Chapter 2
1 DaH 'oH qaSta' Daq chaH jajmey, vetlh a decree mejta' pa' vo' Caesar Augustus vetlh Hoch the qo' should taH enrolled.
ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S ἡμέραιςhēmeraisdaysG2250N-DPF ἐκείναιςekeinaisthoseG1565D-DPF ἐξῆλθενexēlthenwent outG1831V-2AAI-3S δόγμαdogmaa decreeG1378N-NSN ΚαίσαροςKaisarosCaesarG2541GN-GSM-T ΑὐγούστουAugoustouAugustusG0828N-GSM-P ἀπογράφεσθαιapographesthaito registerG0583V-PEN οἰκουμένην.oikoumenēnworld.G3625N-ASF 2 vam ghaHta' the wa'Dich enrollment chenmoHta' ghorgh Quirinius ghaHta' governor vo' Syria.
ἀπογραφὴapographēregistrationG0582N-NSF ἐγένετοegenetotook placeG1096V-2ADI-3S ἡγεμονεύοντοςhēgemoneuontoswhen is governingG2230V-PAP-GSM ΣυρίαςSuriasSyriaG4947N-GSF-L Κυρηνίου.KurēniouQuirinius.G2958N-GSM-P 3 Hoch mejta' Daq enroll themselves, Hoch Daq Daj ghaj veng.
ἐπορεύοντοeporeuontowere goingG4198V-INI-3P πάντεςpantesallG3956A-NPM ἀπογράφεσθαι,apographesthaito be registered,G0583V-PEN ἕκαστοςhekastoseachG1538A-NSM ἑαυτοῦhe'autoutheir ownG1438F-3GSM πόλιν.polincity.G4172N-ASF 4 Joseph je mejta' Dung vo' Galilee, pa' vo' the veng vo' Nazareth, Daq Judea, Daq the veng vo' David, nuq ghaH ja' Bethlehem, because ghaH ghaHta' vo' the tuq je qorDu' vo' David;
ἀνέβηanebēWent upG0305V-2AAI-3S ἸωσὴφIōsēphJosephG2501GN-NSM-P ΓαλιλαίαςGalilaiasGalileeG1056GN-GSF-L πόλεωςpoleōs[the] townG4172N-GSF ΝαζαρὲθNazarethof NazarethG3478N-GSF-L ἸουδαίανIoudaianJudeaG2449N-ASF-L πόλινpolin[the] CityG4172N-ASF ΔαυὶδDauidof DavidG1138N-GSM-P καλεῖταιkaleitaiis calledG2564GV-PPI-3S Βηθλέεμ,BēthleemBethlehem,G0965N-NSF-L διὰdiabecause ofG1223PREP εἶναιeinaibeingG1511V-PAN οἴκουoikou[the] houseG3624HN-GSM πατριᾶςpatriasfamilyG3965N-GSF Δαυίδ,Dauidof David,G1138N-GSM-P 5 Daq enroll himself tlhej Mary, 'Iv ghaHta' pledged Daq taH married Daq ghaH as be'nal, taH pregnant.
ἀπογράψασθαιapograpsasthaito registerG0583V-AMN τῇtēawho [was]G3588T-DSF ἐμνηστευμένῃemnēsteumenēbetrothedG3423V-RPP-DSF οὔσῃousēshe beingG1510V-PAP-DSF ἐγκύῳ.¶egkuōwith child.G1471A-DSF 6 'oH qaSta', qaStaHvIS chaH were pa', vetlh the jaj ghajta' ghoS vetlh ghaH should nob birth.
ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S εἶναιeinaibeingG1511V-PAN αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἐπλήσθησανeplēsthēsanwere fulfilledG4130V-API-3P ἡμέραιhēmeraidaysG2250N-NPF τεκεῖνtekeingiving birthG5088V-2AAN αὐτήν,autēnof her,G0846P-ASF 7 ghaH qempu' vo' Daj firstborn puqloD, je ghaH wrapped ghaH Daq baghmoHwI' vo' cloth, je laid ghaH Daq a feeding trough, because pa' ghaHta' ghobe' room vaD chaH Daq the inn.
ἔτεκενetekenshe brought forthG5088V-2AAI-3S αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF πρωτότοκονprōtotokonfirstbornG4416A-ASM ἐσπαργάνωσενesparganōsenwrapped in swaddling clothsG4683V-AAI-3S ἀνέκλινενaneklinenshe laidG0347V-AAI-3S φάτνῃ,phatnēa manger,G5336N-DSF διότιdiotibecauseG1360CONJ ἦνēnthere wasG1510V-IAI-3S αὐτοῖςautoisfor themG0846P-DPM τόποςtoposa placeG5117N-NSM καταλύματι.¶katalumatiinn.G2646N-DSN 8 pa' were shepherds Daq the rap Hatlh staying Daq the yotlh, je keeping watch Sum ram Dung chaj flock.
ποιμένεςpoimenesshepherdsG4166N-NPM ἦσανēsanwereG1510V-IAI-3P χώρᾳchōraregionG5561N-DSF ἀγραυλοῦντεςagraulounteslodging in the fieldsG0063V-PAP-NPM φυλάσσοντεςphulassonteskeepingG5442IV-PAP-NPM φυλακὰςphulakaswatchG5438HN-APF νυκτὸςnuktosby nightG3571N-GSF ποίμνηνpoimnēnflockG4167N-ASF αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM 9 yIlegh, an Duy vo' the joH Qampu' Sum chaH, je the batlh vo' the joH shone around chaH, je chaH were terrified.
ἄγγελοςangelosan angelG0032GN-NSM κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T ἐπέστηepestēstood byG2186V-2AAI-3S αὐτοῖς,autoisthem,G0846P-DPM δόξαdoxa[the] gloryG1391N-NSF κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T περιέλαμψενperielampsenshone aroundG4034V-AAI-3S αὐτούς,autousthem,G0846P-APM ἐφοβήθησανephobēthēsanthey fearedG5399V-AOI-3P φόβονphobon[with] fearG5401N-ASM μέγαν.megangreat.G3173A-ASM 10 The Duy ja'ta' Daq chaH, “ yImev taH vIp, vaD yIlegh, jIH qem SoH QaQ news vo' Dun Quch nuq DichDaq taH Daq Hoch the ghotpu.
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἄγγελος·angelosangel;G0032GN-NSM φοβεῖσθε·phobeisthedo fear;G5399V-PNM-2P εὐαγγελίζομαιeuangelizomaiI bring good newsG2097V-PMI-1S ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP χαρὰνcharan[of] joyG5479N-ASF μεγάληνmegalēngreatG3173A-ASF ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S παντὶpantito allG3956A-DSM 11 vaD pa' ghaH bogh Daq SoH, vam jaj, Daq the veng vo' David, a toDwI', 'Iv ghaH Christ the joH.
ἐτέχθηetechthēhas been bornG5088V-API-3S ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP σήμερονsēmerontodayG4594ADV σωτὴρsōtēra SaviorG4990N-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S χριστὸςchristosChristG5547N-NSM-T κύριοςkurios[the] LordG2962GN-NSM-T πόλειpolei[the] CityG4172N-DSF Δαυίδ.Dauidof David.G1138N-GSM-P 12 vam ghaH the sign Daq SoH: SoH DichDaq tu' a ghu wrapped Daq strips vo' cloth, lying Daq a feeding trough.”
τοῦτοtoutothis [is]G3778D-NSN ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP σημεῖον·sēmeionsign:G4592N-NSN εὑρήσετεheurēseteYou will findG2147V-FAI-2P βρέφοςbrephosa babyG1025N-ASN ἐσπαργανωμένονesparganōmenonswaddledG4683V-RPP-ASN κείμενονkeimenonlyingG2749V-PNP-ASN φάτνῃ.phatnēa manger.G5336N-DSF 13 Suddenly, pa' ghaHta' tlhej the Duy a qevmey vo' the heavenly army praising joH'a', je ja'ta',
ἐξαίφνηςexaiphnēssuddenlyG1810ADV ἐγένετοegenetothere cameG1096V-2ADI-3S πλῆθοςplēthosa multitudeG4128N-NSN στρατιᾶςstratiasof [the] hostG4756N-GSF οὐρανίουouraniouheavenlyG3770A-GSF αἰνούντωνainountōnpraisingG0134V-PAP-GPM λεγόντων·legontōnsaying:G3004GV-PAP-GPM 14 “ batlh Daq joH'a' Daq the highest, Daq tera' roj, QaQ DichDaq toward loDpu'.”
ὑψίστοιςhupsistois[the] highestG5310A-DPN θεῷ,theōto God,G2316N-DSM-T εἰρήνηeirēnēpeaceG1515N-NSF ἀνθρώποιςanthrōpoismenG0444N-DPM εὐδοκίας.¶eudokiasof good-will.G2107N-GSF 15 'oH qaSta', ghorgh the Duy''a'pu' mejta' DoH vo' chaH Daq the sky, vetlh the shepherds ja'ta' wa' Daq another, “Let's jaH Daq Bethlehem, DaH, je legh vam Doch vetlh ghajtaH qaSta', nuq the joH ghajtaH chenmoHta' Sovta' Daq maH.”
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S ἀπῆλθονapēlthonthey were departingG0565V-2AAI-3P οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM ἄγγελοι,angeloiangels,G0032GN-NPM ἄνθρωποιanthrōpoimenG0444N-NPM ποιμένεςpoimenesshepherdsG4166N-NPM ἐλάλουνelalounwere speakingG2980V-IAI-3P ἀλλήλους·allēlousone another;G0240C-APM διέλθωμενdielthōmenLet us go throughG1330V-2AAS-1P ΒηθλέεμBēthleemBethlehemG0965N-GSF-L ἴδωμενidōmenlet us seeG1492HV-2AAS-1P ῥῆμαrhēmadeclarationG4487N-ASN γεγονὸςgegonoshaving happenedG1096V-2RAP-ASN ἐγνώρισενegnōrisenhas made knownG1107V-AAI-3S ἡμῖν.hēminto us.G3165P-1DP 16 chaH ghoSta' tlhej haste, je tu'ta' both Mary je Joseph, je the ghu ghaHta' lying Daq the feeding trough.
ἦλθανēlthanthey cameG2064V-2AAI-3P σπεύσαντεςspeusanteshaving hurriedG4692V-AAP-NPM ἀνεῦρανaneuranthey foundG0429V-2AAI-3P ἸωσὴφIōsēphJosephG2501GN-ASM-P βρέφοςbrephosbabyG1025N-ASN κείμενονkeimenonlyingG2749V-PNP-ASN φάτνῃ.phatnēmanger.G5336N-DSF 17 ghorgh chaH leghta' 'oH, chaH publicized widely the ja'ta' nuq ghaHta' jatlhpu' Daq chaH about vam puq.
ἰδόντεςidontesHaving seenG1492HV-2AAP-NPM ἐγνώρισανegnōrisanthey made knownG1107V-AAI-3P περὶpericoncerningG4012PREP ῥήματοςrhēmatosdeclarationG4487N-GSN λαληθέντοςlalēthentoshaving been toldG2980V-APP-GSN αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM περὶpericoncerningG4012PREP παιδίουpaidiouChildG3813N-GSN τούτου.toutouthis.G3778D-GSN 18 Hoch 'Iv Qoyta' 'oH wondered Daq the Dochmey nuq were jatlhpu' Daq chaH Sum the shepherds.
πάντεςpantesallG3956A-NPM ἀκούσαντεςakousanteshaving heardG0191V-AAP-NPM ἐθαύμασανethaumasanthey marveledG2296V-AAI-3P περὶpericoncerningG4012PREP τῶνtōnthe [things]G3588T-GPN λαληθέντωνlalēthentōnhaving been spokenG2980V-APP-GPN ποιμένωνpoimenōnshepherdsG4166N-GPM αὐτούς.¶autousthem.G0846P-APM 19 'ach Mary polta' Hoch Dochvammey sayings, pondering chaH Daq Daj tIq.
συνετήρειsunetēreiwas treasuring upG4933V-IAI-3S ῥήματαrhēmatadeclarationsG4487N-APN ταῦταtautatheseG3778D-APN συμβάλλουσαsumballousapondering [them]G4820V-PAP-NSF καρδίᾳkardiaheartG2588N-DSF αὐτῆς.autēsof her.G0846P-GSF 20 The shepherds cheghta', glorifying je praising joH'a' vaD Hoch the Dochmey vetlh chaH ghajta' Qoyta' je leghpu', just as 'oH ghaHta' ja'ta' chaH.
ὑπέστρεψανhupestrepsanreturnedG5290V-AAI-3P ποιμένεςpoimenesshepherdsG4166N-NPM δοξάζοντεςdoxazontesglorifyingG1392V-PAP-NPM αἰνοῦντεςainountespraisingG0134V-PAP-NPM πᾶσινpasinall thingsG3956A-DPN ἤκουσανēkousanthey had heardG0191V-AAI-3P καθὼςkathōseven asG2531CONJ ἐλαλήθηelalēthēit was saidG2980V-API-3S αὐτούς.¶autousthem.G0846P-APM 21 ghorgh eight jajmey were fulfilled vaD the circumcision vo' the puq, Daj pong ghaHta' ja' Jesus, nuq ghaHta' nobpu' Sum the Duy qaSpa' ghaH ghaHta' conceived Daq the womb.
ἐπλήσθησανeplēsthēsanwere fulfilledG4130V-API-3P ἡμέραιhēmeraidaysG2250N-NPF περιτεμεῖνperitemeinto circumciseG4059V-2AAN παιδίον,paidionchildG3813N-ASN ἐκλήθηeklēthēwas calledG2564HV-API-3S αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM Ἰησοῦς,IēsousJesus,G2424GN-NSM-P κληθὲνklēthenHe had been calledG2564HV-APP-NSN ἀγγέλουangelouangelG0032GN-GSM συλλημφθῆναιsullēmphthēnaiconceivingG4815V-APN κοιλίᾳ.koiliawomb.G2836N-DSF 22 ghorgh the jajmey vo' chaj purification according Daq the chut vo' Moses were fulfilled, chaH qempu' ghaH Dung Daq Jerusalem, Daq present ghaH Daq the joH
ἐπλήσθησανeplēsthēsanwere fulfilledG4130V-API-3P ἡμέραιhēmeraidaysG2250N-NPF καθαρισμοῦkatharismoupurificationG2512N-GSM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM κατὰkataaccording toG2596PREP Μωϋσέως,Mōuseōsof Moses,G3475N-GSM-P ἀνήγαγονanēgagonthey broughtG0321V-2AAI-3P ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L παραστῆσαιparastēsaito presentG3936V-2AAN 23 (as 'oH ghaH ghItlhta' Daq the chut vo' the joH, “ Hoch male 'Iv opens the womb DIchDaq taH ja' le' Daq the joH”), { Note: Exodus 13:2,12 }
καθὼςkathōseven asG2531CONJ γέγραπταιgegraptaiit has been writtenG1125V-RPI-3S κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T διανοῖγονdianoigonopeningG1272V-PAP-NSN μήτρανmētrana wombG3388N-ASF κληθήσεται·klēthēsetaiwill be called;G2564GV-FPI-3S 24 je Daq nob a sacrifice according Daq vetlh nuq ghaH ja'ta' Daq the chut vo' the joH, “A chang'eng vo' turtledoves, joq cha' Qup pigeons.” { Note: Leviticus 12:8 }
δοῦναιdounaito offerG1325V-2AAN θυσίανthusiana sacrificeG2378N-ASF κατὰkataaccording toG2596PREP εἰρημένονeirēmenonsaidG2046V-RPP-ASN κυρίου·kuriouof [the] Lord;G2962GN-GSM-T ζεῦγοςzeugosA pairG2201N-ASN τρυγόνωνtrugonōnof turtle dovesG5167N-GPF νοσσοὺςnossousyoungG3502N-APM περιστερῶν.¶peristerōnpigeons.G4058N-GPF 25 yIlegh, pa' ghaHta' a loD Daq Jerusalem 'Iv pong ghaHta' Simeon. vam loD ghaHta' QaQtaHghach je devout, leghtaH vaD the consolation vo' Israel, je the le' qa' ghaHta' Daq ghaH.
ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM ἦνēnthere wasG1510V-IAI-3S ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-DSF-L ὄνομαonomaname [was]G3686N-NSN ΣυμεὼνSumeōnSimeonG4826GN-NSM-P ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM οὗτοςhoutosthisG3778D-NSM δίκαιοςdikaios[was] righteousG1342A-NSM εὐλαβὴςeulabēsdevoutG2126A-NSM προσδεχόμενοςprosdechomenoswaiting forG4327V-PNP-NSM παράκλησινparaklēsin[the] consolationG3874N-ASF Ἰσραήλ·Israēlof Israel;G2474N-GSM-L πνεῦμαpneuma[the] SpiritG4151GN-NSN αὐτόν.autonhim.G0846P-ASM 26 'oH ghajta' taH 'angta' Daq ghaH Sum the le' qa' vetlh ghaH should ghobe' legh Hegh qaSpa' ghaH ghajta' leghpu' the joH Christ. { Note: “Christ” (Greek) je “Messiah” (Hebrew) both mean “ ngoHta' wa'” }
κεχρηματισμένονkechrēmatismenonrevealedG5537V-RPP-NSN πνεύματοςpneumatosSpiritG4151GN-GSN θάνατονthanatondeathG2288N-ASM ἴδῃidēhe may seeG1492HV-2AAS-3S χριστὸνchristonChristG5547N-ASM-T κυρίουkuriouof [the] LordG2962GN-GSM-T 27 ghaH ghoSta' Daq the qa' Daq the lalDan qach. ghorgh the parents qempu' Daq the puq, Jesus, vetlh chaH might ta' concerning ghaH according Daq the custom vo' the chut,
ἦλθενēlthenhe cameG2064V-2AAI-3S πνεύματιpneumatiSpiritG4151GN-DSN ἱερόν·hi'erontemple;G2411N-ASN τῷtōthe [time when]G3588T-DSN εἰσαγαγεῖνeisagageinbringing inG1521V-2AAN γονεῖςgoneisparentsG1118N-APM παιδίονpaidionchildG3813N-ASN ἸησοῦνIēsounJesusG2424GN-ASM-P τοῦtoufor the [thing]G3588T-GSN ποιῆσαιpoiēsai[were] doingG4160GV-AAN αὐτοὺςautoustheyG0846P-APM κατὰkataaccording toG2596PREP εἰθισμένονeithismenonaccustomedG1480V-RPP-ASN αὐτοῦ,autouHim,G0846P-GSM 28 vaj ghaH Hevta' ghaH Daq Daj arms, je ghurtaH joH'a', je ja'ta',
αὐτὸςautoshe himselfG0846P-NSM ἐδέξατοedexatoreceivedG1209V-ADI-3S ἀγκάλαςagkalasarmsG0043N-APF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM εὐλόγησενeulogēsenblessedG2127V-AAI-3S εἶπεν·eipensaid:G2036V-2AAI-3S 29 “ DaH SoH 'oH releasing lIj toy'wI', pIn, according Daq lIj mu', Daq roj;
ἀπολύειςapolueisYou dismissG0630GV-PAI-2S δοῦλόνdoulonservantG1401N-ASM δέσποτα,despotaLord,G1203N-VSM κατὰkataaccording toG2596PREP ῥῆμάrhēmadeclarationG4487N-ASN εἰρήνῃeirēnēpeaceG1515N-DSF 30 vaD wIj mInDu' ghaj leghpu' lIj toDtaHghach,
εἶδονeidonhave seenG1492HV-2AAI-3P ὀφθαλμοίophthalmoieyesG3788N-NPM σωτήριόνsōtērionsalvationG4992N-ASN 31 nuq SoH ghaj prepared qaSpa' the qab vo' Hoch ghotpu';
ἡτοίμασαςhētoimasasYou have preparedG2090V-AAI-2S πρόσωπονprosōpon[the] faceG4383N-ASN πάντωνpantōnof allG3956A-GPM λαῶν,laōnpeoples,G2992N-GPM 32 a wov vaD revelation Daq the tuqpu', je the batlh vo' lIj ghotpu Israel.”
ἀποκάλυψινapokalupsinrevelationG0602N-ASF ἐθνῶνethnōnof [the] GentilesG1484N-GPN δόξανdoxangloryG1391N-ASF λαοῦlaouof [the] peopleG2992N-GSM Ἰσραήλ.¶Israēlof Israel.G2474N-GSM-L 33 Joseph je Daj SoS were marveling Daq the Dochmey nuq were jatlhpu' concerning ghaH,
πατὴρpatērfatherG3962N-NSM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM μήτηρmētērmotherG3384N-NSF θαυμάζοντεςthaumazontesmarvelingG2296V-PAP-NPM τοῖςtoisthe [things]G3588T-DPN λαλουμένοιςlaloumenoisbeing spokenG2980V-PPP-DPN περὶpericoncerningG4012PREP αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM 34 je Simeon ghurtaH chaH, je ja'ta' Daq Mary, Daj SoS, “ yIlegh, vam puq ghaH cher vaD the falling je the rising vo' law' Daq Israel, je vaD a sign nuq ghaH jatlhpu' Daq.
εὐλόγησενeulogēsenblessedG2127V-AAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ΣυμεὼνSumeōnSimeonG4826GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S μητέραmēteramotherG3384N-ASF αὐτοῦ·autouof Him:G0846P-GSM οὗτοςhoutosthis [Child]G3778D-NSM κεῖταιkeitaiis appointedG2749V-PNI-3S πτῶσινptōsin[the] fallingG4431N-ASF ἀνάστασινanastasinrising upG0386N-ASF πολλῶνpollōnof manyG4183A-GPM ἸσραὴλIsraēlIsraelG2474N-DSM-L σημεῖονsēmeiona signG4592N-ASN ἀντιλεγόμενον.antilegomenonspoken against —.G0483V-PPP-ASN 35 HIja', a 'etlh DichDaq pierce vegh lIj ghaj qa', vetlh the thoughts vo' law' tIQDu' may taH 'angta'.”
αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF διελεύσεταιdieleusetaiwill go throughG1330V-FDI-3S ῥομφαίαrhomphaiaa sword —G4501N-NSF ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ ἀποκαλυφθῶσινapokaluphthōsinmay be revealedG0601V-APS-3P πολλῶνpollōnmanyG4183A-GPF καρδιῶνkardiōnheartsG2588N-GPF διαλογισμοί.¶dialogismoi[the] thoughts.G1261N-NPM 36 pa' ghaHta' wa' Anna, a prophetess, the puqbe' vo' Phanuel, vo' the tuq vo' Asher ( ghaH ghaHta' vo' a Dun age, ghajtaH yInta' tlhej a loDnal Soch DISmey vo' Daj virginity,
ἦνēnthere wasG1510V-IAI-3S ἍνναHannaAnnaG0451N-NSF-P προφῆτις,prophētisa prophetess,G4398N-NSF θυγάτηρthugatērdaughterG2364N-NSF Φανουήλ,Phanouēlof Phanuel,G5323N-GSM-P φυλῆςphulēs[the] tribeG5443N-GSF Ἀσήρ·Asērof Asher;G0768N-GSM-P προβεβηκυῖαprobebēkuiahaving advancedG4260V-RAP-NSF ἡμέραιςhēmeraisyearsG2250N-DPF πολλαῖς,pollaisgreat,G4183A-DPF ζήσασαzēsasahaving livedG2198V-AAP-NSF ἀνδρὸςandrosa husbandG0435HN-GSM παρθενίαςpartheniasmarriageG3932N-GSF αὐτῆς·autēsof herself;G0846P-GSF 37 je ghaH ghajta' taH a Heghbe'nal vaD about eighty- loS DISmey), 'Iv ta'be' mej vo' the lalDan qach, worshipping tlhej fastings je petitions ram je jaj.
χήραchēra[was] a widowG5503N-NSF ὀγδοήκονταogdoēkontaeighty [and]G3589A-NUI τεσσάρωνtessarōnfourG5064A-GPN ἀφίστατοaphistatowas departingG0868V-INI-3S ἱεροῦhi'eroutempleG2411N-GSN νηστείαιςnēsteiaiswith fastingsG3521N-DPF δεήσεσινdeēsesinprayersG1162N-DPF λατρεύουσαlatreuousaservingG3000V-PAP-NSF νύκταnuktanightG3571N-ASF ἡμέραν·hēmeranday;G2250N-ASF 38 choltaH Dung Daq vetlh very hour, ghaH nobta' tlho' Daq the joH, je jatlhta' vo' ghaH Daq Hoch chaH 'Iv were leghtaH vaD redemption Daq Jerusalem.
ἐπιστᾶσαepistasahaving come upG2186V-2AAP-NSF ἀνθωμολογεῖτοanthōmologeitoshe was giving praiseG0437V-INI-3S θεῷtheōto GodG2316N-DSM-T ἐλάλειelaleiwas speakingG2980V-IAI-3S περὶpericoncerningG4012PREP πᾶσινpasinto allG3956A-DPM προσδεχομένοιςprosdechomenoiswaiting forG4327V-PNP-DPM λύτρωσινlutrōsin[the] redemptionG3085N-ASF Ἰερουσαλήμ.¶Ierousalēmof Jerusalem.G2419N-GSF-L 39 ghorgh chaH ghajta' accomplished Hoch Dochmey vetlh were according Daq the chut vo' the joH, chaH cheghta' Daq Galilee, Daq chaj ghaj veng, Nazareth.
ἐτέλεσανetelesanthey had performedG5055V-AAI-3P πάνταpantaeverythingG3956A-APN κατὰkataaccording toG2596PREP κυρίου,kuriouof [the] Lord,G2962GN-GSM-T ἐπέστρεψανepestrepsanthey returnedG1994V-2AAI-3P ΓαλιλαίανGalilaianGalileeG1056GN-ASF-L ἑαυτῶνhe'autōnof themselvesG1438F-3GPM Ναζαρέθ.¶NazarethNazareth.G3478N-ASF-L 40 The puq ghaHta' growing, je ghaHta' becoming HoS Daq qa', taH tebta' tlhej valtaHghach, je the grace vo' joH'a' ghaHta' upon ghaH.
παιδίονpaidionthe ChildG3813N-NSN ηὔξανενēuxanenwas continuing to growG0837V-IAI-3S ἐκραταιοῦτοekrataioutoHe was being strengthenedG2901V-IPI-3S πνεύματιpneumatiin spiritG4151GN-DSN πληρούμενονplēroumenonbeing filledG4137V-PPP-NSN σοφίᾳ,sophiawith wisdom,G4678N-DSF χάριςcharis[the] graceG5485N-NSF θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T 41 Daj parents mejta' Hoch DIS Daq Jerusalem Daq the 'uQ'a' vo' the Passover.
ἐπορεύοντοeporeuontowere goingG4198V-INI-3P γονεῖςgoneisparentsG1118N-NPM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-ASF-L ἑορτῇhe'ortēafeastG1859N-DSF πάσχα.¶paschaPassover.G3957N-GSN 42 ghorgh ghaH ghaHta' cha' wa'maH DISmey qan, chaH mejta' Dung Daq Jerusalem according Daq the custom vo' the 'uQ'a',
ἐγένετοegenetoHe wasG1096V-2ADI-3S ἐτῶνetōnyears [old]G2094N-GPN δώδεκαdōdekatwelveG1427A-NUI ἀναβαινόντωνanabainontōnwhen were going upG0305V-PAP-GPM ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L κατὰkataaccording toG2596PREP ἔθοςethoscustomG1485N-ASN ἑορτῆςhe'ortēsFeastG1859N-GSF 43 je ghorgh chaH ghajta' fulfilled the jajmey, as chaH were returning, the loDHom Jesus stayed behind Daq Jerusalem. Joseph je Daj SoS ta'be' Sov 'oH,
τελειωσάντωνteleiōsantōnwhen having completedG5048V-AAP-GPM ἡμέραςhēmerasdaysG2250N-APF ὑποστρέφεινhupostrepheinreturningG5290V-PAN αὐτοὺςautousof themG0846P-APM ὑπέμεινενhupemeinenremained behindG5278V-AAI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P Ἰερουσαλήμ,IerousalēmJerusalem,G2419N-DSF-L ἔγνωσανegnōsanknewG1097V-2AAI-3P γονεῖςgoneisparentsG1118N-NPM ἸωσὴφIōsēphJosephG2501GN-NSM-P μήτηρmētērmotherG3384N-NSF αὐτοῦ.autouof Him.G0846P-GSM 44 'ach supposing ghaH Daq taH Daq the company, chaH mejta' a jaj journey, je chaH nejta' vaD ghaH among chaj relatives je acquaintances.
νομίσαντεςnomisantesHaving supposedG3543V-AAP-NPM εἶναιeinaito beG1511V-PAN συνοδίᾳsunodiacompanyG4923N-DSF ἦλθονēlthonthey wentG2064V-2AAI-3P ἡμέραςhēmerasa day’sG2250N-GSF ὁδὸνhodonjourneyG3598N-ASF ἀνεζήτουνanezētounwere seekingG0327V-IAI-3P συγγενεῦσινsungeneusinrelativesG4773A-DPM γνωστοῖς.gnōstoisacquaintances.G1110A-DPM 45 ghorgh chaH ta'be' tu' ghaH, chaH cheghta' Daq Jerusalem, leghtaH vaD ghaH.
εὑρόντεςheuronteshaving foundG2147V-2AAP-NPM ὑπέστρεψανhupestrepsanthey returnedG5290V-AAI-3P ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-ASF-L ἀναζητοῦντεςanazētountessearchingG0327V-PAP-NPM αὐτόν.autonHim.G0846P-ASM 46 'oH qaSta' after wej jajmey chaH tu'ta' ghaH Daq the lalDan qach, sitting Daq the midst vo' the teachers, both listening Daq chaH, je asking chaH questions.
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S ἡμέραςhēmerasdaysG2250N-APF τρεῖςtreisthreeG5140A-APF εὗρονheuronthey foundG2147V-2AAI-3P ἱερῷhi'erōtempleG2411N-DSN καθεζόμενονkathezomenonsittingG2516V-PNP-ASM μέσῳmesō[the] midstG3319A-DSN διδασκάλωνdidaskalōnteachersG1320N-GPM ἀκούονταakouontahearingG0191V-PAP-ASM ἐπερωτῶνταeperōtōntaquestioningG1905V-PAP-ASM αὐτούς.autousthem.G0846P-APM 47 Hoch 'Iv Qoyta' ghaH were amazed Daq Daj yajtaHghach je Daj answers.
ἐξίσταντοexistantoWere amazedG1839V-IMI-3P πάντεςpantesallG3956A-NPM ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM συνέσειsuneseiunderstandingG4907N-DSF ἀποκρίσεσινapokrisesinanswersG0612N-DPF αὐτοῦ.autouof Him.G0846P-GSM 48 ghorgh chaH leghta' ghaH, chaH were astonished, je Daj SoS ja'ta' Daq ghaH, “ puqloD, qatlh ghaj SoH treated maH vam way? yIlegh, lIj vav je jIH were anxiously leghtaH vaD SoH.”
ἰδόντεςidonteshaving seenG1492HV-2AAP-NPM ἐξεπλάγησαν,exeplagēsanthey were astonished,G1605V-2API-3P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S μήτηρmētērmotherG3384N-NSF αὐτοῦ·autouof Him:G0846P-GSM τέκνον,teknonChildG5043N-VSN ἐποίησαςepoiēsasYou didG4160GV-AAI-2S οὕτως;houtōsthus?G3779ADV πατήρpatērfatherG3962N-NSM κἀγὼkagōand I myselfG1473P-1NS + G2532 ὀδυνώμενοιodunōmenoidistressingG3600V-PMP-NPM ἐζητοῦμένezētoumenwere seekingG2212V-IAI-1P 49 ghaH ja'ta' Daq chaH, “ qatlh were SoH leghtaH vaD jIH? ta' taH' SoH Sov vetlh jIH must be Daq wIj vav tuq?”
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτούς·autousthem;G0846P-APM τίtiWhy [is it]G5101I-ASN ἐζητεῖτέezēteiteyou were seekingG2212V-IAI-2P ᾔδειτεēdeiteyou knewG1492IV-2LAI-2P τοῖςtoisthe [house]G3588T-DPN πατρόςpatrosFatherG3962N-GSM-T δεῖdeiit behoovesG1163V-PAI-3S εἶναίeinaito beG1511V-PAN 50 chaH ta'be' understand the ja'ta' nuq ghaH jatlhta' Daq chaH.
αὐτοὶautoithey themselvesG0846P-NPM συνῆκανsunēkanunderstoodG4920V-AAI-3P ῥῆμαrhēmadeclarationG4487N-ASN ἐλάλησενelalēsenHe spokeG2980V-AAI-3S αὐτοῖς.autoisto them.G0846P-DPM 51 je ghaH mejta' bIng tlhej chaH, je ghoSta' Daq Nazareth. ghaH ghaHta' subject Daq chaH, je Daj SoS polta' Hoch Dochvammey sayings Daq Daj tIq.
κατέβηkatebēHe went downG2597V-2AAI-3S ἦλθενēlthenHe cameG2064V-2AAI-3S ΝαζαρὲθNazarethNazarethG3478N-ASF-L ὑποτασσόμενοςhupotassomenossubjectG5293V-PPP-NSM αὐτοῖς.autoisto them.G0846P-DPM μήτηρmētērmotherG3384N-NSF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM διετήρειdietēreiwas treasuring upG1301V-IAI-3S ῥήματαrhēmatadeclarationG4487N-APN ταῦταtautatheseG3778D-APN καρδίᾳkardiaheartG2588N-DSF αὐτῆς.¶autēsof her.G0846P-GSF 52 je Jesus increased Daq valtaHghach je stature, je Daq favor tlhej joH'a' je loDpu'.
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P προέκοπτενproekoptenwas continuing to advanceG4298V-IAI-3S σοφίᾳsophiawisdomG4678N-DSF ἡλικίᾳhēlikiastatureG2244N-DSF χάριτιcharitiin favorG5485N-DSF ἀνθρώποις.¶anthrōpoismen.G0444N-DPM