reltext

Chapter 6

1 “ taH careful vetlh SoH yImev ta' lIj charitable giving qaSpa' loDpu', Daq taH leghpu' Sum chaH, joq else SoH ghaj ghobe' pop vo' lIj vav 'Iv ghaH Daq chal.

Original Greek

ΠροσέχετεProsechetedo bewareG4337V-PAM-2P
δὲdenowG1161CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
δικαιοσύνηνdikaiosunēnrighteousnessG1343N-ASF
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
μὴmēnotG3361PRT-N
ποιεῖνpoiein[you are] to doG4160GV-PAN
ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP
τῶνtōn<the>G3588T-GPM
ἀνθρώπωνanthrōpōnmenG0444N-GPM
πρὸςprosin orderG4314PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
θεαθῆναιtheathēnaito be seenG2300V-APN
αὐτοῖς·autoisby them;G0846P-DPM
εἰeilestG1487LCOND
δὲdethenG1161CONJ
μήmēexceptG3361PRT-N
γε,geindeedG1065PRT
μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχετεechetehave youG2192V-PAI-2P
παρὰparawithG3844PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
πατρὶpatriFatherG3962N-DSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
τῷtōwho [is]G3588T-DSM
ἐνeninG1722PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPM
οὐρανοῖς.¶ouranoisheavens.G3772N-DPM

2 vaj ghorgh SoH ta' merciful deeds, yImev wab a trumpet qaSpa' SoH'egh, as the hypocrites ta' Daq the synagogues je Daq the streets, vetlh chaH may tlhap batlh vo' loDpu'. HochHom certainly jIH ja' SoH, chaH ghaj Hevta' chaj pop.

Original Greek

ὍτανHotanWhenG3752CONJ
οὖνounthereforeG3767CONJ
ποιῇςpoiēasyou may doG4160GV-PAS-2S
ἐλεημοσύνην,eleēmosunēnacts of charity,G1654N-ASF
μὴmēnotG3361PRT-N
σαλπίσῃςsalpisēsmay sound a trumpetG4537V-AAS-2S
ἔμπροσθένemprosthenbeforeG1715PREP
σου,souyou,G4771P-2GS
ὥσπερhōsperasG5618CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
ὑποκριταὶhupokritaihypocritesG5273N-NPM
ποιοῦσινpoiousindoG4160GV-PAI-3P
ἐνeninG1722PREP
ταῖςtaistheG3588T-DPF
συναγωγαῖςsunagōgaissynagoguesG4864N-DPF
καὶkaiandG2532CONJ
ἐνeninG1722PREP
ταῖςtaistheG3588T-DPF
ῥύμαιςrhumaisstreetsG4505N-DPF
ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ
δοξασθῶσινdoxasthōsinthey may have gloryG1392V-APS-3P
ὑπὸhupofromG5259GPREP
τῶνtōn<the>G3588T-GPM
ἀνθρώπων.anthrōpōnmen.G0444N-GPM
ἀμὴνamēnAmenG0281INJ-HEB
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP
ἀπέχουσινapechousinthey haveG0568V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM
αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM

3 'ach ghorgh SoH ta' merciful deeds, yImev chaw' lIj poS ghop Sov nuq lIj nIH ghop ta'taH,

Original Greek

σοῦsouYouG4771P-2GS
δὲdehoweverG1161CONJ
ποιοῦντοςpoiountosdoingG4160GV-PAP-GSM
ἐλεημοσύνηνeleēmosunēncharityG1654N-ASF
μὴmēnotG3361PRT-N
γνώτωgnōtōshould knowG1097V-2AAM-3S
ἡhētheG3588T-NSF
ἀριστεράaristeraleft [hand]G0710A-NSF
σουsouof youG4771P-2GS
τίtiwhatG5101I-ASN
ποιεῖpoieiis doingG4160GV-PAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
δεξιάdexiaright [hand]G1188A-NSF
σουsouof youG4771P-2GS

4 vaj vetlh lIj merciful deeds may taH Daq pegh, vaj lIj vav 'Iv sees Daq pegh DichDaq pop SoH openly.

Original Greek

ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ
ᾖēmay beG1510V-PAS-3S
σουsouyourG4771P-2GS
ἡhē<the>G3588T-NSF
ἐλεημοσύνηeleēmosunēgivingG1654N-NSF
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
κρυπτῷ.kruptōsecret.G2927A-DSN
καὶkaiAndG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πατήρpatērFatherG3962N-NSM-T
σουsouof youG4771P-2GS
ὁhothe [One]G3588T-NSM
βλέπωνblepōnseeingG0991V-PAP-NSM
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
κρυπτῷkruptōsecretG2927A-DSN
αὑτὸςhautoshimselfG1438F-3NSM
ἀποδώσειapodōseiwill rewardG0591V-FAI-3S
σοιsoiyouG4771P-2DS
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
φανερῷ.¶phanerōpublic.G5318A-DSN

5 “ ghorgh SoH tlhob, SoH DIchDaq ghobe' taH as the hypocrites, vaD chaH muSHa' Daq Qam je tlhob Daq the synagogues je Daq the corners vo' the streets, vetlh chaH may taH leghpu' Sum loDpu'. HochHom certainly, jIH ja' SoH, chaH ghaj Hevta' chaj pop.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
προσεύχησθε,proseuchēstheyou [pl.] may pray,G4336V-PNS-2P
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔσεσθεesestheyou [pl.] will beG1510V-FDI-2P
ὡςhōslikeG5613PRT
οἱhoitheG3588T-NPM
ὑποκριταί,hupokritaihypocrites,G5273N-NPM
ὅτιhotiforG3754HCONJ
φιλοῦσινphilousinthey love [to be]G5368V-PAI-3P
ἐνeninG1722PREP
ταῖςtaistheG3588T-DPF
συναγωγαῖςsunagōgaissynagoguesG4864N-DPF
καὶkaiandG2532CONJ
ἐνenonG1722PREP
ταῖςtaistheG3588T-DPF
γωνίαιςgōniaiscornersG1137N-DPF
τῶνtōnof theG3588T-GPF
πλατειῶνplateiōnstreetsG4116N-GPF
ἑστῶτεςhestōteshaving stoodG2476V-RAP-NPM
προσεύχεσθαιproseuchesthaito prayG4336V-PNN
ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ
ἂνanmaybeG0302PRT
φανῶσινphanōsinthey may be seenG5316V-2APS-3P
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
ἀνθρώποις.anthrōpoisby men.G0444N-DPM
ἀμὴνamēnAmenG0281INJ-HEB
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ὅτι·hotithat:G3754GCONJ
ἀπέχουσινapechousinthey haveG0568V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM
αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM

6 'ach SoH, ghorgh SoH tlhob, 'el Daq lIj inner chamber, je ghajtaH shut lIj lojmIt, tlhob Daq lIj vav 'Iv ghaH Daq pegh, je lIj vav 'Iv sees Daq pegh DichDaq pop SoH openly.

Original Greek

σὺsuYou yourselfG4771P-2NS
δέ,dehowever,G1161CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
προσεύχῃ,proseuchēyou may pray,G4336V-PNS-2S
εἴσελθεeiselthedo enterG1525V-2AAM-2S
εἰςeisintoG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
ταμεῖόνtameionroomG5009N-ASN
σου,souof you,G4771P-2GS
καὶkaiandG2532CONJ
κλείσαςkleisashaving shutG2808V-AAP-NSM
τὴνtēntheG3588T-ASF
θύρανthurandoorG2374N-ASF
σουsouof youG4771P-2GS
πρόσευξαιproseuxaido prayG4336V-ADM-2S
τῷtōto theG3588T-DSM
πατρίpatriFatherG3962N-DSM-T
σουsouof youG4771P-2GS
τῷtō<the>G3588T-DSM
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
κρυπτῷ.kruptōsecret.G2927A-DSN
καὶkaiAndG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πατήρpatērFatherG3962N-NSM-T
σουsouof youG4771P-2GS
ὁhothe [One]G3588T-NSM
βλέπωνblepōnseeingG0991V-PAP-NSM
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
κρυπτῷkruptōsecretG2927A-DSN
ἀποδώσειapodōseiwill rewardG0591V-FAI-3S
σοιsoiyouG4771P-2DS
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
φανερῷ.phanerōpublic.G5318A-DSN

7 Daq praying, yImev use lI' taH' repetitions, as the Gentiles ta'; vaD chaH think vetlh chaH DichDaq be Qoyta' vaD chaj 'ar speaking.

Original Greek

προσευχόμενοιproseuchomenoiPrayingG4336V-PNP-NPM
δὲdenowG1161CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
βατταλογήσητεbattalogēsētemay use vain repetitionsG0945V-AAS-2P
ὥσπερhōsperlikeG5618CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
ἐθνικοί·ethnikoipagans;G1482A-NPM
δοκοῦσινdokousinthey thinkG1380V-PAI-3P
γὰρgarforG1063CONJ
ὅτιhotithatG3754GCONJ
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
πολυλογίᾳpolulogiamany wordsG4180N-DSF
αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM
εἰσακουσθήσονται.eisakousthēsontaithey will be heard.G1522V-FPI-3P

8 vaj yImev taH rur chaH, vaD lIj vav SovtaH nuq Dochmey SoH need, qaSpa' SoH tlhob ghaH.

Original Greek

μὴmēNotG3361PRT-N
οὖνounthereforeG3767CONJ
ὁμοιωθῆτεhomoiōthētemay be likeG3666V-APS-2P
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
οἶδενoidenhas knownG6063V-RAI-3S
γὰρgarforG1063CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
θεὸςtheosGodG2316N-NSM-T
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ὧνhōnof what thingsG3739R-GPN
χρείανchreianneedG5532N-ASF
ἔχετεecheteyou haveG2192V-PAI-2P
πρὸprobeforeG4253PREP
τοῦtou<the>G3588T-GSN
ὑμᾶςhumasyourG4771P-2AP
αἰτῆσαιaitēsaiaskingG0154V-AAN
αὐτόν.¶autonHim.G0846P-ASM

9 tlhob rur vam: ‘ maj vav Daq chal, may lIj pong taH polta' le'.

Original Greek

ΟὕτωςHoutōsThusG3779ADV
οὖνounthereforeG3767CONJ
προσεύχεσθεproseuchesthedo prayG4336V-PNM-2P
ὑμεῖς·humeisyou yourselves:G4771P-2NP
πάτερpaterFatherG3962N-VSM-T
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
ὁhoyou who [are]G3588T-VSM
ἐνeninG1722PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPM
οὐρανοῖς,ouranoisheavens,G3772N-DPM
ἁγιασθήτωhagiasthētōshould be hallowedG0037V-APM-3S
τὸtotheG3588T-NSN
ὄνομάonomanameG3686N-NSN
σου·souof You;G4771P-2GS

10 chaw' lIj Kingdom ghoS. chaw' lIj DichDaq taH ta'pu', as Daq chal, vaj Daq tera'.

Original Greek

ἐλθέτωelthetōshould comeG2064V-2AAM-3S
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
σου·souof You;G4771P-2GS
γενηθήτωgenēthētōshould be [done]G1096V-AOM-3S
τὸtotheG3588T-NSN
θέλημάthelēmawillG2307N-NSN
σου,souof You,G4771P-2GS
ὡςhōsasG5613PRT
ἐνeninG1722PREP
οὐρανῷouranōheavenG3772N-DSM
καὶkai[so] alsoG2532CONJ
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆς·gēsearth;G1093GN-GSF

11 nob maH DaHjaj maj daily tIr Soj.

Original Greek

τὸνtonTheG3588T-ASM
ἄρτονartonbreadG0740N-ASM
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
τὸνton<the>G3588T-ASM
ἐπιούσιονepiousiondailyG1967A-ASM
δὸςdosdo grantG1325V-2AAM-2S
ἡμῖνhēminusG3165P-1DP
σήμερον·sēmerontoday;G4594ADV

12 Forgive maH maj debts, as maH je forgive maj debtors.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄφεςaphesdo forgiveG0863HV-2AAM-2S
ἡμῖνhēminusG3165P-1DP
τὰtatheG3588T-APN
ὀφειλήματαopheilēmatadebtsG3783N-APN
ἡμῶν,hēmōnof us,G3165P-1GP
ὡςhōsasG5613PRT
καὶkaialsoG2532CONJ
ἡμεῖςhēmeiswe ourselvesG3165P-1NP
ἀφήκαμενaphēkamenforgiveG0863HV-AAI-1P
τοῖςtoistheG3588T-DPM
ὀφειλέταιςopheiletaisdebtorsG3781N-DPM
ἡμῶν·hēmōnof us;G3165P-1GP

13 qem maH ghobe' Daq temptation, 'ach toD maH vo' the mIghtaHghach wa'. vaD yours ghaH the Kingdom, the HoS, je the batlh reH. Amen. { Note: NU omits “ vaD yours ghaH the Kingdom, the HoS, je the batlh reH. Amen.” } '

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
εἰσενέγκῃςeisenegkēsmay you leadG1533V-2AAS-2S
ἡμᾶςhēmasusG3165P-1AP
εἰςeisintoG1519PREP
πειρασμόν,peirasmontemptation,G3986GN-ASM
ἀλλὰallabutG0235CONJ
ῥῦσαιrhusaido deliverG4506V-ADM-2S
ἡμᾶςhēmasusG3165P-1AP
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtoutheG3588T-GSN
πονηροῦponērouevil’G4190A-GSN
ὅτιhotiSinceG3754HCONJ
σοῦsouof youG4771P-2GS
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
καὶkaiandG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
δύναμιςdunamispowerG1411N-NSF
καὶkaiandG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
δόξαdoxagloryG1391N-NSF
εἰςeisintoG1519PREP
τοῦςtoustheG3588T-APM
αἰῶναςaiōnasagesG0165HN-APM
ἀμήν.amēnAmen.G0281INJ-HEB

14 “ vaD chugh SoH forgive loDpu' chaj trespasses, lIj heavenly vav DichDaq je forgive SoH.

Original Greek

ἐὰνeanIfG1437COND
γὰρgarforG1063CONJ
ἀφῆτεaphēteyou shall forgiveG0863HV-2AAS-2P
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
ἀνθρώποιςanthrōpoismenG0444N-DPM
τὰtatheG3588T-APN
παραπτώματαparaptōmatatrespassesG3900N-APN
αὐτῶν,autōnof them,G0846P-GPM
ἀφήσειaphēseiwill forgiveG0863HV-FAI-3S
καὶkaialsoG2532CONJ
ὑμῖνhuminyouG4771P-2DP
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ὁho<the>G3588T-NSM
οὐράνιος.ouraniosHeavenly.G3770A-NSM

15 'ach chugh SoH yImev forgive loDpu' chaj trespasses, ghobe' DichDaq lIj vav forgive lIj trespasses.

Original Greek

ἐὰνeanonlyG1437COND
δὲdehoweverG1161CONJ
μὴmēunlessG3361PRT-N
ἀφῆτεaphēteyou shall forgiveG0863HV-2AAS-2P
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
ἀνθρώποιςanthrōpoismenG0444N-DPM
τὰtatheG3588T-APN
παραπτώματαparaptōmatatrespassesG3900N-APN
αὐτῶν,autōnof themG0846P-GPM
οὐδὲoudeneitherG3761CONJ-N
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ἀφήσειaphēseiwill forgiveG0863HV-FAI-3S
τὰtatheG3588T-APN
παραπτώματαparaptōmatatrespassesG3900N-APN
ὑμῶν.¶humōnof you.G4771P-2GP

16 “Moreover ghorgh SoH fast, yImev taH rur the hypocrites, tlhej sad faces. vaD chaH disfigure chaj faces, vetlh chaH may taH leghpu' Sum loDpu' Daq taH fasting. HochHom certainly jIH ja' SoH, chaH ghaj Hevta' chaj pop.

Original Greek

ὍτανHotanWheneverG3752CONJ
δὲdenowG1161CONJ
νηστεύητε,nēsteuēteyou may fast,G3522V-PAS-2P
μὴmēnotG3361PRT-N
γίνεσθεginesthedo beG1096V-PNM-2P
ὡςhōslikeG5613PRT
οἱhoitheG3588T-NPM
ὑποκριταὶhupokritaihypocritesG5273N-NPM
σκυθρωποί·skuthrōpoigloomy;G4659A-NPM
ἀφανίζουσινaphanizousinthey disfigureG0853V-PAI-3P
γὰρgarforG1063CONJ
τὰtatheG3588T-APN
πρόσωπαprosōpaappearanceG4383N-APN
αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM
ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ
φανῶσινphanōsinthey may appearG5316V-2APS-3P
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
ἀνθρώποιςanthrōpoisto menG0444N-DPM
νηστεύοντες.nēsteuontes[as] fasting.G3522V-PAP-NPM
ἀμὴνamēnAmenG0281INJ-HEB
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ὅτι·hotithat:G3754GCONJ
ἀπέχουσινapechousinthey haveG0568V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM
αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM

17 'ach SoH, ghorgh SoH fast, anoint lIj nach, je Seng lIj qab;

Original Greek

σὺsuYou yourselfG4771P-2NS
δὲdehoweverG1161CONJ
νηστεύωνnēsteuōnfastingG3522V-PAP-NSM
ἄλειψαίaleipsaido anoint yourselfG0218V-AMM-2S
σουsouyourG4771P-2GS
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
κεφαλὴνkephalēnheadG2776N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
τὸtotheG3588T-ASN
πρόσωπόνprosōponfaceG4383N-ASN
σουsouof youG4771P-2GS
νίψαιnipsaido wash, yourselfG3538V-AMM-2S

18 vaj vetlh SoH 'oH ghobe' leghpu' Sum loDpu' Daq taH fasting, 'ach Sum lIj vav 'Iv ghaH Daq pegh, je lIj vav, 'Iv sees Daq pegh, DichDaq pop SoH.

Original Greek

ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
φανῇςphanēasmay you appearG5316V-2APS-2S
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
ἀνθρώποιςanthrōpoisto menG0444N-DPM
νηστεύωνnēsteuōn[as] fastingG3522V-PAP-NSM
ἀλλὰallabutG0235CONJ
τῷtō<the>G3588T-DSM
πατρίpatrito FatherG3962N-DSM-T
σουsouof youG4771P-2GS
τῷtōthe [One]G3588T-DSM
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
κρυφαίῳ.kruphaiōsecret.G6058A-DSN
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πατήρpatērFatherG3962N-NSM-T
σουsouof youG4771P-2GS
ὁhothe [One]G3588T-NSM
βλέπωνblepōnseeingG0991V-PAP-NSM
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
κρυφαίῳkruphaiōsecretG6058A-DSN
ἀποδώσειapodōseiwill rewardG0591V-FAI-3S
σοιsoiyouG4771P-2DS
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
φανερῷ.¶phanerōpublic.G5318A-DSN

19 “ yImev lay Dung treasures vaD tlhIH'egh Daq the tera', nuqDaq moth je rust consume, je nuqDaq HejwI'pu' ghor vegh je steal;

Original Greek

ΜὴMēNotG3361PRT-N
θησαυρίζετεthēsaurizetedo store upG2343V-PAM-2P
ὑμῖνhuminfor yourselvesG4771P-2DP
θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆς,gēsearth,G1093GN-GSF
ὅπουhopouwhereG3699PREP
σὴςsēsmothG4597N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
βρῶσιςbrōsisrustG1035N-NSF
ἀφανίζειaphanizeidestroyG0853V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ὅπουhopouwhereG3699PREP
κλέπταιkleptaithievesG2812N-NPM
διορύσσουσινdiorussousinbreak inG1358V-PAI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
κλέπτουσιν·kleptousinsteal;G2813V-PAI-3P

20 'ach lay Dung vaD tlhIH'egh treasures Daq chal, nuqDaq ghobe' moth ghobe' rust consume, je nuqDaq HejwI'pu' yImev ghor vegh je steal;

Original Greek

θησαυρίζετεthēsaurizetedo store upG2343V-PAM-2P
δὲdehoweverG1161CONJ
ὑμῖνhuminfor yourselvesG4771P-2DP
θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM
ἐνeninG1722PREP
οὐρανῷ,ouranōheaven,G3772N-DSM
ὅπουhopouwhereG3699PREP
οὔτεouteneitherG3777CONJ-N
σὴςsēsmothG4597N-NSM
οὔτεoutenorG3777CONJ-N
βρῶσιςbrōsisrustG1035N-NSF
ἀφανίζειaphanizeidestroyG0853V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ὅπουhopouwhereG3699PREP
κλέπταιkleptaithievesG2812N-NPM
οὐounotG3756PRT-N
διορύσσουσινdiorussousindo break inG1358V-PAI-3P
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
κλέπτουσιν·kleptousinsteal;G2813V-PAI-3P

21 vaD nuqDaq lIj treasure ghaH, pa' lIj tIq DichDaq taH je.

Original Greek

ὅπουhopouWhereG3699CONJ
γάρgarforG1063CONJ
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
θησαυρόςthēsaurostreasureG2344N-NSM
σου,souof you [one]G4771P-2GS
ἐκεῖekeithereG1563ADV
ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S
καὶkaialsoG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
καρδίαkardiaheartG2588N-NSF
σου.¶souof you [one].G4771P-2GS

22 “The lamp vo' the porgh ghaH the mIn. chugh vaj lIj mIn ghaH wab, lIj Hoch porgh DichDaq taH teblu'ta' vo' wov.

Original Greek

ὉHoTheG3588T-NSM
λύχνοςluchnoslampG3088N-NSM
τοῦtouof theG3588T-GSN
σώματόςsōmatosbodyG4983N-GSN
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ὀφθαλμός.ophthalmoseye.G3788N-NSM
ἐὰνeanIfG1437COND
οὖνounthereforeG3767CONJ
ᾖēshall beG1510V-PAS-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ὀφθαλμόςophthalmoseyeG3788N-NSM
σουsouof youG4771P-2GS
ἁπλοῦς,haplousclearG0573A-NSM
ὅλονholon[the] wholeG3650A-NSN
τὸto<the>G3588T-NSN
σῶμάsōmabodyG4983N-NSN
σουsouof youG4771P-2GS
φωτεινὸνphōteinonfull of lightG5460A-NSN
ἔσται·estaiwill be;G1510V-FDI-3S

23 'ach chugh lIj mIn ghaH mIghtaHghach, lIj Hoch porgh DichDaq taH teblu'ta' vo' HurghtaHghach. chugh vaj the wov vetlh ghaH Daq SoH ghaH HurghtaHghach, chay' Dun ghaH the HurghtaHghach!

Original Greek

ἐὰνeanIfG1437COND
δὲdehoweverG1161CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
ὀφθαλμόςophthalmoseyeG3788N-NSM
σουsouof youG4771P-2GS
πονηρὸςponērosevilG4190A-NSM
ᾖ,ēshall be,G1510V-PAS-3S
ὅλονholonallG3650A-NSN
τὸtotheG3588T-NSN
σῶμάsōmabodyG4983N-NSN
σουsouof youG4771P-2GS
σκοτεινὸνskoteinonfull of darknessG4652A-NSN
ἔσται.estaiwill be.G1510V-FDI-3S
εἰeiIfG1487GCOND
οὖνounthenG3767CONJ
τὸtotheG3588T-NSN
φῶςphōslightG5457N-NSN
τὸtothat [is]G3588T-NSN
ἐνenwithinG1722PREP
σοὶsoiyouG4771P-2DS
σκότοςskotosdarknessG4655N-NSN
ἐστίν,estinis,G1510V-PAI-3S
τὸtothatG3588T-NSN
σκότοςskotosdarknessG4655N-NSN
πόσον.¶posonhow great!G4214Q-NSN

24 “ ghobe' wa' laH toy' cha' masters, vaD either ghaH DichDaq hate the wa' je muSHa' the latlh; joq else ghaH DichDaq taH devoted Daq wa' je despise the latlh. SoH ta'laHbe' toy' both joH'a' je Mammon.

Original Greek

ΟὐδεὶςOudeisNo [one]G3762A-NSM
δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S
δυσὶdusitwoG1417A-DPM
κυρίοιςkurioismastersG2962HN-DPM
δουλεύειν·douleueinto serve;G1398V-PAN
ἢēeitherG2228CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
τὸνtontheG3588T-ASM
ἕναhenaoneG1520A-ASM
μισήσειmisēseihe will hateG3404V-FAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τὸνtontheG3588T-ASM
ἕτερονheteronotherG2087A-ASM
ἀγαπήσειagapēseihe will loveG0025V-FAI-3S
ἢēorG2228CONJ
ἑνὸςhenosto [the] oneG1520A-GSM
ἀνθέξεταιanthexetaihe will be devotedG0472V-FDI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἑτέρουheterouotherG2087A-GSM
καταφρονήσει.kataphronēseihe will despise.G2706V-FAI-3S
οὐouNotG3756PRT-N
δύνασθεdunastheyou are ableG1410V-PNI-2P
θεῷtheōGodG2316N-DSM-T
δουλεύεινdouleueinto serveG1398V-PAN
καὶkaiandG2532CONJ
μαμωνᾷ.¶mamōnamoney.G3126N-DSM

25 vaj, jIH ja' SoH, yImev taH anxious vaD lIj yIn: nuq SoH DichDaq Sop, joq nuq SoH DichDaq tlhutlh; ghobe' yet vaD lIj porgh, nuq SoH DichDaq wear. 'oHbe' yIn latlh than Soj, je the porgh latlh than Sut?

Original Greek

ΔιὰDiaBecause ofG1223PREP
τοῦτοtoutothisG3778D-ASN
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP
μὴmēnotG3361PRT-N
μεριμνᾶτεmerimnatedo be anxious aboutG3309V-PAM-2P
τῇtēatheG3588T-DSF
ψυχῇpsuchēalifeG5590HN-DSF
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
τίtiwhatG5101I-ASN
φάγητεphagēteyou may eatG5315V-AAS-2P
ἢēorG2228CONJ
τίtiwhatG5101I-ASN
πίητε,piēteyou may drink,G4095V-2AAS-2P
μηδὲmēdenorG3366CONJ-N
τῷtōabout theG3588T-DSN
σώματιsōmatibodyG4983N-DSN
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
τίtiwhatG5101I-ASN
ἐνδύσησθε.endusēstheyou may put on.G1746V-AMS-2P
οὐχὶouchiSurelyG3780PRT-N
ἡhē<the>G3588T-NSF
ψυχὴpsuchēlifeG5590HN-NSF
πλεῖόνpleionmoreG4119A-NSN-C
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
τροφῆςtrophēs[than] foodG5160N-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
τὸtotheG3588T-NSN
σῶμαsōmabodyG4983N-NSN
τοῦtou<the>G3588T-GSN
ἐνδύματος;endumatos[than] clothing?G1742N-GSN

26 legh the toQmey vo' the sky, vetlh chaH yImev sow, ghobe' ta' chaH reap, ghobe' tay'moH Daq barns. lIj heavenly vav feeds chaH. Aren't SoH vo' 'ar latlh value than chaH?

Original Greek

ἐμβλέψατεemblepsatedo lookG1689V-AAM-2P
εἰςeisatG1519PREP
τὰtatheG3588T-APN
πετεινὰpeteinabirdsG4071N-APN
τοῦtouof theG3588T-GSM
οὐρανοῦouranouairG3772N-GSM
ὅτιhotithatG3754GCONJ
οὐounotG3756PRT-N
σπείρουσινspeirousinthey sowG4687V-PAI-3P
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
θερίζουσινtherizousindo they reapG2325V-PAI-3P
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
συνάγουσινsunagousindo they gatherG4863V-PAI-3P
εἰςeisintoG1519PREP
ἀποθήκας,apothēkasbarns —G0596N-APF
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ὁho<the>G3588T-NSM
οὐράνιοςouraniosHeavenlyG3770A-NSM
τρέφειtrepheifeedsG5142V-PAI-3S
αὐτά·autathem;G0846P-APN
οὐχouchSurelyG3756PRT-N
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
μᾶλλονmallonmuchG3123GADV
διαφέρετεdiaphereteare more valuableG1308V-PAI-2P
αὐτῶν;autōnthan they?G0846P-GPN

27 “ nuq vo' SoH, Sum taH anxious, laH chel wa' moment { Note: literally, cubit } Daq Daj lifespan?

Original Greek

τίςtisWhoG5101I-NSM
δὲdenowG1161CONJ
ἐξexfromG1537PREP
ὑμῶνhumōnyouG4771P-2GP
μεριμνῶνmerimnōnbeing anxiousG3309V-PAP-NSM
δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S
προσθεῖναιprostheinaito addG4369V-2AAN
ἐπὶepitoG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἡλικίανhēlikianlifespanG2244N-ASF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
πῆχυνpēchunhourG4083N-ASM
ἕνα;henaone?G1520A-ASM

28 qatlh 'oH SoH anxious about Sut? qel the lilies vo' the yotlh, chay' chaH grow. chaH yImev toil, ghobe' ta' chaH spin,

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
περὶperiaboutG4012PREP
ἐνδύματοςendumatosclothingG1742N-GSN
τίtiwhyG5101I-ASN
μεριμνᾶτε;merimnateare you anxious?G3309V-PAI-2P
καταμάθετεkatamathetedo observeG2648V-2AAM-2P
τὰtatheG3588T-APN
κρίναkrinaliliesG2918N-APN
τοῦtouof theG3588T-GSM
ἀγροῦ,agroufield,G0068GN-GSM
πῶςpōshowG4459PRT-I
αὐξάνουσιν·auxanousinthey grow;G0837V-PAI-3P
οὐounotG3756PRT-N
κοπιῶσινkopiōsindo they laborG2872V-PAI-3P
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
νήθουσιν.nēthousindo they spin.G3514V-PAI-3P

29 yet jIH ja' SoH vetlh 'ach Solomon Daq Hoch Daj batlh ghaHta' ghobe' dressed rur wa' vo' Dochvammey.

Original Greek

λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
δὲdehoweverG1161CONJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ὅτιhotithatG3754GCONJ
οὐδὲoudenot evenG3761CONJ-N
ΣολομὼνSolomōnSolomonG4672GN-NSM-P
ἐνeninG1722PREP
πάσῃpasēallG3956A-DSF
τῇtēatheG3588T-DSF
δόξῃdoxēgloryG1391N-DSF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
περιεβάλετοperiebaletowas adornedG4016V-2AMI-3S
ὡςhōslikeG5613PRT
ἓνhenoneG1520A-NSN
τούτων.toutōnof these.G3778D-GPN

30 'ach chugh joH'a' vaj clothes the grass vo' the yotlh, nuq DaHjaj exists, je wa'leS ghaH thrown Daq the oven, won't ghaH 'ar latlh clothe SoH, SoH vo' mach HartaHghach?

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
δὲdehoweverG1161CONJ
τὸνtontheG3588T-ASM
χόρτονchortongrassG5528N-ASM
τοῦtouof theG3588T-GSM
ἀγροῦ,agroufield,G0068GN-GSM
σήμερονsēmerontodayG4594ADV
ὄνταontabeing [here]G1510V-PAP-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
αὔριονauriontomorrowG0839ADV
εἰςeisintoG1519PREP
κλίβανονklibanon[the] furnaceG2823N-ASM
βαλλόμενον,ballomenonbeing thrown,G0906GV-PPP-ASM
ὁho<the>G3588T-NSM
θεὸςtheosGodG2316N-NSM-T
οὕτωςhoutōsthusG3779ADV
ἀμφιέννυσιν,amphiennusinclothes,G0294V-PAI-3S
οὐousurelyG3756PRT-N
πολλῷpollōmuchG4183A-DSN
μᾶλλονmallonmoreG3123GADV
ὑμᾶς,humasyou,G4771P-2AP
ὀλιγόπιστοι;oligopistoiO [you] of little faith?G3640A-VPM

31 “ vaj yImev taH anxious, ja'ta', ‘ nuq DichDaq maH Sop?', ‘ nuq DichDaq maH tlhutlh?' joq, ‘ tlhej nuq DichDaq maH taH clothed?'

Original Greek

μὴmēNotG3361PRT-N
οὖνounthereforeG3767CONJ
μεριμνήσητεmerimnēsēteshall you be anxiousG3309V-AAS-2P
λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM
τίtiWhatG5101I-ASN
φάγωμενphagōmenshall we eatG5315V-AAS-1P
ἢēOrG2228CONJ
τίtiwhatG5101I-ASN
πίωμενpiōmenshall we drinkG4095V-2AAS-1P
ἢēOrG2228CONJ
τίtiwhatG5101I-ASN
περιβαλώμεθα;peribalōmethashall we wear?G4016V-2AMS-1P

32 vaD the Gentiles nej after Hoch Dochvammey Dochmey; vaD lIj heavenly vav SovtaH vetlh SoH need Hoch Dochvammey Dochmey.

Original Greek

πάνταpantaAllG3956A-APN
γὰρgarforG1063CONJ
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN
τὰtatheG3588T-NPN
ἔθνηethnēGentilesG1484N-NPN
ἐπιζητοῦσιν·epizētousinseek after;G1934V-PAI-3P
οἶδενoidenknowsG6063V-RAI-3S
γὰρgarforG1063CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ὁho<the>G3588T-NSM
οὐράνιοςouraniosHeavenlyG3770A-NSM
ὅτιhotithatG3754GCONJ
χρῄζετεchrēzeteyou needG5535V-PAI-2P
τούτωνtoutōnof themG3778D-GPN
ἁπάντων.hapantōnall.G0537A-GPN

33 'ach nej wa'Dich joH'a' Kingdom, je Daj QaQtaHghach; je Hoch Dochvammey Dochmey DichDaq taH nobpu' Daq SoH as QaQ.

Original Greek

ζητεῖτεzēteitedo seekG2212V-PAM-2P
δὲdehoweverG1161CONJ
πρῶτονprōtonfirstG4413GA-ASN
τὴνtēntheG3588T-ASF
βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
δικαιοσύνηνdikaiosunēnrighteousnessG1343N-ASF
αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ταῦταtautathese thingsG3778D-NPN
πάνταpantaallG3956A-NPN
προστεθήσεταιprostethēsetaiwill be addedG4369V-FPI-3S
ὑμῖν.huminto you.G4771P-2DP

34 vaj yImev taH anxious vaD wa'leS, vaD wa'leS DichDaq taH anxious vaD itself. Each jaj ghaj mIghtaHghach ghaH sufficient.

Original Greek

μὴmēNotG3361PRT-N
οὖνounthereforeG3767CONJ
μεριμνήσητεmerimnēsēteshall you be anxiousG3309V-AAS-2P
εἰςeisaboutG1519PREP
τὴνtēnthe [things]G3588T-ASF
αὔριον·auriontomorrow;G0839ADV
ἡhē<the>G3588T-NSF
γὰρgarforG1063CONJ
αὔριονauriontomorrowG0839ADV
μεριμνήσειmerimnēseiwill be anxious aboutG3309V-FAI-3S
τὰta<the>G3588T-APN
ἑαυτῆς.he'autēsitself.G1438F-3GSF
ἀρκετὸνarketonSufficientG0713A-NSN
τῇtēato theG3588T-DSF
ἡμέρᾳhēmeraday [is]G2250N-DSF
ἡhētheG3588T-NSF
κακίαkakiatroubleG2549N-NSF
αὐτῆς.¶autēsof it.G0846P-GSF