Chapter 2
1 Toen nu Jezus geboren was te Bethlehem, gelegen in Judea, in de dagen van den koning Herodes, ziet, enige wijzen van het Oosten zijn te Jeruzalem aangekomen. 1234
γεννηθέντοςgennēthentoshaving been bornG1080V-APP-GSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ἸουδαίαςIoudaiasof JudeaG2449N-GSF-L ἡμέραιςhēmerais[the] daysG2250N-DPF ἩρῴδουHērōdouof HerodG2264GN-GSM-P βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἀπὸapofrom [the]G0575PREP ἀνατολῶνanatolōneastG0395N-GPF παρεγένοντοparegenontoarrivedG3854V-2ADI-3P ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L - in Judea Dit wordt hier bij gedaan, omdat er nog een ander Bethlehem was, gelegen in den stam van Zebulon, of neder-Galilea. Zie Jos 19:15 .
- Heródes Deze was Herodus de Grote, toegenaamd Ascalonita, een Idumeër, de eerste vreemde koning.
- wijzen Grieks: magi. Zo werden bij de Perzen en Meden genaamd de geleerden in allerlei wetenschappen, en voornamelijk in den loop des hemels. Die wel bij hen in groot aanzien waren; maar dat zij koningen zouden geweest zijn, is niet gelooflijk, gelijk hunne benamingen en al de omstandigheden uitwijzen.
- oosten Deze worden gezegd van het oosten gekomen te zijn, omdat deze landen oostwaarts van Judea gelegen waren.
2 Zeggende: Waar is de geboren Koning der Joden? want wij hebben gezien Zijn ster in het Oosten, en zijn gekomen om Hem te aanbidden.
λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τεχθεὶςtechtheishaving been bornG5088V-APP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T Ἰουδαίων;IoudaiōnJews?G2453N-GPM-PG εἴδομενeidomenWe sawG1492HV-2AAI-1P ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF ἤλθομενēlthomenare comeG2064V-2AAI-1P προσκυνῆσαιproskunēsaito worshipG4352V-AAN 3 De koning Herodes nu, dit gehoord hebbende, werd ontroerd, en geheel Jeruzalem, met hem.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἐταράχθηetarachthēhe was troubledG5015V-API-3S ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-NSF-L αὐτοῦ,autouhim,G0846P-GSM 4 En bijeenvergaderd hebbende al de overpriesters en Schriftgeleerden des volks, vraagde van hen, waar de Christus zou geboren worden. 123
συναγαγὼνsunagagōnhaving gathered togetherG4863V-2AAP-NSM πάνταςpantasallG3956A-APM ἀρχιερεῖςarchiereischief priestsG0749N-APM γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-APM ἐπυνθάνετοepunthanetohe was inquiringG4441V-INI-3S χριστὸςchristosChristG5547N-NSM-T γεννᾶται.gennataiis born.G1080V-PPI-3S - overpriesters Deze waren de hoofden van de ordeningen der priesters, uit Eleazars en Ithamars geslacht, en waren vier en twintig in getal, 1Ch 24:4 , en 2Ch 36:14 , van welken alleen de hogepriester het opperhoofd was.
- schriftgeleerden des volks, Anders, wetgeleerden, gelijk blijkt uit de vergelijking Mat 22:25 met Mar 12:28 . Hun ambt was de Schriften van Mozes en der profeten het volk uit te leggen. Zie Ezra 7:6 en Mat 13:52 . Uit dezen en de overpriesters tezamen bestond de hoogste kerkelijke vergadering der Joden.
- vraagde Dat is, vernam.
5 En zij zeiden tot hem: Te Bethlehem, in Judea gelegen; want alzo is geschreven door den profeet:
εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L Ἰουδαίας.Ioudaiasof Judea.G2449N-GSF-L γέγραπταιgegraptaiit has been writtenG1125V-RPI-3S προφήτου·prophētouprophet:G4396N-GSM 6 En gij Bethlehem, gij land Juda! zijt geenszins de minste onder de vorsten van Juda; want uit u zal de Leidsman voortkomen, Die Mijn volk Israël weiden zal. 123
σὺsuyou yourselfG4771P-2NS βηθλέεμbēthleemBethlehemG0965N-VSF-L Ἰούδα,Ioudaof Judah,G2448N-GSM-L οὐδαμῶςoudamōsby no meansG3760ADV-N ἐλαχίστηelachistēleastG1646A-NSF ἡγεμόσινhēgemosinrulersG2232N-DPM Ἰούδα·Ioudaof Judah;G2448N-GSM-L ἐξελεύσεταιexeleusetaiwill go forthG1831V-FDI-3S ἡγούμενοςhēgoumenos[One] leadingG2233V-PNP-NSM ποιμανεῖpoimaneiwill shepherdG4165V-FAI-3S Ἰσραήλ.¶IsraēlIsrael.’G2474N-ASM-L - geenszins Het woord geenszins staat bij Mic 5:1 niet, maar wordt uit de zin daarbij gedaan. Want hoewel Bethlehem in grootte onder de kleinste steden was, nochthans was het niet het minste in waarde en achting, omdat David daaruit was gesproten, Joh 7:42 , en Christus daaruit zou voortkomen. En daarom lezen sommigen in den grondtekst bij Mic zijt gij de minste? Doch zie hiervan breder de aantekening op Mic 5:1 .
- vorsten Dat is, oversten over duizend, Mic 5:1 .
- mijn volk Israël weiden zal Dat is, de gemeente der gelovigen, welke Hij met zijn Woord en Geest regeren zal, als een hemels koning. Zie Rom 9:6 , en Gal 6:16 .
7 Toen heeft Herodes de wijzen heimelijk geroepen, en vernam naarstiglijk van hen den tijd, wanneer de ster verschenen was;
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P λάθρᾳlathrasecretlyG2977ADV καλέσαςkalesashaving calledG2564GV-AAP-NSM μάγουςmagousMagiG3097N-APM ἠκρίβωσενēkribōseninquired exactlyG0198V-AAI-3S χρόνονchronontimeG5550N-ASM φαινομένουphainomenouappearingG5316V-PEP-GSM ἀστέρος,asterosstar,G0792N-GSM 8 En hen naar Bethlehem zendende, zeide: Reist heen, en onderzoekt naarstiglijk naar dat Kindeken, en als gij Het zult gevonden hebben, boodschapt het mij, opdat ik ook kome en Datzelve aanbidde.
πέμψαςpempsashaving sentG3992V-AAP-NSM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-ASF-L εἶπεν·eipenhe said;G2036V-2AAI-3S πορευθέντεςporeuthentesHaving goneG4198V-AOP-NPM ἐξετάσατεexetasatedo searchG1833V-AAM-2P ἀκριβῶςakribōscarefullyG0199ADV παιδίου.paidiouChild.G3813N-GSN εὕρητε,heurēteYou may have found [Him],G2147V-2AAS-2P ἀπαγγείλατέapangeilatedo bring word backG0518V-AAM-2P ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ κἀγὼkagōI myself alsoG1473P-1NS + G2532 ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM προσκυνήσωproskunēsōmay worshipG4352V-AAS-1S 9 En zij, den koning gehoord hebbende, zijn heengereisd; en ziet, de ster, die zij in het oosten gezien hadden, ging hun voor , totdat zij kwam en stond boven de plaats, waar het Kindeken was. 1
ἀκούσαντεςakousanteshaving heardG0191V-AAP-NPM βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἐπορεύθησαν.eporeuthēsanthey went away.G4198V-AOI-3P εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF προῆγενproēgenwas going beforeG4254V-IAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἐλθὼνelthōnhaving arrivedG2064V-2AAP-NSM ἐστάθηestathēit was stoodG2476V-API-3S παιδίον.paidionChild.G3813N-NSN - ging hun voor Hieruit blijkt dat zij geen gewone ster des hemels geweest is, maar een bijzonder geschapen licht, gelijk de vuurkolom was, die de kinderen Israëls door de woestijn leidde.
10 Als zij nu de ster zagen, verheugden zij zich met zeer grote vreugde.
ἰδόντεςidontesHaving seenG1492HV-2AAP-NPM ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἐχάρησανecharēsanthey rejoiced [with]G5463V-2AOI-3P μεγάληνmegalēngreatG3173A-ASF σφόδρα,sphodraexceedingly,G4970ADV 11 En in het huis gekomen zijnde, vonden zij het Kindeken met Maria, Zijn moeder, en nedervallende hebben zij Hetzelve aangebeden; en hun schatten opengedaan hebbende, brachten zij Hem geschenken: goud en wierook, en mirre. 12
ἐλθόντεςelthonteshaving comeG2064V-2AAP-NPM εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητρὸςmētrosmotherG3384N-GSF αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM πεσόντεςpesonteshaving fallen downG4098V-2AAP-NPM προσεκύνησανprosekunēsanthey worshipedG4352V-AAI-3P ἀνοίξαντεςanoixanteshaving openedG0455V-AAP-NPM θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM προσήνεγκανprosēnegkanthey offeredG4374V-AAI-3P δῶρα,dōragifts,G1435N-APN χρυσὸνchrusongoldG5557N-ASM λίβανονlibanonfrankincenseG3030N-ASM σμύρναν.smurnanmyrrh.G4666N-ASF - vonden Anders, zagen.
- goud en wierook en mirre Dit waren de kostelijkste dingen, die in hun land gevonden werden.
12 En door Goddelijke openbaring vermaand zijnde in den droom, dat zij niet zouden wederkeren tot Herodes, vertrokken zij door een anderen weg weder naar hun land.
χρηματισθέντεςchrēmatisthenteshaving been divinely warnedG5537V-APP-NPM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνακάμψαιanakampsaito returnG0344V-AAN Ἡρῴδην,HērōdēnHerod,G2264GN-ASM-P ἄλληςallēsanotherG0243A-GSF ἀνεχώρησανanechōrēsanthey withdrewG0402V-AAI-3P χώρανchōrancountryG5561N-ASF αὐτῶν.¶autōnof them.G0846P-GPM 13 Toen zij nu vertrokken waren, ziet, de engel des Heeren verschijnt Jozef in den droom, zeggende: Sta op, en neem tot u het Kindeken en Zijn moeder, en vlied in Egypte, en wees aldaar, totdat ik het u zeggen zal; want Herodes zal het Kindeken zoeken, om Hetzelve te doden.
ἈναχωρησάντωνAnachōrēsantōnWhen were withdrawingG0402V-AAP-GPM ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM φεῦγεpheugedo fleeG5343V-PAM-2S ΑἴγυπτονAiguptonEgyptG0125N-ASF-L ἴσθιisthido remainG1510V-PAM-2S εἴπωeipōI may tellG2036V-2AAS-1S μέλλειmelleiis aboutG3195V-PAI-3S ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ζητεῖνzēteinis to seekG2212V-PAN παιδίονpaidionChildG3813N-ASN ἀπολέσαιapolesaito destroyG0622V-AAN 14 Hij dan opgestaan zijnde, nam het Kindeken en Zijn moeder tot zich in den nacht, en vertrok naar Egypte;
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM νυκτὸςnuktosby nightG3571N-GSF ἀνεχώρησενanechōrēsenwithdrewG0402V-AAI-3S Αἴγυπτον,AiguptonEgypt,G0125N-ASF-L 15 En was aldaar tot den dood van Herodes; opdat vervuld zou worden hetgeen van den Heere gesproken is door den profeet, zeggende: Uit Egypte heb Ik Mijn Zoon geroepen. 1
ἦνēnhe was remainingG1510V-IAI-3S τελευτῆςteleutēsdeathG5054N-GSF Ἡρῴδου,Hērōdouof Herod,G2264GN-GSM-P πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM ΑἰγύπτουAiguptouof EgyptG0125N-GSF-L ἐκάλεσαekalesaI calledG2564GV-AAI-1S μου.¶mouof mine.G3165P-1GS - Uit Egypte Hoewel deze plaats, Hos 11:1 , van de verlossong des volks Israëls uit Egypte ook verstaan wordt, nochtans moest hetzelve mede in Christus, als het hoofd van dit volk vervuld worden.
16 Als Herodes zag, dat hij van de wijzen bedrogen was, toen werd hij zeer toornig, en enigen afgezonden hebbende, heeft omgebracht al de kinderen, die binnen Bethlehem, en in al deszelfs landpalen waren, van twee jaren oud en daaronder, naar den tijd, dien hij van de wijzen naarstiglijk onderzocht had. 12
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἰδὼνidōnhaving seenG1492HV-2AAP-NSM ἐνεπαίχθηenepaichthēhe had been outwittedG1702V-API-3S ἐθυμώθηethumōthēwas enragedG2373V-API-3S λίαν,lianintensely,G3029ADV ἀποστείλαςaposteilashaving sent forthG0649V-AAP-NSM ἀνεῖλενaneilenhe executedG0337V-2AAI-3S πάνταςpantasallG3956A-APM παῖδαςpaidasboysG3816N-APM τοὺςtousthat [were]G3588T-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ὁρίοιςhorioisvicinityG3725N-DPN αὐτῆςautēsof itG0846P-GSF διετοῦςdietoustwo years oldG1332A-GSM κατωτέρωkatōterōunderG6053ADV κατὰkataaccording toG2596PREP χρόνονchronontimeG5550N-ASM ἠκρίβωσενēkribōsenhe had ascertainedG0198V-AAI-3S μάγων.¶magōnMagi.G3097N-GPM - bedrogen Grieks: bespot; namelijk naar zijn mening. Want eigenlijk hebben de wijzen hem noch bedrogen noch bespot.
- omgebracht al de kinderen Deze schrikkelijke kindermoord wordt ook door Macrobio, een heidens schrijver, verhaald, Saturnal.lib.2, cap.4.
17 Toen is vervuld geworden, hetgeen gesproken is door den profeet Jeremia, zeggende: 1
ἐπληρώθηeplērōthēwas fulfilledG4137V-API-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN ἸερεμίουIeremiouJeremiahG2408N-GSM-P προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM - door den profeet Sommige Griekse boeken hebben hier ook deze woorden: van den Heere.
18 Een stem is in Rama gehoord, geklag, geween en veel gekerm; Rachel beweende haar kinderen, en wilde niet vertroost wezen, omdat zij niet zijn! 12
ῬαμὰRhamaRamahG4471N-DSF-L ἠκούσθη,ēkousthēwas heard,G0191V-API-3S θρῆνοςthrēnoslamentationG2355N-NSM κλαυθμὸςklauthmosweepingG2805N-NSM ὀδυρμὸςodurmosmourningG3602N-NSM πολύς,polusgreat,G4183A-NSM ῬαχὴλRhachēlRachelG4478N-NSF-P κλαίουσαklaiousaweeping [for]G2799V-PAP-NSF τέκναteknachildrenG5043N-APN αὐτῆς,autēsof her,G0846P-GSF ἤθελενēthelenwas willingG2309V-IAI-3S παρακληθῆναιparaklēthēnaito be comfortedG3870V-APN εἰσίν.¶eisinthey are.G1510V-PAI-3P - in Rama Zie hiervan de uitlegging Jer 31:15 .
- Rachel Dewijl Rachel daaromtrent begraven was, Gen 35:19 , zo worden alhier door haar verstaan de moeders van Bethlehem en daaromtrent.
19 Toen Herodes nu gestorven was, ziet, de engel des Heeren verschijnt Jozef in den droom, in Egypte.
ΤελευτήσαντοςTeleutēsantosWhen was dyingG5053V-AAP-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P ΑἰγύπτῳAiguptōEgyptG0125N-DSF-L 20 Zeggende: Sta op, neem het Kindeken en Zijn moeder tot u, en trek in het land Israëls; want zij zijn gestorven, die de ziel van het Kindeken zochten. 1
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM πορεύουporeuoudo goG4198V-PNM-2S Ἰσραήλ·Israēlof Israel;G2474N-GSM-L τεθνήκασινtethnēkasinthey have diedG2348V-RAI-3P ζητοῦντεςzētountesseekingG2212V-PAP-NPM παιδίου.¶paidiouChild.G3813N-GSN - de ziel Dat is, leven. Zie Exo 4:19 , dat is, die naar zijn leven stonden om dat te benemen. Anderszins wordt deze wijze van spreken ook in het goede genomen, Pro 29:10 .
21 Hij dan, opgestaan zijnde, heeft tot zich genomen het Kindeken en Zijn moeder, en is gekomen in het land Israëls.
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM εἰσῆλθενeisēlthenenteredG1525V-2AAI-3S Ἰσραήλ.¶Israēlof Israel.G2474N-GSM-L 22 Maar als hij hoorde, dat Archelaüs in Judea koning was, in de plaats van zijn vader Herodes, vreesde hij daarheen te gaan; maar door Goddelijke openbaring vermaand in den droom, is hij vertrokken in de delen van Galilea.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM ἈρχέλαοςArchelaosArchelausG0745N-NSM-P βασιλεύειbasileueirulesG0936V-PAI-3S ἸουδαίαςIoudaiasJudeaG2449N-GSF-L ἀντὶantiin place ofG0473PREP πατρὸςpatrosfatherG3962N-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἐφοβήθηephobēthēhe was afraidG5399V-AOI-3S ἀπελθεῖν.apeltheinto go.G0565V-2AAN χρηματισθεὶςchrēmatistheishaving been divinely warnedG5537V-APP-NSM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνεχώρησενanechōrēsenhe withdrewG0402V-AAI-3S μέρηmerēdistrictG3313N-APN Γαλιλαίας,Galilaiasof Galilee,G1056GN-GSF-L 23 En daar gekomen zijnde, nam hij zijn woonplaats in de stad, genaamd Nazareth; opdat vervuld zou worden, wat door de profeten gezegd is, dat Hij Nazarener zal geheten worden. 1
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM κατῴκησενkatōkēsenhe dweltG2730V-AAI-3S πόλινpolina cityG4172N-ASF λεγομένηνlegomenēnbeing namedG3004HV-PPP-ASF Ναζαρέτ,NazaretNazareth,G3478N-ASF-L ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφητῶνprophētōnprophetsG4396N-GPM ΝαζωραῖοςNazōraiosA NazareneG3480N-NSM-LG κληθήσεται.¶klēthēsetaiHe will be called.G2564GV-FPI-3S - dat Hij Nazarener zal geheten worden Dit ziet of op de plaats Jdg 13:5 , Jdg 13:7 , waar Simson als een voorbeeld van Christus gezegd wordt: Hij zal een nazireër, dat is verloofde Gods, zijn; of, hetwelk het waarschijnlijkst is, Isa 11:1 , en Isa 60:21 , waar Christus netzer, dat is, een spruit genaamd wordt, van welk woord de stad Nazareth haar naam heeft. God heeft gewild dat Christus, bij gelegenheid van deze zijn woonplaats Nazarenus zou genaamd worden, als een spruit, die uit zijn plaats voor zijn Vader opwast, Isa 53:2 ; Jer 23:5 , en Isa 33:15 ; Zec 6:12 .