Chapter 6
1 KOMAIL kalaka, pwe komail der kisakis sansal mon aramas, pwe ren udial; pwe ede sota pwain omail ren Sam omail, me kotikot nanlang.
ΠροσέχετεProsechetedo bewareG4337V-PAM-2P δικαιοσύνηνdikaiosunēnrighteousnessG1343N-ASF ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ποιεῖνpoiein[you are] to doG4160GV-PAN ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP ἀνθρώπωνanthrōpōnmenG0444N-GPM πρὸςprosin orderG4314PREP θεαθῆναιtheathēnaito be seenG2300V-APN αὐτοῖς·autoisby them;G0846P-DPM μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM ἔχετεechetehave youG2192V-PAI-2P πατρὶpatriFatherG3962N-DSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP οὐρανοῖς.¶ouranoisheavens.G3772N-DPM 2 Ari, koe lao kisakis, ede peuk saui mo om, duen me malaun akan kin wia nan sinakoke kan o nani al akan, pwe ren indand ren aramas. Melel I indai ong komail, re aleer arail pwain.
ποιῇςpoiēasyou may doG4160GV-PAS-2S ἐλεημοσύνην,eleēmosunēnacts of charity,G1654N-ASF σαλπίσῃςsalpisēsmay sound a trumpetG4537V-AAS-2S ἔμπροσθένemprosthenbeforeG1715PREP ὑποκριταὶhupokritaihypocritesG5273N-NPM ποιοῦσινpoiousindoG4160GV-PAI-3P συναγωγαῖςsunagōgaissynagoguesG4864N-DPF ῥύμαιςrhumaisstreetsG4505N-DPF ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ δοξασθῶσινdoxasthōsinthey may have gloryG1392V-APS-3P ἀνθρώπων.anthrōpōnmen.G0444N-GPM ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP ἀπέχουσινapechousinthey haveG0568V-PAI-3P μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM 3 A koe lao kisakis, der kasale ong pali maing om, me pali maun om kin wiada.
ποιοῦντοςpoiountosdoingG4160GV-PAP-GSM ἐλεημοσύνηνeleēmosunēncharityG1654N-ASF γνώτωgnōtōshould knowG1097V-2AAM-3S ἀριστεράaristeraleft [hand]G0710A-NSF ποιεῖpoieiis doingG4160GV-PAI-3S δεξιάdexiaright [hand]G1188A-NSF 4 Pwe om kisakis en rir; a Sam om, me kin masani wasa rir, pan kotin katingi uk.
ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ ἐλεημοσύνηeleēmosunēgivingG1654N-NSF κρυπτῷ.kruptōsecret.G2927A-DSN πατήρpatērFatherG3962N-NSM-T βλέπωνblepōnseeingG0991V-PAP-NSM κρυπτῷkruptōsecretG2927A-DSN αὑτὸςhautoshimselfG1438F-3NSM ἀποδώσειapodōseiwill rewardG0591V-FAI-3S φανερῷ.¶phanerōpublic.G5318A-DSN 5 Koe lao wia kapakap, koe der ras ong me malaun akan, pwe re men kapakap nan sinakoke kan, o nani al akan, pwe ren sansal mon aramas. Melel I indai ong komail, re aleer arail pwain.
προσεύχησθε,proseuchēstheyou [pl.] may pray,G4336V-PNS-2P ἔσεσθεesestheyou [pl.] will beG1510V-FDI-2P ὑποκριταί,hupokritaihypocrites,G5273N-NPM φιλοῦσινphilousinthey love [to be]G5368V-PAI-3P συναγωγαῖςsunagōgaissynagoguesG4864N-DPF γωνίαιςgōniaiscornersG1137N-DPF πλατειῶνplateiōnstreetsG4116N-GPF ἑστῶτεςhestōteshaving stoodG2476V-RAP-NPM προσεύχεσθαιproseuchesthaito prayG4336V-PNN ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ φανῶσινphanōsinthey may be seenG5316V-2APS-3P ἀνθρώποις.anthrōpoisby men.G0444N-DPM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ἀπέχουσινapechousinthey haveG0568V-PAI-3P μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM 6 A koe lao wia kapakap, ko ong nan om pera, a koe lao ritingidier wanim o, ap kapakap ong Sam om, me kotikot wasa rir, a Sam om, me kin masani wasa rir, pan kotin katingi uk.
σὺsuYou yourselfG4771P-2NS προσεύχῃ,proseuchēyou may pray,G4336V-PNS-2S εἴσελθεeiselthedo enterG1525V-2AAM-2S ταμεῖόνtameionroomG5009N-ASN κλείσαςkleisashaving shutG2808V-AAP-NSM θύρανthurandoorG2374N-ASF πρόσευξαιproseuxaido prayG4336V-ADM-2S πατρίpatriFatherG3962N-DSM-T κρυπτῷ.kruptōsecret.G2927A-DSN πατήρpatērFatherG3962N-NSM-T βλέπωνblepōnseeingG0991V-PAP-NSM κρυπτῷkruptōsecretG2927A-DSN ἀποδώσειapodōseiwill rewardG0591V-FAI-3S φανερῷ.phanerōpublic.G5318A-DSN 7 Komail lao kapakap, komail depa purepur ong lokaia mal, duen men liki kan, pwe re kiki ong, me re pan pwaikida ar lokaia toto.
προσευχόμενοιproseuchomenoiPrayingG4336V-PNP-NPM βατταλογήσητεbattalogēsētemay use vain repetitionsG0945V-AAS-2P ἐθνικοί·ethnikoipagans;G1482A-NPM δοκοῦσινdokousinthey thinkG1380V-PAI-3P πολυλογίᾳpolulogiamany wordsG4180N-DSF αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM εἰσακουσθήσονται.eisakousthēsontaithey will be heard.G1522V-FPI-3P 8 Komail ari ender dueta irail, pwe Sam omail kotin mangi meakan, me mau ong komail, mon omail poeki re a.
ὁμοιωθῆτεhomoiōthētemay be likeG3666V-APS-2P αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM οἶδενoidenhas knownG6063V-RAI-3S πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ὧνhōnof what thingsG3739R-GPN χρείανchreianneedG5532N-ASF ἔχετεecheteyou haveG2192V-PAI-2P αἰτῆσαιaitēsaiaskingG0154V-AAN αὐτόν.¶autonHim.G0846P-ASM 9 A iet duen omail pan wia kapakap: Sam at, me kotikot nanlang. Mar omui en saraui.
προσεύχεσθεproseuchesthedo prayG4336V-PNM-2P ὑμεῖς·humeisyou yourselves:G4771P-2NP πάτερpaterFatherG3962N-VSM-T ὁhoyou who [are]G3588T-VSM οὐρανοῖς,ouranoisheavens,G3772N-DPM ἁγιασθήτωhagiasthētōshould be hallowedG0037V-APM-3S 10 Wei omui en pwaida. Kupur omui en wiaui sappa dueta nanlang.
ἐλθέτωelthetōshould comeG2064V-2AAM-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF γενηθήτωgenēthētōshould be [done]G1096V-AOM-3S θέλημάthelēmawillG2307N-NSN οὐρανῷouranōheavenG3772N-DSM 11 Kotikido ran wet at tungol kaukaule.
ἄρτονartonbreadG0740N-ASM ἐπιούσιονepiousiondailyG1967A-ASM δὸςdosdo grantG1325V-2AAM-2S σήμερον·sēmerontoday;G4594ADV 12 Lapwa sang kit dip at, dueta kit me kin lapwada koros, me wia dipi ong kit.
ἄφεςaphesdo forgiveG0863HV-2AAM-2S ὀφειλήματαopheilēmatadebtsG3783N-APN ἡμῶν,hēmōnof us,G3165P-1GP ἡμεῖςhēmeiswe ourselvesG3165P-1NP ἀφήκαμενaphēkamenforgiveG0863HV-AAI-1P ὀφειλέταιςopheiletaisdebtorsG3781N-DPM ἡμῶν·hēmōnof us;G3165P-1GP 13 Eder kaluang kit ren me katikatiamau kan, a nekid kit sang ni me sued akan,
εἰσενέγκῃςeisenegkēsmay you leadG1533V-2AAS-2S πειρασμόν,peirasmontemptation,G3986GN-ASM ῥῦσαιrhusaido deliverG4506V-ADM-2S πονηροῦponērouevil’G4190A-GSN ἐστινestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF δύναμιςdunamispowerG1411N-NSF ἀμήν.amēnAmen.G0281INJ-HEB 14 Pwe ma komail pan makeki ong aramas dip ar akan, Sam omail nanlang pan pil makeki ong komail.
ἀφῆτεaphēteyou shall forgiveG0863HV-2AAS-2P ἀνθρώποιςanthrōpoismenG0444N-DPM παραπτώματαparaptōmatatrespassesG3900N-APN αὐτῶν,autōnof them,G0846P-GPM ἀφήσειaphēseiwill forgiveG0863HV-FAI-3S πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP οὐράνιος.ouraniosHeavenly.G3770A-NSM 15 A ma komail sota pan makeki ong aramas dip ar akan, nan Sam omail sota pil pan makeki ong komail dip omail akan.
ἀφῆτεaphēteyou shall forgiveG0863HV-2AAS-2P ἀνθρώποιςanthrōpoismenG0444N-DPM παραπτώματαparaptōmatatrespassesG3900N-APN αὐτῶν,autōnof themG0846P-GPM οὐδὲoudeneitherG3761CONJ-N πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἀφήσειaphēseiwill forgiveG0863HV-FAI-3S παραπτώματαparaptōmatatrespassesG3900N-APN ὑμῶν.¶humōnof you.G4771P-2GP 16 Komail lao kaisesol, eder mas en sang duen me malaun akan, pwe re kin kawukila mas arail, pwe aramas en kilang arail kaisesol. Melel I indai ong komail, re aleer arial pwain.
ὍτανHotanWheneverG3752CONJ νηστεύητε,nēsteuēteyou may fast,G3522V-PAS-2P γίνεσθεginesthedo beG1096V-PNM-2P ὑποκριταὶhupokritaihypocritesG5273N-NPM σκυθρωποί·skuthrōpoigloomy;G4659A-NPM ἀφανίζουσινaphanizousinthey disfigureG0853V-PAI-3P πρόσωπαprosōpaappearanceG4383N-APN αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ φανῶσινphanōsinthey may appearG5316V-2APS-3P ἀνθρώποιςanthrōpoisto menG0444N-DPM νηστεύοντες.nēsteuontes[as] fasting.G3522V-PAP-NPM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ἀπέχουσινapechousinthey haveG0568V-PAI-3P μισθὸνmisthonrewardG3408N-ASM αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM 17 A koe lao kaisesol, usor mong om o opinok.
σὺsuYou yourselfG4771P-2NS νηστεύωνnēsteuōnfastingG3522V-PAP-NSM ἄλειψαίaleipsaido anoint yourselfG0218V-AMM-2S κεφαλὴνkephalēnheadG2776N-ASF πρόσωπόνprosōponfaceG4383N-ASN νίψαιnipsaido wash, yourselfG3538V-AMM-2S 18 Pwe koe dor kasale ong aramas om kaisesol, a ong Sam om, mi kotikot wasa rir, a Sam om, me kin masani nan wasa rir, pan kotin katingi uk.
ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ φανῇςphanēasmay you appearG5316V-2APS-2S ἀνθρώποιςanthrōpoisto menG0444N-DPM νηστεύωνnēsteuōn[as] fastingG3522V-PAP-NSM πατρίpatrito FatherG3962N-DSM-T κρυφαίῳ.kruphaiōsecret.G6058A-DSN πατήρpatērFatherG3962N-NSM-T βλέπωνblepōnseeingG0991V-PAP-NSM κρυφαίῳkruphaiōsecretG6058A-DSN ἀποδώσειapodōseiwill rewardG0591V-FAI-3S φανερῷ.¶phanerōpublic.G5318A-DSN 19 Komail der ki pena omail pai kan nin sappa, wasa man en mot o mir pan kawela ia, o men pirap kin weirada o pirapala.
θησαυρίζετεthēsaurizetedo store upG2343V-PAM-2P ὑμῖνhuminfor yourselvesG4771P-2DP θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM βρῶσιςbrōsisrustG1035N-NSF ἀφανίζειaphanizeidestroyG0853V-PAI-3S κλέπταιkleptaithievesG2812N-NPM διορύσσουσινdiorussousinbreak inG1358V-PAI-3P κλέπτουσιν·kleptousinsteal;G2813V-PAI-3P 20 A komail ki pena omail pai kan nanlang, wasa man en mot de mir sota pan kawela, o men pirap sota kin weirada de pirapala.
θησαυρίζετεthēsaurizetedo store upG2343V-PAM-2P ὑμῖνhuminfor yourselvesG4771P-2DP θησαυροὺςthēsauroustreasuresG2344N-APM οὐρανῷ,ouranōheaven,G3772N-DSM οὔτεouteneitherG3777CONJ-N βρῶσιςbrōsisrustG1035N-NSF ἀφανίζειaphanizeidestroyG0853V-PAI-3S κλέπταιkleptaithievesG2812N-NPM διορύσσουσινdiorussousindo break inG1358V-PAI-3P κλέπτουσιν·kleptousinsteal;G2813V-PAI-3P 21 Pwe wasa om pai mia ia, iei wasa mongiong om kin pil mia ia.
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S θησαυρόςthēsaurostreasureG2344N-NSM σου,souof you [one]G4771P-2GS ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S καρδίαkardiaheartG2588N-NSF σου.¶souof you [one].G4771P-2GS 22 Por en mas iei marain en pali war. Ari, ma mas om makelekel, war om karos pan dir eng marain;
λύχνοςluchnoslampG3088N-NSM σώματόςsōmatosbodyG4983N-GSN ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ὀφθαλμός.ophthalmoseye.G3788N-NSM ὀφθαλμόςophthalmoseyeG3788N-NSM ἁπλοῦς,haplousclearG0573A-NSM ὅλονholon[the] wholeG3650A-NSN φωτεινὸνphōteinonfull of lightG5460A-NSN ἔσται·estaiwill be;G1510V-FDI-3S 23 A ma mas om me sued, war om karos pan dir en rotorot. A ma marain, me mi lol om, pan rotorot, daduen wan rotorot!
ὀφθαλμόςophthalmoseyeG3788N-NSM πονηρὸςponērosevilG4190A-NSM ᾖ,ēshall be,G1510V-PAS-3S σκοτεινὸνskoteinonfull of darknessG4652A-NSN ἔσται.estaiwill be.G1510V-FDI-3S σκότοςskotosdarknessG4655N-NSN ἐστίν,estinis,G1510V-PAI-3S σκότοςskotosdarknessG4655N-NSN πόσον.¶posonhow great!G4214Q-NSN 24 Sota amen me pan kak papa saumas riamen, pwe a pan kailongki amen, ap pok ong me teio, de a pan kasampwaleki amen, ap mamaleki me teio. Komail sota pan kak papa Kot o mamon.
ΟὐδεὶςOudeisNo [one]G3762A-NSM δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S κυρίοιςkurioismastersG2962HN-DPM δουλεύειν·douleueinto serve;G1398V-PAN μισήσειmisēseihe will hateG3404V-FAI-3S ἕτερονheteronotherG2087A-ASM ἀγαπήσειagapēseihe will loveG0025V-FAI-3S ἑνὸςhenosto [the] oneG1520A-GSM ἀνθέξεταιanthexetaihe will be devotedG0472V-FDI-3S ἑτέρουheterouotherG2087A-GSM καταφρονήσει.kataphronēseihe will despise.G2706V-FAI-3S δύνασθεdunastheyou are ableG1410V-PNI-2P δουλεύεινdouleueinto serveG1398V-PAN μαμωνᾷ.¶mamōnamoney.G3126N-DSM 25 I me I indaiki ong komail: Eder ngongongki ong maur omail, me komail pan kang o me komail pan nim, pil sota ong war omail, me komail pan likau kida. Pwe maur so kasampwal sang kisin manga, o pali war sang likau?
ΔιὰDiaBecause ofG1223PREP ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP μεριμνᾶτεmerimnatedo be anxious aboutG3309V-PAM-2P ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP φάγητεphagēteyou may eatG5315V-AAS-2P πίητε,piēteyou may drink,G4095V-2AAS-2P σώματιsōmatibodyG4983N-DSN ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἐνδύσησθε.endusēstheyou may put on.G1746V-AMS-2P οὐχὶouchiSurelyG3780PRT-N πλεῖόνpleionmoreG4119A-NSN-C ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τροφῆςtrophēs[than] foodG5160N-GSF ἐνδύματος;endumatos[than] clothing?G1742N-GSN 26 Kalelapok ong manpir pan lang; re sote, kin kamoredi, re soin kin dolung, re sota kin nak pena; ari so, Sam omail nanlang kotin kamakamanga irail; a ia duen, komail so kasampwal sang irail?
ἐμβλέψατεemblepsatedo lookG1689V-AAM-2P πετεινὰpeteinabirdsG4071N-APN οὐρανοῦouranouairG3772N-GSM σπείρουσινspeirousinthey sowG4687V-PAI-3P θερίζουσινtherizousindo they reapG2325V-PAI-3P συνάγουσινsunagousindo they gatherG4863V-PAI-3P ἀποθήκας,apothēkasbarns —G0596N-APF πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP οὐράνιοςouraniosHeavenlyG3770A-NSM τρέφειtrepheifeedsG5142V-PAI-3S ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP διαφέρετεdiaphereteare more valuableG1308V-PAI-2P αὐτῶν;autōnthan they?G0846P-GPN 27 A is nan pung omail, ni a ngongki, me pan kak use pasang pein i ki tipong en pa eu?
μεριμνῶνmerimnōnbeing anxiousG3309V-PAP-NSM δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S προσθεῖναιprostheinaito addG4369V-2AAN ἡλικίανhēlikianlifespanG2244N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM πῆχυνpēchunhourG4083N-ASM 28 O menda komail ngongki likau? Kalelapok ong kiop akan, me mi nan sap, duen ar kakairida. Re sota kin dodok o sota monkol pena.
ἐνδύματοςendumatosclothingG1742N-GSN μεριμνᾶτε;merimnateare you anxious?G3309V-PAI-2P καταμάθετεkatamathetedo observeG2648V-2AAM-2P κρίναkrinaliliesG2918N-APN αὐξάνουσιν·auxanousinthey grow;G0837V-PAI-3P κοπιῶσινkopiōsindo they laborG2872V-PAI-3P νήθουσιν.nēthousindo they spin.G3514V-PAI-3P 29 A I indai ong komail: Nan Salomo ni a lingan karos sota a likau dueta apot irail.
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP οὐδὲoudenot evenG3761CONJ-N ΣολομὼνSolomōnSolomonG4672GN-NSM-P αὐτοῦautouof himG0846P-GSM περιεβάλετοperiebaletowas adornedG4016V-2AMI-3S τούτων.toutōnof these.G3778D-GPN 30 Ari, ma iduen Kot kotin kapwataki dip, me mi nan sap, me kin mi ran wet, a lakap pan lokidokila nan kisiniai, dadue a sota pan kotin kalikauwi komail da, me poson tikitik?
χόρτονchortongrassG5528N-ASM σήμερονsēmerontodayG4594ADV ὄνταontabeing [here]G1510V-PAP-ASM αὔριονauriontomorrowG0839ADV κλίβανονklibanon[the] furnaceG2823N-ASM βαλλόμενον,ballomenonbeing thrown,G0906GV-PPP-ASM ἀμφιέννυσιν,amphiennusinclothes,G0294V-PAI-3S ὀλιγόπιστοι;oligopistoiO [you] of little faith?G3640A-VPM 31 I me komail der ngongongki moinda: Da me se pan kang? De da me se pan nim? De da me se pan likau kida?
μεριμνήσητεmerimnēsēteshall you be anxiousG3309V-AAS-2P λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM φάγωμενphagōmenshall we eatG5315V-AAS-1P πίωμενpiōmenshall we drinkG4095V-2AAS-1P περιβαλώμεθα;peribalōmethashall we wear?G4016V-2AMS-1P 32 Pwe mepukat men liki kan kin raparapaki; pwe Sam omail nanlang kotin mangi, me mepukat karos mau ong komail.
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN ἔθνηethnēGentilesG1484N-NPN ἐπιζητοῦσιν·epizētousinseek after;G1934V-PAI-3P οἶδενoidenknowsG6063V-RAI-3S πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP οὐράνιοςouraniosHeavenlyG3770A-NSM χρῄζετεchrēzeteyou needG5535V-PAI-2P τούτωνtoutōnof themG3778D-GPN ἁπάντων.hapantōnall.G0537A-GPN 33 Rapaki mas wein Kot o a pung, a mepukat karos pan pouselang komail.
ζητεῖτεzēteitedo seekG2212V-PAM-2P βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T δικαιοσύνηνdikaiosunēnrighteousnessG1343N-ASF αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM ταῦταtautathese thingsG3778D-NPN προστεθήσεταιprostethēsetaiwill be addedG4369V-FPI-3S ὑμῖν.huminto you.G4771P-2DP 34 Eder ngongki ong lakap; pwe lakap pan ngongki ong pein i; a itar ong ran eu pein a sued.
μεριμνήσητεmerimnēsēteshall you be anxiousG3309V-AAS-2P τὴνtēnthe [things]G3588T-ASF αὔριον·auriontomorrow;G0839ADV αὔριονauriontomorrowG0839ADV μεριμνήσειmerimnēseiwill be anxious aboutG3309V-FAI-3S ἑαυτῆς.he'autēsitself.G1438F-3GSF ἀρκετὸνarketonSufficientG0713A-NSN ἡμέρᾳhēmeraday [is]G2250N-DSF κακίαkakiatroubleG2549N-NSF αὐτῆς.¶autēsof it.G0846P-GSF