Chapter 12
Rozdział 12
1 Wtedy zaczął do nich mówić w przypowieściach1: Pewien człowiek2 założył winnicę3, ogrodził ją płotem, wykopał prasę, zbudował wieżę i wydzierżawił ją rolnikom, i wyjechał.
ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF λαλεῖν·laleinto speak:G2980V-PAN ἀμπελῶναampelōnaA vineyardG0290N-ASM ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM ἐφύτευσενephuteusenplantedG5452V-AAI-3S περιέθηκενperiethēkenhe placed around [it]G4060V-AAI-3S φραγμὸνphragmona fenceG5418N-ASM ὤρυξενōruxendugG3736V-AAI-3S ὑπολήνιονhupolēniona wine vatG5276N-ASN ᾠκοδόμησενōkodomēsenbuiltG3618V-AAI-3S πύργονpurgona towerG4444N-ASM ἐξέδετοexedetorented outG1554V-2AMI-3S γεωργοῖςgeōrgoisto farmersG1092N-DPM ἀπεδήμησενapedēmēsentraveled abroadG0589V-AAI-3S - Mt 13,10; Łk 8,10.
- Mt 21,33; Łk 20,9.
- Ps 80,8; Iz 5,1-7.
2 A gdy nadszedł czas, posłał do rolników sługę, aby odebrał od nich plony winnicy.
ἀπέστειλενapesteilenhe sentG0649V-AAI-3S γεωργοὺςgeōrgousfarmersG1092N-APM καιρῷkairōdue timeG2540N-DSM δοῦλονdoulona servantG1401N-ASM γεωργῶνgeōrgōnfarmersG1092N-GPM λάβῃlabēhe may receiveG2983V-2AAS-3S καρπῶνkarpōnfruitsG2590N-GPM ἀμπελῶνος.ampelōnosvineyard.G0290N-GSM 3 Lecz oni schwytali go, pobili i odesłali z niczym.
λαβόντεςlabonteshaving takenG2983V-2AAP-NPM ἔδειρανedeiranthey beat [him]G1194V-AAI-3P ἀπέστειλανapesteilanthey sent [him] awayG0649V-AAI-3P κενόν.kenonempty-handed.G2756A-ASM 4 I znowu posłał do nich innego sługę, którego ukamienowali, zranili w głowę i odesłali znieważonego.
ἀπέστειλενapesteilenhe sentG0649V-AAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἄλλονallonanotherG0243A-ASM δοῦλον·doulonservant;G1401N-ASM κἀκεῖνονkakeinonand himG2532CONJ + G1565 λιθοβολήσαντεςlithobolēsantesstoningG3036V-AAP-NPM ἐκεφαλίωσανekephaliōsanthey struck on the headG2775V-AAI-3P ἀπέστειλανapesteilansentG0649V-AAI-3P ἠτίμασαν.ētimasandishonored.G0818V-AAI-3P 5 Ponownie posłał innego sługę, lecz i tego zabili. I wielu innych, z których jednych pobili, a innych pozabijali.
ἄλλονallonanotherG0243A-ASM ἀπέστειλεν·apesteilenHe sent;G0649V-AAI-3S κἀκεῖνονkakeinonand himG2532CONJ + G1565 ἀπέκτειναν,apekteinanthey killed,G0615V-AAI-3P πολλοὺςpollousmanyG4183A-APM ἄλλους,allousothers,G0243A-APM δέροντες,derontesbeating,G1194V-PAP-NPM ἀποκτέννοντες.apoktennonteskilling.G0615V-PAP-NPM 6 A mając jeszcze jednego, swego umiłowanego syna1, posłał do nich na koniec i jego, mówiąc: Uszanują mego syna.
εἶχενeichendid haveG2192V-IAI-3S ἀγαπητόνagapētonbelovedG0027A-ASM αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM ἀπέστειλενapesteilenhe sentG0649V-AAI-3S ἔσχατονeschatonlastG2078A-ASM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM λέγωνlegōnsayingG3004GV-PAP-NSM ἐντραπήσονταιentrapēsontaiThey will have respect forG1788V-2FPI-3P μου.mouof mine.G3165P-1GS - Mk 1,11; Hbr 1,1-3.
7 Ale rolnicy mówili między sobą: To jest dziedzic. Chodźmy, zabijmy go, a dziedzictwo będzie nasze.
ἐκεῖνοιekeinoiThoseG1565D-NPM γεωργοὶgeōrgoifarmersG1092N-NPM ἑαυτοὺςhe'autousthemselvesG1438F-3APM εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P οὗτόςhoutosThisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S κληρονόμος·klēronomosheir;G2818N-NSM ἀποκτείνωμενapokteinōmenlet us killG0615V-PAS-1P αὐτόν,autonhim,G0846P-ASM ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S κληρονομία.klēronomiainheritance.G2817N-NSF 8 I schwytawszy go, zabili i wyrzucili z winnicy.
λαβόντεςlabonteshaving takenG2983V-2AAP-NPM ἀπέκτεινανapekteinanthey killedG0615V-AAI-3P ἐξέβαλονexebaloncast forthG1544V-2AAI-3P ἀμπελῶνος.ampelōnosvineyard.G0290N-GSM 9 Cóż więc zrobi pan winnicy? Przyjdzie i wytraci tych rolników, a winnicę odda innym1.
ποιήσειpoiēseiwill doG4160GV-FAI-3S ἀμπελῶνος;ampelōnosvineyard?G0290N-GSM ἐλεύσεταιeleusetaihe will comeG2064V-FDI-3S ἀπολέσειapoleseihe will destroyG0622V-FAI-3S γεωργοὺςgeōrgousfarmersG1092N-APM δώσειdōseiwill giveG1325V-FAI-3S ἀμπελῶναampelōnavineyardG0290N-ASM ἄλλοις.alloisto others.G0243A-DPM - Mt 21,43.
10 Czy nie czytaliście tych słów Pisma1: Kamień, który odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym;
οὐδὲoudeNot evenG3761CONJ-N γραφὴνgraphēnScriptureG1124N-ASF ταύτηνtautēnthisG3778D-ASF ἀνέγνωτε·anegnōtehave you read:G0314V-2AAI-2P λίθονlithon[The] stoneG3037N-ASM ἀπεδοκίμασανapedokimasanrejectedG0593V-AAI-3P οἰκοδομοῦντες,oikodomountesbuilding,G3618V-PAP-NPM οὗτοςhoutosthisG3778D-NSM ἐγενήθηegenēthēhas becomeG1096V-2AOI-3S κεφαλὴνkephalēnchiefG2776N-ASF γωνίας·gōniasof [the] corner;G1137N-GSF - Ps 118,22-23; 1P 2,7-8.
11 Pan to sprawił i jest to cudowne w naszych oczach?
παρὰparafrom [the]G3844PREP ἐγένετοegenetowasG1096V-2ADI-3S αὕτη,hautēthis,G3778D-NSF ἔστινestinit isG1510V-PAI-3S θαυμαστὴthaumastēmarvelousG2298A-NSF ὀφθαλμοῖςophthalmois[the] eyesG3788N-DPM ἡμῶν;hēmōnof us.’?G3165P-1GP 12 Starali się więc go schwytać, ale bali się ludu. Wiedzieli bowiem, że przeciwko nim powiedział tę przypowieść. Zostawili go więc i odeszli.
ἐζήτουνezētounthey were seekingG2212V-IAI-3P κρατῆσαιkratēsaito lay hold ofG2902V-AAN ἐφοβήθησανephobēthēsanthey fearedG5399V-AOI-3P ὄχλον·ochloncrowd;G3793N-ASM ἔγνωσανegnōsanthey knewG1097V-2AAI-3P αὐτοὺςautousthemG0846P-APM παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF εἶπεν.eipenHe had spoken.G2036V-2AAI-3S ἀφέντεςaphenteshaving leftG0863GV-2AAP-NPM ἀπῆλθον.¶apēlthonthey went away.G0565V-2AAI-3P 13 Potem posłali do niego niektórych z faryzeuszy i herodianów1, aby go pochwycili2 w mowie.
ἀποστέλλουσινapostellousinthey sendG0649V-PAI-3P ΦαρισαίωνPharisaiōnPhariseesG5330N-GPM-T ἩρῳδιανῶνHērōdianōnHerodiansG2265N-GPM-T ἀγρεύσωσινagreusōsinthey may catchG0064V-AAS-3P λόγῳ.logōin discourse.G3056N-DSM - Mk 3,6.
- Ps 38,12; Mt 22,15; Łk 20,20.
14 Gdy przyszli, powiedzieli mu: Nauczycielu, wiemy, że jesteś prawdziwy i nie zważasz na nikogo. Nie oglądasz się bowiem na osobę ludzką, ale drogi Bożej w prawdzie uczysz. Czy wolno płacić1 podatek cesarzowi, czy nie? Mamy go płacić czy nie płacić?
ἐλθόντεςelthonteshaving comeG2064V-2AAP-NPM λέγουσινlegousinthey sayG3004GV-PAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T οἴδαμενoidamenwe knowG6063V-RAI-1P ἀληθὴςalēthēstrueG0227A-NSM μέλειmeleithere is careG3199V-PAI-3S οὐδενός·oudenosno [one];G3762A-GSM βλέπειςblepeisYou lookG0991V-PAI-2S πρόσωπονprosōponappearanceG4383N-ASN ἀνθρώπωνanthrōpōnof menG0444N-GPM ἐπ᾽ep᾽on the basis ofG1909PREP ἀληθείαςalētheias[the] truthG0225N-GSF θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T διδάσκεις.didaskeisteach.G1321V-PAI-2S ἔξεστινexestinIs it lawfulG1832V-PAI-3S δοῦναιdounaito giveG1325V-2AAN κῆνσονkēnsontributeG2778N-ASM ΚαίσαριKaisarito CaesarG2541JN-DSM-T - Mt 17,25-27; Łk 20,22; Rz 13,6.
15 A on poznał ich obłudę i powiedział do nich: Czemu wystawiacie mnie na próbę1? Przynieście mi grosz2, żebym mógł go zobaczyć.
εἰδὼςeidōsknowingG6063V-RAP-NSM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ὑπόκρισινhupokrisinhypocrisyG5272N-ASF εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM πειράζετε;peirazetedo you test?G3985HV-PAI-2P φέρετέpheretedo bringG5342V-PAM-2P δηνάριονdēnariona denariusG1220N-ASN ἴδω.idōI may see [it].G1492HV-2AAS-1S - Dz 5,9; 1Kor 10,9.
- denara
16 I przynieśli mu. A on ich zapytał: Czyj to wizerunek i napis? Odpowiedzieli mu: Cesarza.
ἤνεγκαν.ēnegkanthey brought [it].G5342V-AAI-3P λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM τίνοςtinosOf whom [is]G5101I-GSM εἰκὼνeikōnlikenessG1504N-NSF ἐπιγραφή;epigraphēinscription?G1923N-NSF εἶπανeipanthey saidG2036V-2AAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM Καίσαρος.KaisarosCaesar’s.G2541JN-GSM-T 17 Wtedy Jezus im powiedział: Oddawajcie więc cesarzowi1 to, co należy do cesarza, a co należy do Boga – Bogu. I podziwiali go.
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM τὰtathe [things]G3588T-APN ΚαίσαροςKaisarosof CaesarG2541JN-GSM-T ἀπόδοτεapodotedo give backG0591V-2AAM-2P ΚαίσαριKaisarito CaesarG2541JN-DSM-T τὰtathe [things]G3588T-APN θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T θεῷ.theōto God.G2316N-DSM-T ἐξεθαύμαζονexethaumazonthey were amazedG6028V-IAI-3P - 1P 2,17.
18 Potem przyszli do niego saduceusze1, którzy mówią, że nie ma zmartwychwstania, i pytali go:
ἔρχονταιerchontaicomeG2064V-PNI-3P ΣαδδουκαῖοιSaddoukaioiSadduceesG4523N-NPM-T οἵτινεςoitineswhoG3748R-NPM λέγουσινlegousinsayG3004GV-PAI-3P ἀνάστασινanastasina resurrectionG0386N-ASF εἶναι,einaibeingG1511V-PAN ἐπηρώτωνepērōtōnthey were questioningG1905V-IAI-3P λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM - Dz 4,1-2; 23,6-9; 2Tm 2,18.
19 Nauczycielu, Mojżesz1 nam napisał, że jeśli czyjś brat umrze i pozostawi żonę, a nie pozostawi dzieci, to jego brat ma ożenić się z jego żoną i wzbudzić potomstwo swemu bratu.
διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T ΜωϋσῆςMōusēsMosesG3475N-NSM-P ἔγραψενegrapsenwroteG1125V-2AAI-3S ἡμῖνhēminfor usG3165P-1DP τινοςtinosof anyoneG5100X-GSM ἀδελφὸςadelphosa brotherG0080N-NSM ἀποθάνῃapothanēshall dieG0599V-2AAS-3S καταλίπῃkatalipēhe may leave behindG2641V-2AAS-3S γυναῖκαgunaikaa wifeG1135HN-ASF ἀφῇaphēamay leaveG0863GV-2AAS-3S τέκνονteknonchildG5043N-ASN λάβῃlabēshall takeG2983V-2AAS-3S ἀδελφὸςadelphosbrotherG0080N-NSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐξαναστήσῃexanastēsēmay raise upG1817V-AAS-3S ἀδελφῷadelphōbrotherG0080N-DSM αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM - Rdz 38,8; Pwt 25,5-10; Rt 4,5.
20 Otóż było siedmiu braci. Pierwszy ożenił się i umarł, nie zostawiwszy potomstwa.
ἀδελφοὶadelphoibrothersG0080N-NPM ἦσαν·ēsanthere were;G1510V-IAI-3P ἔλαβενelabentookG2983V-2AAI-3S γυναῖκαgunaikaa wifeG1135HN-ASF ἀποθνῄσκωνapothnēskōndyingG0599V-PAP-NSM ἀφῆκενaphēkenhe leftG0863GV-AAI-3S 21 Potem ożenił się z nią drugi i umarł, lecz i ten nie zostawił potomstwa, tak samo trzeci.
δεύτεροςdeuterossecondG1208A-NSM ἔλαβενelabentookG2983V-2AAI-3S ἀπέθανενapethanendiedG0599V-2AAI-3S αὐτὸςautoshe himselfG0846P-NSM καταλιπὼνkatalipōnhaving leftG2641V-2AAP-NSM τρίτοςtritosthirdG5154A-NSM ὡσαύτως·hōsautōslikewise;G5615ADV 22 I tak pojęło ją siedmiu braci, ale nie zostawili potomstwa. Na koniec, po wszystkich umarła i ta kobieta.
ἔλαβονelabontookG2983V-2AAI-3P ἀφῆκανaphēkanleftG0863GV-AAI-3P σπέρμα.spermaoffspring.G4690GN-ASN ἔσχατονeschatonLastG2078A-ASN πάντωνpantōnof allG3956A-GPN ἀπέθανεν.apethanendied.G0599V-2AAI-3S 23 Przy zmartwychwstaniu więc, gdy powstaną, którego z nich będzie żoną? Bo siedmiu miało ją za żonę.
ἀναστάσειanastaseiresurrectionG0386N-DSF ἀναστῶσινanastōsinthey may riseG0450V-2AAS-3P τίνοςtinosof whichG5101I-GSM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM ἔσταιestaiwill she beG1510V-FDI-3S ἑπτὰheptathe sevenG2033A-NUI ἔσχονeschonhadG2192V-2AAI-3P γυναῖκα.¶gunaikaas wife.G1135HN-ASF 24 Na to Jezus im odpowiedział: Czyż nie dlatego błądzicie, że nie znacie Pisma1 ani mocy Boga?
ἔφηephēWas sayingG5346V-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπεν·eipensaid:G2036V-2AAI-3S διὰdiabecause ofG1223PREP πλανᾶσθεplanasthedo you errG4105V-PPI-2P εἰδότεςeidotesknowingG6063V-RAP-NPM γραφὰςgraphasScripturesG1124N-APF μηδὲmēdenor [knowing]G3366CONJ-N δύναμινdunaminpowerG1411N-ASF θεοῦ;theouof God?G2316N-GSM-T - Iz 8,20; Mt 22,29; J 5,39.
25 Gdy bowiem zmartwychwstaną, ani się żenić nie będą, ani za mąż wychodzić, ale będą jak aniołowie1 w niebie.
νεκρῶνnekrōn[the] deadG3498A-GPM ἀναστῶσιν,anastōsinthey may rise,G0450V-2AAS-3P οὔτεouteneitherG3777CONJ-N γαμοῦσινgamousindo they marryG1060V-PAI-3P γαμίζονταιgamizontaiare given in marriageG1061V-PPI-3P εἰσὶνeisinareG1510V-PAI-3P ἄγγελοιangeloiangelsG0032GN-NPM οὐρανοῖς.ouranoisheavens.G3772N-DPM - 1J 3,2; Hbr 1,4; 12,22-23.
26 A o umarłych, że będą wskrzeszeni, nie czytaliście w księdze Mojżesza1, jak Bóg do niego z krzaka przemówił: Ja jestem Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba?
περὶperiConcerningG4012PREP νεκρῶνnekrōndeadG3498A-GPM ἐγείρονται,egeirontaithey rise,G1453V-PPI-3P ἀνέγνωτεanegnōteyou have readG0314V-2AAI-2P ΜωϋσέωςMōuseōsof MosesG3475N-GSM-P εἶπενeipenspokeG2036V-2AAI-3S λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐγὼegōI myself [am]G1473P-1NS ἈβραὰμAbraamof AbrahamG0011N-GSM-P ἸσαὰκIsaakof IsaacG2464N-GSM-P Ἰακώβ;Iakōbof Jacob’?G2384HN-GSM-P - Wj 3,2-6; Mt 22,31; Łk 20,37; Dz 7,30-32.
27 Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale Bogiem żywych. Wy więc bardzo błądzicie.
ἔστινestinHe isG1510V-PAI-3S νεκρῶνnekrōnof [the] deadG3498A-GPM ζώντων·zōntōnof [the] living;G2198V-PAP-GPM ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP πολὺpoluGreatlyG4183A-ASN πλανᾶσθε.¶planastheyou err.G4105V-PPI-2P 28 Podszedł jeden z uczonych w Piśmie i słysząc, że ze sobą rozmawiali oraz widząc, że im dobrze odpowiedział, zapytał go: Które przykazanie jest pierwsze ze wszystkich?
προσελθὼνproselthōnhaving come upG4334V-2AAP-NSM γραμματέων,grammateōnscribes,G1122N-GPM ἀκούσαςakousashaving heardG0191V-AAP-NSM αὐτῶνautōnwhen theyG0846P-GPM συζητούντων,suzētountōnare reasoning together,G4802V-PAP-GPM ἰδὼνidōnseeingG1492HV-2AAP-NSM ἀπεκρίθηapekrithēHe answeredG0611V-ADI-3S αὐτοῖς,autoisthemG0846P-DPM ἐπηρώτησενepērōtēsenhe questionedG1905V-AAI-3S αὐτόν·autonHim;G0846P-ASM ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S ἐντολὴentolēcommandmentG1785N-NSF πρώτηprōtē[the] firstG4413JA-NSF πάντων;pantōnof allG3956A-GPN 29 A Jezus mu odpowiedział: Pierwsze przykazanie1 ze wszystkich jest to: Słuchaj, Izraelu! Pan, nasz Bóg, Pan jest jeden.
ἀπεκρίθηapekrithēAnsweredG0611V-ADI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἐστίνestinisG1510V-PAI-3S πασῶνpasōnof allG3956A-GPF ἐντολῶν·entolōncommandments:G1785N-GPF ἄκουεakouedo listenG0191V-PAM-2S Ἰσραήλ,IsraēlO Israel:G2474N-VSM-L κύριοςkurios[The] LordG2962GN-NSM-T κύριοςkurios[the] LordG2962GN-NSM-T ἐστιν·estinis;G1510V-PAI-3S - Pwt 6,4-5; 10,12; 30,6.
30 Będziesz więc miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą, całym swym umysłem i z całej swojej siły. To jest pierwsze przykazanie.
ἀγαπήσειςagapēseisyou will loveG0025V-FAI-2S κύριονkurion[the] LordG2962GN-ASM-T καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF διανοίαςdianoiasmindG1271N-GSF ἰσχύοςischuosstrengthG2479N-GSF σου.souof you.’G4771P-2GS ἐντολή.entolēcommandment.G1785N-NSF 31 A drugie1 jest do niego podobne: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie. Nie ma innego przykazania większego od tych.
δευτέραdeutera[The] secondG1208A-NSF ὁμοίαhomoialikeG3664A-NSF αὕτη·hautēthis:G3778D-NSF ἀγαπήσειςagapēseisYou will loveG0025V-FAI-2S πλησίονplēsionneighbourG4139ADV σεαυτόν.seautonyourself.’G4771F-2ASM μείζωνmeizōnGreaterG3173A-NSF-C τούτωνtoutōnthan theseG3778D-GPF ἄλληallēanotherG0243A-NSF ἐντολὴentolēcommandmentG1785N-NSF ἔστιν.estinthere is.G1510V-PAI-3S - Kpł 19,18.
32 Wtedy powiedział mu uczony w Piśmie: Nauczycielu, zaprawdę dobrze powiedziałeś, że jeden jest Bóg i nie ma innego oprócz niego.
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S γραμματεύς·grammateusscribe;G1122N-NSM καλῶς,kalōsRight,G2573ADV διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T ἐπ᾽ep᾽according toG1909PREP ἀληθείαςalētheiastruthG0225N-GSF εἶπεςeipesYou have spokenG2036V-2AAI-2S ἐστινestinHe isG1510V-PAI-3S ἔστινestinthere isG1510V-PAI-3S ἄλλοςallosanotherG0243A-NSM αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM 33 Miłować go całym sercem, całym umysłem, całą duszą i z całej siły i miłować bliźniego jak samego siebie znaczy więcej niż wszystkie całopalenia i ofiary1.
ἀγαπᾶνagapanto loveG0025V-PAN καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF συνέσεωςsuneseōsunderstandingG4907N-GSF ἰσχύοςischuosstrengthG2479N-GSF ἀγαπᾶνagapanto loveG0025V-PAN πλησίονplēsionneighbourG4139ADV ἑαυτὸνhe'autononeselfG1438F-3ASM περισσότερόνperissoteronmore excessiveG4054ADV-C ἐστινestinisG1510V-PAI-3S πάντωνpantōnthan allG3956A-GPN ὁλοκαυτωμάτωνholokautōmatōnburnt offeringsG3646N-GPN θυσιῶν.thusiōnsacrifices.G2378N-GPF - 1Sm 15,22; Prz 21,3; Oz 6,6; Mi 6,6-8; Mt 9,13; 12,7.
34 A Jezus, widząc, że mądrze odpowiedział, rzekł do niego: Niedaleko jesteś od królestwa Bożego. I nikt nie śmiał go więcej pytać.
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἰδὼνidōnhaving seenG1492HV-2AAP-NSM νουνεχῶςnounechōswiselyG3562ADV ἀπεκρίθηapekrithēhe answeredG0611V-ADI-3S εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T οὐδεὶςoudeisno [one]G3762A-NSM οὐκέτιouketino longerG3756PRT-N + G2089 ἐτόλμαetolmawas daringG5111V-IAI-3S ἐπερωτῆσαι.¶eperōtēsaito question.G1905V-AAN 35 Nauczając w świątyni, Jezus zapytał: Jak to jest, że uczeni w Piśmie mówią, że Chrystus jest Synem1 Dawida?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἔλεγενelegenwas sayingG3004GV-IAI-3S διδάσκωνdidaskōnteachingG1321V-PAP-NSM ἱερῷ·hi'erōtemple;G2411N-DSN λέγουσινlegousinsayG3004GV-PAI-3P γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-NPM χριστὸςchristosChristG5547N-NSM-T υἱὸςhuios[the] sonG5207N-NSM ΔαυίδDauidof DavidG1138N-GSM-P ἐστιν;estinis?G1510V-PAI-3S - Mt 22,41; Łk 20,41; J 7,42; Rz 1,3-4.
36 Sam Dawid bowiem powiedział przez Ducha Świętego1: Rzekł2 Pan memu Panu: Siądź po mojej prawicy, aż położę twoich nieprzyjaciół jako podnóżek pod twoje stopy.
αὐτὸςautosHimselfG0846P-NSM ΔαυὶδDauidDavidG1138N-NSM-P εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S πνεύματιpneumatiSpiritG4151GN-DSN εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S κάθουkathoudo sitG2521V-PNM-2S δεξιῶνdexiōn[the] right handG1188A-GPN θῶthōI may placeG5087V-2AAS-1S ἐχθρούςechthrousenemiesG2190N-APM ὑποκάτωhupokatōunderG5270PREP σου.souof You.’G4771P-2GS - 2Sm 23,2; Dz 1,16; 28,25; 2Tm 3,16; 2P 1,21.
- Ps 110,1.
37 Skoro sam Dawid nazywa go Panem, to jak może być jego synem? A wielki tłum chętnie go słuchał.
αὐτὸςautosHimselfG0846P-NSM ΔαυὶδDauidDavidG1138N-NSM-P κύριον,kurionLord,G2962GN-ASM-T αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐστινestinis HeG1510V-PAI-3S πολὺςpolusgreatG4183A-NSM ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM ἤκουενēkouenwas listeningG0191V-IAI-3S αὐτοῦautouto HimG0846P-GSM ἡδέως.¶hēdeōsgladly.G2234ADV 38 I mówił do nich w swoim nauczaniu: Strzeżcie się uczonych w Piśmie, którzy lubią chodzić w długich szatach i lubią pozdrowienia na rynkach;
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM διδαχῇdidachēateachingG1322N-DSF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S βλέπετεblepetedo bewareG0991V-PAM-2P γραμματέωνgrammateōnscribesG1122N-GPM θελόντωνthelontōnare desiringG2309V-PAP-GPM στολαῖςstolaisrobesG4749N-DPF περιπατεῖνperipateinto walk aboutG4043V-PAN ἀσπασμοὺςaspasmousgreetingsG0783N-APM ἀγοραῖςagoraismarketplacesG0058N-DPF 39 I pierwsze krzesła w synagogach, i pierwsze miejsca na ucztach.
πρωτοκαθεδρίαςprōtokathedriasfirst seatsG4410N-APF συναγωγαῖςsunagōgaissynagoguesG4864N-DPF πρωτοκλισίαςprōtoklisiasfirst placesG4411N-APF δείπνοις,deipnoisfeasts,G1173N-DPN 40 Pożerają1 oni domy wdów i dla pozoru odprawiają długie modlitwy. Ci otrzymają surowszy2 wyrok.
κατεσθίοντεςkatesthiontesdevouringG2719V-PAP-NPM χηρῶνchērōnwidowsG5503N-GPF προφάσειprophaseias a pretextG4392N-DSF μακρὰmakraat great lengthG3117A-APN προσευχόμενοι,proseuchomenoipraying,G4336V-PNP-NPM οὗτοιhoutoiTheseG3778D-NPM λήμψονταιlēmpsontaiwill receiveG2983V-FDI-3P περισσότερονperissoteronmore excessiveG4055A-ASN-C κρίμα.¶krimajudgment.G2917N-ASN - Mi 2,2; Mt 23,14; Łk 20,47.
- Łk 12,47.
41 A siedząc naprzeciw skarbony, Jezus przypatrywał się, jak ludzie wrzucali do niej pieniądze. Wielu bogaczy wrzucało wiele.
καθίσαςkathisashaving sat downG2523V-AAP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P κατέναντιkatenantioppositeG2713PREP γαζοφυλακίουgazophulakioutreasuryG1049N-GSN ἐθεώρειetheōreiHe was watchingG2334V-IAI-3S ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM βάλλειballeicastG0906HV-PAI-3S χαλκὸνchalkonmoneyG5475N-ASM γαζοφυλάκιον.gazophulakiontreasury.G1049N-ASN πολλοὶpolloimanyG4183A-NPM πλούσιοιplousioirichG4145A-NPM ἔβαλλονeballonwere casting [in]G0906HV-IAI-3P πολλά·pollamuch;G4183A-APN 42 Przyszła też pewna uboga wdowa i wrzuciła dwie drobne monety, czyli kwartnik.
ἐλθοῦσαelthousahaving comeG2064V-2AAP-NSF πτωχὴptōchēpoorG4434N-NSF ἔβαλενebalenshe cast [in]G0906HV-2AAI-3S λεπτὰleptaleptaG3016N-APN ἐστινestinisG1510V-PAI-3S κοδράντης.kodrantēsa kodrantes.G2835N-NSM 43 Wtedy zawołał swoich uczniów i powiedział im: Zaprawdę powiadam wam, że ta uboga wdowa wrzuciła więcej niż wszyscy, którzy wrzucali do skarbony.
προσκαλεσάμενοςproskalesamenoshaving called to [Him]G4341V-ADP-NSM μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM εἶπενeipenHe saysG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP πτωχὴptōchēpoorG4434N-NSF πλεῖονpleionmoreG4119A-ASN-C πάντωνpantōnthan allG3956A-GPM ἔβαλενebalenhas cast [in]G0906HV-2AAI-3S βαλλόντωνballontōncastingG0906HV-PAP-GPM γαζοφυλάκιον·gazophulakiontreasury;G1049N-ASN 44 Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało, ale ona ze swego ubóstwa wrzuciła wszystko, co miała, całe swoje utrzymanie.
πάντεςpantesAllG3956A-NPM τοῦtouthat whichG3588T-GSN περισσεύοντοςperisseuontosis aboundingG4052V-PAP-GSN αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἔβαλον,ebaloncast [in],G0906HV-2AAI-3P ὑστερήσεωςhusterēseōspovertyG5304N-GSF αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF ὅσαhosaas much asG3745K-APN εἶχενeichenshe hadG2192V-IAI-3S ἔβαλεν,ebalencast [in],G0906HV-2AAI-3S βίονbionlivelihoodG0979N-ASM αὐτῆς.¶autēsof her.G0846P-GSF