Chapter 13
1 Daq vetlh jaj Jesus mejta' pa' vo' the tuq, je ba'ta' Sum the seaside.
ἐκείνῃekeinēthatG1565D-DSF ἐξελθὼνexelthōnhaving gone forthG1831V-2AAP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P τῆςtēs[from] theG3588T-GSF ἐκάθητοekathētowas sittingG2521V-INI-3S θάλασσαν.thalassansea.G2281N-ASF 2 Dun multitudes boSta' Daq ghaH, vaj vetlh ghaH 'elta' Daq a boat, je ba'ta', je Hoch the qevmey Qampu' Daq the beach.
συνήχθησανsunēchthēsanwere gathered togetherG4863V-API-3P ὄχλοιochloicrowdsG3793N-NPM πολλοὶpolloigreatG4183A-NPM ὥστεhōsteso thatG5620CONJ πλοῖονploiona boatG4143N-ASN ἐμβάνταembantahaving climbed intoG1684V-2AAP-ASM καθῆσθαι,kathēsthaito sit down,G2521V-PNN ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM αἰγιαλὸνaigialonshoreG0123N-ASM εἱστήκει.heistēkeihad stood.G2476V-LAI-3S 3 ghaH jatlhta' Daq chaH law' Dochmey Daq parables, ja'ta', “ yIlegh, a farmer mejta' pa' Daq sow.
ἐλάλησενelalēsenHe spokeG2980V-AAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM πολλὰpollamany thingsG4183A-APN παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐξῆλθενexēlthenwent outG1831V-2AAI-3S σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM σπείρειν.speireinto sow.G4687V-PAN 4 As ghaH sowed, 'op seeds pumta' Sum the roadside, je the toQmey ghoSta' je Soppu' chaH.
σπείρεινspeireinsowingG4687V-PAN αὐτὸνautonof himG0846P-ASM ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S ὁδόν,hodonroad,G3598N-ASF ἐλθόνταelthontahaving comeG2064V-2AAP-NPN πετεινὰpeteinabirdsG4071N-NPN κατέφαγενkatephagendevouredG2719V-2AAI-3S 5 Others pumta' Daq rocky yav, nuqDaq chaH ta'be' ghaj 'ar soil, je SibI' chaH sprang Dung, because chaH ghajta' ghobe' depth vo' tera'.
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S πετρώδηpetrōdērocky placesG4075A-APN εἶχενeichenit was havingG2192V-IAI-3S πολλήν,pollēnmuch,G4183A-ASF εὐθέωςeutheōsimmediatelyG2112ADV ἐξανέτειλενexaneteilenit sprang upG1816V-AAI-3S ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN βάθοςbathosdepthG0899N-ASN 6 ghorgh the pemHov ghajta' risen, chaH were scorched. Because chaH ghajta' ghobe' root, chaH withered DoH.
ἡλίουhēliouwhen [the] sunG2246N-GSM ἀνατείλαντοςanateilantoshaving risenG0393V-AAP-GSM ἐκαυματίσθη,ekaumatisthēthey were scorched,G2739V-API-3S ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF ἐξηράνθη.exēranthēwere dried up.G3583V-API-3S 7 Others pumta' among thorns. The thorns grew Dung je choked chaH.
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S ἀκάνθας,akanthasthorns,G0173N-APF ἀνέβησανanebēsangrew upG0305V-2AAI-3P ἄκανθαιakanthaithornsG0173N-NPF ἔπνιξανepnixanchokedG4155V-AAI-3P 8 Others pumta' Daq QaQ soil, je yielded baQ: 'op wa' vatlh poHmey as 'ar, 'op javmaH, je 'op wejmaH.
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S ἐδίδουedidouwere yieldingG1325V-IAI-3S καρπόν,karponfruit,G2590N-ASM ἑκατόν,hekatona hundredfold,G1540A-NUI ἑξήκοντα,hexēkontasixty,G1835A-NUI τριάκοντα.triakontathirty.G5144A-NUI 9 ghaH 'Iv ghajtaH qoghDu' Daq Qoy, chaw' ghaH Qoy.”
ἔχωνechōnhavingG2192V-PAP-NSM ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S 10 The ghojwI'pu' ghoSta', je ja'ta' Daq ghaH, “ qatlh ta' SoH jatlh Daq chaH Daq parables?”
προσελθόντεςproselthonteshaving comeG4334V-2AAP-NPM μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM εἶπανeipansaidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM διὰdiaBecause ofG1223PREP παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF λαλεῖςlaleisspeak YouG2980V-PAI-2S αὐτοῖς;autoisto them?G0846P-DPM 11 ghaH jangta' chaH, “ Daq SoH 'oH ghaH nobpu' Daq Sov the mysteries vo' the Kingdom vo' chal, 'ach 'oH ghaH ghobe' nobpu' Daq chaH.
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP δέδοταιdedotaiit has been grantedG1325V-RPI-3S γνῶναιgnōnaito knowG1097V-2AAN μυστήριαmustēriamysteriesG3466N-APN βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF οὐρανῶν,ouranōnheavens,G3772N-GPM ἐκείνοιςekeinoisto themG1565D-DPM δέδοται.dedotaiit has been granted.G1325V-RPI-3S 12 vaD 'Iv ghajtaH, Daq ghaH DichDaq taH nobpu', je ghaH DichDaq ghaj abundance, 'ach 'Iv ta' taH' ghaj, vo' ghaH DichDaq be tlhappu' DoH 'ach vetlh nuq ghaH ghajtaH.
ὅστιςhostisWhoeverG3748R-NSM ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S δοθήσεταιdothēsetaiwill be givenG1325V-FPI-3S περισσευθήσεται·perisseuthēsetaiwill be abundant [to him]G4052V-FPI-3S ὅστιςhostiswhoeverG3748R-NSM ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S ἔχειecheihe hasG2192V-PAI-3S ἀρθήσεταιarthēsetaiwill be taken awayG0142V-FPI-3S αὐτοῦ.autouhim.G0846P-GSM 13 vaj jIH jatlh Daq chaH Daq parables, because leghtaH chaH yImev legh, je hearing, chaH yImev Qoy, ghobe' ta' chaH understand.
διὰdiaBecause ofG1223PREP παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM λαλῶlalōI speakG2980V-PAI-1S βλέποντεςblepontesseeingG0991V-PAP-NPM βλέπουσινblepousindo they seeG0991V-PAI-3P ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM ἀκούουσινakouousindo they hearG0191V-PAI-3P συνίουσιν.suniousindo they understand.G4920V-PAI-3P 14 Daq chaH the prophecy vo' Isaiah ghaH fulfilled, nuq jatlhtaH, ‘ Sum hearing SoH DichDaq Qoy, je DichDaq Daq ghobe' way understand; leghtaH SoH DichDaq legh, je DichDaq Daq ghobe' way perceive:
ἀναπληροῦταιanaplēroutaiis fulfilledG0378V-PPI-3S ἐπ᾽ep᾽concerningG1909PREP αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM προφητείαprophēteiaprophecyG4394N-NSF ἨσαΐουĒsaiouof IsaiahG2268N-GSM-P λέγουσα·legousais saying:G3004GV-PAP-NSF ἀκοῇakoēaIn hearingG0189N-DSF ἀκούσετεakouseteyou will hearG0191V-FAI-2P συνῆτε,sunētemay understand,G4920V-2AAS-2P βλέποντεςbleponteslookingG0991V-PAP-NPM βλέψετεblepseteyou will lookG0991V-FAI-2P ἴδητε.idētemay perceive.G1492GV-2AAS-2P 15 vaD vam people's tIq ghajtaH grown callous, chaj qoghDu' 'oH dull vo' hearing, chaH ghaj SoQ chaj mInDu'; joq else perhaps chaH might perceive tlhej chaj mInDu', Qoy tlhej chaj qoghDu', understand tlhej chaj tIq, je should tlhe' again; je jIH would heal chaH.' { Note: Isaiah 6:9-10 }
ἐπαχύνθηepachunthēHas grown dullG3975V-API-3S καρδίαkardiaheartG2588N-NSF τούτου,toutouthis,G3778D-GSM τοῖςtoiswith theG3588T-DPN βαρέωςbareōsbarelyG0917ADV ἤκουσαν,ēkousanthey have heard,G0191V-AAI-3P ὀφθαλμοὺςophthalmouseyesG3788N-APM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ἐκάμμυσαν·ekammusanthey have closed;G2576V-AAI-3P μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218 ἴδωσινidōsinthey may seeG1492HV-2AAS-3P τοῖςtoiswith theG3588T-DPM ὀφθαλμοῖςophthalmoiseyesG3788N-DPM τοῖςtoiswith theG3588T-DPN ἀκούσωσινakousōsinthey may hearG0191V-AAS-3P καρδίᾳkardiaheartG2588N-DSF συνῶσινsunōsinthey may understandG4920V-2AAS-3P ἐπιστρέψωσινepistrepsōsinmay returnG1994V-AAS-3P ἰάσομαιiasomaiI will healG2390V-FDI-1S αὐτούς.¶autousthem.’G0846P-APM 16 “ 'ach ghurtaH 'oH lIj mInDu', vaD chaH legh; je lIj qoghDu', vaD chaH Qoy.
ὑμῶνhumōnOf youG4771P-2GP μακάριοιmakarioiblessed [are]G3107A-NPM ὀφθαλμοὶophthalmoieyesG3788N-NPM βλέπουσινblepousinthey seeG0991V-PAI-3P ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἀκούουσιν.¶akouousinthey hear.G0191V-PAI-3P 17 vaD HochHom certainly jIH ja' SoH vetlh law' leghwI'pu' je QaQtaHghach loDpu' neH Daq legh the Dochmey nuq SoH legh, je ta'be' legh chaH; je Daq Qoy the Dochmey nuq SoH Qoy, je ta'be' Qoy chaH.
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP πολλοὶpolloimanyG4183A-NPM προφῆταιprophētaiprophetsG4396N-NPM δίκαιοιdikaioirighteous [men]G1342A-NPM ἐπεθύμησανepethumēsanlongedG1937V-AAI-3P βλέπετε,blepeteyou see,G0991V-PAI-2P εἶδαν,eidansaw,G1492HV-2AAI-3P ἀκοῦσαιakousaito hearG0191V-AAN ἀκούετε,akoueteyou hear,G0191V-PAI-2P ἤκουσαν.¶ēkousanheard.G0191V-AAI-3P 18 “ Qoy, vaj, the parable vo' the farmer.
ὙμεῖςHumeisYou yourselvesG4771P-2NP ἀκούσατεakousatedo hearG0191V-AAM-2P παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF τοῦtouof the [one]G3588T-GSM σπείραντος·speirantoshaving sown:G4687V-AAP-GSM 19 ghorgh anyone hears the mu' vo' the Kingdom, je ta'be' understand 'oH, the mIghtaHghach wa' choltaH, je snatches DoH vetlh nuq ghajtaH taH sown Daq Daj tIq. vam ghaH nuq ghaHta' sown Sum the roadside.
παντὸςpantosEveryoneG3956A-GSM ἀκούοντοςakouontoshearingG0191V-PAP-GSM βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF συνιέντοςsunientosunderstandingG4920V-PAP-GSM ἔρχεταιerchetaicomesG2064V-PNI-3S πονηρὸςponērosevil oneG4190A-NSM ἁρπάζειharpazeisnatches awayG0726V-PAI-3S ἐσπαρμένονesparmenonhaving been sownG4687V-2RPP-ASN καρδίᾳkardiaheartG2588N-DSF αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM οὗτόςhoutosThisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S σπαρείς.spareishaving been sown.G4687V-2APP-NSM 20 nuq ghaHta' sown Daq the rocky Daqmey, vam ghaH ghaH 'Iv hears the mu', je SibI' tlhej Quch receives 'oH;
πετρώδηpetrōdērocky placesG4075A-APN σπαρείς,spareishaving been sown,G4687V-2APP-NSM οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἀκούωνakouōnhearingG0191V-PAP-NSM εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV λαμβάνωνlambanōnreceivingG2983V-PAP-NSM 21 yet ghaH ghajtaH ghobe' root Daq himself, 'ach SIQtaH vaD a qaStaHvIS. ghorgh oppression joq persecution arises because vo' the mu', SibI' ghaH stumbles.
ἔχειecheihe hasG2192V-PAI-3S ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF ἑαυτῷhe'autōhimselfG1438F-3DSM πρόσκαιρόςproskairostemporaryG4340A-NSM ἐστιν.estinis.G1510V-PAI-3S γενομένηςgenomenēswhen is comingG1096V-2ADP-GSF θλίψεωςthlipseōstribulationG2347N-GSF διωγμοῦdiōgmoupersecutionG1375N-GSM διὰdiaon account ofG1223PREP εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV σκανδαλίζεται.skandalizetaihe falls away.G4624V-PPI-3S 22 nuq ghaHta' sown among the thorns, vam ghaH ghaH 'Iv hears the mu', 'ach the cares vo' vam age je the deceitfulness vo' riches choke the mu', je ghaH becomes unfruitful.
ἀκάνθαςakanthasthornsG0173N-APF σπαρείς,spareishaving been sown,G4687V-2APP-NSM οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἀκούων,akouōnhearing,G0191V-PAP-NSM μέριμναmerimnacareG3308N-NSF τούτουtoutouthisG3778D-GSM ἀπάτηapatēdeceitG0539N-NSF πλούτουploutouof richesG4149N-GSM συμπνίγειsumpnigeichokeG4846V-PAI-3S λόγον,logonword,G3056N-ASM ἄκαρποςakarposunfruitfulG0175A-NSM γίνεται.ginetaiit becomes.G1096V-PNI-3S 23 nuq ghaHta' sown Daq the QaQ yav, vam ghaH ghaH 'Iv hears the mu', je understands 'oH, 'Iv HochHom certainly bears baQ, je brings vo', 'op wa' vatlh poHmey as 'ar, 'op javmaH, je 'op wejmaH.”
σπαρείς,spareishaving been sown,G4687V-2APP-NSM οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἀκούωνakouōnhearingG0191V-PAP-NSM συνιείς,sunieisunderstanding,G4920V-PAP-NSM καρποφορεῖkarpophoreibrings forth fruitG2592V-PAI-3S ποιεῖ,poieiproduces —G4160GV-PAI-3S ἑκατόν,hekatona hundredfold,G1540A-NUI ἑξήκοντα,hexēkontasixty,G1835A-NUI τριάκοντα.¶triakontathirty.G5144A-NUI 24 ghaH cher another parable qaSpa' chaH, ja'ta', “The Kingdom vo' chal ghaH rur a loD 'Iv sowed QaQ tIr Daq Daj yotlh,
ἌλληνAllēnAnotherG0243A-ASF παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF παρέθηκενparethēkenput He beforeG3908V-AAI-3S αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ὡμοιώθηhōmoiōthēHas become likeG3666V-API-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF οὐρανῶνouranōnheavensG3772N-GPM ἀνθρώπῳanthrōpōa manG0444N-DSM σπείραντιspeirantihaving sownG4687V-AAP-DSM αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM 25 'ach qaStaHvIS ghotpu Qongta', Daj jagh ghoSta' je sowed darnel weeds { Note: darnel ghaH a weed grass (probably bearded darnel joq lolium temulentum) vetlh looks very 'ar rur wheat until 'oH ghaH mature, ghorgh the difference becomes very apparent. } je among the wheat, je mejta' DoH.
καθεύδεινkatheudeinto sleepG2518V-PAN ἀνθρώπουςanthrōpousmenG0444N-APM ἦλθενēlthencameG2064V-2AAI-3S ἐχθρὸςechthrosenemyG2190N-NSM ἐπέσπειρενepespeirenover-sowedG6037V-AAI-3S ζιζάνιαzizaniaweedsG2215N-APN μέσονmesonmidstG3319A-ASN σίτουsitouwheatG4621N-GSM ἀπῆλθεν.apēlthenwent away.G0565V-2AAI-3S 26 'ach ghorgh the blade sprang Dung je qempu' vo' baQ, vaj the darnel weeds appeared je.
ἐβλάστησενeblastēsensproutedG0985V-AAI-3S χόρτοςchortosplantsG5528N-NSM καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM ἐποίησεν,epoiēsenproduced,G4160GV-AAI-3S ἐφάνηephanēappearedG5316V-2API-3S ζιζάνια.zizaniaweeds.G2215N-NPN 27 The toy'wI'pu' vo' the householder ghoSta' je ja'ta' Daq ghaH, ‘Sir, ta'be' SoH sow QaQ tIr Daq lIj yotlh? nuqDaq ta'ta' vam darnel ghoS vo'?'
προσελθόντεςproselthontesHaving come to [him]G4334V-2AAP-NPM δοῦλοιdouloiservantsG1401N-NPM οἰκοδεσπότουoikodespotoumaster of the houseG3617N-GSM εἶπονeiponsaidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM οὐχὶouchisurelyG3780PRT-N ἔσπειραςespeirasdid you sowG4687V-AAI-2S ἔχειecheihas itG2192V-PAI-3S ζιζάνια;zizaniaweeds?G2215N-APN 28 “ ghaH ja'ta' Daq chaH, ‘An jagh ghajtaH ta'pu' vam.' “The toy'wI'pu' tlhobta' ghaH, ‘ ta' SoH want maH Daq jaH je tay'moH chaH Dung?'
ἔφηephēwas sayingG5346V-IAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ἐχθρὸςechthrosAn enemyG2190N-NSM ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM ἐποίησεν.epoiēsendid.G4160GV-AAI-3S δοῦλοιdouloithe servantsG1401N-NPM λέγουσινlegousinthey sayG3004GV-PAI-3P αὐτῷ·autōto him:G0846P-DSM θέλειςtheleisDo you desireG2309V-PAI-2S ἀπελθόντεςapelthontes[that] having gone forthG0565V-2AAP-NPM συλλέξωμενsullexōmenwe shall gatherG4816V-AAS-1P 29 “ 'ach ghaH ja'ta', ‘ ghobe', lest perhaps qaStaHvIS SoH tay'moH Dung the darnel weeds, SoH root Dung the wheat tlhej chaH.
φησιν·phēsinhe says;G5346V-PAI-3S μήποτεmēpotelest whenG3361PRT-N + G4218 συλλέγοντεςsullegontesgatheringG4816V-PAP-NPM ζιζάνιαzizaniaweedsG2215N-APN ἐκριζώσητεekrizōsēteyou may uprootG1610V-AAS-2P ἅμαhamatogether [with]G0260ADV αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM σῖτον.sitonwheat.G4621N-ASM 30 chaw' both grow tay' until the harvest, je Daq the harvest poH jIH DichDaq ja' the reapers, “ wa'Dich, tay'moH Dung the darnel weeds, je bind chaH Daq bundles Daq meQ chaH; 'ach tay'moH the wheat Daq wIj barn.”'”
ἄφετεaphetedo allowG0863IV-2AAM-2P συναυξάνεσθαιsunauxanesthaito grow togetherG4885V-PPN ἀμφότεραamphoterabothG0297A-APN θερισμοῦ·therismouharvest;G2326N-GSM θερισμοῦtherismouharvestG2326N-GSM ἐρῶerōI will sayG4483V-FAI-1S θερισταῖς·theristaisharvesters;G2327N-DPM συλλέξατεsullexatedo gatherG4816V-AAM-2P ζιζάνιαzizaniaweedsG2215N-APN δήσατεdēsatedo bindG1210V-AAM-2P δέσμαςdesmasbundlesG1197N-APF πρὸςprosin orderG4314PREP κατακαῦσαιkatakausaito burnG2618V-AAN σῖτονsitonthe wheatG4621N-ASM συναγάγετεsunagagetedo gather togetherG4863V-2AAM-2P ἀποθήκηνapothēkēnbarnG0596N-ASF μου.¶mouof mine.’G3165P-1GS 31 ghaH cher another parable qaSpa' chaH, ja'ta', “The Kingdom vo' chal ghaH rur a grain vo' mustard tIr, nuq a loD tlhapta', je sowed Daq Daj yotlh;
ἌλληνAllēnAnotherG0243A-ASF παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF παρέθηκενparethēkenput He beforeG3908V-AAI-3S αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ὁμοίαhomoiaLikeG3664A-NSF ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF οὐρανῶνouranōnheavensG3772N-GPM κόκκῳkokkōto a grainG2848N-DSM σινάπεως,sinapeōsof mustard,G4615N-GSN λαβὼνlabōnhaving takenG2983V-2AAP-NSM ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM ἔσπειρενespeirensowedG4687V-AAI-3S αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM 32 nuq indeed ghaH smaller than Hoch seeds. 'ach ghorgh 'oH ghaH grown, 'oH ghaH greater than the herbs, je becomes a Sor, vaj vetlh the toQmey vo' the air ghoS je juH Daq its branches.”
μικρότερονmikroteronsmallestG3398A-NSN-C ἐστινestinisG1510V-PAI-3S πάντωνpantōnof allG3956A-GPN σπερμάτων,spermatōnseeds,G4690HN-GPN αὐξηθῇ,auxēthēait may be grown,G0837V-APS-3S μεῖζονmeizongreaterG3173A-NSN-C λαχάνωνlachanōngarden plantsG3001N-GPN ἐστὶνestinit isG1510V-PAI-3S γίνεταιginetaibecomesG1096V-PNI-3S δένδρονdendrona treeG1186N-NSN ὥστεhōsteso thatG5620CONJ ἐλθεῖνeltheinto comeG2064V-2AAN πετεινὰpeteinabirdsG4071N-APN οὐρανοῦouranouairG3772N-GSM κατασκηνοῦνkataskēnounperchingG2681V-PAN κλάδοιςkladoisbranchesG2798N-DPM αὐτοῦ.¶autouof it.G0846P-GSN 33 ghaH jatlhta' another parable Daq chaH. “The Kingdom vo' chal ghaH rur yeast, nuq a be' tlhapta', je hid Daq wej juvtaH { Note: literally, wej sata. 3 sata ghaH about 39 litres joq a chopta' latlh than a bushel } vo' 'uQ, until 'oH ghaHta' Hoch leavened.”
ἌλληνAllēnAnotherG0243A-ASF παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF ἐλάλησενelalēsenspoke HeG2980V-AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM ὁμοίαhomoiaLikeG3664A-NSF ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF οὐρανῶνouranōnheavensG3772N-GPM ζύμῃ,zumēto leaven,G2219N-DSF λαβοῦσαlabousahaving takenG2983V-2AAP-NSF ἐνέκρυψενenekrupsenhidG1470V-AAI-3S ἀλεύρουaleurouof flourG0224N-GSN σάταsatameasuresG4568N-APN ἐζυμώθηezumōthēwas leavenedG2220V-API-3S ὅλον.¶holonall.G3650A-NSN 34 Jesus jatlhta' Hoch Dochvammey Dochmey Daq parables Daq the multitudes; je Hutlh a parable, ghaH ta'be' jatlh Daq chaH,
ΤαῦταTautaThese thingsG3778D-APN ἐλάλησενelalēsenspokeG2980V-AAI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF ὄχλοιςochloiscrowdsG3793N-DPM χωρὶςchōriswithoutG5565PREP παραβολῆςparabolēsa parableG3850N-GSF οὐδὲνoudenno [thing]G3762A-ASN ἐλάλειelaleiHe was speakingG2980V-IAI-3S αὐτοῖς,autoisto them,G0846P-DPM 35 vetlh 'oH might taH fulfilled nuq ghaHta' jatlhpu' vegh the leghwI'pu', ja'ta', “ jIH DichDaq poSmoH wIj nujDu' Daq parables; jIH DichDaq utter Dochmey hidden vo' the foundation vo' the qo'.” { Note: bom 78:2 }
ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ πληρωθῇplērōthēamay be fulfilledG4137V-APS-3S ῥηθὲνrhēthenhaving been spokenG2046V-APP-NSN προφήτουprophētouprophetG4396N-GSM λέγοντος·legontossaying;G3004GV-PAP-GSM ἀνοίξωanoixōI will openG0455V-FAI-1S παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF στόμαstomamouthG4750N-ASN μου,mouof Mine,G3165P-1GS ἐρεύξομαιereuxomaiI will utter [things]G2044V-FDI-1S κεκρυμμέναkekrummenahiddenG2928V-RPP-APN καταβολῆςkatabolēs[the] foundationG2602N-GSF κόσμου.¶kosmou[of the] world.G2889N-GSM 36 vaj Jesus ngeHta' the multitudes DoH, je mejta' Daq the tuq. Daj ghojwI'pu' ghoSta' Daq ghaH, ja'ta', “Explain Daq maH the parable vo' the darnel weeds vo' the yotlh.”
ἀφεὶςapheishaving dismissedG0863GV-2AAP-NSM ὄχλουςochlouscrowdsG3793N-APM ἦλθενēlthenHe wentG2064V-2AAI-3S Ἰησοῦς.IēsousJesus.G2424GN-NSM-P προσῆλθονprosēlthoncameG4334V-2AAI-3P μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM διασάφησονdiasaphēsondo explainG1285V-AAM-2S παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF ζιζανίωνzizaniōnweedsG2215N-GPN 37 ghaH jangta' chaH, “ ghaH 'Iv sows the QaQ tIr ghaH the puqloD vo' loD,
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S ἀνθρώπου·anthrōpouof Man;G0444N-GSM-T 38 the yotlh ghaH the qo'; je the QaQ tIr, Dochvammey 'oH the puqpu' vo' the Kingdom; je the darnel weeds 'oH the puqpu' vo' the mIghtaHghach wa'.
ἀγρόςagrosthe fieldG0068GN-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S κόσμος·kosmosworld;G2889N-NSM καλὸνkalon[the] goodG2570GA-NSN οὗτοίhoutoitheseG3778D-NPM εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P βασιλείας·basileiaskingdom;G0932N-GSF ζιζάνιάzizaniathe weedsG2215N-NPN εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P πονηροῦ·ponērouevil [one];G4190A-GSM 39 The jagh 'Iv sowed chaH ghaH the devil. The harvest ghaH the pItlh vo' the age, je the reapers 'oH Duy''a'pu'.
ἐχθρὸςechthrosthe enemyG2190N-NSM σπείραςspeirashaving sownG4687V-AAP-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S διάβολος·diabolosdevil;G1228A-NSM θερισμὸςtherismosthe harvestG2326N-NSM συντέλειαsunteleia[the] consummationG4930N-NSF ἐστιν·estinis;G1510V-PAI-3S θερισταὶtheristaithe harvestersG2327N-NPM ἄγγελοίangeloiangelsG0032GN-NPM εἰσιν.eisinare.G1510V-PAI-3P 40 As vaj the darnel weeds 'oH boSta' Dung je meQpu' tlhej qul; vaj DichDaq 'oH taH Daq the pItlh vo' vam age.
συλλέγεταιsullegetaiis gatheredG4816V-PPI-3S ζιζάνιαzizaniaweedsG2215N-NPN πυρὶpuriin fireG4442N-DSN κατακαίεται,katakaietaiis burned up,G2618V-PPI-3S ἔσταιestaiit will beG1510V-FDI-3S συντελείᾳsunteleiaconsummationG4930N-DSF τούτου.toutouthis.G3778D-GSM 41 The puqloD vo' loD DichDaq ngeH pa' Daj Duy''a'pu', je chaH DichDaq tay'moH pa' vo' Daj Kingdom Hoch Dochmey vetlh cause stumbling, je chaH 'Iv ta' He'taHghach,
ἀποστελεῖaposteleiWill send forthG0649V-FAI-3S ἀνθρώπουanthrōpouof ManG0444N-GSM-T ἀγγέλουςangelousangelsG0032GN-APM αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM συλλέξουσινsullexousinthey will gatherG4816V-FAI-3P βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM σκάνδαλαskandalacauses of sinG4625N-APN ποιοῦνταςpoiountaspracticingG4160GV-PAP-APM ἀνομίανanomianlawlessnessG0458N-ASF 42 je DichDaq chuH chaH Daq the furnace vo' qul. pa' DichDaq taH weeping je the gnashing vo' teeth.
βαλοῦσινbalousinthey will castG0906GV-FAI-3P αὐτοὺςautousthemG0846P-APM κάμινονkaminonfurnaceG2575N-ASF πυρός·purosfire;G4442N-GSN ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S κλαυθμὸςklauthmosweepingG2805N-NSM βρυγμὸςbrugmosgnashingG1030N-NSM ὀδόντων.odontōnof teeth.G3599N-GPM 43 vaj the QaQtaHghach DichDaq shine vo' rur the pemHov Daq the Kingdom vo' chaj vav. ghaH 'Iv ghajtaH qoghDu' Daq Qoy, chaw' ghaH Qoy.
δίκαιοιdikaioirighteousG1342A-NPM ἐκλάμψουσινeklampsousinwill shine forthG1584V-FAI-3P βασιλείᾳbasileiakingdomG0932N-DSF πατρὸςpatrosFatherG3962N-GSM-T αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM ἔχωνechōnhavingG2192V-PAP-NSM ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S 44 “Again, the Kingdom vo' chal ghaH rur a treasure hidden Daq the yotlh, nuq a loD tu'ta', je hid. Daq Daj Quch, ghaH goes je sells Hoch vetlh ghaH ghajtaH, je buys vetlh yotlh.
ὁμοίαhomoiaLikeG3664A-NSF ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF οὐρανῶνouranōnheavensG3772N-GPM θησαυρῷthēsaurōto treasureG2344N-DSM κεκρυμμένῳkekrummenōhiddenG2928V-RPP-DSM εὑρὼνheurōnhaving foundG2147V-2AAP-NSM ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM ἔκρυψεν.ekrupsenhid.G2928V-2AAI-3S αὐτοῦautouof itG0846P-GSM ὑπάγειhupageigoesG5217V-PAI-3S πωλεῖpōleihe sellsG4453V-PAI-3S ὅσαhosaas much asG3745K-APN ἔχειecheihe hasG2192V-PAI-3S ἀγοράζειagorazeibuysG0059V-PAI-3S ἐκεῖνον.¶ekeinonthat.G1565D-ASM 45 “Again, the Kingdom vo' chal ghaH rur a loD 'Iv ghaH a merchant seeking fine pearls,
ὁμοίαhomoialikeG3664A-NSF ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF οὐρανῶνouranōnheavensG3772N-GPM ἀνθρώπῳanthrōpōto a manG0444N-DSM ἐμπόρῳemporōa merchantG1713N-DSM ζητοῦντιzētountiseekingG2212V-PAP-DSM μαργαρίτας.margaritaspearls.G3135N-APM 46 'Iv ghajtaH tu'ta' wa' pearl vo' Dun price, ghaH mejta' je sold Hoch vetlh ghaH ghajta', je je'ta' 'oH.
εὑρὼνheurōnhaving foundG2147V-2AAP-NSM πολύτιμονpolutimonvery preciousG4186A-ASM μαργαρίτην,margaritēnpearl,G3135N-ASM ἀπελθὼνapelthōnhaving gone awayG0565V-2AAP-NSM πέπρακενpeprakenhe has soldG4097V-RAI-3S πάνταpantaall thingsG3956A-APN ὅσαhosaas much asG3745K-APN εἶχενeichenhe was havingG2192V-IAI-3S ἠγόρασενēgorasenhe boughtG0059V-AAI-3S αὐτόν.¶autonit.G0846P-ASM 47 “Again, the Kingdom vo' chal ghaH rur a dragnet, vetlh ghaHta' chuH Daq the biQ'a', je boSta' 'op fish vo' Hoch kind,
ὁμοίαhomoialikeG3664A-NSF ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF οὐρανῶνouranōnheavensG3772N-GPM σαγήνῃsagēnēto a dragnetG4522N-DSF βληθείσῃblētheisēhaving been castG0906GV-APP-DSF θάλασσανthalassanseaG2281N-ASF παντὸςpantoseveryG3956A-GSN συναγαγούσῃ,sunagagousēhaving gathered together,G4863V-2AAP-DSF 48 nuq, ghorgh 'oH ghaHta' tebta', chaH drew Dung Daq the beach. chaH ba'ta' bIng, je boSta' the QaQ Daq containers, 'ach the qab chaH threw DoH.
ἐπληρώθηeplērōthēit was filledG4137V-API-3S ἀναβιβάσαντεςanabibasanteshaving drawn upG0307V-AAP-NPM αἰγιαλόν,aigialonshoreG0123N-ASM καθίσαντεςkathisanteshaving sat downG2523V-AAP-NPM συνέλεξανsunelexanthey collectedG4816V-AAI-3P ἄγγη,angēvessels,G6001N-APN ἔβαλον.ebalonthey cast.G0906GV-2AAI-3P 49 vaj DichDaq 'oH taH Daq the pItlh vo' the qo'. The Duy''a'pu' DichDaq ghoS vo', je separate the mIgh vo' among the QaQtaHghach,
ἔσταιestaiwill it beG1510V-FDI-3S συντελείᾳsunteleiaconsummationG4930N-DSF ἐξελεύσονταιexeleusontaiwill go outG1831V-FDI-3P ἄγγελοιangeloiangelsG0032GN-NPM ἀφοριοῦσινaphoriousinwill separateG0873V-FAI-3P πονηροὺςponērousevilG4190A-APM μέσουmesou[the] midstG3319A-GSN δικαίωνdikaiōnrighteousG1342A-GPM 50 je DichDaq chuH chaH Daq the furnace vo' qul. pa' DichDaq taH the weeping je the gnashing vo' teeth.”
βαλοῦσινbalousinwill castG0906GV-FAI-3P αὐτοὺςautousthemG0846P-APM κάμινονkaminonfurnaceG2575N-ASF πυρός·purosfire;G4442N-GSN ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S κλαυθμὸςklauthmosweepingG2805N-NSM βρυγμὸςbrugmosgnashingG1030N-NSM ὀδόντων.odontōnteeth.G3599N-GPM 51 Jesus ja'ta' Daq chaH, “ ghaj SoH understood Hoch Dochvammey Dochmey?” chaH jangta' ghaH, “ HIja', joH.”
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P συνήκατεsunēkateDid you understandG4920V-AAI-2P ταῦταtautathese thingsG3778D-APN πάντα;pantaall?G3956A-APN λέγουσινlegousinThey sayG3004GV-PAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM κύριε.¶kurieLord.G2962GN-VSM-T 52 ghaH ja'ta' Daq chaH, “ vaj, Hoch scribe 'Iv ghajtaH taH chenmoHta' a disciple Daq the Kingdom vo' chal ghaH rur a loD 'Iv ghaH a householder, 'Iv brings pa' vo' Daj treasure chu' je qan Dochmey.”
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM διὰdiaBecause ofG1223PREP γραμματεὺςgrammateusscribeG1122N-NSM μαθητευθεὶςmathēteutheishaving been discipledG3100V-APP-NSM βασιλείᾳbasileiakingdomG0932N-DSF οὐρανῶνouranōnheavensG3772N-GPM ὅμοιόςhomoioslikeG3664A-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἀνθρώπῳanthrōpōto a manG0444N-DSM οἰκοδεσπότῃoikodespotēa master of a houseG3617N-DSM ἐκβάλλειekballeiputs forthG1544V-PAI-3S θησαυροῦthēsauroutreasureG2344N-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM καινὰkaina[things] newG2537A-APN παλαιά.¶palaiaold.G3820A-APN 53 'oH qaSta' vetlh ghorgh Jesus ghajta' finished Dochvammey parables, ghaH departed vo' pa'.
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S ἐτέλεσενetelesenfinishedG5055V-AAI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P παραβολὰςparabolasparablesG3850N-APF ταύτας,tautasthese,G3778D-APF μετῆρενmetērenHe withdrewG3332V-AAI-3S ἐκεῖθεν·ekeithenfrom there;G1564ADV 54 choltaH Daq Daj ghaj Hatlh, ghaH taught chaH Daq chaj synagogue, vaj vetlh chaH were astonished, je ja'ta', “ nuqDaq ta'ta' vam loD tlhap vam valtaHghach, je Dochvammey HoS vum?
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM πατρίδαpatridaregionG3968N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἐδίδασκενedidaskenHe was teachingG1321V-IAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM συναγωγῇsunagōgēasynagogueG4864N-DSF αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ὥστεhōsteso thatG5620CONJ ἐκπλήσσεσθαιekplēssesthaito be astonishedG1605V-PPN αὐτοὺςautoustheyG0846P-APM λέγειν·legeinto say:G3004GV-PAN πόθενpothenFrom where [came]G4159ADV-I τούτῳtoutōto this [man]G3778D-DSM σοφίαsophiawisdomG4678N-NSF δυνάμεις;dunameismiraculous powers?G1411N-NPF 55 'oHbe' vam the carpenter's puqloD? 'oHbe' Daj SoS ja' Mary, je Daj loDnI'pu', James, Joses, Simon, je Judas { Note: joq, Judah } ?
οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τέκτονοςtektonoscarpenterG5045N-GSM μήτηρmētērmotherG3384N-NSF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM λέγεταιlegetaiis namedG3004HV-PPI-3S Μαριάμ,MariamMary?G3137GN-NSF-P ἀδελφοὶadelphoibrothersG0080N-NPM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἸάκωβοςIakōbosJamesG2385IN-NSM-P ἸωσὴφIōsēphJosephG2501HN-NSM-P Ἰούδας;IoudasJudas?G2455IN-NSM-P 56 Aren't Hoch vo' Daj sisters tlhej maH? nuqDaq vaj ta'ta' vam loD tlhap Hoch vo' Dochvammey Dochmey?”
ἀδελφαὶadelphaisistersG0079N-NPF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM οὐχὶouchisurelyG3780PRT-N εἰσιν;eisinare?G1510V-PAI-3P πόθενpothenFrom whereG4159ADV-I τούτῳtoutōto this [man]G3778D-DSM ταῦταtautathese thingsG3778D-NPN πάντα;pantaall?G3956A-NPN 57 chaH were offended Sum ghaH. 'ach Jesus ja'ta' Daq chaH, “A leghwI'pu' ghaH ghobe' Hutlh quv, except Daq Daj ghaj Hatlh, je Daq Daj ghaj tuq.”
ἐσκανδαλίζοντοeskandalizontothey were offendedG4624V-IPI-3P ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ἔστινestinisG1510V-PAI-3S προφήτηςprophētēsa prophetG4396N-NSM ἄτιμοςatimoswithout HonorG0820A-NSM πατρίδιpatridihometownG3968N-DSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM οἰκίᾳoikiahouseholdG3614HN-DSF αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM 58 ghaH ta'be' ta' law' HoS vum pa' because vo' chaj unbelief.
ἐποίησενepoiēsenHe didG4160GV-AAI-3S δυνάμειςdunameismiraclesG1411N-APF πολλὰςpollasmanyG4183A-APF διὰdiabecause ofG1223PREP ἀπιστίανapistianunbeliefG0570N-ASF αὐτῶν.¶autōnof them.G0846P-GPM