Chapter 2
1 Det var i Betlehem i Judalandet Jesus kom til verdi, i kong Herodes’ dagar. Då kom det nokre vismenner frå Austerlandi til Jerusalem og sagde:
γεννηθέντοςgennēthentoshaving been bornG1080V-APP-GSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ἸουδαίαςIoudaiasof JudeaG2449N-GSF-L ἡμέραιςhēmerais[the] daysG2250N-DPF ἩρῴδουHērōdouof HerodG2264GN-GSM-P βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἀπὸapofrom [the]G0575PREP ἀνατολῶνanatolōneastG0395N-GPF παρεγένοντοparegenontoarrivedG3854V-2ADI-3P ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L 2 «Kvar er den jødekongen som nyst er fødd? Me såg stjerna hans i Austerland, og no er me komne og vil hylla honom.»
λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τεχθεὶςtechtheishaving been bornG5088V-APP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T Ἰουδαίων;IoudaiōnJews?G2453N-GPM-PG εἴδομενeidomenWe sawG1492HV-2AAI-1P ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF ἤλθομενēlthomenare comeG2064V-2AAI-1P προσκυνῆσαιproskunēsaito worshipG4352V-AAN 3 Då kongen, Herodes, høyrde det, vart han forfærd, og heile Jerusalem med.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἐταράχθηetarachthēhe was troubledG5015V-API-3S ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-NSF-L αὐτοῦ,autouhim,G0846P-GSM 4 Han kalla i hop alle dei øvste prestarne og alle skriftlærde i landet, og spurde deim kvar Messias skulde koma til verdi.
συναγαγὼνsunagagōnhaving gathered togetherG4863V-2AAP-NSM πάνταςpantasallG3956A-APM ἀρχιερεῖςarchiereischief priestsG0749N-APM γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-APM ἐπυνθάνετοepunthanetohe was inquiringG4441V-INI-3S χριστὸςchristosChristG5547N-NSM-T γεννᾶται.gennataiis born.G1080V-PPI-3S 5 «I Betlehem i Judalandet,» svara dei, «for so stend det skrive hjå profeten:
εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L Ἰουδαίας.Ioudaiasof Judea.G2449N-GSF-L γέγραπταιgegraptaiit has been writtenG1125V-RPI-3S προφήτου·prophētouprophet:G4396N-GSM 6 «Du Betlehem, du Juda-bygd, av Juda-jarlarne er du visst ikkje ringaste i rang: Or deg ein fyrste skal gå fram som Israel, mitt eige folk, liksom ein hyrding gjæta skal.»»
σὺsuyou yourselfG4771P-2NS βηθλέεμbēthleemBethlehemG0965N-VSF-L Ἰούδα,Ioudaof Judah,G2448N-GSM-L οὐδαμῶςoudamōsby no meansG3760ADV-N ἐλαχίστηelachistēleastG1646A-NSF ἡγεμόσινhēgemosinrulersG2232N-DPM Ἰούδα·Ioudaof Judah;G2448N-GSM-L ἐξελεύσεταιexeleusetaiwill go forthG1831V-FDI-3S ἡγούμενοςhēgoumenos[One] leadingG2233V-PNP-NSM ποιμανεῖpoimaneiwill shepherdG4165V-FAI-3S Ἰσραήλ.¶IsraēlIsrael.’G2474N-ASM-L 7 Då kalla Herodes vismennerne til seg i løynd, og spurde deim ut um tidi då stjerna hadde synt seg.
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P λάθρᾳlathrasecretlyG2977ADV καλέσαςkalesashaving calledG2564GV-AAP-NSM μάγουςmagousMagiG3097N-APM ἠκρίβωσενēkribōseninquired exactlyG0198V-AAI-3S χρόνονchronontimeG5550N-ASM φαινομένουphainomenouappearingG5316V-PEP-GSM ἀστέρος,asterosstar,G0792N-GSM 8 So styrde han deim i veg til Betlehem og sagde: «Far no dit, og høyr dykk vel fyre um barnet, og når de hev funne det, so seg meg til, so eg og kann koma og hylla det!»
πέμψαςpempsashaving sentG3992V-AAP-NSM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-ASF-L εἶπεν·eipenhe said;G2036V-2AAI-3S πορευθέντεςporeuthentesHaving goneG4198V-AOP-NPM ἐξετάσατεexetasatedo searchG1833V-AAM-2P ἀκριβῶςakribōscarefullyG0199ADV παιδίου.paidiouChild.G3813N-GSN εὕρητε,heurēteYou may have found [Him],G2147V-2AAS-2P ἀπαγγείλατέapangeilatedo bring word backG0518V-AAM-2P ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ κἀγὼkagōI myself alsoG1473P-1NS + G2532 ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM προσκυνήσωproskunēsōmay worshipG4352V-AAS-1S 9 Då dei hadde høyrt på kongen, tok dei i vegen, og best det var, fekk dei sjå den same stjerna som dei hadde set i Austerland; ho for fyre deim, til ho kom uppyver der som barnet var; der vart ho standande.
ἀκούσαντεςakousanteshaving heardG0191V-AAP-NPM βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἐπορεύθησαν.eporeuthēsanthey went away.G4198V-AOI-3P εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF προῆγενproēgenwas going beforeG4254V-IAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἐλθὼνelthōnhaving arrivedG2064V-2AAP-NSM ἐστάθηestathēit was stoodG2476V-API-3S παιδίον.paidionChild.G3813N-NSN 10 Då vismennerne såg stjerna, vart dei so glade at dei aldri hadde vore so glade.
ἰδόντεςidontesHaving seenG1492HV-2AAP-NPM ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἐχάρησανecharēsanthey rejoiced [with]G5463V-2AOI-3P μεγάληνmegalēngreatG3173A-ASF σφόδρα,sphodraexceedingly,G4970ADV 11 Dei gjekk inn i huset, og fann barnet hjå mori, Maria. Då fall dei på kne, og hyllte barnet. Og dei let upp skrini, sine og bar fram for det gåvor: gull og røykjelse og myrra.
ἐλθόντεςelthonteshaving comeG2064V-2AAP-NPM εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητρὸςmētrosmotherG3384N-GSF αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM πεσόντεςpesonteshaving fallen downG4098V-2AAP-NPM προσεκύνησανprosekunēsanthey worshipedG4352V-AAI-3P ἀνοίξαντεςanoixanteshaving openedG0455V-AAP-NPM θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM προσήνεγκανprosēnegkanthey offeredG4374V-AAI-3P δῶρα,dōragifts,G1435N-APN χρυσὸνchrusongoldG5557N-ASM λίβανονlibanonfrankincenseG3030N-ASM σμύρναν.smurnanmyrrh.G4666N-ASF 12 Og Gud varsla deim i draume, at dei ikkje måtte fara attende til Herodes, og so tok dei ein annan veg heim att til landet sitt.
χρηματισθέντεςchrēmatisthenteshaving been divinely warnedG5537V-APP-NPM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνακάμψαιanakampsaito returnG0344V-AAN Ἡρῴδην,HērōdēnHerod,G2264GN-ASM-P ἄλληςallēsanotherG0243A-GSF ἀνεχώρησανanechōrēsanthey withdrewG0402V-AAI-3P χώρανchōrancountryG5561N-ASF αὐτῶν.¶autōnof them.G0846P-GPM 13 Vel dei var farne, so syner Herrens engel seg for Josef i draume og segjer: «Statt upp! Tak barnet og mori, og røm til Egyptarland, og ver der til eg segjer deg til! For Herodes kjem til å leita etter barnet og vil gjera ende på det.»
ἈναχωρησάντωνAnachōrēsantōnWhen were withdrawingG0402V-AAP-GPM ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM φεῦγεpheugedo fleeG5343V-PAM-2S ΑἴγυπτονAiguptonEgyptG0125N-ASF-L ἴσθιisthido remainG1510V-PAM-2S εἴπωeipōI may tellG2036V-2AAS-1S μέλλειmelleiis aboutG3195V-PAI-3S ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ζητεῖνzēteinis to seekG2212V-PAN παιδίονpaidionChildG3813N-ASN ἀπολέσαιapolesaito destroyG0622V-AAN 14 Då stod han upp, og same natti tok han barnet og mori og for til Egyptarland,
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM νυκτὸςnuktosby nightG3571N-GSF ἀνεχώρησενanechōrēsenwithdrewG0402V-AAI-3S Αἴγυπτον,AiguptonEgypt,G0125N-ASF-L 15 og der vart han verande til Herodes var avliden, so det skulde sannast det som Herren hev tala gjenom profeten, når han segjer: «Or Egyptarland kalla eg min son.»
ἦνēnhe was remainingG1510V-IAI-3S τελευτῆςteleutēsdeathG5054N-GSF Ἡρῴδου,Hērōdouof Herod,G2264GN-GSM-P πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM ΑἰγύπτουAiguptouof EgyptG0125N-GSF-L ἐκάλεσαekalesaI calledG2564GV-AAI-1S μου.¶mouof mine.G3165P-1GS 16 Då Herodes såg at vismennerne hadde havt honom til narr, vart han brennande harm. Han sende ut folk og let dei drepa alle guteborn i Betlehem og heile grannelaget på tvo år og derunder, etter den tidi han hadde fenge vita av vismennerne.
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἰδὼνidōnhaving seenG1492HV-2AAP-NSM ἐνεπαίχθηenepaichthēhe had been outwittedG1702V-API-3S ἐθυμώθηethumōthēwas enragedG2373V-API-3S λίαν,lianintensely,G3029ADV ἀποστείλαςaposteilashaving sent forthG0649V-AAP-NSM ἀνεῖλενaneilenhe executedG0337V-2AAI-3S πάνταςpantasallG3956A-APM παῖδαςpaidasboysG3816N-APM τοὺςtousthat [were]G3588T-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ὁρίοιςhorioisvicinityG3725N-DPN αὐτῆςautēsof itG0846P-GSF διετοῦςdietoustwo years oldG1332A-GSM κατωτέρωkatōterōunderG6053ADV κατὰkataaccording toG2596PREP χρόνονchronontimeG5550N-ASM ἠκρίβωσενēkribōsenhe had ascertainedG0198V-AAI-3S μάγων.¶magōnMagi.G3097N-GPM 17 Då vart det sanna det som Jeremia, profeten, hev tala, når han segjer:
ἐπληρώθηeplērōthēwas fulfilledG4137V-API-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN ἸερεμίουIeremiouJeremiahG2408N-GSM-P προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM 18 «Dei høyrde ei røyst i Rama - gråt og øying stor: Rakel ho gret for borni sine, og ansa ’kje trøystarord; for burte er dei, burte!»
ῬαμὰRhamaRamahG4471N-DSF-L ἠκούσθη,ēkousthēwas heard,G0191V-API-3S θρῆνοςthrēnoslamentationG2355N-NSM κλαυθμὸςklauthmosweepingG2805N-NSM ὀδυρμὸςodurmosmourningG3602N-NSM πολύς,polusgreat,G4183A-NSM ῬαχὴλRhachēlRachelG4478N-NSF-P κλαίουσαklaiousaweeping [for]G2799V-PAP-NSF τέκναteknachildrenG5043N-APN αὐτῆς,autēsof her,G0846P-GSF ἤθελενēthelenwas willingG2309V-IAI-3S παρακληθῆναιparaklēthēnaito be comfortedG3870V-APN εἰσίν.¶eisinthey are.G1510V-PAI-3P 19 Då Herodes var avliden, syner Herrens engel seg i draume for Josef i Egyptarland og segjer:
ΤελευτήσαντοςTeleutēsantosWhen was dyingG5053V-AAP-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P ΑἰγύπτῳAiguptōEgyptG0125N-DSF-L 20 «Statt upp! Tak barnet og mori, og far til Israelslandet! For no er dei burte dei som leita etter barnet og vilde taka livet av det.»
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM πορεύουporeuoudo goG4198V-PNM-2S Ἰσραήλ·Israēlof Israel;G2474N-GSM-L τεθνήκασινtethnēkasinthey have diedG2348V-RAI-3P ζητοῦντεςzētountesseekingG2212V-PAP-NPM παιδίου.¶paidiouChild.G3813N-GSN 21 So stod han upp, og tok barnet og mori og for til Israelslandet.
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM εἰσῆλθενeisēlthenenteredG1525V-2AAI-3S Ἰσραήλ.¶Israēlof Israel.G2474N-GSM-L 22 Men då han fekk spurt at Arkelaus hadde vorte konge i Judariket etter far sin, Herodes, torde han ikkje koma dit. Han gjorde som Gud sagde til honom i draume, og for burt til Galilæa-bygderne,
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM ἈρχέλαοςArchelaosArchelausG0745N-NSM-P βασιλεύειbasileueirulesG0936V-PAI-3S ἸουδαίαςIoudaiasJudeaG2449N-GSF-L ἀντὶantiin place ofG0473PREP πατρὸςpatrosfatherG3962N-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἐφοβήθηephobēthēhe was afraidG5399V-AOI-3S ἀπελθεῖν.apeltheinto go.G0565V-2AAN χρηματισθεὶςchrēmatistheishaving been divinely warnedG5537V-APP-NSM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνεχώρησενanechōrēsenhe withdrewG0402V-AAI-3S μέρηmerēdistrictG3313N-APN Γαλιλαίας,Galilaiasof Galilee,G1056GN-GSF-L 23 og då han kom til ein by som heiter Nasaret, vart han buande der. Soleis skulde det koma til å sannast det som er sagt gjenom profetarne, at han skulde kallast Nasaræar.
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM κατῴκησενkatōkēsenhe dweltG2730V-AAI-3S πόλινpolina cityG4172N-ASF λεγομένηνlegomenēnbeing namedG3004HV-PPP-ASF Ναζαρέτ,NazaretNazareth,G3478N-ASF-L ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφητῶνprophētōnprophetsG4396N-GPM ΝαζωραῖοςNazōraiosA NazareneG3480N-NSM-LG κληθήσεται.¶klēthēsetaiHe will be called.G2564GV-FPI-3S