Chapter 4
1 Et iterum cœpit docere ad mare: et congregata est ad eum turba multa, ita ut navim ascendens sederet in mari, et omnis turba circa mare super terram erat:
ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S διδάσκεινdidaskeinto teachG1321V-PAN θάλασσαν.thalassansea.G2281N-ASF συνάγεταιsunagetaiare gathered togetherG4863V-PPI-3S ὄχλοςochlosa crowdG3793N-NSM πλεῖστοςpleistosgreatestG4118A-NSM-S ὥστεhōsteso thatG5620CONJ πλοῖονploiona boatG4143N-ASN ἐμβάνταembantahaving climbedG1684V-2AAP-ASM καθῆσθαιkathēsthaisittingG2521V-PNN θαλάσσῃ,thalassēsea,G2281N-DSF ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM πρὸςprosclose toG4314PREP θάλασσανthalassanseaG2281N-ASF ἦσαν.ēsanwas.G1510V-IAI-3P 2 et docebat eos in parabolis multa, et dicebat illis in doctrina sua:
ἐδίδασκενedidaskenHe was teachingG1321V-IAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF πολλὰpollamany thingsG4183A-APN ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM διδαχῇdidachēateachingG1322N-DSF αὐτοῦ·autouof Him;G0846P-GSM 3 Audite: ecce exiit seminans ad seminandum.
Ἀκούετε.¶Akouetedo listen!G0191V-PAM-2P ἐξῆλθενexēlthenwent outG1831V-2AAI-3S σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM σπεῖραι·speiraito sow;G4687V-AAN 4 Et dum seminat, aliud cecidit circa viam, et venerunt volucres cæli, et comederunt illud.
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S σπείρειν,speireinsowing,G4687V-PAN ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S ὁδόν,hodonroad,G3598N-ASF ἦλθενēlthencameG2064V-2AAI-3S πετεινὰpeteinabirdsG4071N-NPN οὐρανοῦouranouheavenG3772N-GSM κατέφαγενkatephagendevouredG2719V-2AAI-3S 5 Aliud vero cecidit super petrosa, ubi non habuit terram multam: et statim exortum est, quoniam non habebat altitudinem terræ:
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S πετρῶδεςpetrōdesrocky placeG4075A-ASN εἶχενeichenit hadG2192V-IAI-3S πολλήν,pollēnmuch,G4183A-ASF εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV ἐξανέτειλενexaneteilenit sprang upG1816V-AAI-3S διὰdiabecause ofG1223PREP ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN βάθοςbathosdepthG0899N-ASN 6 et quando exortus est sol, exæstuavit: et eo quod non habebat radicem, exaruit.
ἀνέτειλενaneteilenroseG0393V-AAI-3S ἥλιος,hēliossunG2246N-NSM ἐκαυματίσθηekaumatisthēit was scorchedG2739V-API-3S διὰdiabecause ofG1223PREP ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF ἐξηράνθη.exēranthēit withered away.G3583V-API-3S 7 Et aliud cecidit in spinas: et ascenderunt spinæ, et suffocaverunt illud, et fructum non dedit.
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S ἀκάνθας,akanthasthorns,G0173N-APF ἀνέβησανanebēsangrew upG0305V-2AAI-3P ἄκανθαιakanthaithornsG0173N-NPF συνέπνιξανsunepnixanchokedG4846V-AAI-3P καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM ἔδωκεν.edōkenit yielded.G1325V-AAI-3S 8 Et aliud cecidit in terram bonam: et dabat fructum ascendentem, et crescentem, et afferebat unum triginta, unum sexaginta, et unum centum.
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S ἐδίδουedidouwas yieldingG1325V-IAI-3S καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM ἀναβαίνονταanabainontagrowing upG0305V-PAP-NPN αὐξανόμεναauxanomenaincreasingG0837V-PPP-NPN ἔφερενepherenwas bearingG5342V-IAI-3S τριάκονταtriakontathirtyfoldG5144A-NUI ἑξήκονταhexēkontasixtyG1835A-NUI ἑκατόν.hekatona hundred.G1540A-NUI 9 Et dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat.
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S 10 Et cum esset singularis, interrogaverunt eum hi, qui cum eo erant duodecim, parabolam.
ἐγένετοegenetoHe wasG1096V-2ADI-3S μόνας,monasalone,G3441A-APF ἠρώτωνērōtōnthey were askingG2065V-IAI-3P δώδεκαdōdekaTwelveG1427A-NUI τὰςtasabout theG3588T-APF παραβολάς.parabolasparables.G3850N-APF 11 Et dicebat eis: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei: illis autem, qui foris sunt, in parabolis omnia fiunt:
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ὑμῖνhuminTo youG4771P-2DP γνῶναιgnōnaito knowG1097V-2AAN μυστήριονmustērionmysteryG3466N-NSN δέδοταιdedotaihas been givenG1325V-RPI-3S βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T ἐκείνοιςekeinoisTo thoseG1565D-DPM τοῖςtoiswho areG3588T-DPM παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF πάνταpantaeverythingG3956A-NPN γίνεταιginetaiis doneG1096V-PNI-3S 12 ut videntes videant, et non videant: et audientes audiant, et non intelligant: nequando convertantur, et dimittantur eis peccata.
βλέποντεςblepontesLookingG0991V-PAP-NPM βλέπωσινblepōsinthey may lookG0991V-PAS-3P ἴδωσινidōsinthey may perceiveG1492GV-2AAS-3P ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM ἀκούωσινakouōsinthey may hearG0191V-PAS-3P συνιῶσινsuniōsinthey may understandG4920V-PAS-3P μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218 ἐπιστρέψωσινepistrepsōsinthey may turnG1994V-AAS-3P ἀφεθῇaphethēamay be forgivenG0863HV-APS-3S αὐτοῖςautoisto them’G0846P-DPM ἁμαρτήματα.¶hamartēmatasins.G0265N-NPN 13 Et ait illis: Nescitis parabolam hanc? et quomodo omnes parabolas cognoscetis?
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM οἴδατεoidateunderstand youG6063V-RAI-2P παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF ταύτην;tautēnthis?G3778D-ASF παραβολὰςparabolasparablesG3850N-APF γνώσεσθε;gnōsesthewill you understand?G1097V-FDI-2P 14 Qui seminat, verbum seminat.
σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM σπείρει.speireisows.G4687V-PAI-3S 15 Hi autem sunt, qui circa viam, ubi seminatur verbum, et cum audierint, confestim venit Satanas, et aufert verbum, quod seminatum est in cordibus eorum.
οὗτοιhoutoiTheseG3778D-NPM εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P σπείρεταιspeiretaiis sownG4687V-PPI-3S λόγος,logosword,G3056N-NSM ἀκούσωσιν,akousōsinthey may hear,G0191V-AAS-3P εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV ἔρχεταιerchetaicomesG2064V-PNI-3S σατανᾶςsatanasSatanG4567N-NSM-T αἴρειaireitakes awayG0142V-PAI-3S ἐσπαρμένονesparmenonsownG4687V-2RPP-ASM καρδίαιςkardiaisheartsG2588N-DPF αὐτούς.autousthem.G0846P-APM 16 Et hi sunt similiter, qui super petrosa seminantur: qui cum audierint verbum, statim cum gaudio accipiunt illud:
οὗτοίhoutoitheseG3778D-NPM εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P ὁμοίωςhomoiōslikewiseG3668ADV πετρώδηpetrōdērocky placesG4075A-APN σπειρόμενοι,speiromenoisown,G4687V-PPP-NPM ἀκούσωσινakousōsinthey may hearG0191V-AAS-3P λόγον,logonword,G3056N-ASM εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV λαμβάνουσινlambanousinreceiveG2983V-PAI-3P 17 et non habent radicem in se, sed temporales sunt: deinde orta tribulatione et persecutione propter verbum, confestim scandalizantur.
ἔχουσινechousinthey haveG2192V-PAI-3P ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF ἑαυτοῖςhe'autoisthemselvesG1438F-3DPM πρόσκαιροίproskairoitemporaryG4340A-NPM εἰσιν.eisinare.G1510V-PAI-3P γενομένηςgenomenēswhen was happeningG1096V-2ADP-GSF θλίψεωςthlipseōstribulationG2347N-GSF διωγμοῦdiōgmoupersecutionG1375N-GSM διὰdiaon account ofG1223PREP λόγον,logonword,G3056N-ASM εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV σκανδαλίζονται.skandalizontaithey fall away.G4624V-PPI-3P 18 Et alii sunt, qui in spinas seminantur: hi sunt, qui verbum audiunt,
ἄλλοιalloianotherG0243A-NPM εἰσὶνeisinareG1510V-PAI-3P ἀκάνθαςakanthasthornsG0173N-APF σπειρόμενοι·speiromenoisown;G4687V-PPP-NPM οὗτοίhoutoiTheseG3778D-NPM εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P ἀκούσαντες,akousanteshearing,G0191V-AAP-NPM 19 et ærumnæ sæculi, et deceptio divitiarum, et circa reliqua concupiscentiæ introeuntes suffocant verbum, et sine fructu efficitur.
μέριμναιmerimnaicaresG3308N-NPF τούτουtoutouthisG3778D-GSM ἀπάτηapatēdeceitG0539N-NSF πλούτουploutourichesG4149N-GSM λοιπὰloipaother thingsG3062A-APN ἐπιθυμίαιepithumiaidesiresG1939N-NPF εἰσπορευόμεναιeisporeuomenaientering inG1531V-PNP-NPF συμπνίγουσινsumpnigousinthey chokeG4846V-PAI-3P λόγον,logonword,G3056N-ASM ἄκαρποςakarposunfruitfulG0175A-NSM γίνεται.ginetaiit becomes.G1096V-PNI-3S 20 Et hi sunt, qui super terram bonam seminati sunt, qui audiunt verbum, et suscipiunt, et fructificant, unum triginta, unum sexaginta, et unum centum.
ἐκεῖνοίekeinoithoseG1565D-NPM εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P σπαρέντες,sparenteshaving been sown,G4687V-2APP-NPM οἵτινεςoitinessuch asG3748R-NPM ἀκούουσινakouousinhearG0191V-PAI-3P παραδέχονταιparadechontaireceive [it]G3858V-PNI-3P καρποφοροῦσινkarpophorousinbring forth fruitG2592V-PAI-3P τριάκονταtriakontathirtyfoldG5144A-NUI ἑξήκονταhexēkontasixtyG1835A-NUI ἑκατόν.¶hekatona hundred.G1540A-NUI 21 Et dicebat illis: Numquid venit lucerna ut sub modo ponatur, aut sub lecto? nonne ut super candelabrum ponatur?
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM μήτιmētisurely not everG3385PRT-N ἔρχεταιerchetaiis brought inG2064V-PNI-3S λύχνοςluchnoslampG3088N-NSM μόδιονmodionbasketG3426N-ASM τεθῇtethēait may be putG5087V-APS-3S κλίνην;klinēnbed?G2825N-ASF λυχνίανluchnianlampstandG3087N-ASF τεθῇ;tethēamay it be put?G5087V-APS-3S 22 Non est enim aliquid absconditum, quod non manifestetur: nec factum est occultum, sed ut in palam veniat.
ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S κρυπτόνkruptonhiddenG2927A-NSN φανερωθῇ,phanerōthēait shall be made manifest,G5319V-APS-3S ἐγένετοegenetohas taken placeG1096V-2ADI-3S ἀπόκρυφονapokruphona secret thingG0614A-NSN ἔλθῃelthēit shall comeG2064V-2AAS-3S φανερόν.phaneronlight.G5318A-ASM 23 Si quis habet aures audiendi, audiat.
ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S 24 Et dicebat illis: Videte quid audiatis. In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis, et adiicietur vobis.
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM βλέπετεblepetedo take heedG0991V-PAM-2P ἀκούετε.akoueteyou hear.G0191V-PAI-2P μέτρῳmetrōmeasureG3358N-DSN μετρεῖτεmetreiteyou measureG3354V-PAI-2P μετρηθήσεταιmetrēthēsetaiit will be measuredG3354V-FPI-3S ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP προστεθήσεταιprostethēsetaimore will be addedG4369V-FPI-3S ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ἀκούουσιν.akouousinare hearing:.G0191V-PAP-DPM 25 Qui enim habet, dabitur illi: et qui non habet, etiam quod habet auferetur ab eo.
ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S δοθήσεταιdothēsetaiit will be givenG1325V-FPI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S ἔχειecheihe hasG2192V-PAI-3S ἀρθήσεταιarthēsetaiwill be taken awayG0142V-FPI-3S αὐτοῦ.¶autouhim.G0846P-GSM 26 Et dicebat: Sic est regnum Dei, quemadmodum si homo iaciat sementem in terram,
ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM βάλῃbalēshall castG0906IV-2AAS-3S σπόρονsporonseedG4703N-ASM 27 et dormiat, et exurgat nocte et die, et semen germinet, et increscat dum nescit ille.
καθεύδῃkatheudēhe may sleepG2518V-PAS-3S ἐγείρηταιegeirētaihe may be risenG1453V-PPS-3S νύκταnuktanightG3571N-ASF ἡμέραν,hēmeranday,G2250N-ASF σπόροςsporosseedG4703N-NSM βλαστᾷblastamay sproutG0985V-PAS-3S μηκύνηταιmēkunētaiit may growG3373V-PMS-3S οἶδενoidenknowsG6063V-RAI-3S αὐτός.autoshe himself.G0846P-NSM 28 Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica.
αὐτομάτηautomatēOf itselfG0844A-NSF καρποφορεῖkarpophoreibrings forth fruit —G2592V-PAI-3S χόρτονchortona plantG5528N-ASM στάχυνstachunan earG4719N-ASM πλήρηςplērēsfullG4134A-ASM σῖτονsitongrainG4621N-ASM στάχυϊ.stachuiear.G4719N-DSM 29 Et cum producerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest messis.
παραδοῖparadoiit may produceG3860V-2AAS-3S καρπός,karposfruit,G2590N-NSM εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV ἀποστέλλειapostelleihe sendsG0649V-PAI-3S δρέπανονdrepanonsickleG1407N-ASN παρέστηκενparestēkenhas comeG3936V-RAI-3S θερισμός.¶therismosharvest.G2326N-NSM 30 Et dicebat: Cui assimilabimus regnum Dei? aut cui parabolæ comparabimus illud?
ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S ὁμοιώσωμενhomoiōsōmenshall we likenG3666V-AAS-1P βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T παραβολῇparabolēaparableG3850N-DSF θῶμεν;thōmenlet us presentG5087V-2AAS-1P 31 Sicut granum sinapis, quod cum seminatum fuerit in terra, minus est omnibus seminibus, quæ sunt in terra:
κόκκῳkokkōa grainG2848N-DSM σινάπεωςsinapeōsof mustardG4615N-GSN σπαρῇsparēait may be sownG4687V-2APS-3S μικρότερονmikroteronsmaller thanG3398A-NSN-C πάντωνpantōnallG3956A-GPN σπερμάτωνspermatōnseedsG4690GN-GPN τῶνtōnwhich [are]G3588T-GPN 32 et cum seminatum fuerit, ascendit, et fit maius omnibus oleribus, et facit ramos magnos, ita ut possint sub umbra eius aves cæli habitare.
σπαρῇ,sparēait may be sown,G4687V-2APS-3S ἀναβαίνειanabaineiit grows upG0305V-PAI-3S γίνεταιginetaibecomesG1096V-PNI-3S μεῖζονmeizongreaterG3173A-NSN-C πάντωνpantōnthan allG3956A-GPN λαχάνωνlachanōngarden plantsG3001N-GPN ποιεῖpoieiit producesG4160GV-PAI-3S κλάδουςkladousbranchesG2798N-APM μεγάλουςmegalousgreatG3173A-APM ὥστεhōsteso thatG5620CONJ δύνασθαιdunasthaito be ableG1410V-PNN σκιὰνskianshadowG4639N-ASF αὐτοῦautouof itG0846P-GSN πετεινὰpeteinabirdsG4071N-APN οὐρανοῦouranouairG3772N-GSM κατασκηνοῦν.¶kataskēnounto perch.G2681V-PAN 33 Et talibus multis parabolis loquebatur eis verbum, prout poterant audire:
τοιαύταιςtoiautaiswith suchG5108D-DPF παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF πολλαῖςpollaismanyG4183A-DPF ἐλάλειelaleiHe was speakingG2980V-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM καθὼςkathōseven asG2531CONJ ἠδύναντοēdunantothey were ableG1410V-INI-3P ἀκούειν.akoueinto hear.G0191V-PAN 34 sine parabola autem non loquebatur eis. Seorsum autem discipulis suis disserebat omnia.
χωρὶςchōrisWithoutG5565PREP παραβολῆςparabolēsparablesG3850N-GSF ἐλάλειelaleiwas He speakingG2980V-IAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ἰδίανidianprivateG2398A-ASF ἰδίοιςidioisto [His] ownG2398A-DPM μαθηταῖςmathētaisdisciplesG3101N-DPM ἐπέλυενepeluenHe was explainingG1956V-IAI-3S πάντα.¶pantaall things.G3956A-APN 35 Et ait illis in illa die, cum sero esset factum: Transeamus contra.
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἐκείνῃekeinēthat [very]G1565D-DSF ὀψίαςopsiaseveningG3798A-GSF γενομένης·genomenēshaving come;G1096V-2ADP-GSF διέλθωμενdielthōmenlet us pass overG1330V-2AAS-1P πέραν.peranother side.G4008PREP 36 Et dimittentes turbam, assumunt eum ita ut erat in navi: et aliæ naves erant cum illo.
ἀφέντεςaphenteshaving dismissedG0863GV-2AAP-NPM ὄχλονochloncrowdG3793N-ASM παραλαμβάνουσινparalambanousinthey take with [them]G3880V-PAI-3P πλοίῳ,ploiōboat,G4143N-DSN πλοῖαploiaboatsG4143N-NPN αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM 37 Et facta est procella magna venti, et fluctus mittebat in navim, ita ut impleretur navis.
γίνεταιginetaicomesG1096V-PNI-3S λαῖλαψlailapsa stormG2978N-NSF μεγάληmegalēviolentG3173A-NSF ἀνέμου,anemouof windG0417N-GSM κύματαkumatawavesG2949N-NPN ἐπέβαλλενepeballenwere breakingG1911V-IAI-3S πλοῖονploionboatG4143N-ASN ὥστεhōsteso thatG5620CONJ γεμίζεσθαιgemizesthaiis being filled upG1072V-PPN πλοῖον.ploionboat.G4143N-ASN 38 Et erat ipse in puppi super cervical dormiens: et excitant eum, et dicunt illi: Magister, non ad te pertinet, quia perimus?
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM πρύμνῃprumnēsternG4403N-DSF προσκεφάλαιονproskephalaioncushionG4344N-ASN καθεύδων.katheudōnsleeping.G2518V-PAP-NSM ἐγείρουσινegeirousinthey wakeG1453V-PAI-3P λέγουσινlegousinsayG3004GV-PAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T μέλειmeleiis it concernG3199V-PAI-3S ἀπολλύμεθα;apollumethawe perish?G0622V-PMI-1P 39 Et exurgens comminatus est vento, et dixit mari: Tace, obmutesce. Et cessavit ventus: et facta est tranquillitas magna.
διεγερθεὶςdiegertheishaving been awokenG1326V-APP-NSM ἐπετίμησενepetimēsenHe rebukedG2008V-AAI-3S εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S θαλάσσῃ·thalassēsea;G2281N-DSF σιώπα,siōpaSilence!G4623V-PAM-2S πεφίμωσο.pephimōsoyou must be still!G5392V-RPM-2S ἐκόπασενekopasenabatedG2869V-AAI-3S ἄνεμος,anemoswind,G0417N-NSM ἐγένετοegenetothere wasG1096V-2ADI-3S γαλήνηgalēnēa calmG1055N-NSF μεγάλη.¶megalēgreat.G3173A-NSF 40 Et ait illis: Quid timidi estis? necdum habetis fidem? et timuerunt timore magno, et dicebant ad alterutrum: Quis, putas, est iste, quia et ventus et mare obediunt ei?
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM δειλοίdeiloifearfulG1169A-NPM ἐστε;esteare you?G1510V-PAI-2P οὔπωoupōStill notG3768ADV-N ἔχετεechetehave youG2192V-PAI-2P πίστιν;pistinfaith?G4102GN-ASF