¹ En na dezen wandelde Jezus in Galilea; want Hij wilde in Judea niet wandelen, omdat de Joden Hem zochten te doden.¹²

1. wandelde Jezus Dat is, verkeerde, van de ene plaats van Galilea naar de andere reizende. Wat Hij nu aldaar gedaan heeft wordt beschreven van Mattheus, hfdst. 15, 16, 17, 18, en van Markus, hfdst. . 7, 8, 9.
2. de Joden Hem Namelijk te Jeruzalem, omdat Hij op den sabbat den acht en dertigjarige zieke genezen had; Joh 5:16 .

² En het feest der Joden, namelijk de loof huttenzetting, was nabij.¹

1. het feest der Joden, Dit was het derde grote jaarfeest der Joden, hetwelk zij houden moesten op den vijftienden dag der zevende maand, welke met onzen September ten dele overeenkomt; in hetwelk zij hutten maakten van takken van groene bomen, waarin zij zich zeven dagen onthielden, tot gedachtenis dat hunne vaders veertig jaren lang in de woestijn in hutten gewoond hadden. Zie van dit feest Lev 23:34 , Lev 23:40 ; Neh 8:15-16 .

³ Zo zeiden dan Zijn broeders tot Hem: Vertrek van hier, en ga heen in Judea, opdat ook Uw discipelen Uw werken mogen aanschouwen, die Gij doet.¹²

1. broeders tot Hem Dat is, bloedverwanten. Zie Mat 13:55 .
2. ook Uw discipelen Namelijk die gij in Judea hebt.

⁴ Want niemand doet iets in het verborgen, en zoekt zelf, dat men openlijk van hem spreke. Indiën Gij deze dingen doet, zo openbaar Uzelven aan de wereld.¹²³⁴

1. iets in het verborgen, Namelijk bijzonders of groots.
2. dat men openlijk Grieks in vrijmoedigheid van spreken te zijn; dat is vermaard en bekend te zijn.
3. doet, zo Dat is, waarlijk doen kunt, namelijk om daarmede te betonen dat gij de Messias zijt.
4. aan de wereld Dat is, aan die grote menigte der mensen, die uit alle delen der wereld op het grote feest samenkomen zullen.

⁵ Want ook Zijn broeders geloofden niet in Hem.¹

1. Zijn broeders Namelijk sommigen derzelven; want enigen als Johannes en Jakobus en anderen, geloofden in Hem; Act 1:14 .

⁶ Jezus dan zeide tot hen: Mijn tijd is nog niet hier, maar uw tijd is altijd bereid.¹²

1. Mijn tijd is Dat is, mijne gelegenheid om tot het feest op te gaan.
2. altijd bereid Namelijk overmits men u niet zoekt te doden, gelijk mij.

⁷ De wereld kan ulieden niet haten, maar Mij haat zij, omdat Ik van dezelve getuig, dat haar werken boos zijn.¹²

1. De wereld Dat is, de wereldse mensen.
2. kan ulieden niet Namelijk omdat gij ook van de wereld zijt, en de wereld het hare liefheeft; Joh 15:19 .

⁸ Gaat gijlieden op tot dit feest; Ik ga nog niet op tot dit feest; want Mijn tijd is nog niet vervuld.¹²

1. Mijn tijd is Namelijk om te gaan op het feest zonder gevaar.
2. vervuld Dat is gekomen.

⁹ En als Hij deze dingen tot hen gezegd had, bleef Hij in Galilea.¹

1. bleef Hij Namelijk nog enige dagen; gelijk blijkt uit vs.10.

¹⁰ Maar als Zijn broeders opgegaan waren, toen ging Hij ook Zelf op tot het feest, niet openlijk, maar als in het verborgen.¹²

1. openlijk, maar Namelijk gelijk Hij placht te doen, vergezelschapt met Zijne discipelen en anderen, die naar het feest optrokken.
2. als in het verborgen Namelijk om te vermijden de lagen van de oversten der Joden.

¹¹ De Joden dan zochten Hem in het feest, en zeiden: Waar is Hij?¹

1. De Joden dan Namelijk die tevoren Hem op de feestdagen gehoord en Zijne wonderen gezien hadden.

¹² En er was veel gemurmels van Hem onder de scharen. Sommigen zeiden: Hij is goed; en anderen zeiden: Neen, maar Hij verleidt de schare.¹

1. veel gemurmels Dat is, veel gepraat en twisting.

¹³ Nochtans sprak niemand vrijmoediglijk van Hem, om de vrees der Joden.¹²

1. vrijmoediglijk van Namelijk tot Zijne eer en verdediging.
2. der Joden Dat is, van de oversten der Joden, die besloten hadden uit de synagoge te werpen die Hem zouden belijden; Joh 9:22 .

¹⁴ Doch als het nu in het midden van het feest was, zo ging Jezus op in den tempel, en leerde.¹

1. in het midden Namelijk omtrent den vierden dag, alzo het feest der loofhutten zeven dagen duurde, van den vijftienden der zevende maand tot den twee en twintigsten. Zie Lev 23:34 .

¹⁵ En de Joden verwonderden zich, zeggende: Hoe weet Deze de Schriften, daar Hij ze niet geleerd heeft?¹²

1. de Schriften, Of, letteren; Mar 6:2 .
2. niet geleerd heeft? Namelijk in de scholen, gelijk Paulus wordt gezegd te Jeruzalem geleerd te hebben aan de voeten Gamaliëls; Act 22:3 .

¹⁶ Jezus antwoordde hun, en zeide: Mijn leer is Mijne niet, maar Desgenen, Die Mij gezonden heeft.¹

1. Mijne niet, maar Dat is, is niet ene leer, die de mijne alleen zou zijn.

¹⁷ Zo iemand wil Deszelfs wil doen, die zal van deze leer bekennen, of zij uit God is, dan of Ik van Mijzelven spreek.¹

1. wil Deszelfs wil Dat is, zo iemand door Gods genade zover gebracht is, dat hij, afleggende alle vooroordeel en hardnekkigheid, de waarheid der leer onderzoekt, gelijk God bevolen heeft, en zich daarnaar wil schikken; Psa 25:14 . Daarmede geeft Hij te kennen dat zij zodanigen nog niet waren.

¹⁸ Die van zichzelven spreekt, zoekt zijn eigen eer; maar Die de eer zoekt Desgenen, Die Hem gezonden heeft, Die is waarachtig, en geen ongerechtigheid is in Hem.¹²

1. Die van zichzelven Dat is, die ene leer voorstelt van zichzelven verdicht, en niet gegrond in Gods Woord.
2. ongerechtigheid is Dat is, valsheid of bedrog.

¹⁹ Heeft Mozes u niet de wet gegeven? En niemand van u doet de wet. Wat zoekt gij Mij te doden?¹

1. Wat zoekt gij Namelijk alsof Ik een overtreder der wet ware, omdat Ik op den sabbat dien mens genezen heb.

²⁰ De schare antwoordde en zeide: Gij hebt den duivel; wie zoekt U te doden?¹²³

1. De schare antwoordde Namelijk die van buiten gekomen was, en die daarvan niet wist, en overzulks meende dat Christus hun dat ten onrechte aanzeide.
2. Gij hebt den duivel; Dat is, gij raast als een bezeten of uitzinnig mens, en gij lastert ons.
3. wie zoekt U Namelijk van ons.

²¹ Jezus antwoordde en zeide tot hen: Een werk heb Ik gedaan, en gij verwondert u allen.¹²³

1. antwoordde en Christus antwoordt niet op de scheldwoorden, maar gaat voort om te bewijzen dat Hij de wet niet had overtreden door het genezen op den sabbat.
2. Een werk heb Dat is, dit eene werk alleen, namelijk dat Ik dien mens op den sabbat genezen heb; Joh 5:16 .
3. verwondert Namelijk met verstoring en aanstoot, vs.23.

²² Daarom heeft Mozes ulieden de besnijdenis gegeven ( niet dat zij uit Mozes is, maar uit de vaderen), en gij besnijdt een mens op den sabbat.¹²³⁴⁵

1. Daarom heeft Mozes Het woord daarom voegen sommigen bij vs.21.
2. de besnijdenis Dat is, het bevel om te besnijden op den achtsten dag; Lev 12:3 .
3. uit Mozes is, Dat is, dat Mozes zelf eerst ingesteld heeft.
4. uit de vaderen), Dat is, maar is aan den patriarch Abraham en zijne nakomelingen, die vóór Mozes geweest zijn, uit Gods bevel bediend geweest; Gen 17:10 .
5. op den sabbat Namelijk wanneer de achtste dag na de geboorte des kinds op den sabbat valt.

²³ Indiën een mens de besnijdenis ontvangt op den sabbat, opdat de wet van Mozes niet gebroken worde; zijt gij toornig op Mij, dat Ik een gehelen mens gezond gemaakt heb op den sabbat?¹²³

1. de wet van Mozes Namelijk van de besnijdenis ten achtsten dage; Lev 12:3 .
2. gebroken worde; Grieks ontbonden; of losgemaakt.
3. gehelen mens gezond Dat is, die aan zijn gehele lichaam of aan al zijne leden krank was.

²⁴ Oordeelt niet naar het aanzien, maar oordeelt een rechtvaardig oordeel.¹

1. naar het aanzien, Dat is, als aanzieners der personen; dewijl gij in de uwen niet bestraft dat zij op den sabbat besnijden, zo behoort gij ook mij niet te bestraffen omdat Ik op de sabbat genees.

²⁵ Sommigen dan uit die van Jeruzalem zeiden: Is Deze niet, Dien zij zoeken te doden?¹

1. die van Jeruzalem Dat is, de Joden, die te Jeruzalem woonden en van het voornemen der oversten wisten.

²⁶ En ziet, Hij spreekt vrijmoediglijk, en zij zeggen Hem niets. Zouden nu wel de oversten waarlijk weten, dat Deze waarlijk is de Christus?¹²

1. zij zeggen Hem Dat is, zij laten Hem leren zonder verhindering.
2. weten, dat Deze Namelijk beter onderricht zijnde dan tevoren. Of, in hun gemoed daarvan overtuigd zijn, hoewel zij het niet willen bekennen.

²⁷ Doch van Dezen weten wij, van waar Hij is; maar de Christus, wanneer Hij komen zal, zo zal niemand weten, van waar Hij is.¹²

1. van waar Hij Namelijk van Nazareth, gelijk zij meenden.
2. niemand weten, Hierin dwalen zij, uit misverstand van enige plaatsen der Schrift, gelijk Isa 53:8 ; Mic 5:1 , en andere, die spreken van Zijn eeuwige geboorte, als Zoon Gods, welke zij op Zijn lichamelijke geboorte verkeerdelijk duidden.

²⁸ Jezus dan riep in den tempel, lerende en zeggende: En gij kent Mij, en gij weet, van waar Ik ben; en Ik ben van Mijzelven niet gekomen, maar Hij is waarachtig, Die Mij gezonden heeft, Welken gijlieden niet kent.¹²³⁴⁵

1. riep in den tempel, Dat is, sprak met vrijmoedigheid en luide stem om te beter van allen gehoord te worden.
2. kent Mij, en gij Namelijk zo gij zegt.
3. en Ik ben van Dat is, nochtans.
4. waarachtig, Namelijk in Zijne getuigenis van mij; Mat 3:17 .
5. niet kent Namelijk gelijk het behoort.

²⁹ Maar Ik ken Hem; want Ik ben van Hem, en Hij heeft Mij gezonden.¹

1. van Hem, en Namelijk geboren van eeuwigheid; Psa 2:7 .

³⁰ Zij zochten Hem dan te grijpen; maar niemand sloeg de hand aan Hem; want Zijn ure was nog niet gekomen.¹²

1. niemand sloeg de Namelijk verhinderd zijnde door Gods voorzienigheid.
2. Zijn ure was Namelijk om te lijden; Joh 8:20 .

³¹ En velen uit de schare geloofden in Hem, en zeiden: Wanneer de Christus zal gekomen zijn, zal Hij ook meer tekenen doen dan die, welke Deze gedaan heeft?

³² De Farizeën hoorden, dat de schare dit van Hem murmelde; en de Farizeën en de overpriesters zonden dienaren, opdat zij Hem grijpen zouden.¹

1. murmelde; en Alzo zij het openlijk niet durfden zeggen, uit vrees der Joden, vs.13.

³³ Jezus dan zeide tot hen: Nog een kleinen tijd ben Ik bij u, en Ik ga heen tot Dengene, Die Mij gezonden heeft.¹

1. kleinen tijd ben Namelijk tot het navolgende pasen, hetwelk was nog omtrent zes maanden.

³⁴ Gij zult Mij zoeken, en gij zult Mij niet vinden; en waar Ik ben, kunt gij niet komen.¹²

1. zoeken, en gij Dat is, gij zult nog begeren mij tegenwoordig te hebben. Zie Joh 8:21 .
2. ben, kunt gij Dat is, alsdan zijn zal, of waar Ik heenga.

³⁵ De Joden dan zeiden tot elkander: Waar zal Deze heengaan, dat wij Hem niet zullen vinden? Zal Hij tot de verstrooide Grieken gaan, en de Grieken leren?¹²

1. tot elkander Of, bij zichzelven.
2. tot de verstrooide Grieks tot de verstrooiing der Grieken; dat is, òf tot de heidenen, die tegengesteld zijnde tegen de Joden, Grieken genaamd worden, Rom 1:16 , en Rom 2:9 , òf tot de Joden en Jodengenoten, die onder de Grieken verstrooid waren; Joh 12:20 ; Jam 1:1 ; 1Pe 1:1 .

³⁶ Wat is dit voor een rede, die Hij gezegd heeft: Gij zult Mij zoeken, en zult Mij niet vinden; en waar Ik ben, kunt gij niet komen?

³⁷ En op den laatsten dag, zijnde de grote dag van het feest, stond Jezus en riep, zeggende: Zo iemand dorst, die kome tot Mij en drinke.¹²³

1. laatsten dag, Dat is, den achtsten dag, die zowel als de eerste moest gevierd worden met samenkomsten en offeranden. Zie Lev 23:36 .
2. Zo iemand dorst, Alzo de Joden zich voornamelijk op dit feest, al de vruchten nu ingezameld zijnde, vrolijk maakten met eten en drinken, zo schijnt dat Christus daaruit gelegenheid neemt, om hen van den rechten geestelijken drank te onderwijzen en daartoe te noden.
3. die kome tot Dat is, uit het gevoel van zijne ellende verlangt daarvan verlost te worden. Zie Isa 44:3 , en Isa 55:1 ; Joh 4:14 .

³⁸ Die in Mij gelooft, gelijkerwijs de Schrift zegt, stromen des levenden waters zullen uit zijn buik vloeien.¹²

1. gelijkerwijs de Deze woorden voegen sommigen bij de naast voorgaande, in dezen zin, gelijk de Schrift zegt, dat is, gebiedt. Anderen bij de volgende, alzo dat Christus hier zou hebben gezien op enige plaatsen der heilige Schrift, als Isa 44:3 , en Isa 49:10 , en Isa 58:11 , of dergelijke.
2. stromen des Of, rivieren; dat is in groten overvloed en volheid. Zie Isa 44:3 ; Joe 2:28 , en Joe 3:18 ; Joh 4:14 .

³⁹ ( En dit zeide Hij van den Geest, Denwelken ontvangen zouden, die in Hem geloven; want de Heilige Geest was nog niet, overmits Jezus nog niet verheerlijkt was.)¹

1. was nog niet, Namelijk gegeven of gezonden in zulken overvloed, gelijk na Christus' opstanding en hemelvaart geschied is; Act 2:4 , Act 2:33 .

⁴⁰ Velen dan uit de schare, deze rede horende, zeiden: Deze is waarlijk de Profeet.¹

1. de Profeet Namelijk van welke geschreven staat Deu 18:15 .

⁴¹ Anderen zeiden: Deze is de Christus. En anderen zeiden: Zal dan de Christus uit Galilea komen?¹²

1. de Christus Dat is, de Messias, dien zij meenden een ander te zullen zijn dan deze profeet. Zie Joh 1:25 , en Joh 6:14 .
2. anderen zeiden Zal Namelijk die meenden dat Hij te Nazareth geboren was.

⁴² Zegt de Schrift niet, dat de Christus komen zal uit den zade Davids, en van het vlek Bethlehem, waar David was?¹

1. was? Namelijk geboren en opgevoed.

⁴³ Er werd dan tweedracht onder de schare, om Zijnentwil.¹

1. tweedracht onder Grieks Schisma; dat is, scheuring of verdeeldheid.

⁴⁴ En sommigen van hen wilden Hem grijpen; maar niemand sloeg de handen aan Hem.¹²

1. sommigen van Namelijk uitgezonden van de overpriesters.
2. niemand sloeg Namelijk van God verhinderd zijnde, omdat Zijne ure nog niet gekomen was.

⁴⁵ De dienaars dan kwamen tot de overpriesters en Farizeën; en die zeiden tot hen: Waarom hebt gij Hem niet gebracht?

⁴⁶ De dienaars antwoordden: Nooit heeft een mens alzo gesproken, gelijk deze Mens.¹

1. alzo gesproken, Dat is, met zulk een aanzien en aangenaamheid. Zie Mat 7:28-29 , en Luk 4:22 .

⁴⁷ De Farizeën dan antwoordden hun: Zijt ook gijlieden verleid?

⁴⁸ Heeft iemand uit de oversten in Hem geloofd, of uit de Farizeën?¹

1. de oversten in Namelijk die zulke treffelijke en geleerde lieden zijn.

⁴⁹ Maar deze schare, die de wet niet weet, is vervloekt.¹²

1. die de wet niet weet, Dat is, die in de heilige Schrift niet is geoefend.
2. is vervloekt Grieks zijn vervloekt; namelijk omdat zij Hem aanhangen.

⁵⁰ Nicodemus zeide tot hen, welke des nachts tot Hem gekomen was, zijnde een uit hen:¹²

1. welke des nachts Zie hiervan Joh 3:1-2 , enz.
2. gekomen was, zijnde Of, kwam.

⁵¹ Oordeelt ook onze wet den mens, tenzij dat zij eerst van hem gehoord heeft, en verstaat, wat hij doet?¹²

1. Oordeelt ook onze Dat is, wordt ons ook in de wet toegelaten iemand te veroordelen, tenzij dat Hij eerst gehoord worde in zijne verantwoording. Dit was ook zelfs bij de heidenen ene wet der natuur. Zie Act 25:16 .
2. doet? Dat is, wat Hij gedaan of misdaan heeft.

⁵² Zij antwoordden en zeiden tot hem: Zijt gij ook uit Galilea? Onderzoek en zie, dat uit Galilea geen profeet opgestaan is.¹²

1. uit Galilea? Namelijk òf afkomstig, òf een van Zijne discipelen, die meest Galileërs waren.
2. Galilea geen Jesaja had nochtans geprofeteerd dat de Messias in Galilea zou beginnen te prediken. Zie Isa 8:23 , en Isa 9:1 , en Mat 4:15 .

⁵³ En een iegelijk ging heen naar zijn huis.