Chapter 19
Rozdział 19
1 A gdy Jezus dokończył tych mów, odszedł z Galilei i przybył1 na pogranicze Judei za Jordan.
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S ἐτέλεσενetelesenfinishedG5055V-AAI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P λόγουςlogouswordsG3056N-APM τούτους,toutousthese,G3778D-APM μετῆρενmetērenHe withdrewG3332V-AAI-3S ΓαλιλαίαςGalilaiasGalileeG1056GN-GSF-L ἦλθενēlthencameG2064V-2AAI-3S ὅριαhoriaregionG3725N-APN ἸουδαίαςIoudaiasof JudeaG2449N-GSF-L πέρανperanbeyondG4008PREP Ἰορδάνου.IordanouJordan.G2446N-GSM-L - Mk 10,1; J 10,40.
2 I poszły za nim wielkie tłumy, a on ich tam uzdrowił1.
ἠκολούθησανēkolouthēsanfollowedG0190V-AAI-3P ὄχλοιochloicrowdsG3793N-NPM πολλοί,polloigreat,G4183A-NPM ἐθεράπευσενetherapeusenHe healedG2323V-AAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM - Mt 4,23; 12,15; Mk 9,37.
3 Wtedy przyszli do niego faryzeusze, wystawiając go na próbę1 i pytając: Czy wolno człowiekowi oddalić2 swoją żonę z jakiegokolwiek powodu?
προσῆλθονprosēlthoncameG4334V-2AAI-3P ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T πειράζοντεςpeirazontestestingG3985HV-PAP-NPM λέγοντεςlegontessayingG3004GV-PAP-NPM αὐτῷ·autōto him:G0846P-DSM ἔξεστινexestinis it lawfulG1832V-PAI-3S ἀνθρώπῳanthrōpōfor a manG0444N-DSM ἀπολῦσαιapolusaito divorceG0630HV-AAN γυναῖκαgunaikaa wifeG1135HN-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM πᾶσανpasaneveryG3956A-ASF αἰτίαν;¶aitiancause?G0156N-ASF - Mt 22,18.
- Ml 2,15-16.
4 A on im odpowiedział: Nie czytaliście1, że ten, który stworzył2 ich na początku, uczynił ich mężczyzną i kobietą?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM ἀνέγνωτεanegnōteyou have readG0314V-2AAI-2P κτίσαςktisascreatedG2936V-AAP-NSM ἀπ᾽ap᾽from [the]G0575PREP ἀρχῆςarchēsbeginningG0746N-GSF θῆλυthēlufemaleG2338A-ASN ἐποίησενepoiēsenmadeG4160GV-AAI-3S αὐτούς;autousthem?G0846P-APM - Rdz 1,27; 5,2.
- J 1,3.
5 I powiedział: Dlatego opuści mężczyzna ojca i matkę i połączy1 się ze swoją żoną, i będą dwoje jednym2 ciałem.
εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S ἕνεκαhenekaOn account ofG1752PREP τούτουtoutouthisG3778D-GSN καταλείψειkataleipseiwill leaveG2641V-FAI-3S ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM πατέραpaterafatherG3962N-ASM μητέραmēteramotherG3384N-ASF κολληθήσεταιkollēthēsetaiwill be joined withG2853V-FPI-3S αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM ἔσονταιesontaiwill becomeG1510V-FDI-3P σάρκαsarkafleshG4561N-ASF - Rdz 2,21-24; Mk 10,6.
- 1Kor 6,16; Ef 5,29-31.
6 A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało. Co więc Bóg złączył1, człowiek niech nie rozłącza.
ὥστεhōsteso thatG5620CONJ οὐκέτιouketino longerG3756PRT-N + G2089 εἰσὶνeisinare theyG1510V-PAI-3P συνέζευξεν,sunezeuxenunited together,G4801V-AAI-3S ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM χωριζέτω.¶chōrizetōshould separate.G5563V-PAM-3S - Rz 7,2; 1Kor 7,10.
7 Zapytali go: Dlaczego więc Mojżesz nakazał dać list rozwodowy1 i oddalić ją?
ΛέγουσινLegousinThey sayG3004GV-PAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM ΜωϋσῆςMōusēsMosesG3475N-NSM-P ἐνετείλατοeneteilatodid commandG1781V-ADI-3S δοῦναιdounaito giveG1325V-2AAN βιβλίονbibliona rollG0975N-ASN ἀποστασίουapostasiouof divorceG0647N-GSN ἀπολῦσαιapolusaito send awayG0630HV-AAN αὐτήν;¶autēnher?G0846P-ASF - Mt 5,31; Pwt 24,1; Iz 50,1; Jr 3,8.
8 Odpowiedział im: Z powodu zatwardziałości waszego serca Mojżesz pozwolił wam oddalić wasze żony, ale od początku tak nie było.
ΛέγειLegeiHe saysG3004GV-PAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ΜωϋσῆςMōusēsMosesG3475N-NSM-P πρὸςprosin view ofG4314PREP σκληροκαρδίανsklērokardianhardness of heartG4641N-ASF ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἐπέτρεψενepetrepsenallowedG2010V-AAI-3S ἀπολῦσαιapolusaito divorceG0630HV-AAN γυναῖκαςgunaikaswivesG1135HN-APF ὑμῶν·humōnof you;G4771P-2GP ἀπ᾽ap᾽from [the]G0575PREP ἀρχῆςarchēsbeginningG0746N-GSF γέγονενgegonenwas [it]G1096V-2RAI-3S οὕτως.¶houtōsthis way.G3779ADV 9 Lecz ja wam mówię: Kto1 oddala swoją żonę – z wyjątkiem przypadku nierządu2 – i żeni się z inną, cudzołoży, a kto żeni się z oddaloną, cudzołoży.
ὑμῖν·huminto you:G4771P-2DP ἀπολύσῃapolusēmay divorceG0630HV-AAS-3S αὐτοῦautouof himG0846P-GSM πορνείᾳporneiasexual immoralityG4202N-DSF γαμήσῃgamēsēshall marryG1060V-AAS-3S ἄλλην,allēnanother,G0243A-ASF μοιχᾶται.moichataicommits adultery.G3429V-PNI-3S ἀπολελυμένηνapolelumenēndivorcedG0630HV-RPP-ASF γαμήσαςgamēsashaving marriedG1060V-AAP-NSM μοιχᾶται.¶moichataicommits adultery.G3429V-PNI-3S - Mt 5,32; Mk 10,11; Łk 16,18.
- 2Krn 21,11; Jr 3,8; 1Kor 5,1.
10 Powiedzieli mu jego uczniowie: Jeśli tak ma się sprawa mężczyzny z jego żoną, to lepiej się nie żenić.
ΛέγουσινLegousinSayG3004GV-PAI-3P μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM αὐτοῦ·autouof Him:G0846P-GSM ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S ἀνθρώπουanthrōpoumanG0444N-GSM γυναικός,gunaikoswife,G1135HN-GSF συμφέρειsumphereiit is betterG4851V-PAI-3S γαμῆσαι.¶gamēsaito marry.G1060V-AAN 11 A on im powiedział: Nie wszyscy to pojmują, ale tylko ci, którym to jest dane.
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM πάντεςpantesallG3956A-NPM χωροῦσινchōrousinreceiveG5562V-PAI-3P τοῦτονtoutonthisG3778D-ASM ἀλλ᾽all᾽but only [those]G0235CONJ δέδοται.dedotaiit has been given.G1325V-RPI-3S 12 Są bowiem eunuchowie, którzy tacy wyszli z łona matki; są też eunuchowie, których ludzie takimi uczynili; są również eunuchowie, którzy się sami takimi uczynili1 dla królestwa niebieskiego. Kto może pojąć, niech pojmuje.
εἰσὶνeisinThere areG1510V-PAI-3P εὐνοῦχοιeunouchoieunuchsG2135N-NPM οἵτινεςoitineswhoG3748R-NPM κοιλίαςkoiliaswombG2836N-GSF μητρὸςmētrosof [their] motherG3384N-GSF ἐγεννήθησανegennēthēsanwere bornG1080V-API-3P οὕτως,houtōsthus,G3779ADV εἰσὶνeisinthere areG1510V-PAI-3P εὐνοῦχοιeunouchoieunuchsG2135N-NPM οἵτινεςoitineswhoG3748R-NPM εὐνουχίσθησανeunouchisthēsanwere made eunuchsG2134V-API-3P ἀνθρώπων,anthrōpōnmen,G0444N-GPM εἰσὶνeisinthere areG1510V-PAI-3P εὐνοῦχοιeunouchoieunuchsG2135N-NPM οἵτινεςoitineswhoG3748R-NPM εὐνούχισανeunouchisanmade eunuchs ofG2134V-AAI-3P ἑαυτοὺςhe'autousthemselvesG1438F-3APM διὰdiafor the sake ofG1223PREP βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF οὐρανῶν.ouranōnheavens.G3772N-GPM δυνάμενοςdunamenosbeing ableG1410V-PNP-NSM χωρεῖνchōreinto receive [it]G5562V-PAN χωρείτω.¶chōreitōhe should receive [it].G5562V-PAM-3S - 1Kor 7,7; 9,5.
13 Wtedy przyniesiono mu dzieci, aby położył na nie ręce i pomodlił się, ale uczniowie ich gromili.
προσηνέχθησανprosēnechthēsanwere broughtG4374V-API-3P παιδίαpaidialittle childrenG3813N-NPN χεῖραςcheirashandsG5495N-APF ἐπιθῇepithēaHe may layG2007V-2AAS-3S αὐτοῖςautoison themG0846P-DPN προσεύξηται·proseuxētaiHe may pray;G4336V-ADS-3S μαθηταὶmathētaithe disciplesG3101N-NPM ἐπετίμησανepetimēsanrebukedG2008V-AAI-3P αὐτοῖς.autoisthem.G0846P-DPN 14 Lecz Jezus powiedział: Zostawcie dzieci1 i nie zabraniajcie im przychodzić do mnie, bo do takich należy królestwo niebieskie.
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S ἄφετεaphetedo permitG0863IV-2AAM-2P παιδίαpaidialittle childrenG3813N-APN κωλύετεkōluetedo forbidG2967V-PAM-2P ἐλθεῖνeltheinto comeG2064V-2AAN τοιούτωνtoioutōnof such kindG5108D-GPN ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF οὐρανῶν.ouranōnheavens.G3772N-GPM - Mt 11,25; 18,3.
15 Położył na nie ręce i odszedł stamtąd.
ἐπιθεὶςepitheishaving laidG2007V-2AAP-NSM χεῖραςcheirashandsG5495N-APF αὐτοῖςautoisupon themG0846P-DPN ἐπορεύθηeporeuthēHe departedG4198V-AOI-3S ἐκεῖθεν.¶ekeithenfrom there.G1564ADV 16 A oto pewien człowiek1 podszedł i zapytał go: Nauczycielu dobry, co dobrego mam czynić, aby mieć życie2 wieczne?
προσελθὼνproselthōnhaving comeG4334V-2AAP-NSM εἶπεν·eipensaid:G2036V-2AAI-3S διδάσκαλεdidaskaleTeacherG1320N-VSM-T ἀγαθέ,agathegoodG0018A-VSM ἀγαθὸνagathongood [thing]G0018A-ASN ποιήσωpoiēsōshall I doG4160GV-AAS-1S σχῶschōI may haveG2192V-2AAS-1S αἰώνιον;aiōnioneternal?G0166A-ASF - Mk 10,17; Łk 18,18.
- J 3,15; 6,47; Rz 6,23; 1J 5,11-13.
17 Lecz on mu odpowiedział: Dlaczego nazywasz mnie dobrym? Nikt nie jest1 dobry, tylko jeden – Bóg. A jeśli chcesz wejść do życia, przestrzegaj2 przykazań.
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ἐρωτᾷςerōtasyou askG2065V-PAI-2S ἀγαθοῦ;agathougood?G0018A-GSN ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἀγαθόςagathosgoodG0018A-NSM θεός.theosGod.G2316N-NSM-T θέλειςtheleisyou desireG2309V-PAI-2S εἰσελθεῖν,eiseltheinto enter,G1525V-2AAN τήρησονtērēsondo keepG5083GV-AAM-2S ἐντολάς.¶entolascommandments.G1785N-APF - 1Sm 2,2; Ps 14,1; 53,1; Rz 3,12; Kaz 7,20.
- Kpł 18,5.
18 I zapytał go: Których1? Jezus odpowiedział: Nie będziesz zabijał2, nie będziesz cudzołożył, nie będziesz kradł, nie będziesz mówił fałszywego świadectwa;
ΛέγειLegeiHe saysG3004GV-PAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ποίας;poiasWhich [commandments]?G4169I-APF ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπεν·eipenwas speaking;G2036V-2AAI-3S φονεύσεις,phoneuseiswill you murder,G5407V-FAI-2S μοιχεύσεις,moicheuseiswill you commit adultery,G3431V-FAI-2S κλέψεις,klepseiswill you steal,G2813V-FAI-2S ψευδομαρτυρήσεις,pseudomarturēseiswill you bear false witness,G5576V-FAI-2S - Ga 3,10; Jk 2,10.
- Wj 20,13.
19 Czcij swego ojca i matkę oraz będziesz miłował1 swego bliźniego jak samego siebie.
τίμαtimado honorG5091V-PAM-2S πατέραpaterafatherG3962N-ASM μητέρα,mēteramother,G3384N-ASF ἀγαπήσειςagapēseisyou will loveG0025V-FAI-2S πλησίονplēsionneighbourG4139ADV σεαυτόν.¶seautonyourself.’G4771F-2ASM - Kpł 19,18; Jk 2,8.
20 Powiedział mu młodzieniec: Tego wszystkiego przestrzegałem1 od mojej młodości. Czego mi jeszcze brakuje?
νεανίσκος·neaniskosyoung man;G3495N-NSM ταῦταtautatheseG3778D-APN ἐφύλαξαephulaxaI have keptG5442GV-AAI-1S νεότητόςneotētosyouthG3503N-GSF ὑστερῶ;¶husterōdo I lack?G5302V-PAI-1S - Łk 18,11.21; Flp 3,6.
21 Jezus mu odpowiedział: Jeśli chcesz być doskonały1, idź, sprzedaj, co posiadasz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź2 za mną.
ἜφηEphēWas sayingG5346V-IAI-3S Ἰησοῦς·IēsousJesus;G2424GN-NSM-P θέλειςtheleisyou desireG2309V-PAI-2S τέλειοςteleiosperfectG5046A-NSM εἶναι,einaito be,G1511V-PAN ὕπαγεhupagedo goG5217V-PAM-2S πώλησόνpōlēsondo sellG4453V-AAM-2S ὑπάρχονταhuparchontapossessionsG5225V-PAP-APN δὸςdosdo giveG1325V-2AAM-2S πτωχοῖς·ptōchoispoor;G4434N-DPM ἕξειςhexeisyou will haveG2192V-FAI-2S θησαυρὸνthēsaurontreasureG2344N-ASM οὐρανοῖς,ouranois[the] heavens,G3772N-DPM ἀκολούθειakoloutheido followG0190V-PAM-2S - Mt 5,48; Rdz 6,9; Hi 1,1; Ps 37,37; Łk 6,47; Flp 3,12.
- Mt 4,19; 8,22.
22 Kiedy młodzieniec usłyszał te słowa, odszedł smutny, miał bowiem wiele dóbr.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM νεανίσκοςneaniskosyoung manG3495N-NSM τοῦτονtoutonthisG3778D-ASM λόγονlogonstatementG3056N-ASM ἀπῆλθενapēlthenhe went awayG0565V-2AAI-3S λυπούμενος·lupoumenosgrieving;G3076V-PPP-NSM ἦνēnhe was [one]G1510V-IAI-3S ἔχωνechōnhavingG2192V-PAP-NSM κτήματαktēmatapossessionsG2933N-APN πολλά.¶pollamany.G4183A-APN 23 Wtedy Jezus powiedział swoim uczniom: Zaprawdę powiadam wam, że bogaty z trudnością wejdzie do królestwa niebieskiego.
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S μαθηταῖςmathētaisdisciplesG3101N-DPM αὐτοῦ·autouof Him;G0846P-GSM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP πλούσιοςplousiosa rich manG4145A-NSM δυσκόλωςduskolōswith difficultyG1423ADV εἰσελεύσεταιeiseleusetaiwill enterG1525V-FDI-3S βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF οὐρανῶν.¶ouranōnheavens.G3772N-GPM 24 Mówię wam też: Łatwiej1 jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wejść do królestwa Bożego.
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP εὐκοπώτερόνeukopōteroneasier forG2123A-NSN-C ἐστινestin[it] isG1510V-PAI-3S κάμηλονkamēlona camelG2574N-ASF διὰdiathrough [the]G1223PREP τρυπήματοςtrupēmatosan eyeG5169N-GSN ῥαφίδοςrhaphidosof a needleG4476N-GSF διελθεῖνdieltheinto go throughG1330V-2AAN πλούσιονplousiona rich manG4145A-ASM εἰσελθεῖνeiseltheinto enterG1525V-2AAN βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF θεοῦ.¶theouof God.G2316N-GSM-T - Jr 13,23; Mk 10,24; J 5,44; Dz 14,22.
25 Gdy jego uczniowie to usłyszeli, zdumieli się bardzo i pytali: Któż1 więc może być zbawiony?
ἈκούσαντεςAkousantesHaving heardG0191V-AAP-NPM μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐξεπλήσσοντοexeplēssontowere astonishedG1605V-IPI-3P σφόδραsphodraexceedinglyG4970ADV λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S σωθῆναι;sōthēnaito be saved?G4982V-APN - Łk 13,23; Dz 16,30; Rz 10,13.
26 A Jezus, spojrzawszy na nich, powiedział im: U ludzi to niemożliwe, lecz u Boga wszystko1 jest możliwe.
ἐμβλέψαςemblepsasHaving looked on [them]G1689V-AAP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ἀνθρώποιςanthrōpoismenG0444N-DPM ἀδύνατόνadunatonimpossibleG0102A-NSN ἐστιν,estinis,G1510V-PAI-3S πάνταpantaall things [are]G3956A-NPN δυνατάdunatapossibleG1415A-NPN ἐστίν.¶estinis.G1510V-PAI-3S - Rdz 18,14; Lb 11,23; Jr 32,27; Łk 1,37.
27 Wtedy Piotr odezwał się do niego: Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za tobą. Cóż za to będziemy mieli?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM ΠέτροςPetrosPeterG4074GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM ἡμεῖςhēmeiswe ourselvesG3165P-1NP ἀφήκαμενaphēkamenleftG0863GV-AAI-1P πάνταpantaall thingsG3956A-APN ἠκολουθήσαμένēkolouthēsamenwe followedG0190V-AAI-1P ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S ἡμῖν;¶hēminto us?G3165P-1DP 28 A Jezus im powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że przy odrodzeniu1, gdy Syn Człowieczy zasiądzie na tronie swojej chwały, i wy, którzy poszliście za mną, zasiądziecie2 na dwunastu tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraela.
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP ἀκολουθήσαντέςakolouthēsanteshaving followedG0190V-AAP-NPM παλιγγενεσίᾳ,palingenesiaregeneration,G3824N-DSF καθίσῃkathisēmay sit downG2523V-AAS-3S ἀνθρώπουanthrōpouof ManG0444N-GSM-T θρόνουthronou[the] throneG2362N-GSM δόξηςdoxēsof gloryG1391N-GSF αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM καθήσεσθεkathēsesthewill sitG2521V-FDI-2P ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP δώδεκαdōdekatwelveG1427A-NUI θρόνουςthronousthronesG2362N-APM κρίνοντεςkrinontesjudgingG2919V-PAP-NPM δώδεκαdōdekatwelveG1427A-NUI φυλὰςphulastribesG5443N-APF Ἰσραήλ.¶Israēlof Israel.G2474N-GSM-L - Iz 65,17; Dz 3,21; 2P 3,13.
- Sdz 2,18; Iz 1,26.
29 I każdy, kto opuści1 domy, braci lub siostry, ojca lub matkę, żonę, dzieci lub pole dla mego imienia, stokroć więcej otrzyma i odziedziczy życie wieczne.
ἀφῆκενaphēkenhas leftG0863GV-AAI-3S ἀδελφοὺςadelphousbrothersG0080N-APM ἀδελφὰςadelphassistersG0079N-APF πατέραpaterafatherG3962N-ASM μητέραmēteramotherG3384N-ASF τέκναteknachildrenG5043N-APN ἕνεκενhenekenfor the sake ofG1752PREP ὀνόματόςonomatosnameG3686N-GSN ἑκατονταπλασίοναhekatontaplasionaa hundredfoldG1542A-APN λήμψεταιlēmpsetaiwill receiveG2983V-FDI-3S αἰώνιονaiōnioneternalG0166A-ASF κληρονομήσει.¶klēronomēseiwill inherit.G2816V-FAI-3S - Mk 10,29; Łk 18,29.
30 A wielu pierwszych1 będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.
ΠολλοὶPolloiManyG4183A-NPM ἔσονταιesontaiwill beG1510V-FDI-3P ἔσχατοι,eschatoilast,G2078A-NPM ἔσχατοιeschatoilastG2078A-NPM πρῶτοι.¶prōtoifirst.G4413GA-NPM - Mt 20,16; 21,31.