Chapter 12
Dalilan Pasal sin Manga Nag'ipat sin Kabbun Anggul
(Mat. 21:33-46; Luk. 20:9-19)
1 Manjari, nagnasīhat hi Īsa kanila. Diyalil niya kaagi in pagnasīhat niya. Laung hi Īsa, “Awn hambuuk tau nagtanum anggul ha kabbun niya. Iyād niya in katilibut sin kabbun niya, ampa siya naglungag dakula', hīnang lugal pagpupugaan sin manga bunga anggul. Iban naghinang isab siya bāy-bāy mataas in hāg niya, amu in pamantawan sin mag'iipat sin kabbun niya. Pag'ubus yadtu ampa niya piyatungguan in kabbun anggul niya ha manga magtutunggu' kabbun ampa siya timulak pa hula' dugaing.
ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF λαλεῖν·laleinto speak:G2980V-PAN ἀμπελῶναampelōnaA vineyardG0290N-ASM ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM ἐφύτευσενephuteusenplantedG5452V-AAI-3S περιέθηκενperiethēkenhe placed around [it]G4060V-AAI-3S φραγμὸνphragmona fenceG5418N-ASM ὤρυξενōruxendugG3736V-AAI-3S ὑπολήνιονhupolēniona wine vatG5276N-ASN ᾠκοδόμησενōkodomēsenbuiltG3618V-AAI-3S πύργονpurgona towerG4444N-ASM ἐξέδετοexedetorented outG1554V-2AMI-3S γεωργοῖςgeōrgoisto farmersG1092N-DPM ἀπεδήμησενapedēmēsentraveled abroadG0589V-AAI-3S 2 Manjari, naabut mayan in musim sin pagpusu' sin manga anggul, diyaak sin tagdapu kabbun in hambuuk daraakun niya madtu pa manga nagtunggu' sin kabbun niya, kumawa' sin manga bunga anggul bahagi' niya.
ἀπέστειλενapesteilenhe sentG0649V-AAI-3S γεωργοὺςgeōrgousfarmersG1092N-APM καιρῷkairōdue timeG2540N-DSM δοῦλονdoulona servantG1401N-ASM γεωργῶνgeōrgōnfarmersG1092N-GPM λάβῃlabēhe may receiveG2983V-2AAS-3S καρπῶνkarpōnfruitsG2590N-GPM ἀμπελῶνος.ampelōnosvineyard.G0290N-GSM 3 Sagawa' siyaggaw ampa bīnasa sin manga tunggu' in daraakun niya ubus ampa piyauwi' ha wayruun unu-unu narā niya.
λαβόντεςlabonteshaving takenG2983V-2AAP-NPM ἔδειρανedeiranthey beat [him]G1194V-AAI-3P ἀπέστειλανapesteilanthey sent [him] awayG0649V-AAI-3P κενόν.kenonempty-handed.G2756A-ASM 4 Sakali piyakadtu nagbalik sin tagkabbun in hambuuk na isab daraakun niya pa manga tunggu' sin kabbun. Sagawa' kiyakal ha ū sin manga tunggu' in daraakun niya ampa sīpug-sipug.
ἀπέστειλενapesteilenhe sentG0649V-AAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἄλλονallonanotherG0243A-ASM δοῦλον·doulonservant;G1401N-ASM κἀκεῖνονkakeinonand himG2532CONJ + G1565 λιθοβολήσαντεςlithobolēsantesstoningG3036V-AAP-NPM ἐκεφαλίωσανekephaliōsanthey struck on the headG2775V-AAI-3P ἀπέστειλανapesteilansentG0649V-AAI-3P ἠτίμασαν.ētimasandishonored.G0818V-AAI-3P 5 Na, piyakadtu na isab nagbalik sin tagkabbun in dugaing daraakun niya, sa' wala' da nagkahagad in manga tunggu'. Gām mayan piyatay nila in daraakun niya. Biya' ha yan da isab in hīnang nila ha manga kaibanan daraakun piyakadtu kanila sin tagkabbun. In kaibanan bīnasa nila, in kaibanan piyatay nila.
ἄλλονallonanotherG0243A-ASM ἀπέστειλεν·apesteilenHe sent;G0649V-AAI-3S κἀκεῖνονkakeinonand himG2532CONJ + G1565 ἀπέκτειναν,apekteinanthey killed,G0615V-AAI-3P πολλοὺςpollousmanyG4183A-APM ἄλλους,allousothers,G0243A-APM δέροντες,derontesbeating,G1194V-PAP-NPM ἀποκτέννοντες.apoktennonteskilling.G0615V-PAP-NPM 6 “Na, awn pa isab hambuuk nakapin maraak sin tagkabbun, amu in hambuuk-buuk anak niya usug kalasahan. Siya in kahinapusan piyakadtu sin tagkabbun pa manga tunggu' sin kabbun. Laung niya ha lawm atay niya, ‘Tantu pag'addatan nila in anak ku.’
εἶχενeichendid haveG2192V-IAI-3S ἀγαπητόνagapētonbelovedG0027A-ASM αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM ἀπέστειλενapesteilenhe sentG0649V-AAI-3S ἔσχατονeschatonlastG2078A-ASM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM λέγωνlegōnsayingG3004GV-PAP-NSM ἐντραπήσονταιentrapēsontaiThey will have respect forG1788V-2FPI-3P μου.mouof mine.G3165P-1GS 7 Pagkita' sin manga tunggu' ha anak sin tagkabbun, magtūy sila nag'isun. Laung nila, ‘Yan na in anak sin tagkabbun, amu in kiyapusakaan sin kabbun ini. Kari kamu, patayun natu' siya bat natu' makawa' in kabbun pusaka' kaniya!’
ἐκεῖνοιekeinoiThoseG1565D-NPM γεωργοὶgeōrgoifarmersG1092N-NPM ἑαυτοὺςhe'autousthemselvesG1438F-3APM εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P οὗτόςhoutosThisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S κληρονόμος·klēronomosheir;G2818N-NSM ἀποκτείνωμενapokteinōmenlet us killG0615V-PAS-1P αὐτόν,autonhim,G0846P-ASM ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S κληρονομία.klēronomiainheritance.G2817N-NSF 8 Na, siyaggaw nila in anak sin tagdapu ampa nila piyatay. Pag'ubus ampa nila liyaruk in bangkay pa guwa' ād sin kabbun anggul.
λαβόντεςlabonteshaving takenG2983V-2AAP-NPM ἀπέκτεινανapekteinanthey killedG0615V-AAI-3P ἐξέβαλονexebaloncast forthG1544V-2AAI-3P ἀμπελῶνος.ampelōnosvineyard.G0290N-GSM 9 “Na,” laung hi Īsa, “pikil niyu, unu in hinangun sin tagkabbun ha manga tunggu' sin kabbun? Na, kadtuun niya in manga tunggu' ampa niya patayun. Pag'ubus ampa niya patungguan in kabbun anggul niya ha manga dugaing tunggu'.
ποιήσειpoiēseiwill doG4160GV-FAI-3S ἀμπελῶνος;ampelōnosvineyard?G0290N-GSM ἐλεύσεταιeleusetaihe will comeG2064V-FDI-3S ἀπολέσειapoleseihe will destroyG0622V-FAI-3S γεωργοὺςgeōrgousfarmersG1092N-APM δώσειdōseiwill giveG1325V-FAI-3S ἀμπελῶναampelōnavineyardG0290N-ASM ἄλλοις.alloisto others.G0243A-DPM 10 Na, tantu,” laung hi Īsa, “nabacha niyu in ayat ini ha lawm Kitab, amu agi, ‘In batu biyugit sin manga maghihinang bāy, (sabab in pangannal nila way guna) amura tuud isab in batu nanjari piyagpapagun sin bāy.
οὐδὲoudeNot evenG3761CONJ-N γραφὴνgraphēnScriptureG1124N-ASF ταύτηνtautēnthisG3778D-ASF ἀνέγνωτε·anegnōtehave you read:G0314V-2AAI-2P λίθονlithon[The] stoneG3037N-ASM ἀπεδοκίμασανapedokimasanrejectedG0593V-AAI-3P οἰκοδομοῦντες,oikodomountesbuilding,G3618V-PAP-NPM οὗτοςhoutosthisG3778D-NSM ἐγενήθηegenēthēhas becomeG1096V-2AOI-3S κεφαλὴνkephalēnchiefG2776N-ASF γωνίας·gōniasof [the] corner;G1137N-GSF 11 Hīnang yan sin Tuhan, iban makahaylan tuud kātu'niyu.’ ”
παρὰparafrom [the]G3844PREP ἐγένετοegenetowasG1096V-2ADI-3S αὕτη,hautēthis,G3778D-NSF ἔστινestinit isG1510V-PAI-3S θαυμαστὴthaumastēmarvelousG2298A-NSF ὀφθαλμοῖςophthalmois[the] eyesG3788N-DPM ἡμῶν;hēmōnof us.’?G3165P-1GP 12 Na, ambaya' saggawun sin manga nakura' Yahudi hi Īsa, sabab kiyahātihan nila sin sila in kiyugdan sin isturi diyalil hi Īsa. Sagawa' wala' nila nahinang, sabab mabuga' sila maghiluhala' in manga tau mataud. Hangkan, minīg na sadja sila.
ἐζήτουνezētounthey were seekingG2212V-IAI-3P κρατῆσαιkratēsaito lay hold ofG2902V-AAN ἐφοβήθησανephobēthēsanthey fearedG5399V-AOI-3P ὄχλον·ochloncrowd;G3793N-ASM ἔγνωσανegnōsanthey knewG1097V-2AAI-3P αὐτοὺςautousthemG0846P-APM παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF εἶπεν.eipenHe had spoken.G2036V-2AAI-3S ἀφέντεςaphenteshaving leftG0863GV-2AAP-NPM ἀπῆλθον.¶apēlthonthey went away.G0565V-2AAI-3P Pasal sin Pagbayad Sukay pa Parinta
(Mat. 22:15-22; Luk. 20:20-26)
13 Sakali awn manga Parisi iban manga tau agad ha palti hi Hirud in naraak nila madtu kan Īsa lumawag singgit bat nila masaggaw hi Īsa ha bichara.
ἀποστέλλουσινapostellousinthey sendG0649V-PAI-3P ΦαρισαίωνPharisaiōnPhariseesG5330N-GPM-T ἩρῳδιανῶνHērōdianōnHerodiansG2265N-GPM-T ἀγρεύσωσινagreusōsinthey may catchG0064V-AAS-3P λόγῳ.logōin discourse.G3056N-DSM 14 Nākawn mayan sila kan Īsa, laung nila, “Tuwan, kaingatan namu' in ikaw mabuntul iban kasabunnalan sadja in bichara mu. Di' kaw masusa minsan unu in pikilan sin manga tau pasal sin bichara mu sabab di' kaw magpī' tau minsan unu in kawasa niya. Nanghihindu' kaw sin manga addat iban kawl-piil amu in kabayaan sin Tuhan pakayun sin manga mānusiya'. Na, awn hambuuk hipangasubu namu' kaymu. Langgal sara' ka sin sara' agama in magbayad sayrulla pa Sultan sin hula' Rūm, amu in namamarinta kātu'niyu, atawa bukun. Subay ka kitaniyu magbayad atawa di'?”
ἐλθόντεςelthonteshaving comeG2064V-2AAP-NPM λέγουσινlegousinthey sayG3004GV-PAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T οἴδαμενoidamenwe knowG6063V-RAI-1P ἀληθὴςalēthēstrueG0227A-NSM μέλειmeleithere is careG3199V-PAI-3S οὐδενός·oudenosno [one];G3762A-GSM βλέπειςblepeisYou lookG0991V-PAI-2S πρόσωπονprosōponappearanceG4383N-ASN ἀνθρώπωνanthrōpōnof menG0444N-GPM ἐπ᾽ep᾽on the basis ofG1909PREP ἀληθείαςalētheias[the] truthG0225N-GSF θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T διδάσκεις.didaskeisteach.G1321V-PAI-2S ἔξεστινexestinIs it lawfulG1832V-PAI-3S δοῦναιdounaito giveG1325V-2AAN κῆνσονkēnsontributeG2778N-ASM ΚαίσαριKaisarito CaesarG2541JN-DSM-T 15 Sagawa' kaingatan hi Īsa in katitipuhan sin lawm atay nila. Na, laung niya kanila, “Mayta' niyu aku sulayan saggawun ha bichara? Karii niyu aku hambuuk pisita, ampa ku lilingun.”
εἰδὼςeidōsknowingG6063V-RAP-NSM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ὑπόκρισινhupokrisinhypocrisyG5272N-ASF εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM πειράζετε;peirazetedo you test?G3985HV-PAI-2P φέρετέpheretedo bringG5342V-PAM-2P δηνάριονdēnariona denariusG1220N-ASN ἴδω.idōI may see [it].G1492HV-2AAS-1S 16 Na, pagdā nila sin pisita mawn kan Īsa, iyasubu sila hi Īsa, laung niya, “Kansiyu in patta' iban ngān ha pisita ini?” “Ha Sultan sin hula' Rūm,” in sambung nila.
ἤνεγκαν.ēnegkanthey brought [it].G5342V-AAI-3P λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM τίνοςtinosOf whom [is]G5101I-GSM εἰκὼνeikōnlikenessG1504N-NSF ἐπιγραφή;epigraphēinscription?G1923N-NSF εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM Καίσαρος.KaisarosCaesar’s.G2541JN-GSM-T 17 “Na,” laung hi Īsa, “pagga biya' ha yan, unu in suku' sin Sultan sin hula' Rūm, subay hiungsud kaniya. Damikkiyan, unu in suku' sin Tuhan subay hiungsud pa Tuhan.” Na, nainu-inu tuud sila sin sambung hi Īsa kanila.
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM τὰtathe [things]G3588T-APN ΚαίσαροςKaisarosof CaesarG2541JN-GSM-T ἀπόδοτεapodotedo give backG0591V-2AAM-2P ΚαίσαριKaisarito CaesarG2541JN-DSM-T τὰtathe [things]G3588T-APN θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T θεῷ.theōto God.G2316N-DSM-T ἐξεθαύμαζονexethaumazonthey were amazedG6028V-IAI-3P Pasal sin Patay Mabuhi' Magbalik
(Mat. 22:23-33; Luk. 20:27-40)
18 Sakali awn manga Yahudi pagngānan Sadduki in miyawn kan Īsa. In manga tau ini imiyan sin in manga patay di' na mabuhi' magbalik ha adlaw mahuli.
ἔρχονταιerchontaicomeG2064V-PNI-3P ΣαδδουκαῖοιSaddoukaioiSadduceesG4523N-NPM-T οἵτινεςoitineswhoG3748R-NPM λέγουσινlegousinsayG3004GV-PAI-3P ἀνάστασινanastasina resurrectionG0386N-ASF εἶναι,einaibeingG1511V-PAN ἐπηρώτωνepērōtōnthey were questioningG1905V-IAI-3P λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM 19 Nangasubu sila kan Īsa, laung nila, “Tuwan Guru, kiyasulat hi Musa ha lawm sara' agama natu', amu agi, ‘Bang awn usug matay ampa wayruun anak niya ha asawa niya, na subay asawahun sin taymanghud niya in balu, bat supaya awn tubu' amu in dumā sin ngān sin miyatay.’
διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T ΜωϋσῆςMōusēsMosesG3475N-NSM-P ἔγραψενegrapsenwroteG1125V-2AAI-3S ἡμῖνhēminfor usG3165P-1DP τινοςtinosof anyoneG5100X-GSM ἀδελφὸςadelphosa brotherG0080N-NSM ἀποθάνῃapothanēshall dieG0599V-2AAS-3S καταλίπῃkatalipēhe may leave behindG2641V-2AAS-3S γυναῖκαgunaikaa wifeG1135HN-ASF ἀφῇaphēamay leaveG0863GV-2AAS-3S τέκνονteknonchildG5043N-ASN λάβῃlabēshall takeG2983V-2AAS-3S ἀδελφὸςadelphosbrotherG0080N-NSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐξαναστήσῃexanastēsēmay raise upG1817V-AAS-3S ἀδελφῷadelphōbrotherG0080N-DSM αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM 20 “Na, bakas awn pitu magtaymanghud usug. Manjari nag'asawa in kamagulangan. Sakali miyatay sadja siya wala' nakabāk anak ha asawa niya.
ἀδελφοὶadelphoibrothersG0080N-NPM ἦσαν·ēsanthere were;G1510V-IAI-3P ἔλαβενelabentookG2983V-2AAI-3S γυναῖκαgunaikaa wifeG1135HN-ASF ἀποθνῄσκωνapothnēskōndyingG0599V-PAP-NSM ἀφῆκενaphēkenhe leftG0863GV-AAI-3S 21 Na, iyasawa sin taymanghud niya, amu in sumunu' kaniya in balu. Sagawa' miyatay sadja in taymanghud niya wala' da isab nakabāk anak ha balu niya. Damikkiyan, in sumunud kaniya nabiya' hādtu da isab.
δεύτεροςdeuterossecondG1208A-NSM ἔλαβενelabentookG2983V-2AAI-3S ἀπέθανενapethanendiedG0599V-2AAI-3S αὐτὸςautoshe himselfG0846P-NSM καταλιπὼνkatalipōnhaving leftG2641V-2AAP-NSM τρίτοςtritosthirdG5154A-NSM ὡσαύτως·hōsautōslikewise;G5615ADV 22 Na, in hawpu' niya, in babai yadtu naasawa sin pitu magtaymanghud iban miyatay sadja sila katān wala' nakabāk anak. Na, ha katapusan miyatay da isab in babai.
ἔλαβονelabontookG2983V-2AAI-3P ἀφῆκανaphēkanleftG0863GV-AAI-3P σπέρμα.spermaoffspring.G4690GN-ASN ἔσχατονeschatonLastG2078A-ASN πάντωνpantōnof allG3956A-GPN ἀπέθανεν.apethanendied.G0599V-2AAI-3S 23 Na, bang dumatung na in waktu mabuhi' na magbalik in manga patay, hisiyu in tag'asawa ha babai yadtu? Karna' naasawa siya sin kapitu magtaymanghud?”
ἀναστάσειanastaseiresurrectionG0386N-DSF ἀναστῶσινanastōsinthey may riseG0450V-2AAS-3P τίνοςtinosof whichG5101I-GSM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ἔσταιestaiwill she beG1510V-FDI-3S ἑπτὰheptathe sevenG2033A-NUI ἔσχονeschonhadG2192V-2AAI-3P γυναῖκα.¶gunaikaas wife.G1135HN-ASF 24 Laung hi Īsa kanila, “Nasā' tuud kamu! Kaingatan niyu bang mayta' kamu nasā'? Sabab di' niyu kaingatan bang unu in kiyasulat ha lawm Kitab iban di' niyu kaingatan in kusug sin kawasa sin Tuhan.
ἔφηephēWas sayingG5346V-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπεν·eipensaid:G2036V-2AAI-3S διὰdiabecause ofG1223PREP πλανᾶσθεplanasthedo you errG4105V-PPI-2P εἰδότεςeidotesknowingG6063V-RAP-NPM γραφὰςgraphasScripturesG1124N-APF μηδὲmēdenor [knowing]G3366CONJ-N δύναμινdunaminpowerG1411N-ASF θεοῦ;theouof God?G2316N-GSM-T 25 Karna' bang in manga patay mabuhi' na magbalik, in sila mabiya' na sin manga malāikat ha surga'. Iban in usug iban babai di' na magtiyaun.
νεκρῶνnekrōn[the] deadG3498A-GPM ἀναστῶσιν,anastōsinthey may rise,G0450V-2AAS-3P οὔτεouteneitherG3777CONJ-N γαμοῦσινgamousindo they marryG1060V-PAI-3P γαμίζονταιgamizontaiare given in marriageG1061V-PPI-3P εἰσὶνeisinareG1510V-PAI-3P ἄγγελοιangeloiangelsG0032GN-NPM οὐρανοῖς.ouranoisheavens.G3772N-DPM In Dayaw Kahālan Hinda Ibrahim ha Ahirat amu in Tanda' sin Mabuhi' Magbalik in Manga Patay
26 “Na, ha pasal isab sin manga patay mabuhi' magbalik ha adlaw mahuli. Mayta', wala' niyu ka nabacha ha lawm Kitab Tawrat in pasal hi Musa iban sin puun kahuy nalalaga? Tantu nabacha niyu na! Didtu hādtu diyungug hi Musa in suwara sin Tuhan mawn kaniya, amu agi, ‘Aku in Tuhan hi Ibrahim, iban aku in Tuhan hi Isahak iban aku da isab in Tuhan hi Ya'kub.’
περὶperiConcerningG4012PREP νεκρῶνnekrōndeadG3498A-GPM ἐγείρονται,egeirontaithey rise,G1453V-PPI-3P ἀνέγνωτεanegnōteyou have readG0314V-2AAI-2P ΜωϋσέωςMōuseōsof MosesG3475N-GSM-P εἶπενeipenspokeG2036V-2AAI-3S λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγὼegōI myself [am]G1473P-1NS ἈβραὰμAbraamof AbrahamG0011N-GSM-P ἸσαὰκIsaakof IsaacG2464N-GSM-P Ἰακώβ;Iakōbof Jacob’?G2384HN-GSM-P 27 Na,” laung hi Īsa, “In Tuhan amu in piyagtutuhanan sin manga buhi' bukun sin manga patay.1 Hangkan, nasā' tuud in pikilan iban panghindu' niyu sin manga patay di' na mabuhi' magbalik!”
ἔστινestinHe isG1510V-PAI-3S νεκρῶνnekrōnof [the] deadG3498A-GPM ζώντων·zōntōnof [the] living;G2198V-PAP-GPM ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP πολὺpoluGreatlyG4183A-ASN πλανᾶσθε.¶planastheyou err.G4105V-PPI-2P - 12:27 In hāti niya minsan hinda Ibrahim, Isahak iban Ya'kub malugay na miyatay, buhi' sila didtu ha surga'.
In Umbulsatu Tuud Daakan sin Tuhan
(Mat. 22:34-40; Luk. 10:25-28)
28 Sakali awn hambuuk guru sin sara' agama in duun nakarungug sin piyaglugatan nila. Napikil niya marayaw in kiyasambung hi Īsa ha manga Sadduki. Hangkan, miyawn siya nangasubu kan Īsa. Laung niya, “Tuwan, unu in umbulsatu tuud daakan sin Tuhan?”
προσελθὼνproselthōnhaving come upG4334V-2AAP-NSM γραμματέων,grammateōnscribes,G1122N-GPM ἀκούσαςakousashaving heardG0191V-AAP-NSM αὐτῶνautōnwhen theyG0846P-GPM συζητούντων,suzētountōnare reasoning together,G4802V-PAP-GPM ἰδὼνidōnseeingG1492HV-2AAP-NSM ἀπεκρίθηapekrithēHe answeredG0611V-ADI-3S αὐτοῖς,autoisthemG0846P-DPM ἐπηρώτησενepērōtēsenhe questionedG1905V-AAI-3S αὐτόν·autonHim;G0846P-ASM ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S ἐντολὴentolēcommandmentG1785N-NSF πρώτηprōtē[the] firstG4413JA-NSF πάντων;pantōnof allG3956A-GPN 29 Laung hi Īsa, “In umbulsatu tuud daakan sin Tuhan, amu ini, ‘In kamu manga tau Israil, dungug kamu! In Tuhan natu', amura in hambuuk-buuk Tuhan.
ἀπεκρίθηapekrithēAnsweredG0611V-ADI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἐστίνestinisG1510V-PAI-3S πασῶνpasōnof allG3956A-GPF ἐντολῶν·entolōncommandments:G1785N-GPF ἄκουεakouedo listenG0191V-PAM-2S Ἰσραήλ,IsraēlO Israel:G2474N-VSM-L κύριοςkurios[The] LordG2962GN-NSM-T κύριοςkurios[the] LordG2962GN-NSM-T ἐστιν·estinis;G1510V-PAI-3S 30 Wajib puspusun niyu in lasa niyu ha Tuhan, Panghu' niyu, labi dayn ha unu-unu katān ha lawm atay niyu ha kabuhi' niyu, iban ha lawm pikilan niyu. Subay in lasa niyu kaniya labi ha atay iban pikilan niyu, iban di' niyu hipag'ūg kaniya in hulas-sangsa' niyu.’
ἀγαπήσειςagapēseisyou will loveG0025V-FAI-2S κύριονkurion[the] LordG2962GN-ASM-T καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF διανοίαςdianoiasmindG1271N-GSF ἰσχύοςischuosstrengthG2479N-GSF σου.souof you.’G4771P-2GS ἐντολή.entolēcommandment.G1785N-NSF 31 In hikaruwa umbulsatu daakan amu ini: ‘Subay in lasa niyu ha pagkahi niyu mānusiya' biya' sin lasa niyu ha baran niyu.’ Wayruun na dugaing daakan sin Tuhan in lumabi pa dayn ha duwa yan.”
δευτέραdeutera[The] secondG1208A-NSF ὁμοίαhomoialikeG3664A-NSF αὕτη·hautēthis:G3778D-NSF ἀγαπήσειςagapēseisYou will loveG0025V-FAI-2S πλησίονplēsionneighbourG4139ADV σεαυτόν.seautonyourself.’G4771F-2ASM μείζωνmeizōnGreaterG3173A-NSF-C τούτωνtoutōnthan theseG3778D-GPF ἄλληallēanotherG0243A-NSF ἐντολὴentolēcommandmentG1785N-NSF ἔστιν.estinthere is.G1510V-PAI-3S 32 Na, laung sin guru sin sara' agama kan Īsa, “Marayaw iban bunnal tuud in bichara mu yan, Tuwan! Biya' na sin agi mu, hambuuk-buuk da in Tuhan, in Panghu' taniyu iban wayruun na dugaing dayn kaniya.
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S γραμματεύς·grammateusscribe;G1122N-NSM καλῶς,kalōsRight,G2573ADV διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T ἐπ᾽ep᾽according toG1909PREP ἀληθείαςalētheiastruthG0225N-GSF εἶπεςeipesYou have spokenG2036V-2AAI-2S ἐστινestinHe isG1510V-PAI-3S ἔστινestinthere isG1510V-PAI-3S ἄλλοςallosanotherG0243A-NSM αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM 33 Iban subay puspusun sin tau in lasa niya ha Tuhan. Subay in lasa niya ha Tuhan labi ha atay iban pikilan niya iban di' niya hipag'ūg in hulas-sangsa' niya ha Tuhan. Iban subay kalasahan sin tau in pagkahi niya mānusiya' biya' sin lasa niya ha baran niya. Tantu māyu' marayaw in magkahagad huminang sin duwa daakan yan, dayn sin dumihil hayup sunugun pagkulbanan atawa unu-unu na pa Tuhan.”
ἀγαπᾶνagapanto loveG0025V-PAN καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF συνέσεωςsuneseōsunderstandingG4907N-GSF ἰσχύοςischuosstrengthG2479N-GSF ἀγαπᾶνagapanto loveG0025V-PAN πλησίονplēsionneighbourG4139ADV ἑαυτὸνhe'autononeselfG1438F-3ASM περισσότερόνperissoteronmore excessiveG4054ADV-C ἐστινestinisG1510V-PAI-3S πάντωνpantōnthan allG3956A-GPN ὁλοκαυτωμάτωνholokautōmatōnburnt offeringsG3646N-GPN θυσιῶν.thusiōnsacrifices.G2378N-GPF 34 Na, ha kīta' hi Īsa malawm in panali' sin guru sin sara' agama sabab marayaw tuud in sambung niya. Hangkan, laung niya kaniya, “Hangkatiyu' dakuman makaagad na kaw ha pamarinta sin Tuhan.” Na, pagpuas dayn duun, way na tau in timawakkal mangasubu kan Īsa.
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἰδὼνidōnhaving seenG1492HV-2AAP-NSM νουνεχῶςnounechōswiselyG3562ADV ἀπεκρίθηapekrithēhe answeredG0611V-ADI-3S εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T οὐδεὶςoudeisno [one]G3762A-NSM οὐκέτιouketino longerG3756PRT-N + G2089 ἐτόλμαetolmawas daringG5111V-IAI-3S ἐπερωτῆσαι.¶eperōtēsaito question.G1905V-AAN In Almasi amuna in Tuhan, Panghu' hi Daud
(Mat. 22:41-46; Luk. 20:41-44)
35 Na, ha sa'bu hi Īsa nagnanasīhat duun ha Bāy sin Tuhan nangasubu siya, laung niya, “Biya' diin kaagi in bichara sin manga guru sin sara' agama sin in Almasi hambuuk panubu' sadja hi Daud?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἔλεγενelegenwas sayingG3004GV-IAI-3S διδάσκωνdidaskōnteachingG1321V-PAP-NSM ἱερῷ·hi'erōtemple;G2411N-DSN λέγουσινlegousinsayG3004GV-PAI-3P γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-NPM χριστὸςchristosChristG5547N-NSM-T υἱὸςhuios[the] sonG5207N-NSM ΔαυίδDauidof DavidG1138N-GSM-P ἐστιν;estinis?G1510V-PAI-3S 36 Karna' ha waktu hiyūp hi Daud sin Rū sin Tuhan nakapamung siya laung niya, ‘Namung in Tuhan ha Panghu' ku, amu agi, “Lingkud kaw dī ha dapit pa tuu ku, sampay ku mapabutang ha babaan mu in katān simusulang kaymu.” ’ ”
αὐτὸςautosHimselfG0846P-NSM ΔαυὶδDauidDavidG1138N-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S πνεύματιpneumatiSpiritG4151GN-DSN εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S κάθουkathoudo sitG2521V-PNM-2S δεξιῶνdexiōn[the] right handG1188A-GPN θῶthōI may placeG5087V-2AAS-1S ἐχθρούςechthrousenemiesG2190N-APM ὑποκάτωhupokatōunderG5270PREP σου.souof You.’G4771P-2GS 37 “Na,” laung hi Īsa, “in pagtāg hi Daud ha Almasi, ‘Panghu'’. Na, mayta' siya tiyawag, ‘Panghu'’, bang siya hambuuk sadja panubu' hi Daud?” Na, kiyūgan tuud in manga tau mataud yaun nakarungug sin nasīhat hi Īsa.
αὐτὸςautosHimselfG0846P-NSM ΔαυὶδDauidDavidG1138N-NSM-P κύριον,kurionLord,G2962GN-ASM-T αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐστινestinis HeG1510V-PAI-3S πολὺςpolusgreatG4183A-NSM ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM ἤκουενēkouenwas listeningG0191V-IAI-3S αὐτοῦautouto HimG0846P-GSM ἡδέως.¶hēdeōsgladly.G2234ADV Sahawihun hi Īsa in Pagpabaw'baw' sin Manga Guru sin Sara' Agama
(Mat. 23:1-36; Luk. 20:45-47)
38 Na, ha sa'bu hi Īsa nagnanasīhat, imiyan siya, laung niya, “Halli' kamu dayn ha manga guru sin sara' agama, amu in matagi maglunsul pawyu-pawyu iban sin pagjuba nila mahaba', iban amu in mabaya' tuud salamun sin manga tau ha mayran bat mapakita' in pag'addat kanila.
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM διδαχῇdidachēateachingG1322N-DSF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S βλέπετεblepetedo bewareG0991V-PAM-2P γραμματέωνgrammateōnscribesG1122N-GPM θελόντωνthelontōnare desiringG2309V-PAP-GPM στολαῖςstolaisrobesG4749N-DPF περιπατεῖνperipateinto walk aboutG4043V-PAN ἀσπασμοὺςaspasmousgreetingsG0783N-APM ἀγοραῖςagoraismarketplacesG0058N-DPF 39 Iban bang sila pa langgal lumingkud sila ha lingkuran amu in manga lilingkuran ha unahan tiyataw' ha manga tau mataas. Damikkiyan da ha pagjamuhan lumingkud sila ha lilingkuran tiyataw' ha tau balkanan.
πρωτοκαθεδρίαςprōtokathedriasfirst seatsG4410N-APF συναγωγαῖςsunagōgaissynagoguesG4864N-DPF πρωτοκλισίαςprōtoklisiasfirst placesG4411N-APF δείπνοις,deipnoisfeasts,G1173N-DPN 40 Anyayahun nila in manga bāy sin manga balu babai, ubus ampa sila magpahaba' sin pagpangarap nila pa Tuhan, hipagpakita'-kita' ha manga tau, ha supaya in manga tau magpikil sin in sila tau marayaw. Na, tantu murka' dakula' in dumatung kanila yan.”
κατεσθίοντεςkatesthiontesdevouringG2719V-PAP-NPM χηρῶνchērōnwidowsG5503N-GPF προφάσειprophaseias a pretextG4392N-DSF μακρὰmakraat great lengthG3117A-APN προσευχόμενοι,proseuchomenoipraying,G4336V-PNP-NPM οὗτοιhoutoiTheseG3778D-NPM λήμψονταιlēmpsontaiwill receiveG2983V-FDI-3P περισσότερονperissoteronmore excessiveG4055A-ASN-C κρίμα.¶krimajudgment.G2917N-ASN Pasal sin Pagdihil Sīn sin Balu Miskin pa Bāy sin Tuhan
(Luk. 21:1-4)
41 Sakali ha sa'bu hi Īsa duun naglilingkud ha Bāy sin Tuhan masuuk pa lugal paghuhulugan sin sīn hirihil sin tau, kīkita' niya in manga tau naghuhulug sin sīn. Mataud sīn in hiyulug sin manga tau dayahan iban mataud tau dayahan in naghulug sīn.
καθίσαςkathisashaving sat downG2523V-AAP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P κατέναντιkatenantioppositeG2713PREP γαζοφυλακίουgazophulakioutreasuryG1049N-GSN ἐθεώρειetheōreiHe was watchingG2334V-IAI-3S ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM βάλλειballeicastG0906HV-PAI-3S χαλκὸνchalkonmoneyG5475N-ASM γαζοφυλάκιον.gazophulakiontreasury.G1049N-ASN πολλοὶpolloimanyG4183A-NPM πλούσιοιplousioirichG4145A-NPM ἔβαλλονeballonwere casting [in]G0906HV-IAI-3P πολλά·pollamuch;G4183A-APN 42 Sakali awn kīta' hi Īsa hambuuk babai balu miskin in miyawn naghulug sīn. In hiyulug niya duwa pisita tumbaga harga' hambuuk sīn.
ἐλθοῦσαelthousahaving comeG2064V-2AAP-NSF πτωχὴptōchēpoorG4434N-NSF ἔβαλενebalenshe cast [in]G0906HV-2AAI-3S λεπτὰleptaleptaG3016N-APN ἐστινestinisG1510V-PAI-3S κοδράντης.kodrantēsa kodrantes.G2835N-NSM 43 Na, magtūy tiyawag hi Īsa in manga mulid niya. Laung niya kanila, “Na, baytaan ta kamu, in balu miskin yaun mataud pa in sīn hiyulug niya dayn sin kiyahulug sin manga tau katān yaun.
προσκαλεσάμενοςproskalesamenoshaving called to [Him]G4341V-ADP-NSM μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM εἶπενeipenHe saysG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP πτωχὴptōchēpoorG4434N-NSF πλεῖονpleionmoreG4119A-ASN-C πάντωνpantōnthan allG3956A-GPM ἔβαλενebalenhas cast [in]G0906HV-2AAI-3S βαλλόντωνballontōncastingG0906HV-PAP-GPM γαζοφυλάκιον·gazophulakiontreasury;G1049N-ASN 44 Sabab in manga kaibanan tau, in sīn hiyulug nila di' nila na kagunahan tuud. Sagawa' in babai balu yan minsan siya miskin tuud, hiyulug niya in sīn niya katān minsan amu dakuman in hipamī niya kakaun.”
πάντεςpantesAllG3956A-NPM τοῦtouthat whichG3588T-GSN περισσεύοντοςperisseuontosis aboundingG4052V-PAP-GSN αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἔβαλον,ebaloncast [in],G0906HV-2AAI-3P ὑστερήσεωςhusterēseōspovertyG5304N-GSF αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF ὅσαhosaas much asG3745K-APN εἶχενeichenshe hadG2192V-IAI-3S ἔβαλεν,ebalencast [in],G0906HV-2AAI-3S βίονbionlivelihoodG0979N-ASM αὐτῆς.¶autēsof her.G0846P-GSF