reltext

Chapter 7

Unu in Marayaw Bawgbugan, Biatan sin tau atawa Daakan sin Tuhan?

(Mat. 15:1-9)

1 Manjari, in manga Parisi iban manga guru sin sara' agama amu in nakalūd dayn ha dāira Awrusalam miyawn nagtipun kan Īsa.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
συνάγονταιsunagontaiare gathered togetherG4863V-PPI-3P
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
οἱhoitheG3588T-NPM
ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T
καίkaiandG2532CONJ
τινεςtinessomeG5100X-NPM
τῶνtōnof theG3588T-GPM
γραμματέωνgrammateōnscribesG1122N-GPM
ἐλθόντεςelthonteshaving comeG2064V-2AAP-NPM
ἀπὸapofromG0575PREP
Ἱεροσολύμων.Hi'erosolumōnJerusalem.G2414N-GPN-L

2 Sakali, kīta' nila in kaibanan manga mulid hi Īsa nagkakaun, ampa wala' nakapanghugas tuud marayaw sin manga lima nila biya' kaagi sin addat sin manga Yahudi magsuchi sin lima nila bang sila kumaun.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἰδόντεςidontesthey had seenG1492HV-2AAP-NPM
τινὰςtinassomeG5100X-APM
τῶνtōnof theG3588T-GPM
μαθητῶνmathētōndisciplesG3101N-GPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
ὅτιhotithatG3754GCONJ
κοιναῖςkoinaiswith defiledG2839GA-DPF
χερσίν,chersinhands,G5495N-DPF
τοῦτ᾽tout᾽ThatG3778D-NSN
ἔστινestinisG1510V-PAI-3S
ἀνίπτοις,aniptoisunwashed,G0449A-DPF
ἐσθίουσινesthiousinare eatingG2068V-PAI-3P
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἄρτουςartousbreadG0740N-APM
ἐμέμψαντο·emempsantothey found fault;G3201V-ADI-3P

3 Karna' in addat sin manga katān Yahudi labi awla na in manga Parisi di' sila kumaun bang nila di' masuchi naa muna in manga lima nila. Iyaagad nila tuud marayaw in manga biatan sin kamaasan nila.

Original Greek

οἱhoi<the>G3588T-NPM
γὰρgarForG1063CONJ
ΦαρισαῖοιPharisaioithe PhariseesG5330N-NPM-T
καὶkaiandG2532CONJ
πάντεςpantesallG3956A-NPM
οἱhoitheG3588T-NPM
ἸουδαῖοιIoudaioiJewsG2453N-NPM-PG
ἐὰνeanonlyG1437COND
μὴmēunlessG3361PRT-N
πυγμῇpugmēawith a fistG4435N-DSF
νίψωνταιnipsōntaithey shall washG3538V-AMS-3P
τὰςtastheG3588T-APF
χεῖρας,cheirashands,G5495N-APF
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐσθίουσινesthiousineatG2068V-PAI-3P
κρατοῦντεςkratountesholdingG2902V-PAP-NPM
τὴνtēntheG3588T-ASF
παράδοσινparadosintraditionG3862N-ASF
τῶνtōnof theG3588T-GPM
πρεσβυτέρων·presbuterōnelders;G4245GN-GPM

4 Iban di' sila kumaun sin unu-unu dayn ha tabu' bang di' kahugasan naa muna biya' sin kaagi nila maghugas. Iban iyaagad nila tuud marayaw in manga katān hindu' daakan sin kamaasan nila biya' na sin kaagi sin paghugas marayaw sin manga sawan, sili', iban sin manga paglulutuan tumbaga.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ἀπ᾽ap᾽[on coming] fromG0575PREP
ἀγορᾶςagoras[the] marketG0058N-GSF
δὲdenowG1161CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ἔλθωσινelthōsinmay comeG2064V-2AAS-3P
ἐὰνeanonlyG1437COND
μὴmēunlessG3361PRT-N
βαπτίσωνται,baptisōntaithey shall washG0907V-AMS-3P
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐσθίουσιν·esthiousinthey eat;G2068V-PAI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἄλλαallaother thingsG0243A-NPN
πολλάpollamanyG4183A-NPN
ἐστινestinthere areG1510V-PAI-3S
ἃhawhichG3739R-APN
παρέλαβονparelabonthey receivedG3880V-2AAI-3P
κρατεῖν,krateinto keepG2902V-PAN
βαπτισμοὺςbaptismouswashingsG0909N-APM
ποτηρίωνpotēriōnof cupsG4221N-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
ξεστῶνxestōnvesselsG3582N-GPM
καὶkaiandG2532CONJ
χαλκίωνchalkiōnutensilsG5473N-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
κλινῶν.¶klinōncouches for dining.G2825N-GPF

5 Hangkan, pagkita' sin manga Parisi iban sin manga guru sin sara' agama ha manga mulid hi Īsa nagkakaun ha wala' makapagsuchi sin manga lima nila, iyasubu nila hi Īsa, laung nila, “Mayta' in manga mulid mu di' magkahagad sin manga biatan sin manga kamaasan natu'? Magkaun sadja sila minsan wala' nakapanghugas tuud marayaw sin manga lima nila.”

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἐπερωτῶσινeperōtōsinquestionedG1905V-PAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
οἱhoitheG3588T-NPM
ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
γραμματεῖς·grammateisscribes;G1122N-NPM
διὰdiaBecause ofG1223PREP
τίtiwhyG5101I-ASN
οὐounotG3756PRT-N
περιπατοῦσινperipatousinwalkG4043V-PAI-3P
οἱhoitheG3588T-NPM
μαθηταίmathētaidisciplesG3101N-NPM
σουsouof YouG4771P-2GS
κατὰkataaccording toG2596PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
παράδοσινparadosintraditionG3862N-ASF
τῶνtōnof theG3588T-GPM
πρεσβυτέρων,presbuterōnelders,G4245GN-GPM
ἀλλὰallabutG0235CONJ
κοιναῖςkoinaiswith unsanctifiedG2839GA-DPF
χερσὶνchersinhandsG5495N-DPF
ἐσθίουσινesthiousineatG2068V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
ἄρτον;¶artonbread?G0740N-ASM

6 In sambung hi Īsa kanila, “In kamu yan magpabaw'-baw' sadja miyamagad ha daakan sin Tuhan! Sagawa' in ha lawm atay niyu di' magkugdan iban sin manga bichara niyu. Kiyugdan tuud kamu sin kiyabayta' hi Isayas ha lawm Kitab, amu agi sin Tuhan, ‘Liyalaggu' aku sin manga tau sin lapal-kabtangan nila, sagawa' malayu' aku dayn ha lawm atay nila.

Original Greek

ὉHo<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ὅτι·hotithat:G3754GCONJ
καλῶςkalōsRightlyG2573ADV
ἐπροφήτευσενeprophēteusenprophesiedG4395V-AAI-3S
ἨσαΐαςĒsaiasIsaiahG2268N-NSM-P
περὶpericoncerningG4012PREP
ὑμῶνhumōnyouG4771P-2GP
τῶνtōn<the>G3588T-GPM
ὑποκριτῶν,hupokritōnhypocrites,G5273N-GPM
ὡςhōsasG5613PRT
γέγραπταιgegraptaiit has been writtenG1125V-RPI-3S
ὅτιhotithatG3754GCONJ
οὗτοςhoutosThisG3778D-NSM
ὁho<the>G3588T-NSM
λαὸςlaospeopleG2992N-NSM
τοῖςtoiswith theG3588T-DPN
χείλεσίνcheilesinlipsG5491N-DPN
μεmeMeG3165P-1AS
τιμᾷ,timahonors,G5091V-PAI-3S
ἡhē<the>G3588T-NSF
δὲdebutG1161CONJ
καρδίαkardiathe heartG2588N-NSF
αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM
πόρρωporrōfar awayG4206ADV-C
ἀπέχειapecheiis keptG0568V-PAI-3S
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
ἐμοῦ.emouMe.G1473S-1SGSN

7 Way da pūs nila magpudji kāku' sabab hibayta' nila sin in hindu' nila daakan dayn kāku', sagawa' in kasabunnalan niya hinang-hinang nila sadja in hindu' yan.’ ”

Original Greek

μάτηνmatēnIn vainG3155ADV
δὲdenowG1161CONJ
σέβονταίsebontaithey worshipG4576V-PNI-3P
μεmeMeG3165P-1AS
διδάσκοντεςdidaskontesteachingG1321V-PAP-NPM
διδασκαλίας,didaskalias[as] doctrinesG1319N-APF
ἐντάλματαentalmata[the] preceptsG1778N-APN
ἀνθρώπων.¶anthrōpōnof men.’G0444N-GPM

8 “Na, biya' ha yan tuud in kamu,” laung hi Īsa. “Wala' niyu na iyagad in daakan sin Tuhan, sagawa' amu in kiyahagad niyu in manga daakan sin pagkahi niyu mānusiya'.”

Original Greek

ἈφέντεςAphentesHaving neglectedG0863GV-2AAP-NPM
γὰρgarforG1063CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἐντολὴνentolēncommandmentG1785N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
κρατεῖτεkrateiteyou holdG2902V-PAI-2P
τὴνtēnto theG3588T-ASF
παράδοσινparadosintraditionG3862N-ASF
τῶνtōn<the>G3588T-GPM
ἀνθρώπωνanthrōpōnof menG0444N-GPM
βαπτισμοὺςbaptismouswashingsG0909N-APM
ξεστῶνxestōnof vesselsG3582N-GPM
καὶkaiandG2532CONJ
ποτηρίωνpotēriōnof cupsG4221N-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
ἄλλαallamoreG0243A-APN
παρόμοιαparomoialikeG3946A-APN
τοιαῦταtoiautathingsG5108D-APN
πολλὰpollamany thingsG4183A-APN
ποιεῖτε.poieiteyou do.G4160GV-PAI-2P

9 Laung pa isab hi Īsa, “Mapanday tuud kamu huminang sin dān hikasulak niyu in daakan sin Tuhan ha supaya niyu kabawgbugan in manga hindu' biatan sin kamaasan niyu.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
καλῶςkalōsNeatlyG2573ADV
ἀθετεῖτεatheteitedo you set asideG0114V-PAI-2P
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἐντολὴνentolēncommandmentG1785N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
ἵναinathatG2443CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
παράδοσινparadosintraditionG3862N-ASF
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
στήσητε.stēsēteyou may maintain.G2476V-AAS-2P

10 Karna',” laung hi Īsa, “Nagparman in Tuhan, piyanaug niya dayn kan Musa, amu agi, ‘Pag'addati niyu in ina' ama' niyu,’ iban, ‘Hisiyu-siyu in manukna' ha ama' atawa ina' niya subay patayun.’

Original Greek

ΜωϋσῆςMōusēsMosesG3475N-NSM-P
γὰρgarforG1063CONJ
εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S
τίμαtimado honorG5091V-PAM-2S
τὸνtontheG3588T-ASM
πατέραpateraFatherG3962N-ASM-T
σουsouof youG4771P-2GS
καὶkaiandG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
μητέραmēteramotherG3384N-ASF
σου,souof you,’G4771P-2GS
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhoThe [one]G3588T-NSM
κακολογῶνkakologōnspeaking evil ofG2551V-PAP-NSM
πατέραpaterafatherG3962N-ASM
ἢēorG2228CONJ
μητέραmēteramotherG3384N-ASF
θανάτῳthanatōin deathG2288N-DSM
τελευτάτω.teleutatōshould end.’G5053V-PAM-3S

11 Sagawa' dugaing in hīndu' niyu ha manga tau. Laung niyu, bang in hambuuk tau awn hipanabang niya ha maas niya, sagawa' imiyan siya sin in tabang niya kanila hiungsud niya na kulban, (hāti niya kiyaungsud na pa Tuhan),

Original Greek

ὑμεῖςhumeisYou yourselvesG4771P-2NP
δὲdehoweverG1161CONJ
λέγετε·legetesay [that]:G3004GV-PAI-2P
ἐὰνeanifG1437COND
εἴπῃeipēmay sayG2036V-2AAS-3S
ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM
τῷtōto theG3588T-DSM
πατρὶpatrifatherG3962N-DSM
ἢēorG2228CONJ
τῇtēato theG3588T-DSF
μητρί·mētrimother;G3384N-DSF
κορβᾶν,korban[It is] Corban,G2878N-NSM-T
ὅhothatG3739R-NSN
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
δῶρον,dōrona gift,G1435N-NSN
ὃhowhateverG3739R-ASN
ἐὰνeanifG1437COND
ἐξexfromG1537PREP
ἐμοῦemoumeG1473S-1SGSN
ὠφεληθῇς,ōphelēthēasyou shall be profited,G5623V-APS-2S

12 na in yan makajari, minsan siya di' na tumabang ha ina'-ama' niya.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
οὐκέτιouketino longerG3756PRT-N + G2089
ἀφίετεaphieteyou do allowG0863IV-PAI-2P
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
οὐδὲνoudenno [thing]G3762A-ASN
ποιῆσαιpoiēsaito doG4160GV-AAN
τῷtōfor theG3588T-DSM
πατρὶpatrifatherG3962N-DSM
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
ἢēorG2228CONJ
τῇtēafor theG3588T-DSF
μητρίmētrimotherG3384N-DSF
αὐτοῦ,autouof himG0846P-GSM

13 Na, in hindu' biatan sin kamaasan niyu biya' ha yan amu in hīndu' niyu isab ha manga tau,” laung hi Īsa, “amuna in nakapalayu' ha manga tau dayn ha Parman sin Tuhan. Lāgi', bukun sadja yan in nahinang niyu. Mataud pa dugaing nahinang niyu amu in nakalanggal ha daakan sin Tuhan.”

Original Greek

ἀκυροῦντεςakurountesmaking voidG0208V-PAP-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
τῇtēafor theG3588T-DSF
παραδόσειparadoseitraditionG3862N-DSF
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ᾗhēwhichG3739R-DSF
παρεδώκατε·paredōkateyou have handed down;G3860V-AAI-2P
καὶkaiAndG2532CONJ
παρόμοιαparomoialike [things]G3946A-APN
τοιαῦταtoiautasuchG5108D-APN
πολλὰpollamanyG4183A-APN
ποιεῖτε.¶poieiteyou do.G4160GV-PAI-2P

In Manga Mahinang Dusa sin Tau

(Mat. 15:10-20)

14 Pag'ubus tiyawag nagbalik hi Īsa in tau mataud mawn kaniya ampa siya namung kanila, laung niya, “In kamu katān, dungug kamu sin hindu' ku iban hātiha niyu tuud.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
προσκαλεσάμενοςproskalesamenoshaving called to [Him]G4341V-ADP-NSM
πάλινpalinagainG3825ADV
τὸνtontheG3588T-ASM
ὄχλονochloncrowdG3793N-ASM
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
ἀκούσατέakousatedo listen toG0191V-AAM-2P
μουmouMeG3165P-1GS
πάντεςpantesallG3956A-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
σύνετε.sunetedo understand.G4920V-2AAM-2P

15 In unu-unu kakaun makasūd pa lawm baran sin tau di' makasammal kaniya, sagawa' in manga unu-unu mangī' guwa' dayn ha lawm simud sin tau amu in makasammal kaniya.

Original Greek

οὐδένoudenNo [thing]G3762A-NSN
ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S
ἔξωθενexōthenoutsideG1855PREP
τοῦtouof theG3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpoumanG0444N-GSM
εἰσπορευόμενονeisporeuomenonenteringG1531V-PNP-NSN
εἰςeisintoG1519PREP
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
ὃhowhichG3739R-NSN
δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S
κοινῶσαιkoinōsaito defileG2840V-AAN
αὐτόν,autonhimG0846P-ASM
ἀλλὰallabutG0235CONJ
τὰtathe [things]G3588T-NPN
ἐκekout ofG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpoumanG0444N-GSM
ἐκπορευόμενάekporeuomenaproceedingG1607V-PNP-NPN
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
ἐκεῖνάekeinathatG1565D-NPN
ἐστινestinareG1510V-PAI-3S
τὰtathose whichG3588T-NPN
κοινοῦνταkoinountaare defilingG2840V-PAP-NPN
τὸνtontheG3588T-ASM
ἄνθρωπον.¶anthrōponman.G0444N-ASM

16 Na, sasuku' sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyayta' ku yan kaniyu!”

Original Greek

ΕἴEiifG1487GCOND
τιςtisanyoneG5100X-NSM
ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S
ὦταōtaearsG3775N-APN
ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN
ἀκουέτω.akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S

17 Na, pag'īg hi Īsa dayn ha manga tau mataud miyadtu siya pa hambuuk bāy. Duun mayan siya ha lawm bāy, iyasubu siya sin manga mulid niya pasal sin hindu' diyalil niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ὅτεhotewhenG3753CONJ
εἰσῆλθενeisēlthenHe wentG1525V-2AAI-3S
εἰςeisintoG1519PREP
οἶκονoikon[the] houseG3624GN-ASM
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ὄχλου,ochloucrowd,G3793N-GSM
ἐπηρώτωνepērōtōnwere askingG1905V-IAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
οἱhoitheG3588T-NPM
μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
περὶpericoncerningG4012PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
παραβολήν.parabolēnparable.G3850N-ASF

18 Laung hi Īsa kanila, “Bat biya' da isab kamu sin kaibanan tau masi pa wayruun panghāti. Mayta', di' niyu kaingatan sin in unu-unu kakaun makasūd pa lawm baran sin tau di' yan makasammal kaniya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
οὕτωςhoutōsThusG3779ADV
καὶkaialsoG2532CONJ
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
ἀσύνετοίasunetoiwithout understandingG0801A-NPM
ἐστε;esteare?G1510V-PAI-2P
οὐouSurelyG3756PRT-N
νοεῖτεnoeiteyou understandG3539V-PAI-2P
ὅτιhotithatG3754GCONJ
πᾶνpaneverythingG3956A-NSN
τὸto<the>G3588T-NSN
ἔξωθενexōthenoutsideG1855PREP
εἰσπορευόμενονeisporeuomenonenteringG1531V-PNP-NSN
εἰςeisintoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
ἄνθρωπονanthrōponmanG0444N-ASM
οὐounotG3756PRT-N
δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
κοινῶσαι;koinōsaito defile?G2840V-AAN

19 Sabab in kakaun yan di' sumūd pa lawm atay niya sagawa' pa lawm tiyan niya, iban pag'ubus gumuwa' da yan dayn ha lawm baran niya.” (Dayn ha bichara hi Īsa yan, piyahāti niya sin in katān kakaun halal iban wayruun kakaun in haram.)

Original Greek

ὅτιhotibecauseG3754HCONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
εἰσπορεύεταιeisporeuetaiit entersG1531V-PNI-3S
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
καρδίανkardianheartG2588N-ASF
ἀλλ᾽all᾽butG0235CONJ
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
κοιλίανkoilianbellyG2836N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
εἰςeisintoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
ἀφεδρῶναaphedrōnasewerG0856N-ASM
ἐκπορεύεταιekporeuetaigoes out,G1607V-PNI-3S
καθαρίζωνkatharizōnpurifyingG2511V-PAP-NSM
πάνταpantaallG3956A-APN
τὰtatheG3588T-APN
βρώματα.brōmatafood.G1033N-APN

20 Iban laung pa isab hi Īsa, “In unu-unu mangī' gumuwa' dayn ha lawm atay sin tau amu in makasammal kaniya mahinang niya dusa.

Original Greek

ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
δὲdenowG1161CONJ
ὅτιhotithatG3754GCONJ
τὸtoThatG3588T-NSN
ἐκekout ofG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpoumanG0444N-GSM
ἐκπορευόμενον,ekporeuomenongoing forth,G1607V-PNP-NSN
ἐκεῖνοekeinothat [is what]G1565D-NSN
κοινοῖkoinoidefilesG2840V-PAI-3S
τὸνtontheG3588T-ASM
ἄνθρωπον.anthrōponman.G0444N-ASM

21 Karna' dayn ha lawm atay sin tau gumuwa' in manga unu-unu mangī' amu in makarā kaniya huminang maasihat, manakaw, mamunu',

Original Greek

ἔσωθενesōthenWithinG2081ADV
γὰρgarforG1063CONJ
ἐκekfromG1537PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF
τῶνtōn<the>G3588T-GPM
ἀνθρώπωνanthrōpōnof menG0444N-GPM
οἱhoi<the>G3588T-NPM
διαλογισμοὶdialogismoithoughtsG1261N-NPM
οἱhoi<the>G3588T-NPM
κακοὶkakoievilG2556GA-NPM
ἐκπορεύονταιekporeuontaigo forthG1607V-PNI-3P
πορνεῖαι,porneiaisexual immoralityG4202N-NPF
κλοπαί,klopaitheftsG2829N-NPF
φόνοι,phonoimurders,G5408N-NPM

22 magjina, magnapsu sin unu-unu sin kaibanan, maghinang sin unu-unu katān mangī', mangakkal ha pagkahi, magbais, mangabughu', manglimut, magtaas atay iban magkarupangan.

Original Greek

μοιχεῖαι,moicheiaiadulteriesG3430N-NPF
πλεονεξίαι,pleonexiaicovetous desires,G4124N-NPF
πονηρίαι,ponēriaiwickednesses,G4189N-NPF
δόλος,dolosdeceit,G1388N-NSM
ἀσέλγεια,aselgeiasensuality,G0766N-NSF
ὀφθαλμὸςophthalmosan eyeG3788N-NSM
πονηρός,ponērosevil,G4190A-NSM
βλασφημία,blasphēmiaslander,G0988N-NSF
ὑπερηφανία,huperēphaniapride,G5243N-NSF
ἀφροσύνη·aphrosunēfoolishness;G0877N-NSF

23 In manga katān hinang mangī' yan guwa' dayn ha lawm pikilan sin tau iban amu yan in makasammal, mahinang niya dusa.”

Original Greek

πάνταpantaAllG3956A-NPN
ταῦταtautatheseG3778D-NPN
τὰta<the>G3588T-NPN
πονηρὰponēraevilsG4190A-NPN
ἔσωθενesōthenfrom withinG2081ADV
ἐκπορεύεταιekporeuetaigo forthG1607V-PNI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
κοινοῖkoinoiit defilesG2840V-PAI-3S
τὸνtontheG3588T-ASM
ἄνθρωπον.¶anthrōponman.G0444N-ASM

In Pangandul sin Hambuuk Babai kan Īsa

(Mat. 15:21-28)

24 Pag'ubus minīg na hi Īsa, ampa siya limanjal dayn didtu pa hula' ha tungud sin dāira Tirus. Miyadtu siya pa hambuuk bāy iban in kabayaan niya wayruun makaingat sin yaun siya duun. Sagawa' di' da siya makatapuk dayn ha manga tau.

Original Greek

ΚαὶKaiandG2532CONJ
ἘκεῖθενEkeithenFrom thereG1564ADV
δὲdealsoG1161CONJ
ἀναστὰςanastashaving risen upG0450V-2AAP-NSM
ἀπῆλθενapēlthenHe went awayG0565V-2AAI-3S
εἰςeisintoG1519PREP
τὰtatheG3588T-APN
ὅριαhoriaregionG3725N-APN
ΤύρουTurouof TyreG5184N-GSF-L
καὶkaiandG2532CONJ
Σιδῶνος.SidōnosSidon.G4605N-GSF-L
καὶkaiAndG2532CONJ
εἰσελθὼνeiselthōnhaving enteredG1525V-2AAP-NSM
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
οἰκίανoikiana houseG3614GN-ASF
οὐδέναoudenano [one]G3762A-ASM
ἤθελενēthelenHe was wishingG2309V-IAI-3S
γνῶναιgnōnaito know [it]G1097V-2AAN
καὶkaiandG2532CONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἠδυνήθηēdunēthēHe was ableG1410V-AOI-3S
λαθεῖν.latheinto be hidden.G2990V-2AAN

25 Awn hambuuk babai amu in tagaanak babai siyusūd saytan in nakarungug pasal hi Īsa. Na, magtūy siya simujud pa alupan hi Īsa.

Original Greek

ἀλλ᾽all᾽ButG0235CONJ
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
ἀκούσασαakousasahaving heardG0191V-AAP-NSF
γὰρgarforG1063CONJ
γυνὴgunēa womanG1135GN-NSF
περὶperiaboutG4012PREP
αὐτοῦautouHimG0846P-GSM
ἧςhēsof whomG3739R-GSF
εἶχενeichenhadG2192V-IAI-3S
τὸtotheG3588T-NSN
θυγάτριονthugatrionlittle daughterG2365N-NSN
αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF
πνεῦμαpneumaspiritG4151GN-ASN
ἀκάθαρτον,akathartonunclean,G0169A-ASN
ἐλθοῦσαelthousahaving comeG2064V-2AAP-NSF
προσέπεσενprosepesenshe fellG4363V-2AAI-3S
πρὸςprosatG4314PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
πόδαςpodasfeetG4228N-APM
αὐτοῦ·autouof Him;G0846P-GSM

26 In babai ini bangsa Piniki dayn ha hula' Siriya iban bukun siya Yahudi. Piyangayu' niya junjung kan Īsa papaguwaun in saytan dayn ha lawm baran sin anak niya babai.

Original Greek

ἡhē<the>G3588T-NSF
δὲdeNowG1161CONJ
γυνὴgunēthe womanG1135GN-NSF
ἦνēnwasG1510V-IAI-3S
ἙλληνὶςHellēnisGentileG1674N-NSF-LG
ΣυροφοινίκισσαSurophoinikissaSyrophoenicianG4949N-NSF-LG
τῷtō<the>G3588T-DSN
γένει,geneiby race,G1085GN-DSN
καὶkaiandG2532CONJ
ἠρώταērōtawas askingG2065V-IAI-3S
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ἵναinathatG2443CONJ
τὸtotheG3588T-ASN
δαιμόνιονdaimoniondemonG1140N-ASN
ἐκβάλῃekbalēHe may cast forthG1544V-2AAS-3S
ἐκekout ofG1537PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
θυγατρὸςthugatrosdaughterG2364N-GSF
αὐτῆς.autēsof her.G0846P-GSF

27 Sagawa' diyalil hi Īsa in sambung niya laung niya, “Subay pakaunun naa muna in manga bata'-bata'. Bukun patut in kakaun sin manga bata'-bata' hipakaun pa manga iru' ipatan.”

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
καὶkaiAndG2532CONJ
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτῇ·autēato her;G0846P-DSF
ἄφεςaphesdo permitG0863IV-2AAM-2S
πρῶτονprōtonfirstG4413GA-ASN
χορτασθῆναιchortasthēnaito be satisfiedG5526V-APN
τὰtatheG3588T-APN
τέκνα·teknachildren;G5043N-APN
οὐounotG3756PRT-N
γάρgarforG1063CONJ
ἐστινestinit isG1510V-PAI-3S
καλὸνkalongoodG2570GA-NSN
λαβεῖνlabeinto takeG2983V-2AAN
τὸνtontheG3588T-ASM
ἄρτονartonbreadG0740N-ASM
τῶνtōnof theG3588T-GPN
τέκνωνteknōnchildrenG5043N-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
τοῖςtoisto theG3588T-DPN
κυναρίοιςkunarioisdogsG2952N-DPN
βαλεῖν.baleinto cast [it].G0906GV-2AAN

28 “Bunnal in bichara mu yan, Tuwan,” laung sin babai, “sagawa' minsan in manga iru' ipatan ha sawm lamisahan kumaun da sin manga kakaun matanak dayn ha kakaun sin manga bata'-bata'.”

Original Greek

ἡhē<the>G3588T-NSF
δὲdeButG1161CONJ
ἀπεκρίθηapekrithēshe answeredG0611V-ADI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
λέγειlegeishe saysG3004GV-PAI-3S
αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM
ναὶnaiyesG3483PRT
κύριε,kurieLord,G2962GN-VSM-T
καὶkaievenG2532CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
τὰtatheG3588T-NPN
κυνάριαkunariadogsG2952N-NPN
ὑποκάτωhupokatōunderG5270PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
τραπέζηςtrapezēstableG5132N-GSF
ἐσθίουσινesthiousineatG2068V-PAI-3P
ἀπὸapoofG0575PREP
τῶνtōntheG3588T-GPN
ψιχίωνpsichiōncrumbsG5589N-GPN
τῶνtōnof theG3588T-GPN
παιδίων.¶paidiōnchildren.G3813N-GPN

29 Na laung hi Īsa kaniya, “Dayn ha sabab sin pamung mu yan, kiyaulian na in anak mu. Uwi' na kaw. Naīg na in saytan dayn ha lawm baran sin anak mu!”

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
αὐτῇ·autēato her;G0846P-DSF
διὰdiaBecause ofG1223PREP
τοῦτονtoutonthisG3778D-ASM
τὸνton<the>G3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
ὕπαγε,hupagedo go,G5217V-PAM-2S
ἐξελήλυθενexelēluthenhas gone forthG1831V-2RAI-3S
ἐκekout ofG1537PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
θυγατρόςthugatrosdaughterG2364N-GSF
σουsouof youG4771P-2GS
τὸtotheG3588T-NSN
δαιμόνιον.daimoniondemon.G1140N-NSN

30 Na, minuwi' na in babai. Pag'uwi' niya, kīta' niya in anak niya nagkukulang ha kulangan iban kiyaulian na. Naīg na in saytan dayn ha lawm baran niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἀπελθοῦσαapelthousahaving gone awayG0565V-2AAP-NSF
εἰςeistoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
οἶκονoikonhomeG3624GN-ASM
αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF
εὗρενheurenshe foundG2147V-2AAI-3S
τὸtotheG3588T-ASN
παιδίονpaidionchildG3813N-ASN
βεβλημένονbeblēmenonlaidG0906HV-RPP-ASN
ἐπὶepionG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
κλίνηνklinēnbedG2825N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
τὸtotheG3588T-ASN
δαιμόνιονdaimoniondemonG1140N-ASN
ἐξεληλυθός.¶exelēluthoshaving left.G1831V-2RAP-ASN

Pauliun hi Īsa in Tau Bisu iban Umaw

31 Manjari, dayn ha dāira Tirus nagbalik na hi Īsa pa Dagat Jalil. Limabay siya dayn ha Sidun iban dayn ha hula' pagngānan Hangpu' Dāira.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
πάλινpalinagainG3825ADV
ἐξελθὼνexelthōnhaving departedG1831V-2AAP-NSM
ἐκekfromG1537PREP
τῶνtōntheG3588T-GPN
ὁρίωνhoriōnregionG3725N-GPN
ΤύρουTurouof TyreG5184N-GSF-L
ἦλθενēlthenHe cameG2064V-2AAI-3S
διὰdiathroughG1223PREP
ΣιδῶνοςSidōnosSidonG4605N-GSF-L
εἰςeistoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
θάλασσανthalassanSeaG2281N-ASF
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
ΓαλιλαίαςGalilaiasof GalileeG1056HN-GSF-L
ἀνὰanathroughG0303PREP
μέσονmeson[the] midstG3319A-ASN
τῶνtōnof theG3588T-GPN
ὁρίωνhoriōnregionG3725N-GPN
Δεκαπόλεως.Dekapoleōsof [the] Decapolis.G1179N-GSF-L

32 Dimatung mayan siya madtu, awn manga tau miyawn kaniya nagdarā hambuuk tau bisu iban umaw. Nangayu' sila junjung kan Īsa bang mayan kaputan niya in tau ini.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
φέρουσινpherousinthey bringG5342V-PAI-3P
αὐτῷautōto HimG0846P-DSM
κωφὸνkōphona deaf manG2974A-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
μογιλάλονmogilalonwho spoke with difficultyG3424A-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
παρακαλοῦσινparakalousinthey imploreG3870V-PAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ἵναinathatG2443CONJ
ἐπιθῇepithēaHe may layG2007V-2AAS-3S
αὐτῷautōon himG0846P-DSM
τὴνtēntheG3588T-ASF
χεῖρα.cheirahand.G5495N-ASF

33 Na, diyā hi Īsa limawak in tau bisu iban umaw dayn ha manga tau mataud ampa niya kiyamputan in lungag taynga sin tau iban piyahiran niya sin lura' niya in dila' sin tau ini.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἀπολαβόμενοςapolabomenoshaving taken awayG0618V-2AMP-NSM
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ὄχλουochloucrowdG3793N-GSM
κατ᾽kat᾽asideG2596PREP
ἰδίανidianprivatelyG2398A-ASF
ἔβαλενebalenHe putG0906HV-2AAI-3S
τοὺςtoustheG3588T-APM
δακτύλουςdaktulousfingersG1147N-APM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
εἰςeistoG1519PREP
τὰtatheG3588T-APN
ὦταōtaearsG3775N-APN
αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
πτύσαςptusashaving spitG4429V-AAP-NSM
ἥψατοhēpsatoHe touchedG0681V-ADI-3S
τῆςtēstheG3588T-GSF
γλώσσηςglōssēstongueG1100N-GSF
αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM

34 Pag'ubus ampa hi Īsa himangad pa langit, ampa siya nimapas dakula'. Laung niya ha tau umaw-bisu,“Ippata,” in hāti niya “Maukab na.”

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ἀναβλέψαςanablepsashaving looked upG0308V-AAP-NSM
εἰςeistoG1519PREP
τὸνton<the>G3588T-ASM
οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM
ἐστέναξενestenaxenHe sighed deeplyG4727V-AAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S
αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM
εφφαθα,ephphathaEphphatha!G2188V-APM-2S
ὅhothatG3739R-NSN
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
διανοίχθητι.dianoichthētido be openedG1272V-APM-2S

35 Na, saruun-duun nakarungug na in tau bisu iban gimaan na in dila' niya sarta' mahantap na siya magbichara.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
εὐθέωςeutheōsimmediatelyG2112ADV
ἠνοίγησανēnoigēsanwere openedG0455V-2API-3P
αὐτοῦautouhisG0846P-GSM
αἱhai<the>G3588T-NPF
ἀκοαί,akoaiears,G0189N-NPF
καὶkaiandG2532CONJ
ἐλύθηeluthēwas loosedG3089V-API-3S
ὁhotheG3588T-NSM
δεσμὸςdesmosbandG1199N-NSM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
γλώσσηςglōssēstongueG1100N-GSF
αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐλάλειelaleihe was speakingG2980V-IAI-3S
ὀρθῶς.orthōsplainly.G3723ADV

36 Pag'ubus ampa ībut-ibutan hi Īsa in manga tau, di' pabaytaun minsan kansiyu pasal sin nahinang niya. Sagawa' iyampa na sila liyāng, iyampa na sila nagsuysuy pasal sin nahinang niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
διεστείλατοdiesteilatoHe instructedG1291V-AMI-3S
αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM
ἵναinathatG2443CONJ
μηδενὶmēdenito no oneG3367A-DSM
λέγωσιν·legōsinthey may speak;G3004GV-PAS-3P
ὅσονhosonAs much asG3745K-ASN
δὲdehoweverG1161CONJ
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM
διεστέλλετο,diestelletowas instructing,G1291V-IMI-3S
αὐτοὶautoithey themselvesG0846P-NPM
μᾶλλονmallonmoreG3123GADV
περισσότερονperissoteronexcessiveG4054ADV-C
ἐκήρυσσον.ekērussonwere proclaiming [it].G2784V-IAI-3P

37 Na, in tau katān nakarungug sin suysuy ini nahaylan tuud. Laung nila, “Uy, landu' tuud marayaw in katān nahinang niya. Minsan in bisu maparungug niya iban umaw mapabichara niya.”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ὑπερπερισσῶςhuperperissōsabove measureG5228PREP + G4057
ἐξεπλήσσοντοexeplēssontothey were astonishedG1605V-IPI-3P
λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM
καλῶςkalōsWellG2573ADV
πάνταpantaall thingsG3956A-APN
πεποίηκενpepoiēkenHe has doneG4160GV-RAI-3S
καὶkaibothG2532CONJ
τοὺςtoustheG3588T-APM
κωφοὺςkōphousdeafG2974A-APM
ποιεῖpoieiHe makesG4160GV-PAI-3S
ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN
καὶkaiandG2532CONJ
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἀλάλουςalalousmuteG0216A-APM
λαλεῖν.¶laleinto speak.G2980V-PAN