Chapter 15
1 Na ka whakatata ki a ia nga pupirikana katoa me nga tangata hara, ki te whakarongo ki a ia.
ἮσανĒsanWereG1510V-IAI-3P ἐγγίζοντεςengizontesdrawing nearG1448V-PAP-NPM πάντεςpantesallG3956A-NPM τελῶναιtelōnaitax collectorsG5057N-NPM ἁμαρτωλοὶhamartōloisinnersG0268A-NPM ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM 2 A ka amuamu nga Parihi, me nga karaipi, ka mea, E manako ana tenei tangata ki nga tangata hara, e kai tahi ana me ratou.
διεγόγγυζονdiegonguzonwere grumblingG1234V-IAI-3P ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-NPM λέγοντεςlegontessayingG3004GV-PAP-NPM οὗτοςhoutosThis [man]G3778D-NSM ἁμαρτωλοὺςhamartōloussinnersG0268A-APM προσδέχεταιprosdechetaireceivesG4327V-PNI-3S συνεσθίειsunesthieihe eats withG4906V-PAI-3S αὐτοῖς.¶autoisthem.G0846P-DPM 3 Na ka korerotia e ia tenei kupu whakarite ki a ratou, a ka mea,
ΕἶπενEipenHe spokeG2036V-2AAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF ταύτηνtautēnthisG3778D-ASF λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM 4 Ko tehea tangata o koutou he rau ana hipi, a ka ngaro tetahi o ratou, e kore ianei e waiho e ia nga mea e iwa tekau ma iwa i te koraha, a ka haere ki taua mea i ngaro, kia kitea ra ano?
ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM ἔχωνechōnhavingG2192V-PAP-NSM ἑκατὸνhekatona hundredG1540A-NUI πρόβαταprobatasheepG4263N-APN ἀπολέσαςapolesashaving lostG0622V-AAP-NSM καταλείπειkataleipeileavesG2641V-PAI-3S ἐνενήκονταenenēkontaninetyG1768A-NUI ἐρήμῳerēmōopen fieldG2048A-DSF πορεύεταιporeuetaigoesG4198V-PNI-3S ἀπολωλὸςapolōloshaving been lostG0622V-2RAP-ASN εὕρῃheurēhe may findG2147V-2AAS-3S 5 A ka kitea, ka waha i runga i ona pokohiwi, ka koa.
εὑρὼνheurōnhaving found [it]G2147V-2AAP-NSM ἐπιτίθησινepitithēsinhe lays [it]G2007V-PAI-3S ὤμουςōmousshouldersG5606N-APM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM χαίρων,chairōnrejoicing,G5463V-PAP-NSM 6 A, no ka tae ki te whare, ka karangatia ona hoa me nga tangata e noho tata ana, ka mea ki a ratou, Kia hari tahi tatou; kua kitea hoki taku hipi i ngaro.
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM συγκαλεῖsugkaleihe calls togetherG4779V-PAI-3S φίλουςphilousfriendsG5384A-APM γείτοναςgeitonasneighboursG1069N-APM λέγωνlegōnsayingG3004GV-PAP-NSM αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM συγχάρητέsugcharētedo rejoice withG4796V-2AOM-2P εὗρονheuronI have foundG2147V-2AAI-1S πρόβατόνprobatonsheepG4263N-ASN ἀπολωλός.¶apolōloshaving been lost!G0622V-2RAP-ASN 7 Ko taku kupu tenei ki a koutou, ka pera ano te hari i te rangi mo te tangata hara kotahi ina ripeneta, nui atu i te hari mo nga tangata tika e iwa tekau ma iwa, kahore nei o ratou mea e ripeneta ai.
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP οὕτωςhoutōsin the same wayG3779ADV οὐρανῷouranōheavenG3772N-DSM ἔσταιestaithere will beG1510V-FDI-3S ἁμαρτωλῷhamartōlōsinnerG0268A-DSM μετανοοῦντιmetanoountirepentingG3340V-PAP-DSM ἐνενήκονταenenēkontaninetyG1768A-NUI δικαίοιςdikaioisrighteous onesG1342A-DPM οἵτινεςoitineswhoG3748R-NPM χρείανchreianneedG5532N-ASF ἔχουσινechousinhaveG2192V-PAI-3P μετανοίας.¶metanoiasof repentance.G3341N-GSF 8 Ko tehea wahine ranei, kotahi tekau nei ana moni hiriwa, ki te ngaro tetahi, e kore ianei ia e tahu i te rama, e tahi i te whare, e rapu marie, kia kitea ra ano?
δραχμὰςdrachmasdrachmasG1406N-APF ἔχουσαechousahavingG2192V-PAP-NSF ἀπολέσῃapolesēshe may loseG0622V-AAS-3S δραχμὴνdrachmēndrachmaG1406N-ASF οὐχὶouchisurelyG3780PRT-N ἅπτειhapteishe lightsG0681V-PAI-3S λύχνονluchnona lampG3088N-ASM σαροῖsaroishe sweepsG4563V-PAI-3S ζητεῖzēteishe seeksG2212V-PAI-3S ἐπιμελῶςepimelōscarefullyG1960ADV εὕρῃ;heurēshe may find?G2147V-2AAS-3S 9 A, no ka kitea, ka karangatia e ia ona hoa me te hunga e noho tata ana, ka mea, kia hari tahi me ahau, kua kitea hoki taku moni i ngaro ra.
εὑροῦσαheurousahaving found [it]G2147V-2AAP-NSF συγκαλεῖsugkaleishe calls togetherG4779V-PAI-3S φίλαςphilasfriendsG5384A-APF γείτοναςgeitonasneighboursG1069N-APF λέγουσα·legousasaying;G3004GV-PAP-NSF συγχάρητέsugcharētedo rejoice withG4796V-2AOM-2P εὗρονheuronI have foundG2147V-2AAI-1S δραχμὴνdrachmēndrachmaG1406N-ASF ἀπώλεσα.¶apōlesaI lost.G0622V-AAI-1S 10 Waihoki, ko taku kupu tenei ki a koutou, he hari kei te aroaro o nga anahera a te Atua mo te tangata hara kotahi ina ripeneta.
ὑμῖν,huminto you,G4771P-2DP γίνεταιginetaithere isG1096V-PNI-3S ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP ἀγγέλωνangelōnangelsG0032GN-GPM θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T ἁμαρτωλῷhamartōlōsinnerG0268A-DSM μετανοοῦντι.¶metanoountirepenting.G3340V-PAP-DSM 11 I mea ano ia, Tokorua nga tama a tetahi tangata:
ΕἶπενEipenHe saidG2036V-2AAI-3S ἄνθρωπόςanthrōposA manG0444N-NSM εἶχενeichenhadG2192V-IAI-3S υἱούς.huioussons.G5207N-APM 12 Ka mea to muri o raua ki tona papa, E pa, homai ki ahau te whai taonga e wehea e koe moku. Na, ka wehewehea e ia ki a raua tona oranga.
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S νεώτεροςneōterosyoungerG3501A-NSM-C αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM πατρί·patrifather;G3962N-DSM πάτερ,paterFather,G3962N-VSM-T δόςdosdo giveG1325V-2AAM-2S ἐπιβάλλονepiballonis due [to me]G1911V-PAP-ASN μέροςmerosportionG3313N-ASN οὐσίας.ousiasproperty.G3776N-GSF διεῖλενdieilenhe dividedG1244V-2AAI-3S αὐτοῖςautoisbetween themG0846P-DPM βίον.bionproperty.G0979N-ASM 13 A kihai i maha nga ra, ka kohikohia e te tama o muri nga mea katoa, a haere ana ki te whenua tawhiti, maumauria ana ona taonga ki reira, he toreretanga ki te kino.
πολλὰςpollasmanyG4183A-APF ἡμέραςhēmerasdaysG2250N-APF συναγαγὼνsunagagōnhaving gathered togetherG4863V-2AAP-NSM πάνταpantaall [things]G3956A-APN νεώτεροςneōterosyoungerG3501A-NSM-C ἀπεδήμησενapedēmēsenwent awayG0589V-AAI-3S χώρανchōrana countryG5561N-ASF μακρὰνmakrandistantG3117A-ASF διεσκόρπισενdieskorpisenhe wastedG1287V-AAI-3S οὐσίανousianestateG3776N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ζῶνzōnlivingG2198V-PAP-NSM ἀσώτως.asōtōsprodigally.G0811ADV 14 A, no ka poto ana mea katoa, ka pa te matekai ki taua whenua, a ka timata ia te rawakore.
δαπανήσαντοςdapanēsantosWhen was spendingG1159V-AAP-GSM πάνταpantaeverythingG3956A-APN ἐγένετοegenetothere aroseG1096V-2ADI-3S λιμὸςlimosa famineG3042N-NSF ἰσχυρὰischurasevereG2478A-NSF κατὰkatathroughoutG2596PREP χώρανchōrancountryG5561N-ASF ἐκείνην,ekeinēnthat,G1565D-ASF αὐτὸςautoshe himselfG0846P-NSM ἤρξατοērxatobeganG0757V-ADI-3S ὑστερεῖσθαι.hustereisthaito be in need.G5302V-PPN 15 Na ka haere ia, ka piri ki tetahi o nga tangata o taua whenua; ka tonoa e ia ki ana mara ki te whangai poaka.
πορευθεὶςporeutheishaving goneG4198V-AOP-NSM ἐκολλήθηekollēthēhe joined himselfG2853V-API-3S πολιτῶνpolitōncitizensG4177N-GPM χώραςchōrascountryG5561N-GSF ἐκείνης,ekeinēsof that,G1565D-GSF ἔπεμψενepempsenhe sentG3992V-AAI-3S αὐτοῦautouof himG0846P-GSM βόσκεινboskeinto feedG1006V-PAN χοίρους.choirouspigs.G5519N-APM 16 I hiahia hoki ia kia whakakiia tona kopu ki nga kiri e kainga ana e nga poaka: heoi kihai i hoatu e tetahi ki a ia.
ἐπεθύμειepethumeihe was longingG1937V-IAI-3S χορτασθῆναιchortasthēnaito be fedG5526V-APN κοιλίανkoilianstomachG2836N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM κερατίωνkeratiōnpodsG2769N-GPN ἤσθιονēsthionwere eatingG2068V-IAI-3P χοῖροι,choiroipigs,G5519N-NPM οὐδεὶςoudeisno [one]G3762A-NSM ἐδίδουedidouwas givingG1325V-IAI-3S αὐτῷ.¶autōto him.G0846P-DSM 17 No te hokinga ake ia o ona whakaaro, ka mea ia, Ano te tini o nga kaimahi a toku papa, he nui noa atu a ratou taro, ko ahau ia ka ngaro i te kaikore!
ἑαυτὸνhe'autonhimselfG1438F-3ASM ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM ἔφη·ephēhe was saying;G5346V-IAI-3S πόσοιposoiHow manyG4214Q-NPM μίσθιοιmisthioihired servantsG3407A-NPM πατρόςpatrosfatherG3962N-GSM περισσεύονταιperisseuontaihave abundanceG4052V-PMI-3P ἄρτων,artōnof bread,G0740N-GPM λιμῷlimōwith hungerG3042N-DSF ἀπόλλυμαι.apollumaiam perishing!G0622V-PMI-1S 18 Ka whakatika ahau, ka haere ki toku matua, ka mea ki a ia, E pa, kua hara ahau ki te rangi, ki tou aroaro ano,
ἀναστὰςanastasHaving risen upG0450V-2AAP-NSM πορεύσομαιporeusomaiI will goG4198V-FDI-1S πατέραpaterafatherG3962N-ASM ἐρῶerōI will sayG4483V-FAI-1S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM πάτερ,paterFather,G3962N-VSM ἥμαρτονhēmartonI have sinnedG0264V-2AAI-1S οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM ἐνώπιόνenōpionbeforeG1799PREP 19 A heoi ano tikanga kia kiia ahau he tama nau: meinga ahau kia rite ki tetahi o au kaimahi.
οὐκέτιouketino longerG3756PRT-N + G2089 εἰμὶeimiam IG1510V-PAI-1S ἄξιοςaxiosworthyG0514A-NSM κληθῆναιklēthēnaito be calledG2564GV-APN ποίησόνpoiēsondo makeG4160GV-AAM-2S μισθίωνmisthiōnservantsG3407A-GPM 20 Na ka whakatika ia, a haere ana ki tona matua. Na, i a ia ano i tawhiti, ka kite tona matua i a ia, ka aroha, ka oma, hinga iho ki tona kaki, kihi ana i a ia.
ἀναστὰςanastashaving risen upG0450V-2AAP-NSM ἦλθενēlthenhe wentG2064V-2AAI-3S πατέραpaterafatherG3962N-ASM ἑαυτοῦ.¶he'autouof himselfG1438F-3GSM ἀπέχοντοςapechontosbeing distantG0568V-PAP-GSM εἶδενeidenhe sawG1492HV-2AAI-3S πατὴρpatērfatherG3962N-NSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐσπλαγχνίσθη,esplagchnisthēwas moved with compassion,G4697V-AOI-3S δραμὼνdramōnhaving runG5143V-2AAP-NSM ἐπέπεσενepepesenhe fellG1968V-2AAI-3S τράχηλονtrachēlonneckG5137N-ASM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM κατεφίλησενkatephilēsenhe kissedG2705V-AAI-3S αὐτόν.autonhim.G0846P-ASM 21 Na ko te meatanga a te tama ki a ia, E pa, kua hara ahau ki te rangi, ki tou aroaro ano, a heoi ano tikanga kia kiia ahau he tama nau.
εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him:G0846P-DSM πάτερ,paterFather,G3962N-VSM ἥμαρτονhēmartonI have sinnedG0264V-2AAI-1S οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM ἐνώπιόνenōpionbeforeG1799PREP οὐκέτιouketino longerG3756PRT-N + G2089 εἰμὶeimiam IG1510V-PAI-1S ἄξιοςaxiosworthyG0514A-NSM κληθῆναιklēthēnaito be calledG2564GV-APN ποίησόνpoiēsondo makeG4160GV-AAM-2S μισθίωνmisthiōnservantsG3407A-GPM σου.¶souof you.G4771P-2GS 22 Na ka mea te matua ki ana pononga, Kia hohoro te mau mai i te kakahu pai rawa, a ka whakakakahu ki a ia; homai hoki he mowhiti mo tona ringa, he hu hoki mo ona waewae:
ΕἶπενEipenSaidG2036V-2AAI-3S πατὴρpatērfatherG3962N-NSM δούλουςdoulousservantsG1401N-APM αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM ταχὺtachuQuicklyG5036A-ASN ἐξενέγκατεexenegkatedo bring outG1627V-AAM-2P στολὴνstolēnrobeG4749N-ASF ἐνδύσατεendusatedo clotheG1746V-AAM-2P δότεdotedo giveG1325V-2AAM-2P δακτύλιονdaktuliona ringG1146N-ASM χεῖραcheirahandG5495N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ὑποδήματαhupodēmatasandalsG5266N-APN πόδας,podas[his] feet,G4228N-APM 23 Kawea mai ano te kuao kau, te mea whangai, patua; kia kai tatou, kia koa te ngakau;
φέρετεpheretedo bringG5342V-PAM-2P μόσχονmoschoncalfG3448N-ASM σιτευτόν,siteutonfattened,G4618A-ASM θύσατε,thusatedo kill [it],G2380V-AAM-2P φαγόντεςphagonteshaving eatenG5315V-AAP-NPM εὐφρανθῶμεν,euphranthōmenlet us be merry,G2165V-APS-1P 24 Ko tenei tama hoki aku i mate, a kua ora; i ngaro, a kua kitea. A ka anga ratou ka koa.
οὗτοςhoutosthisG3778D-NSM νεκρὸςnekrosdeadG3498A-NSM ἀνέζησεν,anezēsenis alive again,G0326V-AAI-3S ἀπολωλὼςapolōlōshaving been lostG0622V-2RAP-NSM εὑρέθη.heurethēis found.G2147V-API-3S ἤρξαντοērxantothey beganG0757V-ADI-3P εὐφραίνεσθαι.¶euphrainesthaito be merry.G2165V-PPN 25 Na kei te mara tana tama matamua: a, no tona haerenga mai, ka whakatata ki te whare, ka rongo i te waiata, i te kanikani.
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM πρεσβύτεροςpresbuteroselderG4245HN-NSM ἀγρῷ.agrō[the] field.G0068GN-DSM ἐρχόμενοςerchomenoscoming [up]G2064V-PNP-NSM ἤγγισενēngisenhe drew nearG1448V-AAI-3S ἤκουσενēkousenhe heardG0191V-AAI-3S συμφωνίαςsumphōniasmusicG4858N-GSF χορῶν.chorōndancing.G5525N-GPM 26 Na karangatia ana e ia tetahi o nga kaimahi, ka ui atu, he aha ra enei mea.
προσκαλεσάμενοςproskalesamenoshaving called nearG4341V-ADP-NSM παίδωνpaidōnservantsG3816N-GPM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐπυνθάνετοepunthanetohe was inquiringG4441V-INI-3S εἴηeiēwould beG1510V-PAO-3S ταῦτα.¶tautathese things.G3778D-NPN 27 Na ka mea mai tera ki a ia, Kua tae mai tou teina; kua patua e tou matua te kuao momona a te kau, no te mea kua tae ora mai ia ki a ia.
εἶπενeipenhe saidG2036V-2AAI-3S ἀδελφόςadelphosbrotherG0080N-NSM ἥκει,hēkeiis come,G2240V-PAI-3S ἔθυσενethusenhas killedG2380V-AAI-3S πατήρpatērfatherG3962N-NSM μόσχονmoschoncalfG3448N-ASM σιτευτόν,siteutonfattened,G4618A-ASM ὑγιαίνονταhugiainontain good healthG5198V-PAP-ASM ἀπέλαβεν.apelabenhe has received.G0618V-2AAI-3S 28 Na ka riri ia, kihai hoki i pai kia haere ki roto: me i reira ka haere atu tona matua ki waho, ka tohe ki a ia.
ὠργίσθηōrgisthēHe was angryG3710V-API-3S ἤθελενēthelenhe was willingG2309V-IAI-3S εἰσελθεῖν.eiseltheinto go in.G1525V-2AAN πατὴρpatērthe fatherG3962N-NSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐξελθὼνexelthōnhaving goneG1831V-2AAP-NSM παρεκάλειparekaleihe was beggingG3870V-IAI-3S αὐτόν.¶autonhim.G0846P-ASM 29 Na ka whakahoki ia, ka mea ki tona matua, Nana, te tini o nga tau i mahi ai ahau ki a koe, kahore rawa hoki i takatakahi i tau kupu: heoi kahore rawa i homai e koe ki ahau he kuao koati, kia koa tahi ai ahau me oku hoa:
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM εἶπενeipenhe saidG2036V-2AAI-3S πατρὶpatri[the] fatherG3962N-DSM αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM τοσαῦταtosautaso manyG5118K-APN δουλεύωdouleuōI serveG1398V-PAI-1S οὐδέποτεoudepoteneverG3763ADV-N ἐντολήνentolēna commandmentG1785N-ASF παρῆλθον,parēlthonI disobeyed,G3928V-2AAI-1S ἐμοὶemoito me myselfG1473P-1DS οὐδέποτεoudepoteneverG3763ADV-N ἔδωκαςedōkasdid you giveG1325V-AAI-2S ἔριφονeriphona young goatG2056N-ASM φίλωνphilōnfriendsG5384A-GPM εὐφρανθῶ.euphranthōI may make merry.G2165V-APS-1S 30 Otira, i te taenga mai o tenei tama au, i pau nei tou oranga i a ia, ratou tahi ko nga wahine kairau, kua patua e koe te kuao momona a te kau mana.
οὗτοςhoutosthisG3778D-NSM καταφαγώνkataphagōnhaving devouredG2719V-2AAP-NSM πορνῶνpornōnprostitutesG4204N-GPF ἦλθεν,ēlthencame,G2064V-2AAI-3S ἔθυσαςethusasyou have killedG2380V-AAI-2S αὐτῷautōfor himG0846P-DSM σιτευτὸνsiteutonfattenedG4618A-ASM μόσχον.¶moschoncalf.G3448N-ASM 31 Na ka mea tera ki a ia, E tama, kei ahau tonu koe, amu hoki aku mea katoa.
εἶπενeipenhe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM τέκνον,teknonSon,G5043N-VSN σὺsuyou yourselfG4771P-2NS πάντοτεpantotealwaysG3842ADV ἐμὰema[is] mineG1473S-1SNPN ἐστιν.estinis.G1510V-PAI-3S 32 He tika ia kia koa tatou, kia hari: i mate hoki tou teina nei, a kua ora; i ngaro, a kua kitea.
εὐφρανθῆναιeuphranthēnaiTo make merryG2165V-APN χαρῆναιcharēnaito rejoiceG5463V-2AON ἔδει,edeiit was fitting,G1163V-IAI-3S ἀδελφόςadelphosbrotherG0080N-NSM οὗτοςhoutosthisG3778D-NSM νεκρὸςnekrosdeadG3498A-NSM ἔζησεν,ezēsenis alive ,G2198V-AAI-3S ἀπολωλὼςapolōlōshaving been lostG0622V-2RAP-NSM εὑρέθη.¶heurethēis found.G2147V-API-3S