Chapter 9
1 Non sum liber? Non sum Apostolus? Nonne Christum Iesum Dominum nostrum vidi? Nonne opus meum vos estis in Domino?
εἰμὶeimiI amG1510V-PAI-1S ἐλεύθερος;eleutherosfree?G1658A-NSM εἰμὶeimiI amG1510V-PAI-1S ἀπόστολος;apostolosan apostleG0652N-NSM οὐχὶouchiSurelyG3780PRT-N ἸησοῦνIēsounJesusG2424GN-ASM-P ΧριστὸνChristonChristG5547N-ASM-T ἑόρακα;he'orakahave I seen?G3708V-RAI-1S ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP κυρίῳ;kuriō[the] Lord?G2962GN-DSM-T 2 Et si aliis non sum Apostolus, sed tamen vobis sum: nam signaculum Apostolatus mei vos estis in Domino.
ἄλλοιςalloisto othersG0243A-DPM εἰμὶeimiI amG1510V-PAI-1S ἀπόστολος,apostolosan apostle,G0652N-NSM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP εἰμι·eimiI am;G1510V-PAI-1S σφραγίςsphragissealG4973N-NSF ἀποστολῆςapostolēsapostleshipG0651N-GSF ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP κυρίῳ.kuriō[the] Lord.G2962GN-DSM-T 3 mea defensio apud eos, qui me interrogant, hæc est:
ἀπολογίαapologiadefenseG0627N-NSF τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM ἐμὲememe myselfG1473P-1AS ἀνακρίνουσίνanakrinousinexaminingG0350V-PAP-DPM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S αὕτη·hautēthis:G3778D-NSF 4 Numquid non habemus potestatem manducandi, et bibendi?
ἔχομενechomenwe haveG2192V-PAI-1P ἐξουσίανexousian[the] rightG1849N-ASF φαγεῖνphageinto eatG5315V-AAN πεῖν;peinto drink?G4095V-2AAN 5 Numquid non habemus potestatem mulierem sororem circumducendi sicut et ceteri Apostoli, et fratres Domini, et Cephas?
ἔχομενechomenwe haveG2192V-PAI-1P ἐξουσίανexousianauthorityG1849N-ASF ἀδελφὴνadelphēna sisterG0079N-ASF γυναῖκαgunaikaa wifeG1135HN-ASF περιάγεινperiageinto take aboutG4013V-PAN λοιποὶloipoiotherG3062A-NPM ἀπόστολοιapostoloiapostlesG0652N-NPM ἀδελφοὶadelphoibrothersG0080N-NPM Κηφᾶς;KēphasCephas?G2786N-NSM-P 6 Aut ego solus, et Barnabas, non habemus potestatem hoc operandi?
ΒαρναβᾶςBarnabasBarnabasG0921GN-NSM-P ἔχομενechomenhaveG2192V-PAI-1P ἐξουσίανexousianpermissionG1849N-ASF ἐργάζεσθαι;ergazesthaito work?G2038V-PNN 7 Quis militat suis stipendiis umquam? Quis plantat vineam, et de fructu eius non edit? Quis pascit gregem, et de lacte gregis non manducat?
στρατεύεταιstrateuetaiserves as a soldierG4754V-PMI-3S ἰδίοιςidioisat [his] ownG2398A-DPN ὀψωνίοιςopsōnioisexpenseG3800N-DPN ποτέ;poteat any time?G4218PRT φυτεύειphuteueiplantsG5452V-PAI-3S ἀμπελῶναampelōnaa vineyardG0290N-ASM καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM αὐτοῦautouof itG0846P-GSM ἐσθίει;esthieidoes eat?G2068V-PAI-3S ποιμαίνειpoimaineishepherdsG4165V-PAI-3S ποίμνηνpoimnēna flockG4167N-ASF γάλακτοςgalaktosmilkG1051N-GSN ποίμνηςpoimnēsflockG4167N-GSF ἐσθίει;esthieidoes drink?G2068V-PAI-3S 8 Numquid secundum hominem hæc dico? An et lex hæc non dicit?
κατὰkataaccording toG2596PREP ἄνθρωπονanthrōponmanG0444N-ASM ταῦταtautathese thingsG3778D-APN λαλῶ;lalōdo I speak?G2980V-PAI-1S ταῦταtautathese thingsG3778D-APN λέγει;legeisays?G3004GV-PAI-3S 9 Scriptum est enim in lege Moysi: Non alligabis os bovi trituranti. Numquid de bobus cura est Deo?
ΜωϋσέωςMōuseōsof MosesG3475N-GSM-P γέγραπται·gegraptaiit has been written:G1125V-RPI-3S κημώσειςkēmōseisyou will muzzleG5392V-FAI-2S ἀλοῶντα.aloōntatreading out grain.G0248V-PAP-ASM μέλειmeleiis there careG3199V-PAI-3S θεῷ;theōwith God?G2316N-DSM-T 10 An propter nos utique hoc dicit? Nam propter nos scripta sunt. quoniam debet in spe qui arat, arare: et qui triturat, in spe fructus percipiendi.
δι᾽di᾽because ofG1223PREP πάντωςpantōsentirelyG3843ADV λέγει;legeiis He speaking?G3004GV-PAI-3S δι᾽di᾽For sake ofG1223PREP ἐγράφηegraphēit was writtenG1125V-2API-3S ὀφείλειopheileioughtG3784V-PAI-3S ἐλπίδιelpidihopeG1680N-DSF ἀροτριῶνarotriōnplowingG0722V-PAP-NSM ἀροτριᾶν,arotrianto plow,G0722V-PAN ἀλοῶνaloōnthreshingG0248V-PAP-NSM ἐλπίδοςelpidoshopeG1680N-GSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐλπίδιelpidihopeG1680N-DSF τοῦtou[that he]G3588T-GSN μετέχειν.metecheinis to partake.G3348V-PAN 11 Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si nos carnalia vestra metamus?
ἡμεῖςhēmeiswe ourselvesG3165P-1NP ὑμῖνhuminamong youG4771P-2DP πνευματικὰpneumatikaspiritual thingsG4152A-APN ἐσπείραμεν,espeiramensowed,G4687V-AAI-1P μέγαmega[is it] a great thingG3173A-NSN ἡμεῖςhēmeiswe ourselvesG3165P-1NP ὑμῶνhumōnfrom youG4771P-2GP σαρκικὰsarkikamaterial thingsG4559A-APN θερίσομεν;therisomenwill reap?G2325V-FAI-1P 12 Si alii potestatis vestræ participes sunt, quare non potius nos? Sed non usi sumus hac potestate: sed omnia sustinemus, ne quod offendiculum demus Evangelio Christi.
ἄλλοιalloiothersG0243A-NPM ὑμῶνhumōnover youG4771P-2GP ἐξουσίαςexousiasauthorityG1849N-GSF μετέχουσιν,metechousinpartake,G3348V-PAI-3P ἡμεῖς;hēmeiswe ourselves?G3165P-1NP ἐχρησάμεθαechrēsamethawe did useG5530V-ADI-1P ἐξουσίᾳexousiarightG1849N-DSF ταύτῃ,tautēthis,G3778D-DSF πάνταpantaall thingsG3956A-APN στέγομενstegomenwe bearG4722V-PAI-1P ἐγκοπὴνegkopēnhindranceG1464N-ASF δῶμενdōmenwe may placeG1325V-2AAS-1P εὐαγγελίῳeuangeliōgospelG2098N-DSN Χριστοῦ.¶Christouof Christ.G5547N-GSM-T 13 Nescitis quoniam qui in sacrario operantur, quæ de sacrario sunt, edunt: et qui altari deserviunt, cum altari participant?
οἴδατεoidateyou knowG6063V-RAI-2P ἱερὰhi'erasacred [things]G2413A-APN ἐργαζόμενοιergazomenoiworkingG2038V-PNP-NPM τὰtathe [things]G3588T-APN ἱεροῦhi'eroutempleG2411N-GSN ἐσθίουσιν;esthiousineat?G2068V-PAI-3P θυσιαστηρίῳthusiastēriōaltarG2379N-DSN παρεδρεύοντεςparedreuontesattendingG4332V-PAP-NPM θυσιαστηρίῳthusiastēriōaltarG2379N-DSN συμμερίζονται;summerizontaipartake?G4829V-PNI-3P 14 Ita et Dominus ordinavit iis, qui Evangelium annunciant, de Evangelio vivere.
διέταξενdietaxenhas prescribedG1299V-AAI-3S τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM εὐαγγέλιονeuangeliongospelG2098N-ASN καταγγέλλουσινkatangellousinproclaimingG2605V-PAP-DPM εὐαγγελίουeuangeliougospelG2098N-GSN ζῆν.zēnto live.G2198V-PAN 15 Ego autem nullo horum usus sum. Non autem scripsi hæc ut ita fiant in me: bonum est enim mihi magis mori, quam ut gloriam meam quis evacuet.
κέχρημαιkechrēmaihave usedG5530V-RNI-1S οὐδενὶoudeninot anyG3762A-DSM τούτων·toutōnof these;G3778D-GPN ἔγραψαegrapsahave I writtenG1125V-2AAI-1S ταῦταtautathese thingsG3778D-APN γένηταιgenētaiit may becomeG1096V-2ADS-3S ἐμοί·emoime myself;G1473P-1DS ἀποθανεῖνapothaneinto dieG0599V-2AAN καύχημάkauchēmaboastingG2745N-ASN οὐδεὶςoudeisno [one]G3762A-NSM κενώσει.kenōseiwill make void.G2758V-FAI-3S 16 Nam si evangelizavero, non est mihi gloria: necessitas enim mihi incumbit: væ enim mihi est, si non evangelizavero.
εὐαγγελίζωμαι,euangelizōmaiI shall evangelise,G2097V-PMS-1S ἔστινestinthere isG1510V-PAI-3S καύχημα·kauchēmaboasting;G2745N-NSN ἀνάγκηanagkēnecessityG0318N-NSF ἐπίκειται·epikeitaiis laid upon;G1945V-PNI-3S ἐστινestinbeG1510V-PAI-3S εὐαγγελίσωμαι.euangelisōmaiI shall evangelise.G2097V-AMS-1S 17 Si enim volens hoc ago, mercedem habeo: si autem invitus, dispensatio mihi credita est.
ἑκὼνhekōnwillinglyG1635A-NSM πράσσω,prassōI do,G4238V-PAI-1S μισθὸνmisthona rewardG3408N-ASM ἔχω·echōI have;G2192V-PAI-1S ἄκων,akōnunwillingly,G0210A-NSM οἰκονομίανoikonomiana stewardshipG3622N-ASF πεπίστευμαι.pepisteumaiI have been entrusted with.G4100V-RPI-1S 18 Quæ est ergo merces mea? Ut Evangelium prædicans, sine sumptu ponam Evangelium, ut non abutar potestate mea in Evangelio.
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S μισθός;misthosreward?G3408N-NSM εὐαγγελιζόμενοςeuangelizomenosin evangelisingG2097V-PMP-NSM ἀδάπανονadapanonfree of chargeG0077A-ASN θήσωthēsōI may offerG5087V-AAS-1S εὐαγγέλιονeuangeliongospelG2098N-ASN ΧριστοῦChristouChristG5547N-GSM-T καταχρήσασθαιkatachrēsasthaito use upG2710V-ADN ἐξουσίᾳexousiarightG1849N-DSF εὐαγγελίῳ.¶euangeliōgospel.G2098N-DSN 19 Nam cum liber essem ex omnibus, omnium me servum feci, ut plures lucrifacerem.
ἘλεύθεροςEleutherosFreeG1658A-NSM πάντωνpantōnallG3956A-GPM πᾶσινpasinto allG3956A-DPM ἐμαυτὸνemautonmyselfG1473F-1ASM ἐδούλωσαedoulōsaI became servantG1402V-AAI-1S πλείοναςpleionasmoreG4119A-APM-C κερδήσω·kerdēsōI may gain;G2770V-AAS-1S 20 Et factus sum Iudæis tamquam Iudæus, ut Iudæos lucrarer.
ἐγενόμηνegenomēnI becameG1096V-2ADI-1S ἸουδαίοιςIoudaioisJewsG2453N-DPM-PG ἸουδαῖοςIoudaiosa JewG2453N-NSM-PG ἸουδαίουςIoudaiousJewsG2453N-APM-PG κερδήσω·kerdēsōI may win;G2770V-AAS-1S τοῖςtoisTo thoseG3588T-DPM νόμονnomon[the] LawG3551N-ASM νόμον,nomon[the] lawG3551N-ASM αὐτὸςautosmyselfG0846P-NSM νόμον,nomon[the] lawG3551N-ASM νόμονnomon[the] lawG3551N-ASM κερδήσω·kerdēsōI may win;G2770V-AAS-1S 21 iis qui sub lege sunt, quasi sub lege essem (cum ipse non essem sub lege) ut eos, qui sub lege erant, lucrifacerem. iis, qui sine lege erant, tamquam sine lege essem (cum sine lege Dei non essem: sed in lege essem Christi) ut lucrifacerem eos, qui sine lege erant.
τοῖςtoisTo thoseG3588T-DPM ἀνόμοιςanomoisoutside [the] LawG0459A-DPM ἄνομος,anomosoutside [the] Law —G0459A-NSM ἄνομοςanomosoutside [the] lawG0459A-NSM θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T ἔννομοςennomosunder [the] lawG1772A-NSM Χριστοῦ,Christouof Christ —G5547N-GSM-T κερδάνωkerdanōI may winG2770V-AAS-1S ἀνόμους.anomousoutside [the] Law.G0459A-APM 22 Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem. Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos.
ἐγενόμηνegenomēnI becameG1096V-2ADI-1S ἀσθενέσινasthenesinweakG0772GA-DPM ἀσθενὴςasthenēsweakG0772GA-NSM ἀσθενεῖςastheneisweakG0772GA-APM κερδήσω·kerdēsōI may win;G2770V-AAS-1S τοῖςtoisThe [things]G3588T-DPM πᾶσινpasinto allG3956A-DPM γέγοναgegonaI have becomeG1096V-2RAI-1S πάντωςpantōsby all meansG3843ADV σώσω.sōsōI may save.G4982V-AAS-1S 23 Omnia autem facio propter Evangelium: ut particeps eius efficiar.
πάνταpantaAll [things]G3956A-APN διὰdiaon account ofG1223PREP εὐαγγέλιονeuangeliongospelG2098N-ASN συγκοινωνὸςsugkoinōnosa fellow partakerG4791N-NSM αὐτοῦautouwith itG0846P-GSN γένωμαι.¶genōmaiI may become.G1096V-2ADS-1S 24 Nescitis quod ii, qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium? Sic currite ut comprehendatis.
οἴδατεoidateyou knowG6063V-RAI-2P σταδίῳstadiōa race courseG4712N-DSN τρέχοντεςtrechontesrunningG5143V-PAP-NPM πάντεςpantesallG3956A-NPM τρέχουσιν,trechousinrun,G5143V-PAI-3P λαμβάνειlambaneireceivesG2983V-PAI-3S βραβεῖον;brabeionprize?G1017N-ASN τρέχετεtrechetedo runG5143V-PAM-2P καταλάβητε.katalabēteyou may grasp [it].G2638V-2AAS-2P 25 Omnis autem, qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet, et illi quidem ut corruptibilem coronam accipiant: nos autem incorruptam.
ἀγωνιζόμενοςagōnizomenosis strivingG0075V-PNP-NSM πάνταpantain all thingsG3956A-APN ἐγκρατεύεται·egkrateuetaicontrols himself;G1467V-PNI-3S ἐκεῖνοιekeinoitheyG1565D-NPM φθαρτὸνphthartona perishableG5349A-ASM στέφανονstephanoncrownG4735N-ASM λάβωσιν,labōsinthey may receive,G2983V-2AAS-3P ἡμεῖςhēmeiswe ourselvesG3165P-1NP ἄφθαρτον.aphthartonan imperishable.G0862A-ASM 26 Ego igitur sic curro, non quasi in incertum: sic pugno, non quasi aerem verberans:
τοίνυνtoinunthereforeG5106CONJ τρέχωtrechōrunG5143V-PAI-1S ἀδήλως,adēlōsuncertainly,G0084ADV πυκτεύωpukteuōI fightG4438V-PAI-1S ἀέραaera[the] airG0109N-ASM δέρων·derōnbeating;G1194V-PAP-NSM 27 sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo: ne forte cum aliis prædicaverim, ipse reprobus efficiar.
ὑπωπιάζωhupōpiazōI batterG5299V-PAI-1S δουλαγωγῶ,doulagōgōbring [it] into servitude,G1396V-PAI-1S ἄλλοιςalloisto othersG0243A-DPM κηρύξαςkēruxashaving preachedG2784V-AAP-NSM αὐτὸςautosmyselfG0846P-NSM ἀδόκιμοςadokimosdisqualifiedG0096A-NSM γένωμαι.¶genōmaiI may be.G1096V-2ADS-1S