Chapter 5
In Manga Kiyawajib Hinangun hi Timuti ha Manga Almasihin ha Lawman Niya
1 Ayaw mu pag'amahi in manga tau maas dayn kaymu bang awn kasāan mahinang nila, sagawa' subay marayaw in pagbichara mu kanila, biya' sin kaagi mu magbichara ha ama' mu, bang awn hihindu' mu kanila. In pagdā mu ha manga usug bata'-ba'gu subay biya' da sin pagdā mu ha taymanghud mu usug.
ΠρεσβυτέρῳPresbuterōAn elderG4245HN-DSM-C ἐπιπλήξῃςepiplēxēsyou may rebukeG1969V-AAS-2S παρακάλειparakaleido exhort [him]G3870V-PAM-2S πατέρα,pateraa father,G3962N-ASM νεωτέρουςneōterousyounger [men]G3501A-APM-C ἀδελφούς,adelphousbrothers,G0080N-APM 2 In pagdā mu ha manga babai tau-maas, subay biya' da sin pagdā mu ha ina' mu. Iban in pagdā mu ha manga babai bata'-ba'gu subay biya' da isab sin pagdā mu ha taymanghud mu babai. Subay malanu' tuud in i'tikad mu pa manga kababaihan.
πρεσβυτέραςpresbuteraselder [women]G4245HN-APF-C μητέρας,mēterasmothers,G3384N-APF νεωτέραςneōteras[and] younger [women]G3501A-APF-C ἀδελφὰςadelphassistersG0079N-APF ἁγνείᾳ.hagneiapurity.G0047N-DSF 3 Parayawa in pagdā mu ha manga babai balu, amu in wayruun na dugaing tumabang kanila magkabuhianan.
χήραςchērasWidowsG5503N-APF τίμαtimado honorG5091V-PAM-2S τὰςtaswho [are]G3588T-APF χήρας.chēraswidows.G5503N-APF 4 Sumagawa' bang in hambuuk balu awn manga anak-apu' niya, na in sila yan subay pahātihun sin kiyawajib sin Tuhan kanila in magparuli ha mawmaas nila, ampa sila makatungbas ha mawmaas nila. Karna', in yan amu tuud in makasulut ha Tuhan.
τέκναteknachildrenG5043N-APN ἔκγοναekgonagrandchildrenG1549A-APN ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S μανθανέτωσανmanthanetōsanthey should learnG3129V-PAM-3P ἴδιονidion[her] ownG2398A-ASM οἶκονoikonhouseholdG3624HN-ASM εὐσεβεῖνeusebeinto be devoutG2151V-PAN ἀμοιβὰςamoibasrecompenseG0287N-APF ἀποδιδόναιapodidonaito giveG0591V-PAN προγόνοις·progonoisto parents;G4269N-DPM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἀπόδεκτονapodektonpleasingG0587A-NSN ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP θεοῦ.¶theouGod.G2316N-GSM-T 5 Na, bang in hambuuk balu babai isa-isa niya na, wayruun na anak-kampung niya magparuli kaniya, na in siya yan, amuna in pag'iyanun balu na tuud. Tuhan na in panghulat-hulatan niya sin unu-unu katān kagunahan niya. Di' magbugtu' in pagpangayu' niya duwaa pa Tuhan, iban dūm-adlaw in pagpangayu' niya tabang.
ἩHēShe who [is]G3588T-NSF χήραchēraa widowG5503N-NSF μεμονωμένηmemonōmenēabandonedG3443V-RPP-NSF ἤλπικενēlpikenshe has hopeG1679V-RAI-3S προσμένειprosmeneishe continuesG4357V-PAI-3S δεήσεσινdeēsesinin supplicationsG1162N-DPF προσευχαῖςproseuchaisin prayersG4335N-DPF νυκτὸςnuktosby nightG3571N-GSF ἡμέρας·hēmerasday;G2250N-GSF 6 Sagawa' bang in babai balu, dūlan niya sadja in hawa-napsu niya, agarun niya in unu-unu makarihil kaniya dayaw parasahan, na in siya yan, minsan siya buhi', biya' na siya hantang patay, sabab wayruun pagtaat niya pa Tuhan.
σπαταλῶσαspatalōsaliving in self-indulgenceG4684V-PAP-NSF ζῶσαzōsa[while] livingG2198V-PAP-NSF τέθνηκεν.tethnēkenhas died.G2348V-RAI-3S 7 Amu na yan in hindu' tukbalan ha manga Almasihin duun ha yan, ha supaya wayruun kangīan kakitaan kanila sin manga tau.
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN παράγγελλε,parangelledo command,G3853V-PAM-2S ἀνεπίλημπτοιanepilēmptoiabove reproachG0423A-NPM ὦσιν.¶ōsinthey may be.G1510V-PAS-3P 8 Bang awn tau hisiyu-siyu na, in di' magparuli ha kampung niya, labi awla na ha manga anak-asawa iban mawmaas niya, in tau yan biyutawanan niya na in hindu' bunnal kiyakahagad taniyu. In kangīan sin tau yan, labi pa dayn sin tau way agama.
ἰδίωνidiōn[their] ownG2398A-GPM μάλισταmalistaespeciallyG3122ADV οἰκείωνoikeiōn[their] householdG3609A-GPM προνοεῖ,pronoeidoes provide for,G4306V-PAI-3S ἤρνηταιērnētaihe has deniedG0720V-RDI-3S ἔστινestinhe isG1510V-PAI-3S ἀπίστουapistouthan an unbelieverG0571A-GSM χείρων.cheirōnworse.G5501A-NSM-C 9 Na, ha pasal sin listahan sin manga balu-babai, amu in tabangun sin manga nagpaparachaya kan Īsa, amu sadja listahan in manga balu nakaabut na ka'numan in umul nila iban kapangandulan sila bilang babai mabakti' ha bana nila.
χήραchēraA widowG5503N-NSF καταλεγέσθωkatalegesthōshould ld be enrolG2639V-PPM-3S ἔλαττονelattonlessG1640A-ASN-C ἐτῶνetōnthan years [old]G2094N-GPN ἑξήκονταhexēkontasixtyG1835A-NUI γεγονυῖαgegonuiahaving beenG1096V-2RAP-NSF ἑνὸςhenosof oneG1520A-GSM γυνή,gunē[the] wife,G1135HN-NSF 10 Lāgi' subay da isab marayaw in sabbut-sabbutan kanila, pasal sin manga bakas nahinang nila marayaw. Subay sila bakas manga babai marayaw mag'upiksa' sin manga anak nila, marayaw mag'asip ha manga tau mākawn pa bāy nila, di' masipug maghugas siki sin pagkahi nila Almasihin,1 matabangun sila ha manga tau kiyugdan kasusahan, iban amu in piyaparuli nila tuud in maghinang sin unu-unu katān marayaw.
ἔργοιςergoisworksG2041N-DPN μαρτυρουμένη,marturoumenēbeing borne witness to,G3140V-PPP-NSF ἐτεκνοτρόφησεν,eteknotrophēsenshe has brought up children,G5044V-AAI-3S ἐξενοδόχησεν,exenodochēsenshe entertained strangers,G3580V-AAI-3S ἔνιψεν,enipsenshe has washed,G3538V-AAI-3S θλιβομένοιςthlibomenoisto those being oppressedG2346V-PPP-DPM ἐπήρκεσεν,epērkesenshe has imparted relief,G1884V-AAI-3S παντὶpantito everyG3956A-DSN ἀγαθῷagathōgoodG0018A-DSN ἐπηκολούθησεν.epēkolouthēsenshe has followed after.G1872V-AAI-3S - 5:10 In asal addat sin manga tau ha masa yadtu maghugas siki sin manga tau hisiyu-siyu na in gumaban mawn pa bāy nila.
11 Malayngkan in manga balu-babai mabata' pa, subay sila di' hilamud ha listahan, sabab bang sila datungan na sin napsu nila, bayaan na sila magbana, na butawanan nila na in janji' nila ha Almasi.
νεωτέραςneōterasYoungerG3501A-APF-C χήραςchēraswidowsG5503N-APF παραιτοῦ·paraitoudo refuse;G3868V-PNM-2S καταστρηνιάσωσινkatastrēniasōsinthey may grow wanton againstG2691V-AAS-3P Χριστοῦ,ChristouChrist,G5547N-GSM-T γαμεῖνgameinto marryG1060V-PAN θέλουσινthelousinthey desireG2309V-PAI-3P 12 Na di' nila na agarun in bakas tagna' kiyajanji' nila kan Īsa. Hangkan makabāk sila dusa.
ἔχουσαιechousaiincurringG2192V-PAP-NPF κρίμα,krimajudgmentG2917N-ASN ἠθέτησαν·ēthetēsanthey have cast off;G0114V-AAI-3P 13 Iban lumisu' na sila maghinang. Amu na in parulihun nila in maglunsul pa kabāy-bāyan. Lāgi' in ngī' niya, maanad na sila manglimut, iban lumamud ha manga parakala' sin tau dugaing sin wayruun kalamud nila iban maanad na sila magdā-rā bichara madtu-mari, amu in subay nila di' hinangun.
ἅμαhamaAt the same timeG0260ADV ἀργαὶargai[to be] idleG0692A-NPF μανθάνουσινmanthanousinthey learnG3129V-PAI-3P περιερχόμεναιperierchomenaigoing aboutG4022V-PNP-NPF οἰκίας.oikiashouse to house.G3614GN-APF ἀργαί,argaiidle,G0692A-NPF φλύαροιphluaroigossipsG5397A-NPF περίεργοι,periergoibusybodies,G4021A-NPF λαλοῦσαιlalousaispeakingG2980V-PAP-NPF τὰta<the> [things]G3588T-APN δέοντα.¶deontabeing proper.G1163V-PAP-APN 14 Hangkan ha pikilan ku marayaw pa in manga balu mabata' pa magbana magbalik, lāgi' makabāk anak. Upiksaun nila na in lawm pamāy-bāy nila. Na, bang amu yan in hinangun nila, di' kitaniyu kugdanan pamung mangī' sin manga tau kimukuntara kātu'.
ΒούλομαιBoulomaiI wantG1014V-PNI-1S νεωτέραςneōteras[the] younger [ones]G3501A-APF-C γαμεῖν,gameinto marry,G1060V-PAN τεκνογονεῖν,teknogoneinto bear children,G5041V-PAN οἰκοδεσποτεῖν,oikodespoteinto manage their households,G3616V-PAN μηδεμίανmēdemiannoG3367A-ASF ἀφορμὴνaphormēnoccasionG0874N-ASF διδόναιdidonaito giveG1325V-PAN τῷtōto the [one]G3588T-DSM ἀντικειμένῳantikeimenōopposingG0480V-PNP-DSM λοιδορίαςloidoriasof reproachG3059N-GSF χάριν·charinbecause;G5484PREP 15 Hangkan aku nakapamung bihān, sabab awn kaibanan manga balu babai in simiha' na dayn ha Almasi, miyagad na ha sasat sin Saytan Puntukan.
ἐξετράπησανexetrapēsanhave turned asideG1624V-2API-3P σατανᾶ.satanaSatan.G4567N-GSM-T 16 Na, bang sawpama awn tau Almasihin tagakampung manga balu babai, nawajib kaniya in magbuhi' ha manga kampung niya balu. Subay niya di' hiungsud hipabuhi' in manga kampung niya balu pa manga tau nagkakaput sin pakaradjaan sin manga Almasihin, ha supaya amu sadja manga balu, amu in wayruun tuud kampung makabuhi' kanila, in balanjaan sin manga pagkahi Almasihin.
πιστὸςpistosfaithfulG4103A-NSM πιστὴpistēbelieving [woman]G4103A-NSF ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S χήρας,chēras[dependent] widows,G5503N-APF ἐπαρκείτωeparkeitōshe should helpG1884V-PAM-3S αὐταῖςautaisto themG0846P-DPF βαρείσθωbareisthōshould be burdenedG0916V-PPM-3S ἐκκλησία,ekklēsiachurch,G1577N-NSF ταῖςtaisto those [who are]G3588T-DPF χήραιςchēraiswidowsG5503N-DPF ἐπαρκέσῃ.¶eparkesēit may impart relief.G1884V-AAS-3S 17 Na, ha pasal sin manga nagtatau-maas ha manga Almasihin, bang marayaw in pagnakura' nila, tūp tuud sila lagguun, iban dublihun in tungbas kanila, labi awla na bang sila nagtutuyu' tuud manghindu' iban magnasīhat sin Parman sin Tuhan.
προεστῶτεςproestōtesalready rulingG4291V-RAP-NPM πρεσβύτεροιpresbuteroieldersG4245GN-NPM διπλῆςdiplēsof doubleG1362A-GSF τιμῆςtimēshonorG5092N-GSF ἀξιούσθωσανaxiousthōsanshould be counted worthyG0515V-PPM-3P μάλισταmalistaespeciallyG3122ADV κοπιῶντεςkopiōntesstrainingG2872V-PAP-NPM λόγῳlogō[the] wordG3056N-DSM διδασκαλίᾳ·didaskalia[the] teaching;G1319N-DSF 18 Subay tuud tungbasan in hulas-sangsa' nila, karna' kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Bang in sapi' piyapaghihinang subay di' sampungan in simud niya, bat siya makakaun.” Iban awn pa isab kiyabayta', amu agi, “Bang in tau daakun maghinang, wajib subay siya gadjihan.”
γραφή·graphēScripture;G1124N-NSF ἀλοῶνταaloōntatreading out grainG0248V-PAP-ASM φιμώσεις·phimōseisyou will muzzle;G5392V-FAI-2S ἄξιοςaxiosWorthy [is]G0514A-NSM ἐργάτηςergatēsworkmanG2040N-NSM μισθοῦmisthouwagesG3408N-GSM αὐτοῦ.¶autouof him.G0846P-GSM 19 Bang sawpama awn sumbung pasal sin hambuuk tau-maas nagnanakura' duun kaniyu, ayaw na kaw magtūy magkahagad sin sumbung. Subay na awn duwa atawa tū tau sumaksi' sin dusa niya.
πρεσβυτέρουpresbuterouan elderG4245GN-GSM κατηγορίανkatēgorianan accusationG2724N-ASF παραδέχουparadechoudo receiveG3858V-PNM-2S ἐκτὸςektosunlessG1622PREP τριῶνtriōnthreeG5140A-GPM μαρτύρων.marturōnwitnesses.G3144N-GPM 20 Pag'amahi in manga katān nakarusa duun ha alupan sin katān jamaa ha supaya makapamintang iban muga' in kaibanan.
ἁμαρτάνονταςhamartanontassinningG0264V-PAP-APM ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP πάντωνpantōnallG3956A-GPM ἔλεγχε,elegchedo rebuke,G1651V-PAM-2S λοιποὶloipoirestG3062A-NPM φόβονphobonfearG5401N-ASM ἔχωσιν.¶echōsinmay have.G2192V-PAS-3P 21 In daakan ku ini kaymu, Tuhan in saksi', iban hi Īsa Almasi iban sin manga malāikat suchi. Ibut-ibut kaymu, agara tuud in manga daakan ku kaymu. Na, bang kaw magpapanaw sin daakan ku yan, subay kaw di' magpī' tau atawa magdapit kansiyu-siyu.
ΔιαμαρτύρομαιDiamarturomaiI earnestly testifyG1263V-PNI-1S ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP ΧριστοῦChristouChristG5547N-GSM-T ἐκλεκτῶνeklektōnelectG1588A-GPM ἀγγέλων,angelōnangelsG0032GN-GPM ταῦταtautathese thingsG3778D-APN φυλάξῃςphulaxēsyou may keepG5442GV-AAS-2S χωρὶςchōrisapart fromG5565PREP προκρίματοςprokrimatosprejudiceG4299N-GSN μηδὲνmēdennothingG3367A-ASN-N ποιῶνpoiōndoingG4160GV-PAP-NSM πρόσκλισιν.prosklisinpartiality.G4346N-ASF 22 Iban ayaw kaw isab mag'ūs-'ūs magpī' tau magnakura' ha manga Almasihin duun ha yan. Karna' bang in tau yan tagadusa, na malapay kaw sin dusa niya. Lawak kaw dayn ha manga unu-unu katān makarihil dusa kaymu.
χεῖραςcheirasHandsG5495N-APF ταχέωςtacheōssoonG5030ADV μηδενὶmēdenion no oneG3367A-DSM ἐπιτίθειepititheido layG2007V-PAM-2S κοινώνειkoinōneido shareG2841V-PAM-2S ἁμαρτίαιςhamartiaisin [the] sinsG0266N-DPF ἀλλοτρίαις,allotriaisof others,G0245A-DPF σεαυτὸνseautonyourselfG4771F-2ASM ἁγνὸνhagnonpureG0053A-ASM τήρει.tēreido keep.G5083IV-PAM-2S 23 Damikkiyan subay bukun sadja tubig in pag'inumun mu. Pag'inum da kaw minsan dakuman tiyu'-tiyu' bahal sin tubig anggul hipag'ubat sin lawm tiyan mu, karna' daran kaw yan nasasakit.
μηκέτιmēketiNo longerG3371ADV-N ὑδροπότει,hudropoteido drink [only] water,G5202V-PAM-2S ὀλίγῳoligōa littleG3641A-DSM χρῶchrōdo useG5530V-PNM-2S διὰdiabecause ofG1223PREP στόμαχονstomachonstomachG4751N-ASM πυκνάςpuknasfrequentG4437A-APF ἀσθενείας.astheneiasailments.G0769HN-APF 24 Na, tantuha tuud in dayaw addat sin tau pīun mu magnakura' ha manga Almasihin. Sabab awn manga tau in dusa nila asal matampal minsan di' pa hikasumbung in dusa nahinang nila. Sagawa' in kaibanan tau in dusa nahinang nila di' magtūy tumampal. Subay na magkalugayan ampa kaingatan in dusa nila.
τινῶνtinōnOf someG5100X-GPM ἀνθρώπωνanthrōpōnmenG0444N-GPM ἁμαρτίαιhamartiaisinsG0266N-NPF πρόδηλοίprodēloimanifestG4271A-NPF εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P προάγουσαιproagousaigoing before [them]G4254V-PAP-NPF κρίσιν·krisinjudgment;G2920N-ASF τισὶνtisinof someG5100X-DPM ἐπακολουθοῦσιν.epakolouthousinthey appear later.G1872V-PAI-3P 25 Damikkiyan in hinang sin tau marayaw, asal matampal iban di' da hikatapuk, lāgi' minsan isab bukun matampal tuud, di' da hikatapuk malugay.
ὡσαύτωςhōsautōsLikewiseG5615ADV πρόδηλαprodēlaevidentG4271A-NPN ἐστίνestinisG1510V-PAI-3S ἄλλωςallōsotherwiseG0247ADV ἔχονταechontabeingG2192V-PAP-NPN κρυβῆναιkrubēnaito be concealedG2928V-2APN δύνανται.¶dunantaiare able.G1410V-PNI-3P