Chapter 2
Rozdział 2
1 A gdy Jezus urodził się w Betlejem1 w Judei za dni króla Heroda, oto mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali:
γεννηθέντοςgennēthentoshaving been bornG1080V-APP-GSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ἸουδαίαςIoudaiasof JudeaG2449N-GSF-L ἡμέραιςhēmerais[the] daysG2250N-DPF ἩρῴδουHērōdouof HerodG2264GN-GSM-P βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἀπὸapofrom [the]G0575PREP ἀνατολῶνanatolōneastG0395N-GPF παρεγένοντοparegenontoarrivedG3854V-2ADI-3P ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L - Mi 5,2; Łk 2,11; J 7,42.
2 Gdzież jest ten król Żydów, który się urodził? Widzieliśmy bowiem jego gwiazdę1 na Wschodzie i przyjechaliśmy, aby oddać mu pokłon2.
λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τεχθεὶςtechtheishaving been bornG5088V-APP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T Ἰουδαίων;IoudaiōnJews?G2453N-GPM-PG εἴδομενeidomenWe sawG1492HV-2AAI-1P ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF ἤλθομενēlthomenare comeG2064V-2AAI-1P προσκυνῆσαιproskunēsaito worshipG4352V-AAN - Lb 24,17; Iz 60,3.
- Mt 2,11; J 5,23; 9,38; Hbr 1,6.
3 Gdy król Herod to usłyszał, przeraził się, a z nim cała Jerozolima.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἐταράχθηetarachthēhe was troubledG5015V-API-3S ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-NSF-L αὐτοῦ,autouhim,G0846P-GSM 4 Zebrawszy więc wszystkich naczelnych kapłanów1 i nauczycieli ludu, wypytywał ich, gdzie miał się urodzić Chrystus.
συναγαγὼνsunagagōnhaving gathered togetherG4863V-2AAP-NSM πάνταςpantasallG3956A-APM ἀρχιερεῖςarchiereischief priestsG0749N-APM γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-APM ἐπυνθάνετοepunthanetohe was inquiringG4441V-INI-3S χριστὸςchristosChristG5547N-NSM-T γεννᾶται.gennataiis born.G1080V-PPI-3S - 2Krn 36,14.
5 A oni mu powiedzieli: W Betlejem w Judei; bo tak jest napisane1 przez proroka:
εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L Ἰουδαίας.Ioudaiasof Judea.G2449N-GSF-L γέγραπταιgegraptaiit has been writtenG1125V-RPI-3S προφήτου·prophētouprophet:G4396N-GSM - Mi 5,2.
6 A ty, Betlejem, ziemio Judy, wcale nie jesteś najmniejsze wśród władców Judei, z ciebie bowiem wyjdzie władca1, który będzie rządził moim ludem, Izraelem.
σὺsuyou yourselfG4771P-2NS βηθλέεμbēthleemBethlehemG0965N-VSF-L Ἰούδα,Ioudaof Judah,G2448N-GSM-L οὐδαμῶςoudamōsby no meansG3760ADV-N ἐλαχίστηelachistēleastG1646A-NSF ἡγεμόσινhēgemosinrulersG2232N-DPM Ἰούδα·Ioudaof Judah;G2448N-GSM-L ἐξελεύσεταιexeleusetaiwill go forthG1831V-FDI-3S ἡγούμενοςhēgoumenos[One] leadingG2233V-PNP-NSM ποιμανεῖpoimaneiwill shepherdG4165V-FAI-3S Ἰσραήλ.¶IsraēlIsrael.’G2474N-ASM-L - Rdz 49,10; 1Krn 5,2.
7 Wtedy Herod wezwał potajemnie mędrców i dowiadywał się dokładnie o czas ukazania się gwiazdy1.
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P λάθρᾳlathrasecretlyG2977ADV καλέσαςkalesashaving calledG2564GV-AAP-NSM μάγουςmagousMagiG3097N-APM ἠκρίβωσενēkribōseninquired exactlyG0198V-AAI-3S χρόνονchronontimeG5550N-ASM φαινομένουphainomenouappearingG5316V-PEP-GSM ἀστέρος,asterosstar,G0792N-GSM - Lb 24,17.
8 A posyłając ich do Betlejem, powiedział: Jedźcie i wypytajcie się dokładnie o to dziecko, a gdy je znajdziecie, donieście mi, abym i ja pojechał i oddał mu pokłon.
πέμψαςpempsashaving sentG3992V-AAP-NSM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-ASF-L εἶπεν·eipenhe said;G2036V-2AAI-3S πορευθέντεςporeuthentesHaving goneG4198V-AOP-NPM ἐξετάσατεexetasatedo searchG1833V-AAM-2P ἀκριβῶςakribōscarefullyG0199ADV παιδίου.paidiouChild.G3813N-GSN εὕρητε,heurēteYou may have found [Him],G2147V-2AAS-2P ἀπαγγείλατέapangeilatedo bring word backG0518V-AAM-2P ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ κἀγὼkagōI myself alsoG1473P-1NS + G2532 ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM προσκυνήσωproskunēsōmay worshipG4352V-AAS-1S 9 Oni więc, wysłuchawszy króla, odeszli. A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, prowadziła ich, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było dziecko.
ἀκούσαντεςakousanteshaving heardG0191V-AAP-NPM βασιλέωςbasileōskingG0935N-GSM ἐπορεύθησαν.eporeuthēsanthey went away.G4198V-AOI-3P εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P ἀνατολῇanatolēaeastG0395N-DSF προῆγενproēgenwas going beforeG4254V-IAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἐλθὼνelthōnhaving arrivedG2064V-2AAP-NSM ἐστάθηestathēit was stoodG2476V-API-3S παιδίον.paidionChild.G3813N-NSN 10 A gdy zobaczyli gwiazdę, ogromnie się ucieszyli.
ἰδόντεςidontesHaving seenG1492HV-2AAP-NPM ἀστέραasterastarG0792N-ASM ἐχάρησανecharēsanthey rejoiced [with]G5463V-2AOI-3P μεγάληνmegalēngreatG3173A-ASF σφόδρα,sphodraexceedingly,G4970ADV 11 Kiedy weszli do domu1, zobaczyli dziecko z Marią, jego matką, i upadłszy, oddali mu pokłon2, potem otworzyli swoje skarby i ofiarowali mu dary3: złoto, kadzidło i mirrę.
ἐλθόντεςelthonteshaving comeG2064V-2AAP-NPM εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητρὸςmētrosmotherG3384N-GSF αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM πεσόντεςpesonteshaving fallen downG4098V-2AAP-NPM προσεκύνησανprosekunēsanthey worshipedG4352V-AAI-3P ἀνοίξαντεςanoixanteshaving openedG0455V-AAP-NPM θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM προσήνεγκανprosēnegkanthey offeredG4374V-AAI-3P δῶρα,dōragifts,G1435N-APN χρυσὸνchrusongoldG5557N-ASM λίβανονlibanonfrankincenseG3030N-ASM σμύρναν.smurnanmyrrh.G4666N-ASF - Łk 2,16.
- Mt 2,2; 4,10; 14,33; Ps 95,6; J 5,23; Dz 10,25; Obj 19,10; 22,8.
- 1Sm 10,27; 1Krl 10,2; Iz 60,6.
12 Lecz będąc ostrzeżeni przez Boga we śnie, aby nie wracali do Heroda, powrócili do swojej ziemi inną drogą.
χρηματισθέντεςchrēmatisthenteshaving been divinely warnedG5537V-APP-NPM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνακάμψαιanakampsaito returnG0344V-AAN Ἡρῴδην,HērōdēnHerod,G2264GN-ASM-P ἄλληςallēsanotherG0243A-GSF ἀνεχώρησανanechōrēsanthey withdrewG0402V-AAI-3P χώρανchōrancountryG5561N-ASF αὐτῶν.¶autōnof them.G0846P-GPM 13 A gdy oni odeszli, oto anioł Pana ukazał się we śnie Józefowi i powiedział: Wstań, weź dziecko oraz jego matkę i uciekaj do Egiptu, i zostań tam, aż ci powiem. Herod bowiem będzie szukał dziecka, aby je zabić.
ἈναχωρησάντωνAnachōrēsantōnWhen were withdrawingG0402V-AAP-GPM ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM φεῦγεpheugedo fleeG5343V-PAM-2S ΑἴγυπτονAiguptonEgyptG0125N-ASF-L ἴσθιisthido remainG1510V-PAM-2S εἴπωeipōI may tellG2036V-2AAS-1S μέλλειmelleiis aboutG3195V-PAI-3S ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ζητεῖνzēteinis to seekG2212V-PAN παιδίονpaidionChildG3813N-ASN ἀπολέσαιapolesaito destroyG0622V-AAN 14 Wstał więc, wziął w nocy dziecko oraz jego matkę i uciekł do Egiptu.
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM νυκτὸςnuktosby nightG3571N-GSF ἀνεχώρησενanechōrēsenwithdrewG0402V-AAI-3S Αἴγυπτον,AiguptonEgypt,G0125N-ASF-L 15 I przebywał tam aż do śmierci Heroda, aby się wypełniło, co powiedział1 Pan przez proroka: Z Egiptu wezwałem mego syna.
ἦνēnhe was remainingG1510V-IAI-3S τελευτῆςteleutēsdeathG5054N-GSF Ἡρῴδου,Hērōdouof Herod,G2264GN-GSM-P πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM ΑἰγύπτουAiguptouof EgyptG0125N-GSF-L ἐκάλεσαekalesaI calledG2564GV-AAI-1S μου.¶mouof mine.G3165P-1GS - Wj 4,22; Lb 24,8; Oz 11,1.
16 Wówczas Herod, widząc, że został oszukany przez mędrców, bardzo się rozgniewał i kazał zabić1 wszystkie dzieci, które były w Betlejem i całej okolicy, w wieku do dwóch lat, stosownie do czasu, o którym się dokładnie dowiedział od mędrców.
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264GN-NSM-P ἰδὼνidōnhaving seenG1492HV-2AAP-NSM ἐνεπαίχθηenepaichthēhe had been outwittedG1702V-API-3S ἐθυμώθηethumōthēwas enragedG2373V-API-3S λίαν,lianintensely,G3029ADV ἀποστείλαςaposteilashaving sent forthG0649V-AAP-NSM ἀνεῖλενaneilenhe executedG0337V-2AAI-3S πάνταςpantasallG3956A-APM παῖδαςpaidasboysG3816N-APM τοὺςtousthat [were]G3588T-APM ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-DSF-L ὁρίοιςhorioisvicinityG3725N-DPN αὐτῆςautēsof itG0846P-GSF διετοῦςdietoustwo years oldG1332A-GSM κατωτέρωkatōterōunderG6053ADV κατὰkataaccording toG2596PREP χρόνονchronontimeG5550N-ASM ἠκρίβωσενēkribōsenhe had ascertainedG0198V-AAI-3S μάγων.¶magōnMagi.G3097N-GPM - 2Krl 8,12; Oz 10,14; Obj 17,6.
17 Wtedy wypełniło się to, co zostało powiedziane1 przez proroka Jeremiasza:
ἐπληρώθηeplērōthēwas fulfilledG4137V-API-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN ἸερεμίουIeremiouJeremiahG2408N-GSM-P προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM - Jr 31,15.
18 Słychać głos w Rama1, lament, płacz i wielkie zawodzenie. Rachel2 opłakuje swoje dzieci i nie daje się pocieszyć, bo już ich nie ma.
ῬαμὰRhamaRamahG4471N-DSF-L ἠκούσθη,ēkousthēwas heard,G0191V-API-3S θρῆνοςthrēnoslamentationG2355N-NSM κλαυθμὸςklauthmosweepingG2805N-NSM ὀδυρμὸςodurmosmourningG3602N-NSM πολύς,polusgreat,G4183A-NSM ῬαχὴλRhachēlRachelG4478N-NSF-P κλαίουσαklaiousaweeping [for]G2799V-PAP-NSF τέκναteknachildrenG5043N-APN αὐτῆς,autēsof her,G0846P-GSF ἤθελενēthelenwas willingG2309V-IAI-3S παρακληθῆναιparaklēthēnaito be comfortedG3870V-APN εἰσίν.¶eisinthey are.G1510V-PAI-3P - Jr 4,31; 9,21.
- Rdz 35,16.
19 A gdy Herod umarł, oto anioł Pana ukazał się we śnie Józefowi w Egipcie;
ΤελευτήσαντοςTeleutēsantosWhen was dyingG5053V-AAP-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T φαίνεταιphainetaiappearsG5316V-PEI-3S ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἸωσὴφIōsēphto JosephG2501GN-DSM-P ΑἰγύπτῳAiguptōEgyptG0125N-DSF-L 20 I powiedział: Wstań, weź dziecko oraz jego matkę i idź do ziemi izraelskiej. Umarli bowiem ci, którzy czyhali na życie dziecka.
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγερθεὶςegertheisHaving arisenG1453V-APP-NSM παράλαβεparalabedo takeG3880V-2AAM-2S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM πορεύουporeuoudo goG4198V-PNM-2S Ἰσραήλ·Israēlof Israel;G2474N-GSM-L τεθνήκασινtethnēkasinthey have diedG2348V-RAI-3P ζητοῦντεςzētountesseekingG2212V-PAP-NPM παιδίου.¶paidiouChild.G3813N-GSN 21 Wstał więc, wziął dziecko oraz jego matkę i przybył do ziemi izraelskiej.
ἐγερθεὶςegertheishaving arisenG1453V-APP-NSM παρέλαβενparelabenhe tookG3880V-2AAI-3S παιδίονpaidionChildG3813N-ASN μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM εἰσῆλθενeisēlthenenteredG1525V-2AAI-3S Ἰσραήλ.¶Israēlof Israel.G2474N-GSM-L 22 Lecz gdy usłyszał, że Archelaus króluje w Judei w miejsce Heroda, swego ojca, bał się tam iść. Ale będąc napomniany przez Boga we śnie, odszedł w strony Galilei1.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM ἈρχέλαοςArchelaosArchelausG0745N-NSM-P βασιλεύειbasileueirulesG0936V-PAI-3S ἸουδαίαςIoudaiasJudeaG2449N-GSF-L ἀντὶantiin place ofG0473PREP πατρὸςpatrosfatherG3962N-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἩρῴδουHērōdouHerodG2264GN-GSM-P ἐφοβήθηephobēthēhe was afraidG5399V-AOI-3S ἀπελθεῖν.apeltheinto go.G0565V-2AAN χρηματισθεὶςchrēmatistheishaving been divinely warnedG5537V-APP-NSM ὄναρonara dreamG3677N-ASN ἀνεχώρησενanechōrēsenhe withdrewG0402V-AAI-3S μέρηmerēdistrictG3313N-APN Γαλιλαίας,Galilaiasof Galilee,G1056GN-GSF-L - Łk 2,39; J 7,41.
23 A przyszedłszy, mieszkał w mieście zwanym Nazaret1, aby się wypełniło to, co zostało powiedziane przez proroków: Będzie nazwany Nazarejczykiem2.
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM κατῴκησενkatōkēsenhe dweltG2730V-AAI-3S πόλινpolina cityG4172N-ASF λεγομένηνlegomenēnbeing namedG3004HV-PPP-ASF Ναζαρέτ,NazaretNazareth,G3478N-ASF-L ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ πληρωθῇplērōthēait may be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφητῶνprophētōnprophetsG4396N-GPM ΝαζωραῖοςNazōraiosA NazareneG3480N-NSM-LG κληθήσεται.¶klēthēsetaiHe will be called.G2564GV-FPI-3S - J 18,5; 19,19; Dz 2,22.
- Lb 6,13; Sdz 13,5; J 1,46.