Chapter 2
1 DaH ghorgh Jesus ghaHta' bogh Daq Bethlehem vo' Judea Daq the jajmey vo' joH Herod, yIlegh, val loDpu' { Note: The mu' vaD “ val loDpu'” (magoi) laH je mean teachers, scientists, physicians, astrologers, seers, interpreters vo' dreams, joq sorcerers. } vo' the pemHov 'o' ghoSta' Daq Jerusalem, ja'ta',
γεννηθέντοςgennēthentoshaving been bornG1080V-APP-GSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ἸουδαίαςIoudaiasof JudeaG2449N-GSF-L ἡμέραιςhēmerais[the] daysG2250N-DPF ἩρῴδουHērōdouof HerodG2264GN-GSM-P βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἀπὸapofrom [the]G0575PREP ἀνατολῶνanatolōneastG0395N-GPF παρεγένοντοparegenontoarrivedG3854V-2ADI-3P ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L 2 “ nuqDaq ghaH ghaH 'Iv ghaH bogh joH vo' the Jews? vaD maH leghta' Daj Hov Daq the pemHov 'o', je ghaj ghoS Daq lalDan toy' ghaH.”
λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τεχθεὶςtechtheishaving been bornG5088V-APP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T Ἰουδαίων;IoudaiōnJews?G2453N-GPM-PG εἴδομενeidomenWe sawG1492HV-2AAI-1P ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF ἤλθομενēlthomenare comeG2064V-2AAI-1P προσκυνῆσαιproskunēsaito worshipG4352V-AAN 3 ghorgh joH Herod Qoyta' 'oH, ghaH ghaHta' troubled, je Hoch Jerusalem tlhej ghaH.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἐταράχθηetarachthēhe was troubledG5015V-API-3S ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-NSF-L αὐτοῦ,autouhim,G0846P-GSM 4 Gathering tay' Hoch the pIn lalDan vumwI'pu' je scribes vo' the ghotpu, ghaH tlhobta' chaH nuqDaq the Christ would taH bogh.
συναγαγὼνsunagagōnhaving gathered togetherG4863V-2AAP-NSM πάνταςpantasallG3956A-APM ἀρχιερεῖςarchiereischief priestsG0749N-APM γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-APM ἐπυνθάνετοepunthanetohe was inquiringG4441V-INI-3S χριστὸςchristosChristG5547N-NSM-T γεννᾶται.gennataiis born.G1080V-PPI-3S 5 chaH ja'ta' Daq ghaH, “ Daq Bethlehem vo' Judea, vaD vam ghaH ghItlhta' vegh the leghwI'pu',
εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L Ἰουδαίας.Ioudaiasof Judea.G2449N-GSF-L γέγραπταιgegraptaiit has been writtenG1125V-RPI-3S προφήτου·prophētouprophet:G4396N-GSM 6 ‘ SoH Bethlehem, puH vo' Judah, 'oH Daq ghobe' way least among the joHHom vo' Judah: vaD pa' vo' SoH DIchDaq ghoS vo' a governor, 'Iv DIchDaq DevwI' wIj ghotpu, Israel.'” { Note: Micah 5:2 }
σὺsuyou yourselfG4771P-2NS βηθλέεμbēthleemBethlehemG0965N-VSF-L Ἰούδα,Ioudaof Judah,G2448N-GSM-L οὐδαμῶςoudamōsby no meansG3760ADV-N ἐλαχίστηelachistēleastG1646A-NSF ἡγεμόσινhēgemosinrulersG2232N-DPM Ἰούδα·Ioudaof Judah;G2448N-GSM-L ἐξελεύσεταιexeleusetaiwill go forthG1831V-FDI-3S ἡγούμενοςhēgoumenos[One] leadingG2233V-PNP-NSM ποιμανεῖpoimaneiwill shepherdG4165V-FAI-3S Ἰσραήλ.¶IsraēlIsrael.’G2474N-ASM-L 7 vaj Herod secretly ja' the val loDpu', je learned vo' chaH exactly nuq poH the Hov appeared.
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P λάθρᾳlathrasecretlyG2977ADV καλέσαςkalesashaving calledG2564GV-AAP-NSM μάγουςmagousMagiG3097N-APM ἠκρίβωσενēkribōseninquired exactlyG0198V-AAI-3S χρόνονchronontimeG5550N-ASM φαινομένουphainomenouappearingG5316V-PEP-GSM ἀστέρος,asterosstar,G0792N-GSM 8 ghaH ngeHta' chaH Daq Bethlehem, je ja'ta', “ jaH je search diligently vaD the Qup puq. ghorgh SoH ghaj tu'ta' ghaH, qem jIH mu', vaj vetlh jIH je may ghoS je lalDan toy' ghaH.”
πέμψαςpempsashaving sentG3992V-AAP-NSM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-ASF-L εἶπεν·eipenhe said;G2036V-2AAI-3S πορευθέντεςporeuthentesHaving goneG4198V-AOP-NPM ἐξετάσατεexetasatedo searchG1833V-AAM-2P ἀκριβῶςakribōscarefullyG0199ADV παιδίου.paidiouChild.G3813N-GSN εὕρητε,heurēteYou may have found [Him],G2147V-2AAS-2P ἀπαγγείλατέapangeilatedo bring word backG0518V-AAM-2P ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ κἀγὼkagōI myself alsoG1473P-1NS + G2532 ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM προσκυνήσωproskunēsōmay worshipG4352V-AAS-1S 9 chaH, ghajtaH Qoyta' the joH, mejta' chaj way; je yIlegh, the Hov, nuq chaH leghta' Daq the pemHov 'o', mejta' qaSpa' chaH, until 'oH ghoSta' je Qampu' Dung nuqDaq the Qup puq ghaHta'.
ἀκούσαντεςakousanteshaving heardG0191V-AAP-NPM βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἐπορεύθησαν.eporeuthēsanthey went away.G4198V-AOI-3P εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF προῆγενproēgenwas going beforeG4254V-IAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἐλθὼνelthōnhaving arrivedG2064V-2AAP-NSM ἐστάθηestathēit was stoodG2476V-API-3S παιδίον.paidionChild.G3813N-NSN 10 ghorgh chaH leghta' the Hov, chaH rejoiced tlhej exceedingly Dun Quch.
ἰδόντεςidontesHaving seenG1492HV-2AAP-NPM ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἐχάρησανecharēsanthey rejoiced [with]G5463V-2AOI-3P μεγάληνmegalēngreatG3173A-ASF σφόδρα,sphodraexceedingly,G4970ADV 11 chaH ghoSta' Daq the tuq je leghta' the Qup puq tlhej Mary, Daj SoS, je chaH pumta' bIng je worshiped ghaH. Opening chaj treasures, chaH nobta' Daq ghaH gifts: SuD baS, frankincense, je myrrh.
ἐλθόντεςelthonteshaving comeG2064V-2AAP-NPM εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητρὸςmētrosmotherG3384N-GSF αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM πεσόντεςpesonteshaving fallen downG4098V-2AAP-NPM προσεκύνησανprosekunēsanthey worshipedG4352V-AAI-3P ἀνοίξαντεςanoixanteshaving openedG0455V-AAP-NPM θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM προσήνεγκανprosēnegkanthey offeredG4374V-AAI-3P δῶρα,dōragifts,G1435N-APN χρυσὸνchrusongoldG5557N-ASM λίβανονlibanonfrankincenseG3030N-ASM σμύρναν.smurnanmyrrh.G4666N-ASF 12 taH warned Daq a dream vetlh chaH shouldn't chegh Daq Herod, chaH mejta' DoH Daq chaj ghaj Hatlh another way.
χρηματισθέντεςchrēmatisthenteshaving been divinely warnedG5537V-APP-NPM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνακάμψαιanakampsaito returnG0344V-AAN Ἡρῴδην,HērōdēnHerod,G2264GN-ASM-P ἄλληςallēsanotherG0243A-GSF ἀνεχώρησανanechōrēsanthey withdrewG0402V-AAI-3P χώρανchōrancountryG5561N-ASF αὐτῶν.¶autōnof them.G0846P-GPM 13 DaH ghorgh chaH ghajta' departed, yIlegh, an Duy vo' the joH appeared Daq Joseph Daq a dream, ja'ta', “ Hu' je tlhap the Qup puq je Daj SoS, je Haw' Daq Egypt, je stay pa' until jIH ja' SoH, vaD Herod DichDaq nej the Qup puq Daq Qaw' ghaH.”
ἈναχωρησάντωνAnachōrēsantōnWhen were withdrawingG0402V-AAP-GPM ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM φεῦγεpheugedo fleeG5343V-PAM-2S ΑἴγυπτονAiguptonEgyptG0125N-ASF-L ἴσθιisthido remainG1510V-PAM-2S εἴπωeipōI may tellG2036V-2AAS-1S μέλλειmelleiis aboutG3195V-PAI-3S ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ζητεῖνzēteinis to seekG2212V-PAN παιδίονpaidionChildG3813N-ASN ἀπολέσαιapolesaito destroyG0622V-AAN 14 ghaH Hu' je tlhapta' the Qup puq je Daj SoS Sum ram, je departed Daq Egypt,
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM νυκτὸςnuktosby nightG3571N-GSF ἀνεχώρησενanechōrēsenwithdrewG0402V-AAI-3S Αἴγυπτον,AiguptonEgypt,G0125N-ASF-L 15 je ghaHta' pa' until the Hegh vo' Herod; vetlh 'oH might taH fulfilled nuq ghaHta' jatlhpu' Sum the joH vegh the leghwI'pu', ja'ta', “ pa' vo' Egypt jIH ja' wIj puqloD.” { Note: Hosea 11:1 }
ἦνēnhe was remainingG1510V-IAI-3S τελευτῆςteleutēsdeathG5054N-GSF Ἡρῴδου,Hērōdouof Herod,G2264GN-GSM-P πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM ΑἰγύπτουAiguptouof EgyptG0125N-GSF-L ἐκάλεσαekalesaI calledG2564GV-AAI-1S μου.¶mouof mine.G3165P-1GS 16 vaj Herod, ghorgh ghaH leghta' vetlh ghaH ghaHta' mocked Sum the val loDpu', ghaHta' exceedingly angry, je ngeHta' pa', je HoHta' Hoch the male puqpu' 'Iv were Daq Bethlehem je Daq Hoch the surrounding countryside, vo' cha' DISmey qan je bIng, according Daq the exact poH nuq ghaH ghajta' learned vo' the val loDpu'.
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἰδὼνidōnhaving seenG1492HV-2AAP-NSM ἐνεπαίχθηenepaichthēhe had been outwittedG1702V-API-3S ἐθυμώθηethumōthēwas enragedG2373V-API-3S λίαν,lianintensely,G3029ADV ἀποστείλαςaposteilashaving sent forthG0649V-AAP-NSM ἀνεῖλενaneilenhe executedG0337V-2AAI-3S πάνταςpantasallG3956A-APM παῖδαςpaidasboysG3816N-APM τοὺςtousthat [were]G3588T-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ὁρίοιςhorioisvicinityG3725N-DPN αὐτῆςautēsof itG0846P-GSF διετοῦςdietoustwo years oldG1332A-GSM κατωτέρωkatōterōunderG6053ADV κατὰkataaccording toG2596PREP χρόνονchronontimeG5550N-ASM ἠκρίβωσενēkribōsenhe had ascertainedG0198V-AAI-3S μάγων.¶magōnMagi.G3097N-GPM 17 vaj vetlh nuq ghaHta' jatlhpu' Sum Jeremiah the leghwI'pu' ghaHta' fulfilled, ja'ta',
ἐπληρώθηeplērōthēwas fulfilledG4137V-API-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN ἸερεμίουIeremiouJeremiahG2408N-GSM-P προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM 18 “A ghogh ghaHta' Qoyta' Daq Ramah, lamentation, weeping je Dun mourning, Rachel weeping vaD Daj puqpu'; ghaH wouldn't taH comforted, because chaH 'oH ghobe' latlh.” { Note: Jeremiah 31:15 }
ῬαμὰRhamaRamahG4471N-DSF-L ἠκούσθη,ēkousthēwas heard,G0191V-API-3S θρῆνοςthrēnoslamentationG2355N-NSM κλαυθμὸςklauthmosweepingG2805N-NSM ὀδυρμὸςodurmosmourningG3602N-NSM πολύς,polusgreat,G4183A-NSM ῬαχὴλRhachēlRachelG4478N-NSF-P κλαίουσαklaiousaweeping [for]G2799V-PAP-NSF τέκναteknachildrenG5043N-APN αὐτῆς,autēsof her,G0846P-GSF ἤθελενēthelenwas willingG2309V-IAI-3S παρακληθῆναιparaklēthēnaito be comfortedG3870V-APN εἰσίν.¶eisinthey are.G1510V-PAI-3P 19 'ach ghorgh Herod ghaHta' Heghpu', yIlegh, an Duy vo' the joH appeared Daq a dream Daq Joseph Daq Egypt, ja'ta',
ΤελευτήσαντοςTeleutēsantosWhen was dyingG5053V-AAP-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P ΑἰγύπτῳAiguptōEgyptG0125N-DSF-L 20 “ Hu' je tlhap the Qup puq je Daj SoS, je jaH Daq the puH vo' Israel, vaD chaH 'Iv nejta' the Qup child's yIn 'oH Heghpu'.”
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM πορεύουporeuoudo goG4198V-PNM-2S Ἰσραήλ·Israēlof Israel;G2474N-GSM-L τεθνήκασινtethnēkasinthey have diedG2348V-RAI-3P ζητοῦντεςzētountesseekingG2212V-PAP-NPM παιδίου.¶paidiouChild.G3813N-GSN 21 ghaH Hu' je tlhapta' the Qup puq je Daj SoS, je ghoSta' Daq the puH vo' Israel.
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM εἰσῆλθενeisēlthenenteredG1525V-2AAI-3S Ἰσραήλ.¶Israēlof Israel.G2474N-GSM-L 22 'ach ghorgh ghaH Qoyta' vetlh Archelaus ghaHta' reigning Dung Judea Daq the Daq vo' Daj vav, Herod, ghaH ghaHta' vIp Daq jaH pa'. taH warned Daq a dream, ghaH withdrew Daq the region vo' Galilee,
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM ἈρχέλαοςArchelaosArchelausG0745N-NSM-P βασιλεύειbasileueirulesG0936V-PAI-3S ἸουδαίαςIoudaiasJudeaG2449N-GSF-L ἀντὶantiin place ofG0473PREP πατρὸςpatrosfatherG3962N-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἐφοβήθηephobēthēhe was afraidG5399V-AOI-3S ἀπελθεῖν.apeltheinto go.G0565V-2AAN χρηματισθεὶςchrēmatistheishaving been divinely warnedG5537V-APP-NSM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνεχώρησενanechōrēsenhe withdrewG0402V-AAI-3S μέρηmerēdistrictG3313N-APN Γαλιλαίας,Galilaiasof Galilee,G1056GN-GSF-L 23 je ghoSta' je yInta' Daq a veng ja' Nazareth; vetlh 'oH might taH fulfilled nuq ghaHta' jatlhpu' vegh the leghwI'pu': “ ghaH DichDaq taH ja' a Nazarene.”
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM κατῴκησενkatōkēsenhe dweltG2730V-AAI-3S πόλινpolina cityG4172N-ASF λεγομένηνlegomenēnbeing namedG3004HV-PPP-ASF Ναζαρέτ,NazaretNazareth,G3478N-ASF-L ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφητῶνprophētōnprophetsG4396N-GPM ΝαζωραῖοςNazōraiosA NazareneG3480N-NSM-LG κληθήσεται.¶klēthēsetaiHe will be called.G2564GV-FPI-3S