֑ערָערעRa'evilH7451BHAamsa
וַֽ/אֲיַחֲלָ֥הו/איחל֥הוַֽ/אֲיַחֲלָהו/איחלהva./'a.ya.cha.Lahand/ I waitedH9002H3176HHC+Vpc1cs
לְ֝/א֗וֹרל֝/א֗ורלְ/אוֹרל/אורle./'orfor/ lightH9005H0216HR+Ncfsa
וַ/יָּ֥בֹאו/י֥באוַ/יָּבֹאו/יבאva/i.Ya.vo'and/ it cameH9001H0935GHc+Vqw3ms
אֹֽפֶל\׃אפל\אֹֽפֶל\׃אפל\'O.feldarknessH0652\H9016HNcmsa
  1. licht, Dat is, voorspoed en welvaren; zie boven, Job 18:5 .
  2. donkerheid Dat is, tegenspoed en kwalijk varen. Zie Gen 15:12 .

27 Mijn ingewand ziedt, en is niet stil; de dagen der verdrukking zijn mij voorgekomen.12

Original Hebrew

מֵעַ֖/ימע֖/ימֵעַ/ימע/יme.'A/iinward parts/ myH4578H9020HNcmpc+Sp1bs
רֻתְּח֥וּרתח֥ורֻתְּחוּרתחוru.te.Chuthey have been made to boilH7570HVPp3cp
וְ/לֹא\־ו/לא\וְ/לֹא\־ו/לא\ve./lo'-and/ notH9002H3808\H9014HC+Tn
דָ֗מּוּד֗מודָמּוּדמוDa.muthey have been stillH1826AHVqp3cp
קִדְּמֻ֥/נִיקדמ֥/ניקִדְּמֻ/נִיקדמ/ניki.de.Mu./nithey have confronted/ meH6923H9030HVpp3cp+Sp1bs
יְמֵי\־ימי\יְמֵי\־ימי\ye.mei-days ofH3117G\H9014HNcmpc
עֹֽנִי\׃עני\עֹֽנִי\׃עני\'O.niafflictionH6040\H9016HNcmsa
  1. ziedt, Dat is, is door de grootheid mijns lijdens en mijner ziekte zo ontsteld en beroerd, gelijk of het water ware, dat over een groot vuur zeer ziedt en opwelt.
  2. mij voorgekomen Dat is, buiten mijn verwachting mij overkomen en als overvallen, hopende dat ik naar mijn vroomheid nog een deel des goeden levens hier te genieten had.

28 Ik ga zwart daarheen, niet van de zon; opstaande schreeuw ik in de gemeente.123

Original Hebrew

קֹדֵ֣רקד֣רקֹדֵרקדרko.Derbeing darkH6937HVqrmsa
הִ֭לַּכְתִּיה֭לכתיהִלַּכְתִּיהלכתיHi.lakh.tiI have gone aboutH1980IHVpp1cs
בְּ/לֹ֣אב/ל֣אבְּ/לֹאב/לאbe./Lo'with/ notH9003H3808HR+Tn
חַמָּ֑החמ֑החַמָּהחמהcha.MahsunH2535HNcfsa
קַ֖מְתִּיק֖מתיקַמְתִּיקמתיKam.tiI have stoodH6965IHVqp1cs
בַ/קָּהָ֣לב/קה֣לבַ/קָּהָלב/קהלva./ka.Halin the/ assemblyH9003H6951HRd+Ncmsa
אֲשַׁוֵּֽעַ\׃אשוע\אֲשַׁוֵּֽעַ\׃אשוע\'a.sha.Ve.a'I cry out for helpH7768\H9016HVpi1cs
  1. niet van de zon; Maar door de zwaarheid mijner ziekte en het geweld mijns lijdens, dat mij verteert en uitput.
  2. schreeuw ik Dat is, geef ik een klagelijk geluid, komende uit het gevoel van de smarten mijner ziekte.
  3. in de gemeente Dat is, in de bijeenkomst van eerlijke lieden, waar men zich wat pleegt in te houden om der eerbaarheid wil.

29 Ik ben den draken een broeder geworden, en een metgezel der jonge struisen.12

Original Hebrew

אָ֭חא֭חאָחאח'acha brotherH0251GHNcmsa
הָיִ֣יתִיהי֣יתיהָיִיתִיהייתיha.Yi.tiI have becomeH1961HVqp1cs
לְ/תַנִּ֑יםל/תנ֑יםלְ/תַנִּיםל/תניםle./ta.Nimof/ jackalsH9005H8577AHR+Ncmpa
וְ֝/רֵ֗עַו֝/ר֗עוְ/רֵעַו/רעve./Re.a'and/ a companionH9002H7453HC+Ncmsa
לִ/בְנ֥וֹתל/בנ֥ותלִ/בְנוֹתל/בנותli/v.Notof/ daughters ofH9005H1323GHR+Ncfpc
יַעֲנָֽה\׃יענה\יַעֲנָֽה\׃יענה\ya.'a.Nahan ostrichH3284\H9016HNcfsa
  1. Ik ben den draken De zin is dat hij met deze beesten te vergelijken was, ten aanzien van het droevig geschrei, hetwelk hij maakte; want dezen beesten is een ijselijk gehuil toegeschreven; Mic 1:8 . De woorden broeder en metgezel betekenen hier een, die met iets ten zekeren aanzien te vergelijken is. Zie Gen 49:5 , en Pro 18:9 , en de aantekening.
  2. jonge struisen Hebreeuws, dochteren der struisen. Alzo Lev 11:16 . Vergelijk Lev 1:14 .

30 Mijn huid is zwart geworden over mij, en mijn gebeente is ontstoken van dorrigheid.123

Original Hebrew

ע֭וֹרִ/יע֭ור/יעוֹרִ/יעור/יo.r/iskin/ myH5785H9020HNcmsc+Sp1bs
שָׁחַ֣רשח֣רשָׁחַרשחרsha.Charit has become blackH7835HVqp3ms
מֵ/עָלָ֑/ימ/על֑/ימֵ/עָלָ/ימ/על/יme./'a.La/ifrom/ on <the>/ meH9006H5921AH9030HR+Rd+Sp1bs
וְ/עַצְמִ/י\־ו/עצמ/י\וְ/עַצְמִ/י\־ו/עצמ/י\ve./'atz.m/i-and/ bone/ myH9002H6106GH9020\H9014HC+Ncfsc+Sp1bs
חָ֝֗רָהח֝֗רהחָרָהחרהCha.rahit has burnedH2787HVqp3fs
מִנִּי\־מני\מִנִּי\־מני\mi.ni-fromH4480A\H9014HR
חֹֽרֶב\׃חרב\חֹֽרֶב\׃חרב\Cho.revheatH2721A\H9016HNcmsa
  1. zwart geworden Zie boven, vs.28.
  2. gebeente Dat is, mijn lichaam en deszelfs inwendigste krachten.
  3. dorheid Zie boven, Job 21:24 , het woord merg.

31 Hierom is mijn harp tot een rouwklage geworden, en mijn orgel tot een stem der wenenden.1

Original Hebrew

וַ/יְהִ֣יו/יה֣יוַ/יְהִיו/יהיva/y.Hiand/ it has becomeH9001H1961Hc+Vqw3ms
לְ֭/אֵבֶלל֭/אבללְ/אֵבֶלל/אבלLe./'e.vel<into>/ mourningH9005H0060HR+Ncmsa
כִּנֹּרִ֑/יכנר֑/יכִּנֹּרִ/יכנר/יki.no.R/iharp/ myH3658H9020HNcmsc+Sp1bs
וְ֝/עֻגָבִ֗/יו֝/עגב֗/יוְ/עֻגָבִ/יו/עגב/יve./'u.ga.V/iand/ flute/ myH9002H5748H9020HC+Ncmsc+Sp1bs
לְ/ק֣וֹלל/ק֣וללְ/קוֹלל/קולle./Kol<into>/ [the] sound ofH9005H6963AHR+Ncmsc
בֹּכִֽים\׃בכים\בֹּכִֽים\׃בכים\bo.KhimweepersH1058\H9016HVqrmpa
  1. mijn harp Dat is, mijne vreugde is veranderd in droefheid en weeklagen, door de zwaarheid mijner ellende.