reltext

Chapter 16

1 Mi rekomendas al vi nian fratinon Febe, kiu estas diakonino de la eklezio en Kenkrea;

Original Greek

ΣυνίστημιSunistēmiI commendG4921V-PAI-1S
δὲdenowG1161CONJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ΦοίβηνPhoibēnPhoebeG5402N-ASF-P
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἀδελφὴνadelphēnsisterG0079N-ASF
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
οὖσανousanbeingG1510V-PAP-ASF
καὶkaialsoG2532CONJ
διάκονονdiakonona servantG1249N-ASF
τῆςtēsof theG3588T-GSF
ἐκκλησίαςekklēsiaschurchG1577N-GSF
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
ἐνeninG1722PREP
Κεγχρεαῖς,KegchreaisCenchrea,G2747N-DPF-L

2 por ke vi akceptu ŝin en la Sinjoro, kiel konvenas al sanktuloj, kaj ke vi helpu ŝin, en ĉiuj aferoj, pri kiuj ŝi bezonos vin; ĉar ŝi ankaŭ estis helpantino de multaj, kaj de mi mem.

Original Greek

ἵναinathatG2443CONJ
αὐτὴνautēnherG0846P-ASF
προσδέξησθεprosdexēstheyou may receiveG4327V-ADS-2P
ἐνenin [the]G1722PREP
κυρίῳkuriōLordG2962GN-DSM-T
ἀξίωςaxiōsworthilyG0516ADV
τῶνtōn<the>G3588T-GPM
ἁγίωνhagiōnof the saintsG0040HA-GPM
καὶkaiandG2532CONJ
παραστῆτεparastēteyou may assistG3936V-2AAS-2P
αὐτῇautēaherG0846P-DSF
ἐνeninG1722PREP
ᾧhōwhateverG3739R-DSN
ἂνanmaybeG0302PRT
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
χρῄζῃchrēzēshe may needG5535V-PAS-3S
πράγματι·pragmatimatter;G4229N-DSN
καὶkaiAlsoG2532CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
αὐτὴautēsheG0846P-NSF
προστάτιςprostatisa patronessG4368N-NSF
πολλῶνpollōnof manyG4183A-GPM
ἐγενήθηegenēthēhas beenG1096V-2AOI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἐμοῦemouof meG1473S-1SGSN
αὐτοῦ.¶autoumyself.G0846P-GSM

3 Salutu Priskilan kaj Akvilan, miajn kunlaborantojn en Kristo Jesuo,

Original Greek

ἈσπάσασθεAspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ΠρίσκανPriskanPriscaG4251N-ASF-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἈκύλανAkulanAquilaG0207N-ASM-P
τοὺςtoustheG3588T-APM
συνεργούςsunergousfellow workersG4904A-APM
μουmouof mineG3165P-1GS
ἐνeninG1722PREP
ΧριστῷChristōChristG5547N-DSM-T
Ἰησοῦ,IēsouJesus —G2424GN-DSM-P

4 kiuj pro mia vivo riskis siajn kolojn; ilin dankas ne nur mi, sed ankaŭ ĉiuj eklezioj de la nacianoj;

Original Greek

οἵτινεςoitineswhoG3748R-NPM
ὑπὲρhuperforG5228PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
ψυχῆςpsuchēslifeG5590HN-GSF
μουmouof mineG3165P-1GS
τὸνtonfor itG3588T-DSF
ἑαυτῶνhe'autōntheir ownG1438F-3GPM
τράχηλονtrachēlonneckG5137N-ASM
ὑπέθηκαν,hupethēkanlaid down,G5294V-AAI-3P
οἷςhoiswhomG3739R-DPM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐγὼegōI myselfG1473P-1NS
μόνοςmonosonlyG3441A-NSM
εὐχαριστῶeucharistōthankG2168V-PAI-1S
ἀλλὰallabutG0235CONJ
καὶkaialsoG2532CONJ
πᾶσαιpasaiallG3956A-NPF
αἱhaitheG3588T-NPF
ἐκκλησίαιekklēsiaichurchesG1577N-NPF
τῶνtōnof theG3588T-GPN
ἐθνῶνethnōnGentiles —G1484N-GPN

5 kaj salutu la eklezion en ilia domo. Salutu mian amatan Epajneton, kiu estas la unuaaĵo de Azio por Kristo.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
κατ᾽kat᾽atG2596PREP
οἶκονoikonhouseG3624GN-ASM
αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM
ἐκκλησίαν.¶ekklēsianchurch.G1577N-ASF
ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ἘπαίνετονEpainetonEpenetusG1866N-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
ἀγαπητόνagapētonbelovedG0027A-ASM
μου,mouof mine,G3165P-1GS
ὅςhoswhoG3739R-NSM
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ἀπαρχὴaparchēa firstfruitG0536N-NSF
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
ἈσίαςAsiasof AsiaG0773N-GSF-L
εἰςeisforG1519PREP
Χριστόν.¶ChristonChrist.G5547N-ASM-T

6 Salutu Marian, kiu multe laboris por vi.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
Μαρίαν,MarianMary,G3137MN-ASF-P
ἥτιςhētiswhoG3748R-NSF
πολλὰpollamuchG4183A-APN
ἐκοπίασενekopiasentoiledG2872V-AAI-3S
εἰςeisforG1519PREP
ὑμᾶς.¶humasyou.G4771P-2AP

7 Salutu Andronikon kaj Junion, miajn parencojn kaj miajn kunkaptitojn, kiuj estas konataj inter la apostoloj, kaj ankaŭ estis en Kristo antaŭ ol mi.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ἈνδρόνικονAndronikonAndronicusG0408N-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἸουνίανIounianJuniaG2458N-ASF-P
τοὺςtoustheG3588T-APM
συγγενεῖςsungeneiskinsmenG4773A-APM
μουmouof mineG3165P-1GS
καὶkaiandG2532CONJ
συναιχμαλώτουςsunaichmalōtousfellow prisonersG4869N-APM
μου,mouwith me,G3165P-1GS
οἵτινέςoitineswhoG3748R-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
ἐπίσημοιepisēmoiof noteG1978A-NPM
ἐνenamongG1722PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPM
ἀποστόλοις,apostoloisapostles,G0652N-DPM
οἳhoiwhoG3739R-NPM
καὶkaialsoG2532CONJ
πρὸprobeforeG4253PREP
ἐμοῦemoumeG1473S-1SGSN
γέγονανgegonanwereG1096V-2RAI-3P
ἐνeninG1722PREP
Χριστῷ.¶ChristōChrist.G5547N-DSM-T

8 Salutu Ampliason, mian amaton en la Sinjoro.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ἈμπλιᾶτονAmpliatonAmpliatusG0291N-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
ἀγαπητόνagapētonbelovedG0027A-ASM
μουmouof mineG3165P-1GS
ἐνenin [the]G1722PREP
κυρίῳ.¶kuriōLord.G2962GN-DSM-T

9 Salutu Urbanon, nian kunlaboranton por Kristo, kaj mian amatan Staĥison.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ΟὐρβανὸνOurbanonUrbanusG3773N-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
συνεργὸνsunergonfellow workerG4904A-ASM
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
ἐνeninG1722PREP
ΧριστῷChristōChristG5547N-DSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
ΣτάχυνStachunStachysG4720N-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
ἀγαπητόνagapētonbelovedG0027A-ASM
μου.¶mouof mine.G3165P-1GS

10 Salutu Apeleson, la aprobitan en Kristo. Salutu tiujn, kiuj estas ĉe Aristobulo.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ἈπελλῆνApellēnApellesG0559N-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
δόκιμονdokimonapprovedG1384A-ASM
ἐνeninG1722PREP
Χριστῷ.¶ChristōChrist.G5547N-DSM-T
ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
τοὺςtousthoseG3588T-APM
ἐκekofG1537PREP
τῶνtōnthe [household]G3588T-GPM
Ἀριστοβούλου.¶Aristoboulouof Aristobulus.G0711N-GSM-P

11 Salutu mian parencon Herodion. Salutu tiujn ĉe Narkiso, kiuj estas en la Sinjoro.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ἩρῳδίωναHērōdiōnaHerodionG2267N-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
συγγενῆνsungenēnkinsmanG4773A-ASM
μου.¶mouof mine.G3165P-1GS
ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
τοὺςtousthoseG3588T-APM
ἐκekofG1537PREP
τῶνtōnthe [household]G3588T-GPM
ΝαρκίσσουNarkissouof NarcissusG3488N-GSM-P
τοὺςtouswhoG3588T-APM
ὄνταςontasare beingG1510V-PAP-APM
ἐνenin [the]G1722PREP
κυρίῳ.¶kuriōLord.G2962GN-DSM-T

12 Salutu Trifajnan kaj Trifosan, kiuj laboras en la Sinjoro. Salutu Persison, la virinon amatan, kiu multe laboris en la Sinjoro.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ΤρύφαινανTruphainanTryphenaG5170N-ASF-P
καὶkaiandG2532CONJ
ΤρυφῶσανTruphōsanTryphosaG5173N-ASF-P
τὰςtasthoseG3588T-APF
κοπιώσαςkopiōsastoilingG2872V-PAP-APF
ἐνenin [the]G1722PREP
κυρίῳ.kuriōLord.G2962GN-DSM-T
ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ΠερσίδαPersidaPersisG4069N-ASF-P
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἀγαπητήν,agapētēnbeloved,G0027A-ASF
ἥτιςhētiswhoG3748R-NSF
πολλὰpollamuchG4183A-APN
ἐκοπίασενekopiasentoiledG2872V-AAI-3S
ἐνenin [the]G1722PREP
κυρίῳ.¶kuriōLord.G2962GN-DSM-T

13 Salutu Rufon, elektitan de la Sinjoro, kaj lian kaj mian patrinon.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ῬοῦφονRhouphonRufusG4504HN-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
ἐκλεκτὸνeklektonchosenG1588A-ASM
ἐνenin [the]G1722PREP
κυρίῳkuriōLordG2962GN-DSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
μητέραmēteramotherG3384N-ASF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐμοῦ.¶emouof me.G1473S-1SGSN

14 Salutu Asinkriton, Flegonon, Hermeson, Patrobason, Hermason, kaj la fratojn ĉe ili.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
Ἀσύγκριτον,AsugkritonAsyncritus,G0799N-ASM-P
Φλέγοντα,PhlegontaPhlegon,G5393N-ASM-P
Ἑρμῆν,HermēnHermesG2060HN-ASM-T
Πατροβᾶν,PatrobanPatrobas,G3969N-ASM-P
ἙρμᾶνHermanHermasG2057N-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
τοὺςtoustheG3588T-APM
σὺνsunwithG4862PREP
αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM
ἀδελφούς.¶adelphousbrothers.G0080N-APM

15 Salutu Filologon kaj Julian, Nereon kaj lian fratinon, kaj Olimpason, kaj ĉiujn sanktulojn kun ili.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ΦιλόλογονPhilologonPhilologusG5378N-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
Ἰουλίαν,IoulianJulia,G2456N-ASF-P
ΝηρέαNēreaNereusG3517N-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἀδελφὴνadelphēnsisterG0079N-ASF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὈλυμπᾶνOlumpanOlympasG3652N-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
τοὺςtoustheG3588T-APM
σὺνsunwithG4862PREP
αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM
πάνταςpantasallG3956A-APM
ἁγίους.¶hagioussaints.G0040HA-APM

16 Salutu unu la alian per sankta kiso. Ĉiuj eklezioj de Kristo vin salutas.

Original Greek

ἀσπάσασθεaspasasthedo greetG0782V-ADM-2P
ἀλλήλουςallēlousone anotherG0240C-APM
ἐνenwithG1722PREP
φιλήματιphilēmatia kissG5370N-DSN
ἁγίῳ.¶hagiōholy.G0040GA-DSN
ἀσπάζονταιaspazontaiGreetG0782V-PNI-3P
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
αἱhaitheG3588T-NPF
ἐκκλησίαιekklēsiaichurchesG1577N-NPF
πᾶσαιpasaiallG3956A-NPF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
Χριστοῦ.¶Christouof Christ.G5547N-GSM-T

17 Nun mi vin petas, fratoj, observi tiujn, kiuj kaŭzas la malkonsentojn kaj ofendojn kontraŭ la instruado, kiun vi lernis; kaj forturni vin de ili.

Original Greek

ΠαρακαλῶParakalōI exhortG3870V-PAI-1S
δὲdenowG1161CONJ
ὑμᾶς,humasyou,G4771P-2AP
ἀδελφοί,adelphoibrothers,G0080N-VPM
σκοπεῖνskopeinto watch out forG4648V-PAN
τοὺςtousthoseG3588T-APM
τὰςtas<the>G3588T-APF
διχοστασίαςdichostasiasdivisionsG1370N-APF
καὶkaiandG2532CONJ
τὰta<the>G3588T-APN
σκάνδαλαskandalaobstaclesG4625N-APN
παρὰparacontrary toG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
διδαχὴνdidachēnteachingG1322N-ASF
ἣνhēnthatG3739R-ASF
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
ἐμάθετεemathetehave learnedG3129V-2AAI-2P
ποιοῦνταςpoiountascausingG4160GV-PAP-APM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐκκλίνετεekklinetedo turn awayG1578V-PAM-2P
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτῶν.autōnthem.G0846P-GPM

18 Ĉar tiaj homoj servas ne al nia Sinjoro Kristo, sed al sia ventro; kaj per siaj belaj kaj flataj vortoj ili trompas la korojn de la naivuloj.

Original Greek

οἱhoi<the>G3588T-NPM
γὰρgarForG1063CONJ
τοιοῦτοιtoioutoisuchG5108D-NPM
τῷtōtheG3588T-DSM
κυρίῳkuriōLordG2962GN-DSM-T
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
ἸησοῦIēsouJesusG2424GN-DSM-P
ΧριστῷChristōChristG5547N-DSM-T
οὐounotG3756PRT-N
δουλεύουσινdouleuousinserveG1398V-PAI-3P
ἀλλὰallabutG0235CONJ
τῇtēatheG3588T-DSF
ἑαυτῶνhe'autōntheir ownG1438F-3GPM
κοιλίᾳ,koiliabelly,G2836N-DSF
καὶkaiandG2532CONJ
διὰdiathroughG1223PREP
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
χρηστολογίαςchrēstologiassmooth talkG5542N-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
εὐλογίαςeulogiasflatteryG2129N-GSF
ἐξαπατῶσινexapatōsinthey deceiveG1818V-PAI-3P
τὰςtastheG3588T-APF
καρδίαςkardiasheartsG2588N-APF
τῶνtōnof theG3588T-GPM
ἀκάκων.akakōnnaive.G0172A-GPM

19 Ĉar via obeemeco estas sciigita al ĉiuj homoj. Tial mi ĝojas pro vi; sed mi deziras, ke vi estu saĝaj rilate la bonon kaj malkleraj rilate la malbonon.

Original Greek

ἡhēTheG3588T-NSF
γὰρgarforG1063CONJ
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ὑπακοὴhupakoēobedienceG5218N-NSF
εἰςeistoG1519PREP
πάνταςpantasallG3956A-APM
ἀφίκετο·aphiketohas reached;G0864V-2ADI-3S
τὸto<the>G3588T-ASN
ἐφ᾽eph᾽OverG1909PREP
ὑμῖνhuminyouG4771P-2DP
οὖνounthereforeG3767CONJ
χαίρω.chairōI rejoice.G5463V-PAI-1S
θέλωthelōI wishG2309V-PAI-1S
δὲdehoweverG1161CONJ
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
σοφοὺςsophouswiseG4680A-APM
μὲνmenindeedG3303PRT
εἶναιeinaito beG1511V-PAN
εἰςeistoG1519PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
ἀγαθὸνagathongoodG0018A-ASN
ἀκεραίουςakeraiousinnocentG0185A-APM
δὲdehoweverG1161CONJ
εἰςeistoG1519PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
κακόν.kakonevil.G2556GA-ASN

20 Kaj la Dio de paco baldaŭ subpremos Satanon sub viaj piedoj. La graco de nia Sinjoro Jesuo Kristo estu kun vi.

Original Greek

ὁhoTheG3588T-NSM
δὲdenowG1161CONJ
θεὸςtheosGodG2316N-NSM-T
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
εἰρήνηςeirēnēsof peaceG1515N-GSF
συντρίψειsuntripseiwill crushG4937V-FAI-3S
τὸνton<the>G3588T-ASM
σατανᾶνsatananSatanG4567N-ASM-T
ὑπὸhupounderG5259HPREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
πόδαςpodasfeetG4228N-APM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ἐνenwithG1722PREP
τάχει.tacheispeed.G5034N-DSN
ἡhēTheG3588T-NSF
χάριςcharisgraceG5485N-NSF
τοῦtouof theG3588T-GSM
κυρίουkuriouLordG2962GN-GSM-T
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
ἸησοῦIēsouJesusG2424GN-GSM-P
ΧριστοῦChristouChristG5547N-GSM-T
μεθ᾽meth᾽[be] withG3326PREP
ὑμῶν.¶humōnyou.G4771P-2GP

21 Salutas vin Timoteo, mia kunlaboranto, kaj Lucio kaj Jason kaj Sosipatro, miaj parencoj.

Original Greek

ἈσπάζεταιAspazetaiGreetsG0782V-PNI-3S
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
ΤιμόθεοςTimotheosTimothyG5095N-NSM-P
ὁhotheG3588T-NSM
συνεργόςsunergosfellow workerG4904A-NSM
μουmouof mineG3165P-1GS
καὶkaialsoG2532CONJ
ΛούκιοςLoukiosLuciusG3066N-NSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἸάσωνIasōnJasonG2394N-NSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ΣωσίπατροςSōsipatrosSosipaterG4989N-NSM-P
οἱhoitheG3588T-NPM
συγγενεῖςsungeneiskinsmenG4773A-NPM
μου.¶mouof mine.G3165P-1GS

22 Mi, Tertio, kiu skribis ĉi tiun epistolon, salutas vin en la Sinjoro.

Original Greek

ἈσπάζομαιAspazomaiGreetG0782V-PNI-1S
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
ἐγὼegōI myselfG1473P-1NS
ΤέρτιοςTertiosTertiusG5060N-NSM-P
ὁhothe [one]G3588T-NSM
γράψαςgrapsashaving written downG1125V-AAP-NSM
τὴνtēnthisG3588T-ASF
ἐπιστολὴνepistolēnletterG1992N-ASF
ἐνenin [the]G1722PREP
κυρίῳ.¶kuriōLord.G2962GN-DSM-T

23 Vin salutas Gajo, la gastiganto de mi kaj de la tuta eklezio. Vin salutas Erasto, la ekonomo de la urbo, kaj Kvarto, la frato.

Original Greek

ἈσπάζεταιAspazetaiGreetsG0782V-PNI-3S
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
ΓάϊοςGaiosGaiusG1050IN-NSM-P
ὁhotheG3588T-NSM
ξένοςxenoshostG3581A-NSM
μουmouof mineG3165P-1GS
καὶkaiandG2532CONJ
ὅληςholēsof allG3650A-GSF
τῆςtēstheG3588T-GSF
ἐκκλησίας.¶ekklēsiaschurch.G1577N-GSF
ἈσπάζεταιAspazetaiGreetsG0782V-PNI-3S
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
ἜραστοςErastosErastusG2037N-NSM-P
ὁhotheG3588T-NSM
οἰκονόμοςoikonomosstewardG3623N-NSM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
πόλεωςpoleōscityG4172N-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
ΚούαρτοςKouartosQuartusG2890N-NSM-P
ὁhotheG3588T-NSM
ἀδελφός.¶adelphosbrother.G0080N-NSM

24 La graco de nia Sinjoro Jesuo Kristo estu kun vi ĉiuj. Amen.

Original Greek

ἩHētheG3588T-NSF
χάριςcharisgraceG5485N-NSF
τοῦtouof theG3588T-GSM
κυρίουkuriouLordG2962GN-GSM-T
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
ἸησοῦIēsouJesusG2424GN-GSM-P
ΧριστοῦChristouChristG5547N-GSM-T
μετὰmetawithG3326PREP
πάντωνpantōnallG3956A-GPM
ὑμῶν.humōnof you.G4771P-2GP
ἀμήν.¶amēnAmen.G0281INJ-HEB

25 Al Tiu, kiu povas fortikigi vin, laŭ mia evangelio kaj la predikado de Jesuo Kristo, laŭ la malkaŝo de la mistero, silentigita tra eternaj tempoj,

26 sed nun elmontrita, kaj per la profetaj skriboj laŭ la ordono de la eterna Dio sciigita al ĉiuj nacioj por obeado de fido;

27 al la sola saĝa Dio, per Jesuo Kristo estu la gloro por ĉiam kaj eterne. Amen.