¹ En er waren te dierzelfder tijd enigen tegenwoordig, die Hem boodschapten van de Galileërs, welker bloed Pilatus met hun offeranden gemengd had.¹

1. van de Galileërs, Josefus verhaalt, Antiq. lib.18, cap.5, wel iets dergelijks, doch de omstandigheden, zo van den tijd als anderszins, tonen dat het dezelfde geschiedenis niet is. Sommige oude leraars menen dat dit zou geschied zijn binnen Jeruzalem, toen enige Galileërs wilden verhinderen dat voor den keizer van Rome in den tempel zou geofferd worden.

² En Jezus antwoordde, en zeide tot hen: Meent gij, dat deze Galileërs zondaars zijn geweest boven al de Galileërs, omdat zij zulks geleden hebben?

³ Ik zeg u: Neen zij; maar indien gij u niet bekeert, zo zult gij allen desgelijks vergaan.¹

1. vergaan Dat is, door Gods rechtvaardige straf omkomen; gelijk ook daarna door de Romeinen geschied is.

⁴ Of die achttien, op welke de toren in Siloam viel, en doodde ze; meent gij, dat deze schuldenaars zijn geweest, boven alle mensen, die in Jeruzalem wonen?¹²

1. toren in Siloam viel, Dat is, die aan of over de fontein of beek Siloa was gebouwd; van welke beek zie Isa 8:6 ; Joh 9:7 .
2. schuldenaars zijn geweest, Dat is zondaars, die meer schuld of zonden hadden. Zie Mat 6:12 , en Mat 18:24 .

⁵ Ik zeg u: Neen zij; maar indien gij u niet bekeert, zo zult gij allen insgelijks vergaan.

⁶ En Hij zeide deze gelijkenis: Een zeker man had een vijgeboom, geplant in zijn wijngaard; en hij kwam en zocht vrucht daarop, en vond ze niet.

⁷ En hij zeide tot den wijngaardenier: Zie, ik kome nu drie jaren, zoekende vrucht op dezen vijgeboom, en vind ze niet; houw hem uit; waartoe beslaat hij ook onnuttelijk de aarde?¹

1. beslaat hij ook onnuttelijk de aarde? Grieks maakt de aarde onnut, of onvruchtbaar; in welke wat anders zou kunnen geplant worden, dat vruchten zou voortbrengen.

⁸ En hij, antwoordende, zeide tot hem: Heer, laat hem ook nog dit jaar, totdat ik om hem gegraven en mest gelegd zal hebben;

⁹ En indien hij vrucht zal voortbrengen, laat hem staan; maar indien niet, zo zult gij hem namaals uithouwen.

¹⁰ En Hij leerde op den sabbat in een der synagogen.¹

1. den sabbat in een der synagogen Grieks sabbatdagen.

¹¹ En ziet, er was een vrouw, die een geest der krankheid achttien jaren lang gehad had, en zij was samengebogen, en kon zich ganselijk niet oprichten.¹²

1. een geest der krankheid Dat is, een boze geest, die haar krank maakte; zie vs.16.
2. samengebogen, Grieks tezamen gebukt.

¹² En Jezus, haar ziende, riep haar tot Zich, en zeide tot haar: Vrouw, gij zijt verlost van uw krankheid.¹

1. verlost van uw krankheid Grieks losgemaakt, of ontbonden.

¹³ En Hij legde de handen op haar; en zij werd terstond weder recht, en verheerlijkte God.¹

1. recht, Dat is recht gemaakt.

¹⁴ En de overste der synagoge, kwalijk nemende, dat Jezus op den sabbat genezen had, antwoordde en zeide tot de schare: Er zijn zes dagen, in welke men moet werken; komt dan in dezelve, en laat u genezen, en niet op den dag des sabbats.¹²

1. de overste der synagoge, Dat is, een van de oversten; want elke synagoge had meer dan een overste. Zie Mar 5:22 ; Act 13:15 .
2. men moet werken; Dat is, geoorloofd en geboden is te werken.

¹⁵ De Heere dan antwoordde hem en zeide: Gij geveinsde, maakt niet een iegelijk van u op den sabbat zijn os of ezel van de kribbe los, en leidt hem heen om te doen drinken?

¹⁶ En deze, die een dochter Abrahams is, welke de satan, ziet, nu achttien jaren gebonden had, moest die niet losgemaakt worden van dezen band, op den dag des sabbats?¹²

1. een dochter Abrahams is, Dat is, afkomstig is van het geslacht Abrahams, en behorende tot het verbond, dat God met Abraham en zijne nakomelingen gemaakt heeft. Zie Luk 19:9 .
2. gebonden had, Dat is, die haar met krankheden, als met banden, benauwd had.

¹⁷ En als Hij dit zeide, werden zij allen beschaamd, die zich tegen Hem stelden; en al de schare verblijdde zich over al de heerlijke dingen, die van Hem geschiedden.

¹⁸ En Hij zeide: Wien is het Koninkrijk Gods gelijk, en waarbij zal Ik hetzelve vergelijken?¹

1. het Koninkrijk Gods gelijk, Dat is, de predikatie des Evangelies, waardoor het koninkrijk Gods opgericht wordt.

¹⁹ Het is gelijk aan een mostaardzaad, hetwelk een mens genomen en in zijn hof geworpen heeft; en het wies op, en werd tot een groten boom, en de vogelen des hemels nestelden in zijn takken.¹

1. aan een mosterdzaad, Zie van deze twee gelijkenissen Mat 13:31 .

²⁰ En Hij zeide wederom: Waarbij zal Ik het Koninkrijk Gods vergelijken?

²¹ Het is gelijk aan een zuurdesem, welken een vrouw nam, en verborg in drie maten meels, totdat het geheel gezuurd was.

²² En Hij reisde van de ene stad en vlek tot de andere, lerende, en richtende Zijn reis naar Jeruzalem.¹

1. richtende Zijn reis naar Jeruzalem Grieks makende.

²³ En er zeide een tot Hem: Heere, zijn er ook weinigen, die zalig worden? En Hij zeide tot hen:

²⁴ Strijdt om in te gaan door de enge poort; want velen, zeg Ik u, zullen zoeken in te gaan, en zullen niet kunnen;¹²³

1. Strijdt om in te gaan Dat is, doet naarstigheid en arbeidt; Eph 6:11 , enz.; Phi 3:12 ; 2Ti 4:7 .
2. de enge poort; Namelijk die tot het leven leidt; Mat 7:14 .
3. niet kunnen; Namelijk omdat het te laat zal zijn, gelijk uit het volgende blijkt.

²⁵ Namelijk nadat de Heer des huizes zal opgestaan zijn, en de deur zal gesloten hebben, en gij zult beginnen buiten te staan, en aan de deur te kloppen, zeggende: Heere, Heere, doe ons open! en Hij zal antwoorden en tot u zeggen: Ik ken u niet, van waar gij zijt.¹

1. de Heer des huizes Deze gelijkenis wordt genomen van het houden der bruiloften in dien tijd, waarvan breder te zien is Mat 25:1 , enz.

²⁶ Alsdan zult gij beginnen te zeggen: Wij hebben in Uw tegenwoordigheid gegeten en gedronken, en Gij hebt in onze straten geleerd.

²⁷ En Hij zal zeggen: Ik zeg u, Ik ken u niet, van waar gij zijt; wijkt van Mij af, alle gij werkers der ongerechtigheid!

²⁸ Aldaar zal zijn wening en knersing der tanden, wanneer gij zult zien Abraham, en Izak, en Jakob, en al de profeten in het Koninkrijk Gods, maar ulieden buiten uitgeworpen.¹

1. Koninkrijk Gods, Namelijk der heerlijkheid in den hemel.

²⁹ En daar zullen er komen van Oosten en Westen, en van Noorden en Zuiden, en zullen aanzitten in het Koninkrijk Gods.

³⁰ En ziet, er zijn laatsten, die de eersten zullen zijn; en er zijn eersten, die de laatsten zullen zijn.¹

1. laatsten, Door de laatsten worden verstaan de heidenen, die nog vreemd waren van het verbond Gods, en door de eersten de Joden; en wordt daarmede te kennen gegeven dat de heidenen velen Joden zullen voorgetrokken worden, Rom 11:17 .

³¹ Te dienzelfden dage kwamen er enige Farizeën, zeggende tot Hem: Ga weg, en vertrek van hier; want Herodes wil U doden.¹²

1. Ga weg, Namelijk uit Galilea, waar Heródes viervorst was; Luk 3:1 , en Luk 23:7 .
2. want Heródes wil U doden Deze waarschuwing geschiedt van hen, niet uit liefde tot Christus, maar omdat zij Hem gaarne kwijt waren geweest. Zie dergelijke waarschuwing Amo 7:13 ; Neh 6:10-11 .

³² En Hij zeide tot hen: Gaat heen, en zegt dien vos: Zie, Ik werp duivelen uit, en maak gezond, heden en morgen, en ten derden dage worde Ik voleindigd.¹²³⁴⁵

1. vos Zo noemt Hij hem vanwege zijne listigheid en schalkheid.
2. maak gezond, Grieks volbreng genezingen.
3. heden en morgen, Dat is, nog een kleinen tijd. Zie Hos 6:2 .
4. ten derden dage Dat is, naar het voleinden van mijn leerambt in dien korten tijd.
5. worde Ik voleindigd Of, wordt volmaakt, of geheiligd, of opgeofferd; Joh 17:4 , en Joh 19:30 . Zie van de betekenis van dit woord breder Heb 2:10 en Heb 5:9 .

³³ Doch Ik moet heden, en morgen, en den volgenden dag reizen; want het gebeurt niet, dat een profeet gedood wordt buiten Jeruzalem.¹²

1. Doch Ik moet heden, Dat is, Ik moet nog een kleinen tijd hier en daar wandelen om mijn ambt voorts te bedienen, en daarna zal Ik naar Jeruzalem gaan om van ulieden zelf daar gedood te worden.
2. niet, Dat is nauwelijks, of zeer zelden.

³⁴ Jeruzalem, Jeruzalem! gij, die de profeten doodt, en stenigt, die tot u gezonden zijn, hoe menigmaal heb Ik uw kinderen willen bijeenvergaderen, gelijkerwijs een hen haar kiekens onder de vleugelen vergadert; en gijlieden hebt niet gewild?¹²

1. Jeruzalem, Jeruzalem Zie hiervan de verklaring Mat 23:37 .
2. kiekens onder de vleugelen Grieks broedsel, of nestkiekens.

³⁵ Ziet, uw huis wordt ulieden woest gelaten. En voorwaar, Ik zeg u, dat gij Mij niet zult zien, totdat de tijd zal gekomen zijn, als gij zult zeggen: Gezegend is Hij, Die komt in den Naam des Heeren!¹²

1. uw huis wordt ulieden woest gelaten Dat is, de tempel en stad.
2. gekomen zijn, Dat is kort daarna enigszins vervuld, zie Luk 19:38 , en zal volkomen volbracht worden ten uitersten dage.