Rozdział 1

¹ Bóg¹, który wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał² niegdyś do ojców przez proroków;

1. Rdz 1,1; J 1,1.
2. Rdz 3,8; 12,7; 15,1; 28,12-15; Lb 12,6-8; Am 3,7.

² W tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez swego Syna¹, którego ustanowił dziedzicem wszystkiego, przez którego też stworzył światy;

1. Mt 17,5; Dz 10,36; Ga 4,4.

³ Który, będąc blaskiem jego chwały i wyrazem jego istoty¹ i podtrzymując wszystko słowem swojej mocy², dokonawszy oczyszczenia z naszych grzechów³ przez samego siebie, zasiadł po prawicy Majestatu na wysokościach;

1. J 1,14; 14,9; 2Kor 4,4; Kol 1,15.
2. Kol 1,16-17; Hbr 11,3.
3. Hbr 9,14.22; 10,2; J 1,29; 2P 1,9; 1J 3,5.

⁴ I stał się o tyle wyższy od aniołów, o ile znamienitsze od nich odziedziczył imię.

⁵ Do którego bowiem z aniołów powiedział kiedykolwiek: Ty jesteś moim Synem, ja ciebie dziś zrodziłem¹? I znowu: Ja będę mu Ojcem, a on będzie mi Synem²?

1. Hbr 5,5; Ps 2,7; Dz 13,13.
2. 2Sm 7,14.

⁶ I znowu, gdy wprowadza pierworodnego¹ na świat, mówi: Niech mu oddają pokłon wszyscy aniołowie Boga².

1. Hbr 12,23; Mt 1,25; J 1,14.18; 3,16; Rz 8,29; Kol 1,15.18.
2. Ps 97,7.

⁷ O aniołach zaś mówi: On czyni swoich aniołów duchami, a swoje sługi płomieniami ognia¹.

1. Ps 104,4.

⁸ Lecz do Syna mówi¹: Twój tron, o Boże², na wieki wieków, berłem sprawiedliwości jest berło twego królestwa.

1. Ps 45,6.
2. Hbr 3,4-5; Iz 9,6; Mt 1,23; J 10,33; 20,28; Rz 9,5; 1Tm 3,16; 1J 5,20.

⁹ Umiłowałeś sprawiedliwość, a znienawidziłeś nieprawość, dlatego namaścił cię, o Boże, twój Bóg olejkiem radości bardziej niż twoich towarzyszy.

¹⁰ Oraz: Ty, Panie, na początku założyłeś fundamenty ziemi, a niebiosa są dziełem twoich rąk¹.

1. Ps 102,25-27.

¹¹ One przeminą, ale ty zostaniesz i wszystkie jak szata się zestarzeją;

¹² I jak płaszcz je zwiniesz, i zostaną odmienione. Ty zaś jesteś ten sam, a twoje lata się nie skończą.

¹³ Do którego też z aniołów kiedykolwiek powiedział: Siądź po mojej prawicy, aż położę twoich nieprzyjaciół jako podnóżek pod twoje stopy¹?

1. Ps 110,1.

¹⁴ Czy nie są oni wszyscy duchami służebnymi, posyłanymi, by służyć tym, którzy mają odziedziczyć zbawienie?

Rozdział 2

¹ Dlatego musimy tym bardziej trzymać się tego, co słyszeliśmy, aby nam to czasem nie uciekło.

² Bo jeśli słowo wypowiedziane przez aniołów¹ było niewzruszone, a wszelkie wykroczenie i nieposłuszeństwo otrzymało sprawiedliwą odpłatę²;

1. Dz 7,53.
2. Hbr 10,25; 11,26.

³ Jakże my ujdziemy¹, jeśli zaniedbamy tak wielkie zbawienie², które było głoszone na początku przez Pana, a potwierdzone³ nam przez tych, którzy go słyszeli?

1. Mt 23,33; Rz 2,3; 1P 4,17-18.
2. 1P 1,9-10.
3. 2Kor 5,19; 1Tm 1,11; Tt 1,3.

⁴ Którym i Bóg dał świadectwo przez znaki¹, cuda i różnorakie moce oraz przez udzielanie Ducha Świętego według swojej woli.

1. Mk 16,15-18; Rz 15,18-19; 2Kor 12,12.

⁵ Nie aniołom bowiem poddał przyszły świat, o którym mówimy.

⁶ Ktoś to gdzieś stwierdził, gdy powiedział: Czym jest człowiek, że o nim pamiętasz, albo syn człowieczy, że troszczysz się o niego¹?

1. Ps 8,4; 144,3; Łk 1,68.

⁷ Uczyniłeś go niewiele mniejszym od aniołów, chwałą i czcią ukoronowałeś go i ustanowiłeś go nad uczynkami twoich rąk.

⁸ Wszystko poddałeś pod jego stopy. A skoro poddał mu wszystko, nie pozostawił niczego, co nie byłoby mu poddane. Lecz teraz jeszcze nie widzimy, aby wszystko było mu poddane.

⁹ Ale widzimy Jezusa, który stał się niewiele¹ mniejszy od aniołów², ukoronowanego chwałą i czcią za cierpienia śmierci, aby z łaski Boga zakosztował śmierci za wszystkich³.

1. lub na małą chwilę
2. Hbr 10,5; Iz 7,14; Rz 8,3; Ga 4,4; Flp 2,7-9.
3. 1Tm 2,6; 1J 2,2; Obj 5,9.

¹⁰ Wypadało bowiem temu, dla którego jest wszystko i przez którego jest wszystko, aby, doprowadzając wielu synów do chwały, wodza ich zbawienia uczynił doskonałym przez cierpienie.

¹¹ Zarówno bowiem ten, który uświęca, jak i uświęceni, z jednego są wszyscy. Z tego powodu nie wstydzi się nazywać ich braćmi;

¹² Mówiąc: Oznajmię twoje imię moim braciom, pośród zgromadzenia będę ci śpiewał¹.

1. Ps 22,22.25; 111,1.

¹³ I znowu: Będę pokładał w nim ufność. I znowu: Oto ja i dzieci, które dał mi Bóg¹.

1. Ps 18,2; Iz 8,17-18.

¹⁴ Ponieważ zaś dzieci są uczestnikami ciała i krwi, i on także stał się ich uczestnikiem, aby przez śmierć zniszczyć¹ tego, który miał władzę nad śmiercią, to jest diabła;

1. 1Kor 15,54-55; 2Tm 1,10; 1J 3,8.

¹⁵ I aby wyzwolić tych, którzy z powodu lęku przed śmiercią przez całe życie podlegali niewoli.

¹⁶ Bo zaprawdę nie przyjął natury aniołów, ale potomstwo Abrahama.

¹⁷ Dlatego musiał we wszystkim upodobnić się do braci, aby stał się miłosiernym i wiernym najwyższym kapłanem wobec Boga dla przebłagania za grzechy¹ ludu.

1. Dn 9,24; Rz 3,25; 1J 4,10.

¹⁸ A że sam cierpiał, będąc kuszony¹, może dopomóc tym, którzy są w pokusach.

1. Hbr 4,15; Mt 4,1.

Rozdział 3

¹ Dlatego, bracia święci, uczestnicy niebieskiego powołania, zwróćcie uwagę na Apostoła i Najwyższego Kapłana¹ naszego wyznania, Chrystusa Jezusa;

1. Hbr 2,17; 4,14; 7,26; 9,11; Kpł 21,10.

² Wiernego temu, który go ustanowił, podobnie jak Mojżesz był w całym jego domu¹.

1. w. 5.

³ Tym większej bowiem chwały jest on godzien od Mojżesza, im większą cześć od domu ma jego budowniczy¹.

1. Za 6,12-13; Mt 16,18.

⁴ Bo każdy dom jest przez kogoś zbudowany, lecz tym, który wszystko zbudował, jest Bóg.

⁵ I Mojżesz wprawdzie był wierny¹ w całym jego domu jako sługa, na świadectwo tego, co potem miało być powiedziane;

1. Lb 12,7; Mt 24,45; Łk 16,10.

⁶ Lecz Chrystus jako syn panuje nad swoim domem. Jego domem my jesteśmy¹, jeśli tylko ufność i chwalebną nadzieję aż do końca niewzruszenie zachowamy.

1. 1Kor 3,16; 6,19; 2Kor 6,16; Ef 2,21-22; 1P 2,5.

⁷ Dlatego, jak mówi¹ Duch Święty²: Dzisiaj, jeśli usłyszycie jego głos;

1. 2Sm 23,2; Mk 12,36; Dz 28,25.
2. Ps 95,7-11.

⁸ Nie zatwardzajcie waszych serc¹ jak podczas rozdrażnienia, w dniu próby na pustyni;

1. ww. 12-13; Wj 8,15; Prz 28,14; Rz 2,5.

⁹ Gdzie mnie wystawiali na próbę wasi ojcowie¹ i doświadczali, i oglądali moje dzieła przez czterdzieści lat.

1. Lb 14,22.

¹⁰ Dlatego się rozgniewałem na to pokolenie i powiedziałem: Oni zawsze błądzą sercem i nie poznali moich dróg;

¹¹ Toteż przysiągłem w moim gniewie, że nie wejdą do mojego odpoczynku.

¹² Uważajcie¹, bracia, żeby nie było czasem w kimś z was przewrotnego serca niewiary, które by odstępowało od Boga żywego;

1. Hbr 2,1; Łk 21,8; Rz 11,21.

¹³ Lecz zachęcajcie się wzajemnie każdego dnia, dopóki nazywa się „Dzisiaj”, aby nikt z was nie popadł w zatwardziałość przez oszustwo grzechu.

¹⁴ Staliśmy się bowiem uczestnikami Chrystusa, jeśli tylko nasze pierwotne przeświadczenie aż do końca niewzruszenie zachowamy.

¹⁵ Dopóki jest powiedziane: Dzisiaj, jeśli usłyszycie jego głos, nie zatwardzajcie waszych serc jak w dniu rozdrażnienia.

¹⁶ Niektórzy bowiem, usłyszawszy, rozdrażnili Pana, ale nie wszyscy z tych, którzy wyszli z Egiptu pod wodzą Mojżesza.

¹⁷ A na kogo gniewał się przez czterdzieści lat? Czy nie na tych, którzy zgrzeszyli, a których ciała legły na pustyni¹?

1. Hbr 10,28-29; Lb 14,29-33; 26,64-65; 1Kor 10,5-13; Jud 1,5.

¹⁸ A którym przysiągł, że nie wejdą do jego odpoczynku, jeśli nie tym, którzy byli nieposłuszni?

¹⁹ Widzimy więc, że nie mogli wejść z powodu niewiary¹.

1. Mk 16,16; J 3,18.36; 2Tes 2,12.

Rozdział 4

¹ Bójmy się więc, gdy jeszcze trwa obietnica¹ wejścia do jego odpoczynku, aby czasem się nie okazało, że ktoś z was jej nie osiągnął.

1. Wj 12,25; Dz 2,39; Rz 4,20; 1J 2,25.

² I nam bowiem głoszono ewangelię jak i tamtym¹. Lecz tamtym nie pomogło słowo, które słyszeli, gdyż nie było powiązane z wiarą tych, którzy je słyszeli.

1. Ga 3,8; 1P 1,12.

³ Bo do odpoczynku¹ wchodzimy my, którzy uwierzyliśmy, jak powiedział²: Dlatego przysiągłem w moim gniewie, że nie wejdą do mojego odpoczynku, choć jego dzieła były dokonane od założenia świata.

1. Wj 12,9-10.
2. Hbr 3,11; Ps 95,11.

⁴ Powiedział bowiem w pewnym miejscu o siódmym dniu tak¹: I odpoczął Bóg siódmego dnia od wszystkich swoich dzieł.

1. Rdz 2,1-2; Wj 20,11; 31,17.

⁵ A tutaj znowu: Nie wejdą do mego odpoczynku.

⁶ Ponieważ więc jest tak, że niektórzy mają wejść do niego, a ci, którym najpierw głoszono, nie weszli z powodu niewiary;

⁷ Znowu wyznacza pewien dzień, mówiąc przez Dawida po tak długim czasie „Dzisiaj”, jak to zostało powiedziane: Dzisiaj¹, jeśli usłyszycie jego głos, nie zatwardzajcie waszych serc.

1. Hbr 3,15.

⁸ Gdyby bowiem Jozue¹ zapewnił im odpoczynek, Bóg nie mówiłby potem o innym dniu.

1. Dz 7,45.

⁹ A tak zostaje jeszcze odpoczynek dla ludu Bożego.

¹⁰ Kto bowiem wszedł do jego odpoczynku, on także odpoczął od swoich czynów, tak jak Bóg od swoich.

¹¹ Starajmy się więc wejść do owego odpoczynku, aby nikt nie wpadł¹ w ten sam przykład niewiary.

1. Rz 11,11; 1Kor 10,12; 2P 1,10-11.

¹² Słowo Boże bowiem jest żywe i skuteczne, ostrzejsze niż wszelki miecz¹ obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne rozsądzić myśli² i zamiary serca.

1. Iz 49,2; Ef 6,17; Obj 1,16.
2. Rdz 6,5; Ps 94,11; Jr 17,10.

¹³ Żadne stworzenie nie ukryje się przed nim, przeciwnie, wszystko jest obnażone i odkryte przed oczami tego, któremu musimy zdać sprawę¹.

1. 1Sm 16,7; Prz 15,11; Jr 17,10.

¹⁴ Mając więc wielkiego najwyższego kapłana, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego¹, trzymajmy się naszego wyznania².

1. Mt 14,33; 27,54; Mk 1,1.
2. Hbr 10,23.

¹⁵ Nie mamy bowiem najwyższego kapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom, lecz kuszonego we wszystkim podobnie jak my¹, ale bez grzechu².

1. Hbr 2,18; 5,2; Mt 8,17.
2. J 14,30; 2Kor 5,21; 1P 2,22; 1J 3,5.

¹⁶ Przystąpmy więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę ku pomocy w stosownej chwili.

Rozdział 5

¹ Każdy bowiem najwyższy kapłan wzięty spośród ludzi, dla ludzi jest ustanowiony w sprawach odnoszących się do Boga, aby składał dary i ofiary za grzechy;

² Który może współczuć nieświadomym i błądzącym, gdyż sam podlega słabościom.

³ I z tego powodu powinien, jak za lud, tak i za samego siebie składać ofiary za grzechy.

⁴ A nikt sam sobie nie bierze tej godności, tylko ten, który zostaje powołany przez Boga, tak jak Aaron¹.

1. Lb 16,5-48; 17,3-11.

⁵ Podobnie i Chrystus nie sam siebie okrył chwałą, aby stać się najwyższym kapłanem, ale ten, który powiedział do niego: Ty jesteś moim Synem, ja ciebie dziś zrodziłem¹.

1. Hbr 1,5; Ps 2,7; Dz 13,33.

⁶ Tak jak i w innym miejscu mówi: Ty jesteś kapłanem na wieki według porządku Melchizedeka¹.

1. Rdz 14,18-20; Ps 110,4.

⁷ On za dni swego ciała zanosił z głośnym wołaniem i ze łzami modlitwy i usilne prośby do tego, który mógł go wybawić od śmierci, i został wysłuchany z powodu swojej bogobojności.

⁸ Chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa¹ przez to, co wycierpiał.

1. Ga 4,1; Flp 2,8.

⁹ A uczyniony doskonałym¹, stał się sprawcą wiecznego zbawienia dla wszystkich, którzy są mu posłuszni;

1. Hbr 2,10; 11,40; Łk 13,32.

¹⁰ Nazwany przez Boga najwyższym kapłanem według porządku Melchizedeka.

¹¹ Wiele mamy o nim do powiedzenia, a trudno wam to wyjaśnić, ponieważ staliście się ociężali w słuchaniu.

¹² Chociaż bowiem ze względu na czas powinniście być nauczycielami¹, znowu potrzebujecie, żeby was ktoś uczył początkowych zasad słów Bożych, i staliście się ludźmi, którzy potrzebują mleka, a nie stałego pokarmu².

1. 1Kor 4,15.
2. 1Kor 3,1-3; 1P 2,2.

¹³ Każdy bowiem, kto żywi się tylko mlekiem, jest niewprawny w słowie sprawiedliwości, bo jest niemowlęciem¹.

1. Iz 28,9; 1Kor 13,11; Ef 4,14.

¹⁴ Natomiast pokarm stały jest dla dorosłych, którzy przez praktykę mają zmysły wyćwiczone do rozróżniania dobra i zła¹.

1. Rdz 2,9; Pwt 1,39; 2Sm 19,35.

Rozdział 6

¹ Dlatego zostawmy podstawowe nauki o Chrystusie i przejdźmy do tego, co doskonałe, nie zakładając ponownie fundamentu, którym jest pokuta¹ od martwych uczynków² i wiara w Boga;

1. Dz 20,21; 26,20; 2Tm 2,25; 2P 3,9.
2. Hbr 9,14.

² Nauka o chrztach¹ i nakładaniu rąk², o zmartwychwstaniu umarłych³ i sądzie wiecznym⁴.

1. Mt 3,11; 20,22-23; 28,19; 1Kor 10,1-4.
2. Kpł 16,21; Mk 16,18; 1Tm 5,22.
3. Mt 22,31; Dz 24,15; 1Kor 15,22-23.
4. Rz 2,16; Jud 1,15; Obj 20,12.

³ I to uczynimy, jeśli Bóg pozwoli.

⁴ Niemożliwe jest bowiem, żeby tych, którzy raz zostali oświeceni i zakosztowali daru niebieskiego, i stali się uczestnikami Ducha Świętego¹;

1. Hbr 10,26; Pwt 1,19-26; Mt 12,45; J 15,6; 2P 2,20-22.

⁵ Zakosztowali też dobrego słowa Bożego i mocy przyszłego wieku;

⁶ A odpadli – ponownie odnowić ku pokucie¹, gdyż sami sobie znowu krzyżują Syna Bożego i wystawiają go na hańbę.

1. Hbr 12,16-17.

⁷ Ziemia bowiem, która pije deszcz często na nią spadający i rodzi rośliny użyteczne dla tych, którzy ją uprawiają, otrzymuje błogosławieństwo od Boga¹.

1. Ps 65,9-10.

⁸ Lecz ta, która wydaje ciernie i osty, jest odrzucona i bliska przekleństwa, a jej końcem jest spalenie¹.

1. Ml 4,1; Mt 3,10-12; J 15,6.

⁹ Ale chociaż tak mówimy, umiłowani, jesteśmy co do was przekonani o czymś lepszym i towarzyszącym zbawieniu.

¹⁰ Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby miał zapomnieć¹ o waszym dziele i trudzie miłości, którą okazaliście dla jego imienia, gdy służyliście świętym i nadal służycie.

1. Mt 10,42; Dz 10,31.

¹¹ Pragniemy zaś, aby każdy z was okazywał tę samą gorliwość, żebyście mieli pełnię nadziei aż do końca;

¹² Abyście nie byli ociężali, ale naśladowali tych, którzy przez wiarę i cierpliwość dziedziczą obietnice.

¹³ Gdy bowiem Bóg dał obietnicę Abrahamowi, a nie miał nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł na siebie samego;

¹⁴ Mówiąc¹: Zaprawdę, błogosławiąc, błogosławić ci będę i rozmnażając, rozmnożę cię.

1. Rdz 22,16-17.

¹⁵ A ponieważ tak cierpliwie czekał, dostąpił spełnienia obietnicy.

¹⁶ Ludzie bowiem przysięgają na kogoś większego, a przysięga dla potwierdzenia jest zakończeniem wszystkich sporów między nimi.

¹⁷ Dlatego też Bóg, chcąc dobitniej okazać dziedzicom obietnicy¹ niezmienność swojego postanowienia², poręczył ją przysięgą;

1. Hbr 11,9; Rz 8,17; Ga 3,29; Jk 2,5.
2. wola

¹⁸ Abyśmy przez dwie niezmienne rzeczy, w których jest niemożliwe, aby Bóg kłamał¹, mieli silną pociechę, my, którzy uciekliśmy, by pochwycić się zaoferowanej nam nadziei;

1. Lb 23,19; 1Sm 15,29; Mt 24,35; Tt 1,2.

¹⁹ Którą mamy jako kotwicę duszy, bezpieczną i niewzruszoną, sięgającą poza zasłonę¹;

1. Kpł 16,15.

²⁰ Gdzie jako poprzednik¹ wszedł dla nas Jezus, stawszy się najwyższym kapłanem na wieki według porządku Melchizedeka.

1. Hbr 4,14; J 14,2-3; Rz 8,34.

Rozdział 7

¹ Ten bowiem Melchizedek, król Salemu¹, kapłan Boga najwyższego, wyszedł na spotkanie Abrahama wracającego po rozgromieniu królów i pobłogosławił go.

1. Rdz 14,18-20; Ps 76,2.

² Jemu też Abraham wydzielił dziesięcinę ze wszystkiego¹. Jest on najpierw, według tłumaczenia, królem sprawiedliwości, potem też królem Salemu, co znaczy król pokoju.

1. Rdz 28,22; Kpł 27,32; Ml 3,10.

³ Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, niemający ani początku dni, ani końca życia, ale upodobniony do Syna Bożego, pozostaje kapłanem na zawsze.

⁴ Rozważcie więc, jak wielki był ten, któremu sam patriarcha Abraham dał dziesięcinę z łupu.

⁵ Wprawdzie ci z synów Lewiego¹, którzy otrzymują urząd kapłański, mają nakaz zgodnie z prawem pobierać dziesięcinę od ludu, to jest od swoich braci, chociaż wywodzą się z lędźwi Abrahama;

1. Lb 18,21.26.

⁶ Lecz ten, który nie wywodził się z ich rodu, otrzymał dziesięcinę od Abrahama i pobłogosławił temu, który miał obietnice.

⁷ A jest to rzecz bezsporna, że mniejszy otrzymuje błogosławieństwo od większego.

⁸ Ponadto tu biorą dziesięciny ludzie, którzy umierają, tam zaś ten, o którym zaświadczono, że żyje.

⁹ I jeśli tak można powiedzieć, także Lewi, który otrzymuje dziesięciny, dał dziesięcinę w Abrahamie.

¹⁰ Był bowiem jeszcze w lędźwiach swego ojca, gdy Melchizedek wyszedł mu na spotkanie.

¹¹ Gdyby więc doskonałość była osiągalna przez kapłaństwo lewickie¹ – gdyż lud otrzymał prawo oparte na nim – to jaka byłaby jeszcze potrzeba, aby pojawił się inny kapłan według porządku Melchizedeka, a nie był mianowany według porządku Aarona?

1. Hbr 8,7; Ga 2,21.

¹² A skoro zmienia się kapłaństwo, musi też nastąpić zmiana prawa.

¹³ Ten zaś, o którym się to mówi, należał do innego pokolenia, z którego nikt nie służył przy ołtarzu.

¹⁴ Wiadomo bowiem, że nasz Pan pochodził z pokolenia Judy¹, o którym to pokoleniu odnośnie kapłaństwa Mojżesz nic nie mówi.

1. Rdz 49,10; Jr 23,6; Mi 5,2.

¹⁵ Jest to jeszcze bardziej oczywiste, skoro na podobieństwo Melchizedeka pojawia się inny kapłan;

¹⁶ Który stał się nim nie według cielesnego przykazania prawa, ale według mocy niezniszczalnego życia.

¹⁷ Tak bowiem świadczy¹: Ty jesteś kapłanem na wieki według porządku Melchizedeka.

1. Hbr 7,21; Ps 110,4.

¹⁸ Zostało więc zniesione poprzednie przykazanie z powodu jego słabości i nieużyteczności.

¹⁹ Prawo bowiem nie uczyniło niczego doskonałym¹, ale na jego miejsce została wprowadzona lepsza nadzieja, przez którą zbliżamy się do Boga.

1. Hbr 7,11; 9,9; Rz 3,20-21; 8,3; Ga 2,16; 3,24.

²⁰ A stało się to nie bez złożenia przysięgi.

²¹ Tamci bowiem zostali kapłanami bez przysięgi, ten zaś na podstawie przysięgi tego, który powiedział do niego: Przysiągł Pan i nie będzie żałował: Ty jesteś kapłanem na wieki według porządku Melchizedeka;

²² O tyle też Jezus stał się poręczycielem lepszego przymierza¹.

1. Hbr 9,15-18; Mt 26,28; 1Kor 11,25; 2Kor 3,14.

²³ A wprawdzie tamtych kapłanów było wielu, gdyż śmierć nie pozwoliła im trwać na zawsze.

²⁴ Ten zaś, ponieważ trwa na wieki, ma kapłaństwo nieprzemijające.

²⁵ Dlatego też całkowicie może zbawić¹ tych, którzy przez niego² przychodzą do Boga, bo zawsze żyje, aby wstawiać się za nimi³.

1. Hbr 2,18; 1Tm 1,15; J 3,16-18; Rz 5,9; 1J 4,8; Iz 45,22.
2. J 14,6; Ef 2,18; 1Tm 2,5; 1J 2,1-2.
3. Rz 8,34.

²⁶ Takiego to przystało nam mieć najwyższego kapłana: świętego, niewinnego, nieskalanego, oddzielonego od grzeszników i wywyższonego ponad niebiosa;

²⁷ Który nie musi codziennie, jak tamci najwyżsi kapłani, składać ofiar najpierw za własne grzechy, a potem za grzechy ludu. Uczynił to bowiem raz, ofiarując samego siebie¹.

1. Tt 2,14.

²⁸ Prawo bowiem ustanawiało najwyższymi kapłanami ludzi, którzy podlegają słabościom, słowo zaś przysięgi, która nastąpiła po prawie, ustanowiło Syna doskonałego na wieki.

Rozdział 8

¹ A oto podsumowanie tego, co mówimy: mamy takiego najwyższego kapłana, który zasiadł po prawicy tronu Majestatu w niebiosach¹.

1. Hbr 10,12; 12,2; Kol 3,1.

² Jest on sługą świątyni i prawdziwego przybytku¹ zbudowanego przez Pana, a nie człowieka.

1. Hbr 9,8-12; 10,21; 1Tm 3,15.

³ Każdy bowiem najwyższy kapłan jest ustanawiany do składania darów i ofiar. Dlatego było konieczne, żeby i ten miał co ofiarować.

⁴ Gdyby zaś był na ziemi, nie byłby kapłanem, gdyż są tu inni kapłani, którzy ofiarują dary zgodnie z prawem.

⁵ Służą oni obrazowi i cieniowi tego, co niebiańskie, jak Bóg powiedział Mojżeszowi¹, gdy miał zbudować przybytek: Uważaj – powiedział – abyś uczynił wszystko według wzoru, który ci został ukazany na górze.

1. Hbr 10,1; Wj 25,40; Lb 8,4; Dz 7,44.

⁶ Teraz zaś nasz kapłan o tyle znakomitszą otrzymał służbę, o ile jest pośrednikiem lepszego przymierza¹, które zostało oparte na lepszych obietnicach.

1. Hbr 7,22; 2Kor 3,6-11; Ga 3,16-21; 1Tm 2,5.

⁷ Gdyby bowiem to pierwsze było nienaganne, to nie szukano by miejsca na drugie.

⁸ Tymczasem, ganiąc ich, mówi¹: Oto nadchodzą dni, mówi Pan, gdy zawrę z domem Izraela i z domem Judy nowe przymierze.

1. Hbr 10,16; Jr 31,31-34.

⁹ Nie takie przymierze, jakie zawarłem z ich ojcami w dniu, gdy ująłem ich za rękę, aby ich wyprowadzić z ziemi Egiptu. Ponieważ oni nie wytrwali w moim przymierzu, ja też przestałem o nich dbać, mówi Pan.

¹⁰ Takie zaś jest przymierze, które zawrę z domem Izraela po tych dniach, mówi Pan: Dam moje prawa w ich umysły i wypiszę je na ich sercach. I będę im Bogiem, a oni będą mi ludem.

¹¹ I nikt nie będzie uczył swego bliźniego ani nikt swego brata, mówiąc: Poznaj Pana, bo wszyscy będą mnie znali, od najmniejszego aż do największego z nich¹.

1. Jr 24,7; 31,34.

¹² Będę bowiem łaskawy dla ich występków, a ich grzechów i nieprawości więcej nie wspomnę¹.

1. Hbr 10,17; Iz 43,25; Jr 33,8; Mi 7,19.

¹³ A gdy mówi „nowe”, uznaje pierwsze za przedawnione; a to, co się przedawnia i starzeje, bliskie jest zaniku.

Rozdział 9

¹ Wprawdzie i pierwsze przymierze miało przepisy o służbie Bożej oraz ziemską świątynię.

² Został bowiem zbudowany przybytek¹, w którego pierwszej części, zwanej Miejscem Świętym², znajdował się świecznik³, stół⁴ i chleby pokładne⁵.

1. Wj 26,1.
2. Wj 15,17; 25,8.
3. Wj 25,31-35.
4. Wj 25,27-30; 26,35.
5. Wj 25,30; Lb 4,7.

³ Za drugą zaś zasłoną był przybytek, który zwano Miejscem Najświętszym¹.

1. lub Świętym Świętych; Hbr 9,8; 10,19; Wj 26,33.

⁴ Posiadało ono złotą kadzielnicę¹ i arkę przymierza² całą pokrytą złotem, w której było złote naczynie z manną³, laska Aarona, która zakwitła⁴, i tablice przymierza⁵.

1. Kpł 16,12; Obj 8,3.
2. Wj 25,10-16; Lb 10,33.
3. Wj 16,33-34.
4. Lb 17,10.
5. Pwt 10,2-5; 2Krn 5,10.

⁵ Nad arką były cherubiny chwały, które zacieniały przebłagalnię¹. Nie ma teraz potrzeby szczegółowo o tym wszystkim mówić.

1. Wj 25,17; Rz 3,25; 1J 2,2.

⁶ A odkąd zostało to tak urządzone, do pierwszej części przybytku zawsze wchodzą kapłani pełniący służbę Bożą;

⁷ Do drugiej zaś raz w roku tylko sam najwyższy kapłan¹, i to nie bez krwi, którą ofiaruje za siebie i za grzechy niewiedzy ludu.

1. Hbr 9,24; Wj 30,10; Kpł 16,2-20.

⁸ W ten sposób Duch Święty pokazuje, że jeszcze nie została objawiona droga do Miejsca Najświętszego, dopóki jeszcze stał pierwszy przybytek.

⁹ Był on obrazem na tamten czas, a składano w nim dary i ofiary, które nie mogły uczynić doskonałym w sumieniu tego, który pełnił służbę Bożą;

¹⁰ Która polegała tylko na pokarmach, napojach i różnych obmyciach, i przepisach cielesnych nałożonych aż do czasu naprawy.

¹¹ Lecz Chrystus, gdy przyszedł jako najwyższy kapłan dóbr przyszłych, przez większy i doskonalszy przybytek, nieuczyniony ręką, to jest nienależący do tego budynku;

¹² Ani nie przez krew kozłów i cieląt¹, ale przez własną krew wszedł raz do Miejsca Najświętszego, zdobywszy wieczne odkupienie².

1. Hbr 10,4.
2. Ps 49,8; 1Kor 1,30; Ef 1,7; Kol 1,14.

¹³ Jeśli bowiem krew wołów i kozłów oraz popiół z jałówki, którymi skrapia się nieczystych, uświęca aż do oczyszczenia ciała;

¹⁴ To o ileż bardziej krew Chrystusa¹, który przez Ducha wiecznego² ofiarował Bogu samego siebie bez skazy, oczyści wasze sumienie z martwych uczynków, by służyć Bogu żywemu?

1. 1P 1,18-19; 1J 1,7; Obj 1,5.
2. Pwt 33,27.

¹⁵ I dlatego jest pośrednikiem nowego testamentu, ażeby przez śmierć poniesioną dla odkupienia występków, popełnionych za pierwszego testamentu, ci, którzy zostali powołani, otrzymali obietnicę wiecznego dziedzictwa.

¹⁶ Gdzie bowiem jest testament, tam musi nastąpić śmierć tego, który go sporządził.

¹⁷ Testament przecież nabiera mocy po śmierci, gdyż nie jest ważny, dopóki żyje ten, kto sporządził testament.

¹⁸ Dlatego i pierwszy testament nie był zapoczątkowany bez krwi.

¹⁹ Gdy bowiem Mojżesz ogłosił całemu ludowi każde przykazanie zgodnie z prawem, wziął krew cieląt i kozłów z wodą, wełną szkarłatną i hizopem i pokropił zarówno samą księgę, jak i cały lud;

²⁰ Mówiąc: To jest krew przymierza, które Bóg dla was ustanowił¹.

1. Wj 24,5-8; Mt 26,28.

²¹ Podobnie też pokropił krwią przybytek i wszystkie naczynia przeznaczone do służby Bożej.

²² I prawie wszystko jest oczyszczane krwią zgodnie z prawem, a bez przelania krwi nie ma przebaczenia grzechów.

²³ Było więc konieczne, aby obrazy rzeczy, które są w niebie, były oczyszczone w ten sposób, same zaś rzeczy niebiańskie – lepszymi ofiarami od tamtych.

²⁴ Chrystus bowiem wszedł nie do świątyni zbudowanej ręką, która była odbiciem prawdziwej, ale do samego nieba, aby teraz stawać dla nas przed obliczem Boga¹;

1. Rz 8,34.

²⁵ I nie po to, żeby często ofiarować samego siebie jak najwyższy kapłan, który wchodzi co roku do Miejsca Najświętszego z cudzą krwią;

²⁶ Bo inaczej musiałby cierpieć wiele razy od początku świata. Lecz teraz na końcu wieków pojawił się raz dla zgładzenia grzechu przez ofiarowanie samego siebie¹.

1. Hbr 7,27; 10,10-12.26; 1P 3,18.

²⁷ A jak jest postanowione ludziom raz umrzeć¹, a potem sąd;

1. Hi 14,5; Ps 89,48; Rz 5,12.

²⁸ Tak też Chrystus raz ofiarowany¹ na zgładzenie² grzechów wielu, drugi raz ukaże się bez grzechu³ tym, którzy go oczekują dla zbawienia⁴.

1. Rz 6,10.
2. lub aby wziąć na siebie; Mt 26,28; Rz 5,15.
3. Iz 53,6; 2Kor 5,21.
4. Tt 2,13; 1J 3,2; Obj 1,7.

Rozdział 10

¹ Prawo bowiem, zawierając cień przyszłych dóbr, a nie sam obraz rzeczy, nie może nigdy przez te same ofiary, które co roku są nieustannie składane, uczynić doskonałymi tych, którzy przychodzą.

² W przeciwnym razie przestano by je składać, dlatego że składający je, raz oczyszczeni, nie mieliby już żadnych grzechów na sumieniu.

³ A jednak przez te ofiary każdego roku odbywa się przypominanie grzechów.

⁴ Niemożliwe jest bowiem, aby krew wołów i kozłów gładziła grzechy.

⁵ Dlatego przychodząc na świat, mówi: Ofiary ani daru nie chciałeś, ale przygotowałeś mi ciało¹.

1. Hbr 1,6; Ps 40,6.

⁶ Całopalenia i ofiary za grzech nie podobały się tobie.

⁷ Wtedy powiedziałem¹: Oto przychodzę – na początku księgi jest napisane o mnie – abym spełniał twoją wolę, o Boże.

1. Ps 40,7.

⁸ Powiedziawszy wyżej: Ofiar, darów, całopaleń i ofiar za grzech nie chciałeś i nie podobały się tobie, choć składa się je zgodnie z prawem;

⁹ Następnie powiedział: Oto przychodzę, abym spełniał twoją wolę, o Boże. Znosi pierwsze¹, aby ustanowić drugie.

1. Hbr 7,18-19; 8,7; Rz 10,4.

¹⁰ Za sprawą tej woli jesteśmy uświęceni¹ przez ofiarę ciała Jezusa Chrystusa raz na zawsze.

1. Hbr 13,12; 1Kor 6,11.

¹¹ A każdy kapłan staje codziennie¹ do wykonywania służby Bożej, wiele razy składając te same ofiary, które nigdy nie mogą zgładzić grzechów.

1. Lb 28,3.

¹² Lecz ten, gdy złożył jedną ofiarę za grzechy na zawsze, zasiadł po prawicy Boga¹;

1. Rz 8,34; Kol 3,1.

¹³ Oczekując odtąd, aż jego nieprzyjaciele będą położeni jako podnóżek pod jego stopy.

¹⁴ Jedną bowiem ofiarą uczynił doskonałymi na zawsze tych, którzy są uświęceni.

¹⁵ A poświadcza nam to także Duch Święty. Bo powiedziawszy¹ najpierw:

1. Jr 31,33-34; Rz 11,27.

¹⁶ Takie jest przymierze, które zawrę z nimi po tych dniach, mówi Pan: Włożę moje prawa w ich serca i wypiszę je na ich umysłach;

¹⁷ Potem dodaje: A ich grzechów i nieprawości więcej nie wspomnę.

¹⁸ Gdzie zaś jest ich odpuszczenie, tam nie potrzeba już ofiary za grzech.

¹⁹ Mając więc, bracia, śmiałość, aby przez krew Jezusa wejść do Najświętszego¹ Miejsca;

1. Hbr 4,16; 9,8.24; Ef 3,12.

²⁰ Drogą nową i żywą¹, którą zapoczątkował dla nas przez zasłonę, to jest przez swoje ciało;

1. J 10,7.9; 14,6.

²¹ I mając wielkiego kapłana nad domem Bożym;

²² Zbliżmy się ze szczerym sercem, w pełni wiary, mając serca oczyszczone¹ od złego sumienia i ciało obmyte czystą wodą.

1. Ps 51,10; J 15,3; 1Kor 6,11; Ef 5,26; Tt 3,5; 1P 1,2.

²³ Trzymajmy wyznanie nadziei niechwiejące się, bo wierny jest ten, który obiecał.

²⁴ I okazujmy staranie jedni o drugich, by pobudzać¹ się do miłości i dobrych uczynków²;

1. 2Kor 9,2.
2. Mt 5,16; Ef 2,10.

²⁵ Nie opuszczając naszego wspólnego zgromadzenia¹, jak to niektórzy mają w zwyczaju, ale zachęcając się nawzajem, i to tym bardziej, im bardziej widzicie, że zbliża się ten dzień.

1. Mt 18,20; Dz 2,46; 20,7; 1Kor 14,23.

²⁶ Jeśli bowiem dobrowolnie grzeszymy¹ po otrzymaniu poznania prawdy, to nie pozostaje już ofiara za grzechy;

1. Lb 15,28-31; Pwt 17,12; Ps 19,13; J 9,41.

²⁷ Lecz jakieś straszliwe oczekiwanie sądu i żar ognia, który strawić ma przeciwników.

²⁸ Kto gardził Prawem Mojżesza, ponosił śmierć bez miłosierdzia na podstawie zeznania dwóch albo trzech świadków¹.

1. Pwt 17,6; Mt 18,16; 2Kor 13,1.

²⁹ Jak wam się wydaje, na ileż surowszą karę zasługuje ten, kto by podeptał Syna Bożego i zbezcześcił krew przymierza, przez którą został uświęcony, i znieważył Ducha łaski?

³⁰ Znamy bowiem tego, który powiedział¹: Zemsta do mnie należy, ja odpłacę, mówi Pan. I znowu²: Pan będzie sądzić swój lud.

1. Pwt 32,35; Rz 12,19.
2. Pwt 32,36; Ps 135,14.

³¹ Straszna to rzecz wpaść w ręce Boga żywego.

³² Przypomnijcie sobie dawne dni, kiedy to po oświeceniu znosiliście wielkie zmagania z cierpieniem;

³³ Czy to gdy byliście publicznie wystawieni na pośmiewisko i prześladowania, czy też gdy staliście się uczestnikami w cierpieniach tych, z którymi się tak obchodzono.

³⁴ Cierpieliście bowiem ze mną w moich więzach i przyjęliście z radością grabież waszego mienia, wiedząc, że macie w sobie lepszą i trwałą majętność w niebie.

³⁵ Nie odrzucajcie więc waszej ufności, która ma wielką zapłatę.

³⁶ Potrzeba wam bowiem cierpliwości, abyście wypełniając wolę Boga¹, dostąpili spełnienia obietnicy.

1. Mk 3,35; Rz 12,2; Ef 6,6; 1Tes 4,3.

³⁷ Bo jeszcze tylko bardzo krótka chwila, a przyjdzie ten, który ma przyjść, i nie będzie zwlekał.

³⁸ A sprawiedliwy będzie żył z wiary¹, lecz jeśli się ktoś cofnie, moja dusza nie będzie miała w nim upodobania.

1. Ha 2,4; Rz 1,17; Ga 3,11.

³⁹ My zaś nie jesteśmy z tych, którzy się wycofują ku zatraceniu, ale z tych, którzy wierzą ku zbawieniu duszy.

Rozdział 11

¹ A wiara jest podstawą tego, czego się spodziewamy, i dowodem tego, czego nie widzimy.

² Przez nią bowiem przodkowie otrzymali chlubne świadectwo.

³ Przez wiarę rozumiemy, że światy zostały ukształtowane słowem Boga¹, tak że to, co widzimy, nie powstało z tego, co widzialne.

1. Hbr 1,2; Rdz 1,1; J 1,1-3.

⁴ Przez wiarę Abel złożył Bogu ofiarę lepszą¹ niż Kain², dzięki czemu otrzymał świadectwo, że jest sprawiedliwy, bo Bóg zaświadczył o jego darach. Przez nią też, choć umarł, jeszcze mówi.

1. Rdz 4,3-5; Prz 15,8; 21,27.
2. 1J 3,12; Jud 1,11.

⁵ Przez wiarę Henoch¹ został przeniesiony, aby nie oglądał śmierci, i nie znaleziono go, ponieważ Bóg go przeniósł. Zanim bowiem został przeniesiony, miał świadectwo, że podobał się Bogu².

1. Rdz 5,22; Jud 1,14.
2. Rz 8,8; 1Tes 4,1; Hbr 11,6.

⁶ Bez wiary zaś nie można podobać się Bogu, bo ten, kto przychodzi do Boga, musi wierzyć, że on jest i że nagradza tych, którzy go szukają.

⁷ Przez wiarę Noe¹, ostrzeżony przez Boga o tym, czego jeszcze nie widziano, kierowany bojaźnią zbudował arkę, aby ocalić swój dom. Przez nią też potępił świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości, która jest z wiary.

1. Rdz 5,29; 6,8; Ez 14,14.20; 2P 2,5.

⁸ Przez wiarę Abraham¹, gdy został wezwany, aby pójść na miejsce, które miał wziąć w dziedzictwo, usłuchał i wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie.

1. Rdz 12,1.

⁹ Przez wiarę przebywał w ziemi obiecanej jak w obcej, mieszkając w namiotach z Izaakiem i Jakubem, współdziedzicami tej samej obietnicy.

¹⁰ Oczekiwał bowiem miasta¹ mającego fundamenty, którego budowniczym i twórcą jest Bóg.

1. Hbr 12,22; 13,14.

¹¹ Przez wiarę także sama Sara¹, mimo podeszłego wieku, otrzymała moc poczęcia potomstwa i urodziła, gdyż za wiernego uznała tego, który obiecał.

1. Rdz 21,1-2.

¹² Dlatego z jednego człowieka, i to obumarłego, zrodziło się potomstwo tak liczne, jak gwiazdy niebieskie i jak niezliczony piasek na brzegu morza.

¹³ Wszyscy oni umarli w wierze, nie otrzymawszy spełnienia obietnic, ale z daleka je ujrzeli, cieszyli się nimi i witali je, i wyznawali, że są obcymi i pielgrzymami na ziemi¹.

1. Ps 119,19; 1P 1,17; 2,11.

¹⁴ Ci bowiem, którzy tak mówią, wyraźnie okazują, że szukają ojczyzny.

¹⁵ Gdyby przecież wspominali tę, z której wyszli, mieliby sposobność powrócić.

¹⁶ Teraz jednak pragną lepszej, to jest niebiańskiej. Dlatego Bóg nie wstydzi się być nazywany ich Bogiem, bo przygotował dla nich miasto.

¹⁷ Przez wiarę Abraham, wystawiony na próbę¹, ofiarował Izaaka. On, który otrzymał obietnicę, złożył w ofierze jednorodzonego syna;

1. Rdz 22,1; Jk 2,21.

¹⁸ On, któremu powiedziano: W Izaaku¹ będzie nazwane twoje potomstwo;

1. Rdz 21,12.

¹⁹ Uważał, że Bóg może nawet wskrzesić z martwych, skąd go też otrzymał na podobieństwo zmartwychwstania.

²⁰ Przez wiarę Izaak¹ pobłogosławił Jakuba i Ezawa odnośnie tego, co miało nastąpić.

1. Rdz 27,27.

²¹ Przez wiarę Jakub, umierając, pobłogosławił każdego z synów Józefa i pokłonił się, wsparty o wierzchołek swojej laski¹.

1. Rdz 48,12.

²² Przez wiarę Józef¹, umierając, wspomniał o wyjściu synów Izraela i wydał polecenie co do swoich kości.

1. Rdz 50,24-25.

²³ Przez wiarę Mojżesz po urodzeniu przez trzy miesiące był ukrywany przez swoich rodziców, ponieważ widzieli, że dziecko jest urodziwe, i nie ulękli się rozkazu króla¹.

1. Wj 2,1-10.

²⁴ Przez wiarę Mojżesz, gdy dorósł, odmówił nazywania się synem córki faraona;

²⁵ Wybierając raczej cierpieć uciski z ludem Bożym, niż mieć doczesną rozkosz z grzechu¹.

1. Ps 84,10; Mt 5,10-12; 13,21; Rz 8,17-18.

²⁶ Uważał zniewagi znoszone dla Chrystusa za większe bogactwo niż skarby Egiptu, bo wypatrywał zapłaty.

²⁷ Przez wiarę opuścił Egipt, nie lękając się gniewu króla, bo wytrwał, tak jakby widział Niewidzialnego.

²⁸ Przez wiarę obchodził Paschę¹ i pokropienie krwią, aby nie dotknął ich ten, który niszczył pierworodne.

1. Wj 12,21.

²⁹ Przez wiarę przeszli przez Morze Czerwone jak po suchej ziemi, a gdy Egipcjanie próbowali to uczynić, potonęli.

³⁰ Przez wiarę upadły mury Jerycha¹, gdy je okrążano przez siedem dni.

1. Joz 6,12.20.

³¹ Przez wiarę nierządnica Rachab¹ nie zginęła razem z niewierzącymi, gdyż w pokoju przyjęła szpiegów.

1. Joz 2,1.

³² I co jeszcze mam powiedzieć? Nie wystarczyłoby mi bowiem czasu, gdybym miał opowiadać o Gedeonie¹, Baraku, Samsonie, Jeftem, Dawidzie, Samuelu i o prorokach;

1. Sdz 6,11.

³³ Którzy przez wiarę pokonali królestwa, czynili sprawiedliwość, dostąpili spełnienia obietnic, zamknęli paszcze lwom;

³⁴ Zgasili moc ognia, uniknęli ostrza miecza, umocnieni powstawali z niemocy, stali się dzielni na wojnie, zmusili do ucieczki obce wojska.

³⁵ Kobiety odzyskały swoich zmarłych przez wskrzeszenie¹. Inni zaś byli torturowani, nie przyjąwszy uwolnienia, aby dostąpić lepszego zmartwychwstania.

1. 1Krl 17,22; 2Krl 4,35.

³⁶ Jeszcze inni doświadczyli szyderstw i biczowania, ponadto kajdan i więzienia.

³⁷ Byli kamienowani, przerzynani piłą, doświadczani, zabijani mieczem, tułali się w owczych i kozich skórach, cierpieli niedostatek, ucisk, utrapienie;

³⁸ (Których świat nie był godny). Błąkali się po pustyniach i górach, po jaskiniach i rozpadlinach ziemi.

³⁹ A ci wszyscy, choć zyskali chlubne świadectwo dzięki wierze, nie dostąpili spełnienia obietnicy;

⁴⁰ Ponieważ Bóg przewidział dla nas coś lepszego, aby oni nie stali się doskonali¹ bez nas.

1. Hbr 7,19; Kol 1,28.

Rozdział 12

¹ Skoro i my mamy wokół siebie tak wielką chmurę świadków, zrzućmy z siebie wszelki ciężar i grzech¹, który nas tak łatwo osacza, w cierpliwości biegnijmy w wyznaczonym nam wyścigu²;

1. Łk 9,62; 12,15; 14,26-33; Rz 13,14; Kol 3,5; 1J 2,15.
2. 1Kor 9,24.

² Patrząc na Jezusa, twórcę i dokończyciela¹ wiary, który z powodu przygotowanej mu radości wycierpiał krzyż, nie zważając na hańbę, i zasiadł po prawicy tronu Boga.

1. Flp 1,6.

³ Pomyślcie więc o tym¹, który zniósł tak wielki sprzeciw wobec siebie ze strony grzeszników, abyście nie zniechęcali się w waszych umysłach i nie ustawali².

1. Hbr 3,1.
2. 1Kor 15,58; Ga 6,9; 2Tes 3,13.

⁴ Jeszcze nie stawialiście oporu aż do krwi, walcząc przeciwko grzechowi;

⁵ I zapomnieliście o napomnieniu, które jest kierowane do was jako synów¹: Mój synu, nie lekceważ karania Pana i nie zniechęcaj się, gdy on cię napomina.

1. Prz 3,11-12.

⁶ Kogo bowiem Pan miłuje, tego karze, a chłoszcze każdego, którego za syna przyjmuje¹.

1. Pwt 8,5; Prz 13,24.

⁷ Jeśli znosicie karanie, Bóg obchodzi się z wami jak z synami. Jaki to bowiem syn, którego ojciec nie karze?

⁸ A jeśli jesteście bez karania, którego wszyscy są uczestnikami, wtedy jesteście bękartami, a nie synami.

⁹ Poza tym nasi cieleśni ojcowie nas karali, a szanowaliśmy ich. Czyż nie tym bardziej powinniśmy poddać się Ojcu duchów¹, abyśmy żyli?

1. J 3,6; Ps 68,5; 1Kor 8,6; Ef 4,6; Jk 1,17.

¹⁰ Tamci bowiem karali nas przez krótki czas według swego uznania. Ten zaś czyni to dla naszego dobra, abyśmy byli uczestnikami jego świętości.

¹¹ A żadne karanie w danej chwili nie wydaje się radosne, ale smutne. Potem jednak przynosi błogi owoc sprawiedliwości¹ tym, którzy przez nie byli ćwiczeni.

1. Jk 3,18.

¹² Dlatego wyprostujcie opadłe ręce¹ i omdlałe kolana.

1. Iz 35,3.

¹³ Prostujcie ścieżki dla waszych stóp, aby to, co chrome, nie zeszło z drogi, ale raczej zostało uzdrowione¹.

1. Prz 4,26; Ga 6,1.

¹⁴ Dążcie do pokoju ze wszystkimi¹ i do świętości, bez której nikt nie ujrzy Pana.

1. Ps 34,14; Rz 12,18.

¹⁵ Uważajcie, żeby nikt nie pozbawił się łaski Boga, żeby jakiś korzeń goryczy, wyrastając, nie wyrządził szkody i aby przez niego nie skalało się wielu;

¹⁶ Żeby nie było żadnego rozpustnika¹ lub bezbożnika jak Ezaw², który za jedną potrawę sprzedał swoje pierworodztwo.

1. Hbr 13,4.
2. Rdz 25,31-34.

¹⁷ Wiecie przecież, że potem, gdy chciał odziedziczyć błogosławieństwo, został odrzucony. Nie znalazł bowiem miejsca na pokutę, choć ze łzami jej szukał.

¹⁸ Bo nie podeszliście do góry, która da się dotknąć i płonącej ogniem, do mroku, ciemności i burzy;

¹⁹ Ani do dźwięku trąby i takiego głosu słów¹, że ci, którzy go słyszeli, prosili, aby już do nich nie mówiono;

1. Wj 19,16.

²⁰ (Nie mogli bowiem znieść tego rozkazu: Gdyby nawet zwierzę dotknęło góry, będzie ukamienowane lub przebite strzałą.

²¹ A tak straszne było to zjawisko, że Mojżesz powiedział: Jestem przerażony i drżę;)

²² Lecz podeszliście do góry Syjon¹ i do miasta Boga żywego, do niebiańskiego Jeruzalem i do niezliczonej rzeszy aniołów;

1. Ps 48,1-14; 50,2.

²³ Na powszechne zebranie, do zgromadzenia pierworodnych, którzy są zapisani w niebie, do Boga, sędziego wszystkich, do duchów sprawiedliwych uczynionych doskonałymi;

²⁴ I do pośrednika¹ nowego przymierza, Jezusa, do krwi, którą się kropi, a która mówi lepsze rzeczy niż krew Abla.

1. 1Tm 2,5.

²⁵ Uważajcie, abyście nie odtrącili tego, który przemawia. Jeśli bowiem tamci nie uniknęli kary, odtrąciwszy tego, który na ziemi mówił, tym bardziej my, jeśli odwrócimy się od tego, który przemawia z nieba;

²⁶ Którego głos wstrząsnął wówczas ziemią¹, a teraz obiecuje, mówiąc: Jeszcze raz wstrząsnę nie tylko ziemią, ale i niebem².

1. Wj 19,18.
2. Ag 2,6.

²⁷ A słowa „jeszcze raz” ukazują usunięcie tego, co się chwieje, jako tego, co stworzone, aby pozostało to, co się nie chwieje.

²⁸ Dlatego otrzymując królestwo niezachwiane, miejmy łaskę, przez którą możemy służyć Bogu tak, jak mu się to podoba, z czcią i bojaźnią.

²⁹ Nasz Bóg bowiem jest ogniem trawiącym¹.

1. Wj 24,17; Lb 11,1; Pwt 5,24; Dn 7,9; 2Tes 1,8.

Rozdział 13

¹ Niech trwa braterska miłość.

² Nie zapominajcie o gościnności¹, gdyż przez nią niektórzy, nie wiedząc, aniołów gościli.

1. Kpł 19,34; Pwt 10,18-19; Mt 25,35; Rz 12,13.

³ Pamiętajcie o więźniach, jakbyście byli razem z nimi więzieni, o uciskanych, jako ci, którzy też jesteście w ciele.

⁴ Małżeństwo jest godne czci u wszystkich i łoże nieskalane¹. Rozpustników² zaś i cudzołożników³ osądzi Bóg.

1. Rdz 1,27-28; Prz 5,15-23; 18,22; 1Kor 7,2.
2. Obj 21,8.
3. 1Kor 6,9.

⁵ Wasze postępowanie niech będzie wolne od chciwości, poprzestawajcie na tym, co macie¹. Sam bowiem powiedział: Nie porzucę cię ani nie opuszczę².

1. 1Tm 6,9-10.
2. Pwt 31,6.

⁶ Śmiało więc możemy mówić: Pan jest moim pomocnikiem, nie będę się lękał tego, co może mi uczynić człowiek¹.

1. Ps 118,6.

⁷ Pamiętajcie o swoich przywódcach¹, którzy głosili wam słowo Boże, i rozważając koniec ich życia, naśladujcie ich wiarę.

1. w. 17; Dz 14,23; 1Tes 5,12.

⁸ Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam i na wieki¹.

1. Ps 90,2; 102,27.

⁹ Nie dajcie się zwieść rozmaitym i obcym naukom¹. Dobrze jest bowiem umacniać serce łaską, a nie pokarmami, co nie przyniosły pożytku tym, którzy się nimi zajmowali.

1. Rz 16,18; Ef 4,14; 1Tm 1,10; 4,1.

¹⁰ Mamy ołtarz, z którego nie mają prawa spożywać ci, którzy służą przybytkowi.

¹¹ Ciała bowiem tych zwierząt, których krew najwyższy kapłan wnosi do Najświętszego Miejsca za grzech, są spalane za obozem.

¹² Dlatego i Jezus, aby uświęcić lud własną krwią¹, cierpiał poza bramą.

1. Hbr 9,14.

¹³ Wyjdźmy więc do niego poza obóz, biorąc na siebie jego pohańbienie.

¹⁴ Nie mamy tu bowiem miasta trwałego, lecz tego przyszłego szukamy.

¹⁵ Przez niego więc nieustannie składajmy Bogu ofiarę chwały¹, to jest owoc warg, które wyznają jego imię.

1. Ps 51,17.19; 107,22.

¹⁶ Nie zapominajcie też o dobroczynności i udzieleniu¹ dóbr, takie bowiem ofiary² podobają się Bogu³.

1. Ga 6,6; Flp 4,14; 1Tm 6,18.
2. Ps 4,5; 27,6; Rz 12,1; Flp 4,18; 1P 2,5.
3. Hbr 11,5; 1Kor 1,21; 10,5.

¹⁷ Bądźcie posłuszni waszym przywódcom i bądźcie im ulegli¹, ponieważ oni czuwają nad waszymi duszami² jako ci, którzy muszą zdać z tego sprawę. Niech to czynią z radością, a nie ze wzdychaniem, bo to nie byłoby dla was korzystne.

1. w. 7; 1Kor 16,16; 1P 2,13; 1P 5,5.
2. Ez 3,17-21; Dz 20,28; 1P 5,2.

¹⁸ Módlcie się za nas. Ufamy bowiem, że mamy czyste sumienie¹, gdyż chcemy we wszystkim dobrze postępować.

1. 2Kor 1,12; 1Tm 1,5; 1P 3,16.

¹⁹ A tym bardziej proszę was, abyście to czynili, abym jak najszybciej został wam przywrócony.

²⁰ A Bóg pokoju¹, który przez krew wiecznego przymierza wyprowadził spośród umarłych wielkiego pasterza² owiec, naszego Pana Jezusa;

1. Rz 16,20.
2. Mk 14,27; J 10,14; 1P 2,25; 5,4.

²¹ Niech was uczyni doskonałymi w każdym dobrym uczynku, abyście spełniali jego wolę, dokonując w was tego, co miłe w jego oczach¹, przez Jezusa Chrystusa, któremu chwała na wieki wieków. Amen.

1. Kol 1,10; 4,12; 1Tes 5,23.

²² A proszę was, bracia, przyjmijcie to słowo zachęty, bo krótki list do was napisałem.

²³ Wiedzcie, że brat Tymoteusz został uwolniony. Jeśli niedługo przybędzie, wraz z nim was zobaczę.

²⁴ Pozdrówcie wszystkich waszych przywódców i wszystkich świętych. Pozdrawiają was bracia, którzy są z Italii.

²⁵ Łaska niech będzie z wami wszystkimi. Amen. List do Hebrajczyków napisany z Italii przez Tymoteusza.