Chapter 6
Rozdział 6
1 I wyszedłszy stamtąd, przyszedł w swoje rodzinne strony, a szli za nim jego uczniowie.
ἐξῆλθενexēlthenHe went outG1831V-2AAI-3S ἐκεῖθενekeithenfrom thereG1564ADV ἔρχεταιerchetaicameG2064V-PNI-3S πατρίδαpatridahometownG3968N-ASF αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM ἀκολουθοῦσινakolouthousinfollowG0190V-PAI-3P μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM αὐτοῦ.autouof Him.G0846P-GSM 2 A gdy nadszedł szabat, zaczął nauczać w synagodze. Wielu zaś, słuchając go, zdumiewało się i pytało: Skąd1 on ma to wszystko? I co to za mądrość, która jest mu dana, że nawet takie cuda dzieją się przez jego ręce?
γενομένουgenomenouwhen was becomingG1096V-2ADP-GSN σαββάτουsabbatou[the] SabbathG4521N-GSN ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S διδάσκεινdidaskeinto teachG1321V-PAN συναγωγῇ·sunagōgēasynagogue;G4864N-DSF πολλοὶpolloimanyG4183A-NPM ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM ἐξεπλήσσοντοexeplēssontowere astonishedG1605V-IPI-3P λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM πόθενpothenFrom whereG4159ADV-I τούτῳtoutōto this [man]G3778D-DSM ταῦτα,tautathese things,G3778D-NPN τίςtiswhat [is]G5101I-NSF σοφίαsophiawisdomG4678N-NSF δοθεῖσαdotheisahaving been givenG1325V-APP-NSF τούτῳtoutōto HimG3778D-DSM δυνάμειςdunameismiraclesG1411N-NPF τοιαῦταιtoiautaisuchG5108D-NPF χειρῶνcheirōnhandsG5495N-GPF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM γινόμεναι;ginomenaiare done?G1096V-PNP-NPF - J 6,42; 7,15; Dz 4,13.
3 Czy to nie jest cieśla1, syn Marii, a brat2 Jakuba, Józefa, Judy i Szymona? Czyż nie ma tu wśród nas także jego sióstr? I gorszyli3 się z jego powodu.
οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τέκτων,tektōncarpenter,G5045N-NSM ΜαρίαςMariasof MaryG3137GN-GSF-P ἀδελφὸςadelphosbrotherG0080N-NSM ἸακώβουIakōbouof JamesG2385IN-GSM-P ἸωσῆτοςIōsētosof JosesG2500GN-GSM-P ἸούδαIoudaof JudasG2455IN-GSM-P Σίμωνος;Simōnosof Simon?G4613HN-GSM-P εἰσὶνeisinareG1510V-PAI-3P ἀδελφαὶadelphaisistersG0079N-NPF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἐσκανδαλίζοντοeskandalizontothey were offendedG4624V-IPI-3P - Mt 13,55; Łk 4,22; J 6,42.
- Mt 12,46; Ga 1,19; Ps 69,8.
- Mt 11,6; 13,57; J 6,61.
4 Ale Jezus powiedział do nich: Nigdzie nie jest prorok bez czci, tylko w swojej ojczyźnie1, wśród swoich krewnych i w swoim domu.
ἔλεγενelegenwas sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P ἔστινestinisG1510V-PAI-3S προφήτηςprophētēsa prophetG4396N-NSM ἄτιμοςatimoswithout honorG0820A-NSM πατρίδιpatridihometownG3968N-DSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM συγγενεῦσινsungeneusinrelativesG4773A-DPM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM οἰκίᾳoikiahouseholdG3614HN-DSF αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM - Łk 4,24; J 4,44.
5 I nie mógł tam uczynić żadnego cudu1 oprócz tego, że uzdrowił niektórych chorych, kładąc na nich ręce.
ἐδύνατοedunatoHe was ableG1410V-INI-3S ποιῆσαιpoiēsaito doG4160GV-AAN οὐδεμίανoudemiannot anyG3762A-ASF δύναμιν,dunaminwork of powerG1411N-ASF ὀλίγοιςoligoison a fewG3641A-DPM ἀρρώστοιςarrōstoissickG0732A-DPM ἐπιθεὶςepitheishaving laidG2007V-2AAP-NSM χεῖραςcheirashandsG5495N-APF ἐθεράπευσεν.etherapeusenHe healed.G2323V-AAI-3S - Iz 59,1-2; Mt 13,58; Hbr 4,2.
6 I dziwił się ich niedowiarstwu1. Potem obchodził okoliczne wioski, nauczając.
ἐθαύμαζενethaumazenHe was marvelingG2296V-IAI-3S διὰdiabecause ofG1223PREP ἀπιστίανapistianunbeliefG0570N-ASF αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM περιῆγενperiēgenHe was goingG4013V-IAI-3S κώμαςkōmasvillagesG2968N-APF διδάσκων.¶didaskōnteaching.G1321V-PAP-NSM - Mk 16,14; Rz 3,3.
7 Wtedy, przywoławszy do siebie dwunastu1, zaczął ich rozsyłać po dwóch2. Dał im też moc nad duchami nieczystymi.
προσκαλεῖταιproskaleitaiHe calls nearG4341V-PNI-3S δώδεκαdōdekaTwelveG1427A-NUI ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἀποστέλλεινapostelleinto send forthG0649V-PAN ἐδίδουedidouHe was gavingG1325V-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἐξουσίανexousianauthorityG1849N-ASF πνευμάτωνpneumatōnspiritsG4151GN-GPN ἀκαθάρτωνakathartōnuncleanG0169A-GPN - Mt 10,1-4; Mk 3,14; Łk 6,13-16; 9,1-6.
- Kaz 4,9-12; Dz 13,2.
8 I nakazał im, aby oprócz laski nie brali1 na drogę niczego: ani torby, ani chleba, ani pieniędzy w trzosie;
παρήγγειλενparēngeilenHe instructedG3853V-AAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM μηδὲνmēdennothingG3367A-ASN-N αἴρωσινairōsinthey may takeG0142V-PAS-3P ὁδὸνhodonjourneyG3598N-ASF ῥάβδονrhabdona staffG4464N-ASF μόνον,mononalone,G3441A-ASN ἄρτον,artonbreadG0740N-ASM χαλκόν,chalkonmoney,G5475N-ASM - Mt 10,9; Łk 9,3; 10,4; 22,35.
9 Lecz żeby założyli sandały1 i nie wkładali dwóch szat.
ὑποδεδεμένουςhupodedemenoushaving put on yourselvesG5265V-RMP-APM σανδάλια,sandaliasandals,G4547N-APN ἐνδύσησθεendusēsthemay put onG1746V-AMS-2P χιτῶνας.chitōnastunics.G5509N-APM - Ef 6,15; Rz 10,15.
10 Potem mówił do nich: Gdziekolwiek wejdziecie do jakiegoś domu, zostańcie tam, dopóki stamtąd nie odejdziecie.
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ὅπουhopouWhereverG3699CONJ εἰσέλθητεeiselthēteyou shall enterG1525V-2AAS-2P οἰκίαν,oikiana house,G3614GN-ASF μένετεmenetedo remainG3306V-PAM-2P ἐξέλθητεexelthēteyou may go outG1831V-2AAS-2P ἐκεῖθεν.ekeithenfrom there.G1564ADV 11 A jeśli was ktoś nie przyjmie i nie usłucha, wyszedłszy stamtąd, strząśnijcie pył z waszych nóg na świadectwo przeciwko nim1. Zaprawdę powiadam wam: Lżej będzie Sodomie i Gomorze w dzień sądu niż temu miastu.
τόποςtoposplaceG5117N-NSM δέξηταιdexētaihe may receiveG1209V-ADS-3S ἀκούσωσινakousōsinmay hearG0191V-AAS-3P ἐκπορευόμενοιekporeuomenoidepartingG1607V-PNP-NPM ἐκεῖθενekeithenfrom thereG1564ADV ἐκτινάξατεektinaxatedo shake offG1621V-AAM-2P τὸνtonwhich [is]G3588T-ASM ὑποκάτωhupokatōunderG5270PREP ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP μαρτύριονmarturiona testimonyG3142N-ASN αὐτοῖς.¶autoisagainst them.G0846P-DPM ὑμῖν,huminto youG4771P-2DP ἀνεκτότερονanektoteronmore tolerableG0414A-NSN-C ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S ΣοδόμοιςSodomoisfor SodomG4670N-DPN-L ΓομόρροιςGomorroisfor GomorrahG1116N-DPN-L κρίσεως,kriseōsof judgmentG2920N-GSF πόλειpoleifor cityG4172N-DSF ἐκείνῃ.ekeinēthat [one].G1565D-DSF - Łk 10,10; Dz 13,50-51; 18,6.
12 Wtedy wyszli i głosili, że ludzie powinni pokutować1.
ἐξελθόντεςexelthonteshaving gone outG1831V-2AAP-NPM ἐκήρυξανekēruxanthey proclaimedG2784V-AAI-3P μετανοῶσιν,metanoōsinthey may repent,G3340V-PAS-3P - Ez 18,30; Mt 4,17; 9,13; Łk 13,3; 24,47; Dz 2,38; 3,19; 20,21; 26,20; 2Kor 7,9; 2Tm 2,25.
13 I wypędzali wiele demonów, i wielu chorych namaszczali olejkiem1, i uzdrawiali.
δαιμόνιαdaimoniademonsG1140N-APN ἐξέβαλλονexeballonthey were casting outG1544V-IAI-3P ἤλειφονēleiphonwere anointingG0218V-IAI-3P ἐλαίῳelaiōwith oilG1637N-DSN πολλοὺςpollousmanyG4183A-APM ἀρρώστουςarrōstoussickG0732A-APM ἐθεράπευον.¶etherapeuonwere healing [them].G2323V-IAI-3P - Jk 5,14; Hbr 1,9; Wj 29,7.21; Kpł 8,13; Ps 45,7.
14 I usłyszał o nim król Herod (bo jego imię się rozsławiło), i powiedział: Jan Chrzciciel zmartwychwstał, dlatego cuda dokonują się przez niego.
ἤκουσενēkousenheardG0191V-AAI-3S βασιλεὺςbasileusKingG0935N-NSM-T Ἡρῴδης·HērōdēsHerod;G2264HN-NSM-P φανερὸνphaneronwell knownG5318A-NSN ἐγένετοegenetobecameG1096V-2ADI-3S αὐτοῦ.autouof Him.G0846P-GSM ἔλεγονelegonthey were sayingG3004GV-IAI-3P ἸωάννηςIōannēsJohnG2491GN-NSM-P βαπτίζωνbaptizōnbaptizingG0907V-PAP-NSM ἐγήγερταιegēgertaihe has been raisedG1453V-RPI-3S νεκρῶν,nekrōn[the] deadG3498A-GPM διὰdiabecause ofG1223PREP ἐνεργοῦσινenergousinoperateG1754V-PAI-3P δυνάμειςdunameismiraculous powersG1411N-NPF 15 A inni mówili: To Eliasz; jeszcze inni mówili: To prorok albo ktoś jak jeden z proroków.
ἄλλοιalloiOthersG0243A-NPM ἔλεγονelegonwere sayingG3004GV-IAI-3P ἨλίαςĒliasElijahG2243N-NSM-P ἐστίν·estinHe is;G1510V-PAI-3S ἄλλοιalloiOthersG0243A-NPM ἔλεγονelegonwere sayingG3004GV-IAI-3P προφήτηςprophētēsA prophetG4396N-NSM ἐστίνestinisG1510V-PAI-3S προφητῶν.prophētōnprophets.G4396N-GPM 16 Gdy Herod o tym usłyszał, powiedział: To Jan, którego ściąłem. On zmartwychwstał.
ἀκούσαςakousasHaving heardG0191V-AAP-NSM ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264HN-NSM-P ἔλεγενelegenwas sayingG3004GV-IAI-3S ἀπεκεφάλισαapekephalisabeheadedG0607V-AAI-1S Ἰωάννην,IōannēnJohn —G2491GN-ASM-P ἐστινestin[it] isG1510V-PAI-3S αὐτὸςautoshe himselfG0846P-NSM ἠγέρθηēgerthēis risenG1453V-API-3S νεκρῶν.nekrōndead.G3498A-GPM 17 Sam Herod bowiem kazał schwytać Jana i wtrącić go do więzienia z powodu1 Herodiady, żony swego brata Filipa, gdyż pojął ją za żonę.
αὐτὸςautosHimselfG0846P-NSM ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264HN-NSM-P ἀποστείλαςaposteilashaving sentG0649V-AAP-NSM ἐκράτησενekratēsenhe seizedG2902V-AAI-3S ἸωάννηνIōannēnJohnG2491GN-ASM-P ἔδησενedēsenboundG1210V-AAI-3S φυλακῇphulakēaprisonG5438GN-DSF διὰdiaon account ofG1223PREP ἩρῳδιάδαHērōdiadaHerodiasG2266GN-ASF-P ΦιλίππουPhilippouof PhilipG5376HN-GSM-P ἀδελφοῦadelphoubrotherG0080N-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἐγάμησεν·egamēsenhe had married;G1060V-AAI-3S - Mt 14,4; Łk 3,19.
18 Bo Jan mówił Herodowi: Nie wolno ci mieć żony swego brata.
ἔλεγενelegenWere sayingG3004GV-IAI-3S ἸωάννηςIōannēsJohnG2491GN-NSM-P ἩρῴδῃHērōdēto HerodG2264HN-DSM-P ἔξεστίνexestinit is lawfulG1832V-PAI-3S ἔχεινecheinto haveG2192V-PAN ἀδελφοῦadelphoubrotherG0080N-GSM 19 A Herodiada zawzięła się na niego i chciała go zabić, ale nie mogła.
ἩρῳδιὰςHērōdiasHerodiasG2266GN-NSF-P ἐνεῖχενeneichenwas holding itG1758V-IAI-3S αὐτῷautōagainst himG0846P-DSM ἤθελενēthelenhe was wishingG2309V-IAI-3S ἀποκτεῖναιapokteinaito killG0615V-AAN ἠδύνατο·ēdunatohe was able;G1410V-INI-3S 20 Herod bowiem obawiał się Jana, wiedząc, że jest człowiekiem sprawiedliwym i świętym, i miał wzgląd na niego, a słuchając go, wiele czynił; i chętnie go słuchał.
ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264HN-NSM-P ἐφοβεῖτοephobeitowas afraid ofG5399V-INI-3S ἸωάννηνIōannēnJohnG2491GN-ASM-P εἰδὼςeidōsknowingG6063V-RAP-NSM ἄνδραandra[to be] a manG0435GN-ASM δίκαιονdikaionrighteousG1342A-ASM συνετήρειsunetēreihe was keeping safeG4933V-IAI-3S αὐτόν.autonhim.G0846P-ASM ἀκούσαςakousaswhen having heardG0191V-AAP-NSM ἠπόρει,ēporeihe was perplexedG0639V-IAI-3S ἡδέωςhēdeōsgladlyG2234ADV ἤκουεν.¶ēkouenwas hearing.G0191V-IAI-3S 21 A gdy nadeszła odpowiednia chwila, Herod, obchodząc dzień swoich urodzin1, wyprawił ucztę dla swoich dostojników, dowódców wojskowych i znakomitości z Galilei.
γενομένηςgenomenēswhen was comingG1096V-2ADP-GSF ἡμέραςhēmeras[a] dayG2250N-GSF εὐκαίρουeukairouopportuneG2121A-GSF ἩρῴδηςHērōdēsHerodG2264HN-NSM-P γενεσίοιςgenesioisbirthdayG1077N-DPN αὐτοῦautouof himG0846P-GSM δεῖπνονdeipnona banquetG1173N-ASN ἐποίησενepoiēsenmadeG4160GV-AAI-3S τοῖςtoisfor theG3588T-DPM μεγιστᾶσινmegistasingreat menG3175N-DPM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM τοῖςtoisfor theG3588T-DPM χιλιάρχοιςchiliarchoischief captainsG5506N-DPM τοῖςtoisfor theG3588T-DPM πρώτοιςprōtoisleading [men]G4413IA-DPM ΓαλιλαίαςGalilaiasof GalileeG1056GN-GSF-L - Rdz 40,20; Prz 31,4-5.
22 Kiedy córka tej Herodiady weszła i tańczyła, spodobała się Herodowi i współbiesiadnikom. Wtedy król powiedział do dziewczyny: Proś mnie, o co chcesz, a dam ci.
εἰσελθούσηςeiselthousēswhen was enteringG1525V-2AAP-GSF θυγατρὸςthugatrosdaughterG2364N-GSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἩρῳδιάδοςHērōdiadosHerodiasG2266GN-GSF-P ὀρχησαμένηςorchēsamenēswhen having dancedG3738V-ADP-GSF ἤρεσενēresenshe pleasedG0700V-AAI-3S συνανακειμένοιςsunanakeimenoisreclining with [him]G4873V-PNP-DPM εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S βασιλεὺςbasileusthe kingG0935N-NSM κορασίῳ·korasiōgirl;G2877N-DSN αἴτησόνaitēsondo askG0154V-AAM-2S θέλῃς,thelēsyou shall wish,G2309V-PAS-2S δώσωdōsōI will giveG1325V-FAI-1S 23 I przysiągł jej: O cokolwiek mnie poprosisz, dam ci, aż do połowy mego królestwa.
ὤμοσενōmosenhe sworeG3660V-AAI-3S αὐτῇautēato herG0846P-DSF πολλὰpollagreatlyG4183A-APN αἰτήσῃςaitēsēsyou shall askG0154V-AAS-2S δώσωdōsōI will giveG1325V-FAI-1S ἡμίσουςhēmisoushalfG2255A-GSN βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF μου.¶mouof mine.G3165P-1GS 24 Ona więc wyszła i zapytała swoją matkę: O co mam prosić? A ta odpowiedziała: O głowę Jana Chrzciciela.
ἐξελθοῦσαexelthousahaving gone outG1831V-2AAP-NSF εἶπενeipenshe saidG2036V-2AAI-3S μητρὶmētrimotherG3384N-DSF αὐτῆς·autēsof her;G0846P-GSF αἰτήσωμαι;aitēsōmaishall I ask for myself?G0154V-AMS-1S εἶπεν·eipenshe said;G2036V-2AAI-3S κεφαλὴνkephalēnheadG2776N-ASF ἸωάννουIōannouof JohnG2491GN-GSM-P τοῦtouthe [one]G3588T-GSM βαπτίζοντος.baptizontosbaptizing.G0907V-PAP-GSM 25 Natychmiast też weszła z pośpiechem do króla i prosiła: Chcę, żebyś mi zaraz dał na misie głowę Jana Chrzciciela.
εἰσελθοῦσαeiselthousahaving enteredG1525V-2AAP-NSF εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV σπουδῆςspoudēshasteG4710N-GSF βασιλέαbasileakingG0935N-ASM ᾐτήσατοētēsatoshe askedG0154V-AMI-3S λέγουσα·legousasaying;G3004GV-PAP-NSF θέλωthelōI desireG2309V-PAI-1S ἐξαυτῆςexautēsat onceG1824ADV δῷςdōsmay you giveG1325V-2AAS-2S πίνακιpinakia platterG4094N-DSM κεφαλὴνkephalēnheadG2776N-ASF ἸωάννουIōannouof JohnG2491GN-GSM-P βαπτιστοῦ.baptistouBaptist.G0910N-GSM 26 I zasmucił się król bardzo, jednak ze względu na przysięgę i współbiesiadników nie chciał jej odmówić.
περίλυποςperiluposencompassingly sorrowfulG4036A-NSM γενόμενοςgenomenoshaving been madeG1096V-2ADP-NSM βασιλεὺςbasileuskingG0935N-NSM διὰdiaon account ofG1223PREP ὅρκουςhorkousoathsG3727N-APM ἀνακειμένουςanakeimenousreclining with [him]G0345V-PNP-APM ἠθέλησενēthelēsenwas he willingG2309V-AAI-3S ἀθετῆσαιathetēsaito refuseG0114V-AAN αὐτήν.autēnher.G0846P-ASF 27 Król natychmiast posłał kata i rozkazał przynieść jego głowę. A ten, poszedłszy, ściął go w więzieniu.
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV ἀποστείλαςaposteilashaving sentG0649V-AAP-NSM βασιλεὺςbasileuskingG0935N-NSM σπεκουλάτοραspekoulatoraan executionerG4688N-ASM ἐπέταξενepetaxenhe commandedG2004V-AAI-3S ἐνέγκαιenegkaito be broughtG5342V-2AAN κεφαλὴνkephalēnheadG2776N-ASF αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM ἀπελθὼνapelthōnhaving goneG0565V-2AAP-NSM ἀπεκεφάλισενapekephalisenhe beheadedG0607V-AAI-3S φυλακῇphulakēaprisonG5438GN-DSF 28 Potem przyniósł na misie jego głowę i dał ją dziewczynie, a dziewczyna dała ją swojej matce.
ἤνεγκενēnegkenbroughtG5342V-AAI-3S κεφαλὴνkephalēnheadG2776N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM πίνακιpinakia platterG4094N-DSM ἔδωκενedōkengaveG1325V-AAI-3S κορασίῳ,korasiōgirl,G2877N-DSN κοράσιονkorasiongirlG2877N-NSN ἔδωκενedōkengaveG1325V-AAI-3S μητρὶmētrimotherG3384N-DSF αὐτῆς.¶autēsof her.G0846P-GSF 29 Gdy usłyszeli o tym jego uczniowie, przyszli, zabrali jego ciało i złożyli1 w grobie.
ἀκούσαντεςakousanteshaving heard [it]G0191V-AAP-NPM μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἦλθονēlthoncameG2064V-2AAI-3P ἦρανēranthey took upG0142V-AAI-3P αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἔθηκανethēkanlaidG5087V-AAI-3P μνημείῳ.¶mnēmeiō[a] tomb.G3419N-DSN - Mt 14,12; 27,57-60; Dz 8,2.
30 A apostołowie1 zebrali się u Jezusa i opowiedzieli mu wszystko, co czynili i czego nauczali.
συνάγονταιsunagontaiare gathered togetherG4863V-PPI-3P ἀπόστολοιapostoloiapostlesG0652N-NPM ἸησοῦνIēsounJesusG2424GN-ASM-P ἀπήγγειλανapēngeilanthey relatedG0518V-AAI-3P πάνταpantaall thingsG3956A-APN ὅσαhosahow muchG3745K-APN ἐποίησανepoiēsanthey had doneG4160GV-AAI-3P ὅσαhosahow muchG3745K-APN ἐδίδαξαν.edidaxanthey had taught.G1321V-AAI-3P - Łk 9,10; 10,17.
31 I powiedział do nich: Pójdźcie wy na odludne miejsce i odpocznijcie trochę. Wielu bowiem przychodziło i odchodziło, tak że nie mieli wolnego czasu1, żeby zjeść.
λέγειlegeiHe speaksG3004GV-PAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP αὐτοὶautoiyourselvesG0846P-NPM ἰδίανidian[your] ownG2398A-ASF ἔρημονerēmon[a] solitaryG2048A-ASM τόπονtoponplaceG5117N-ASM ἀναπαύσασθεanapausasthedo restG0373V-AMM-2P ὀλίγον·oligona little;G3641A-ASN ἦσανēsanWereG1510V-IAI-3P ἐρχόμενοιerchomenoicomingG2064V-PNP-NPM ὑπάγοντεςhupagontesgoingG5217V-PAP-NPM πολλοί,polloi[are] many,G4183A-NPM οὐδὲoudenot evenG3761CONJ-N φαγεῖνphageinto eatG5315V-AAN εὐκαίρουν.¶eukairounwere they able.G2119V-IAI-3P - Mk 3,20.
32 I odpłynęli w łodzi na odludne miejsce, żeby być na osobności.
ἀπῆλθονapēlthonthey went awayG0565V-2AAI-3P ἔρημονerēmon[a] solitaryG2048A-ASM τόπονtoponplaceG5117N-ASM ἰδίαν.idian[their] own.G2398A-ASF 33 A ludzie widzieli, że odpływają. Wielu go poznało i zbiegli się tam pieszo ze wszystkich miast, wyprzedzili ich i zgromadzili się przy nim.
εἶδονeidonthey sawG1492HV-2AAI-3P αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ὑπάγονταςhupagontasgoingG5217V-PAP-APM ὄχλοι,ochloicrowdsG3793N-NPM ἐπέγνωσανepegnōsanrecognizedG1921V-2AAI-3P πολλοὶpolloimanyG4183A-NPM πεζῇpezēaon footG3979ADV πόλεωνpoleōncitiesG4172N-GPF συνέδραμονsunedramonran togetherG4936V-2AAI-3P προῆλθονproēlthonwent beforeG4281V-2AAI-3P αὐτούςautousthemG0846P-APM συνῆλθονsunēlthontogether wentG4905V-2AAI-3P αὐτόν.autonhim.G0846P-ASM 34 Kiedy Jezus wyszedł, zobaczył mnóstwo ludzi i ulitował się1 nad nimi, bo byli jak owce niemające pasterza2. I zaczął nauczać ich wielu rzeczy.
ἐξελθὼνexelthōnhaving gone outG1831V-2AAP-NSM εἶδενeidenHe sawG1492HV-2AAI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P πολὺνpoluna greatG4183A-ASM ὄχλονochloncrowdG3793N-ASM ἐσπλαγχνίσθηesplagchnisthēwas moved with compassionG4697V-AOI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἦσανēsanthey wereG1510V-IAI-3P πρόβαταprobatasheepG4263N-NPN ἔχονταechontahavingG2192V-PAP-NPN ποιμένα.poimenaa shepherd.G4166N-ASM ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S διδάσκεινdidaskeinto teachG1321V-PAN αὐτοὺςautousthemG0846P-APM πολλά.¶pollamany things.G4183A-APN - Mt 14,14; 15,32.
- Lb 27,17; 2Krn 18,16; Za 10,2; Mt 9,36.
35 A gdy było już późno, jego uczniowie podeszli do niego i powiedzieli: Miejsce to jest puste, a pora już późna.
ὥραςhōraswhen the hourG5610N-GSF πολλῆςpollēslateG4183A-GSF γενομένηςgenomenēsbeingG1096V-2ADP-GSF προσελθόντεςproselthonteshaving comeG4334V-2AAP-NPM μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἔλεγονelegonwere sayingG3004GV-IAI-3P ἔρημόςerēmosDesolateG2048A-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τόπος,toposplace,G5117N-NSM ἤδηēdēalready [it is]G2235ADV πολλή·pollēlate;G4183A-NSF 36 Odpraw1 ich, aby poszli do okolicznych osad i wsi i kupili sobie chleba, bo nie mają co jeść.
ἀπόλυσονapolusondo dismissG0630GV-AAM-2S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἀπελθόντεςapelthonteshaving goneG0565V-2AAP-NPM κύκλῳkuklōsurroundingG2945ADV κώμαςkōmasvillagesG2968N-APF ἀγοράσωσινagorasōsinthey may buyG0059V-AAS-3P ἑαυτοῖςhe'autoisfor themselvesG1438F-3DPM ἄρτουςartousloavesG0740N-APM φάγωσινphagōsinmay eatG5315V-AAS-3P ἔχουσιν.echousinthey have.G2192V-PAI-3P - Mt 14,15; Łk 9,12.
37 Lecz on im odpowiedział: Wy dajcie1 im jeść. Zapytali go więc: Czy mamy pójść i za dwieście groszy2 kupić chleba3, i dać im jeść?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM δότεdotedo giveG1325V-2AAM-2P αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP φαγεῖν.phagein[something] to eat.G5315V-AAN λέγουσινlegousinthey sayG3004GV-PAI-3P αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM ἀπελθόντεςapelthontesHaving goneG0565V-2AAP-NPM ἀγοράσωμενagorasōmenshall we buyG0059V-AAS-1P δηναρίωνdēnariōndenariiG1220N-GPN διακοσίωνdiakosiōntwo hundredG1250A-GPN ἄρτουςartousof breadG0740N-APM καὶkaiand [then]G2532CONJ δώσομενdōsomenwe will giveG1325V-FAI-1P αὐτοῖςautoisthem [it]G0846P-DPM φαγεῖν;¶phageinto eat?G5315V-AAN - J 6,5-17.
- denarów
- Lb 11,13.21-23; 2Krl 7,2; Mt 15,33; J 6,7.
38 A on im powiedział: Ile macie1 chleba? Idźcie i zobaczcie. A oni, dowiedziawszy się, powiedzieli: Pięć i dwie ryby.
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM πόσουςposousHow manyG4214Q-APM ἄρτουςartousloavesG0740N-APM ἔχετε;echetehave youG2192V-PAI-2P ὑπάγετεhupagetedo goG5217V-PAM-2P ἴδετε.idetedo see.G1492HV-2AAM-2P γνόντεςgnonteshaving knownG1097V-2AAP-NPM λέγουσιν·legousinthey say;G3004GV-PAI-3P ἰχθύας.ichthuasfish.G2486N-APM - 2Krl 4,2; Mk 8,5; Mt 15,34.
39 Wtedy kazał im posadzić1 wszystkich w grupach na zielonej trawie.
ἐπέταξενepetaxenHe commandedG2004V-AAI-3S αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM ἀνακλῖναιanaklinaito reclineG0347V-AAN πάνταςpantasallG3956A-APM συμπόσιαsumposiagroupsG4849N-APN συμπόσιαsumposia[by] groupsG4849N-APN χλωρῷchlōrōgreenG5515A-DSM χόρτῳ.chortōgrass.G5528N-DSM - 1Kor 14,33.40.
40 I usiedli w grupach, po stu i po pięćdziesięciu.
ἀνέπεσανanepesanthey sat downG0377V-2AAI-3P πρασιαὶprasiaigroupsG4237N-NPF πρασιαὶprasiai[by] groupsG4237N-NPF ἑκατὸνhekatonhundredsG1540A-NUI πεντήκοντα.pentēkontafifties.G4004A-NUI 41 A wziąwszy te pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo i pobłogosławił1. I połamał te chleby i dawał swoim uczniom, aby kładli przed nimi. Także te dwie ryby rozdzielił między wszystkich.
λαβὼνlabōnhaving takenG2983V-2AAP-NSM ἄρτουςartousloavesG0740N-APM ἰχθύας,ichthuasfish,G2486N-APM ἀναβλέψαςanablepsashaving looked upG0308V-AAP-NSM οὐρανὸνouranonheavenG3772N-ASM εὐλόγησενeulogēsenHe blessedG2127V-AAI-3S κατέκλασενkateklasenHe brokeG2622V-AAI-3S ἄρτουςartousloavesG0740N-APM ἐδίδουedidouHe was giving [them]G1325V-IAI-3S μαθηταῖςmathētaisdisciplesG3101N-DPM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM παρατιθῶσινparatithōsinthey may set beforeG3908V-PAS-3P αὐτοῖς,autoisthem,G0846P-DPM ἰχθύαςichthuasfishG2486N-APM ἐμέρισενemerisenHe dividedG3307V-AAI-3S πᾶσιν.pasinamong all.G3956A-DPM - Mk 8,6; Mt 26,26; Dz 27,35; Rz 14,6; 1Tm 4,4.
42 I jedli wszyscy do syta1.
ἔφαγονephagonateG5315V-AAI-3P πάντεςpantesallG3956A-NPM ἐχορτάσθησαν,echortasthēsanwere satisfied,G5526V-API-3P - 2Krn 31,10; 2Krl 4,42-44.
43 I zebrali dwanaście pełnych koszy kawałków1 i resztek z ryb.
ἦρανēranthey took upG0142V-AAI-3P κλάσματαklasmataof fragmentsG2801N-APN δώδεκαdōdekatwelveG1427A-NUI κοφίνωνkophinōnhand-basketsG2894N-GPM πληρώματαplērōmatafullnessG4138N-APN ἰχθύων.ichthuōnfish.G2486N-GPM - Ef 3,20.
44 A tych, którzy jedli chleby, było około pięciu tysięcy mężczyzn.
ἦσανēsanwereG1510V-IAI-3P φαγόντεςphagonteshaving eaten ofG5315V-AAP-NPM ἄρτουςartousloavesG0740N-APM πεντακισχίλιοιpentakischilioifive thousandG4000A-NPM 45 I zaraz przymusił swoich uczniów, aby wsiedli do łodzi i popłynęli przed nim na drugi brzeg1 w kierunku Betsaidy, a on tymczasem odprawi ludzi.
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV ἠνάγκασενēnagkasenHe compelledG0315V-AAI-3S μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἐμβῆναιembēnaito climbG1684V-2AAN πλοῖονploionboatG4143N-ASN προάγεινproageinto go beforeG4254V-PAN πέρανperanother sideG4008PREP ΒηθσαϊδὰνBēthsaidanBethsaidaG0966N-ASF-L αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM ἀπολύειapolueidismissesG0630GV-PAI-3S ὄχλον.ochloncrowd.G3793N-ASM - Mt 14,22; J 6,15-17.
46 A gdy ich odprawił, odszedł na górę, aby się modlić1.
ἀποταξάμενοςapotaxamenoshaving taken leaveG0657V-AMP-NSM αὐτοῖςautoisof themG0846P-DPM ἀπῆλθενapēlthenHe departedG0565V-2AAI-3S ὄροςorosmountainG3735N-ASN προσεύξασθαι.¶proseuxasthaito pray.G4336V-ADN - Mk 1,35; Łk 6,12.
47 Kiedy nastał wieczór, łódź znajdowała się na środku morza, a on był sam na lądzie.
ὀψίαςopsiaswhen eveningG3798A-GSF γενομένηςgenomenēshaving comeG1096V-2ADP-GSF πλοῖονploionboatG4143N-NSN μέσῳmesō[the] midstG3319A-DSN θαλάσσης,thalassēssea,G2281N-GSF αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM μόνοςmonosaloneG3441A-NSM 48 I widział, że są zmęczeni1 wiosłowaniem, bo wiatr mieli przeciwny. I tak około czwartej straży nocnej przyszedł do nich, idąc po morzu2, i chciał ich wyminąć.
ἰδὼνidōnseeingG1492HV-2AAP-NSM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM βασανιζομένουςbasanizomenousstrainingG0928HV-PPP-APM ἐλαύνειν,elauneinrowing,G1643V-PAN ἄνεμοςanemoswindG0417N-NSM ἐναντίοςenantioscontraryG1727A-NSM αὐτοῖς,autoisto them,G0846P-DPM τετάρτηνtetartēn[the] fourthG5067A-ASF φυλακὴνphulakēnwatchG5438HN-ASF νυκτὸςnuktosnightG3571N-GSF ἔρχεταιerchetaiHe comesG2064V-PNI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM περιπατῶνperipatōnwalkingG4043V-PAP-NSM θαλάσσηςthalassēsseaG2281N-GSF ἤθελενēthelenHe was wishingG2309V-IAI-3S παρελθεῖνpareltheinto pass byG3928V-2AAN αὐτούς.¶autousthem.G0846P-APM - Mt 14,24.
- Hi 9,8; Ps 93,4.
49 Ale oni, ujrzawszy go chodzącego po morzu, myśleli, że to zjawa1, i krzyknęli.
ἰδόντεςidonteshaving seenG1492HV-2AAP-NPM θαλάσσηςthalassēsseaG2281N-GSF περιπατοῦνταperipatountawalkingG4043V-PAP-ASM ἔδοξανedoxanthey thoughtG1380V-AAI-3P φάντασμάphantasmaa ghostG5326N-NSN ἐστιν,estin[it] is,G1510V-PAI-3S ἀνέκραξαν·anekraxancried out;G0349V-AAI-3P - Łk 24,37.
50 Wszyscy bowiem go widzieli i przestraszyli się. Ale on zaraz przemówił do nich tymi słowami: Ufajcie, to ja jestem1! Nie bójcie się!
πάντεςpantesAllG3956A-NPM ἐταράχθησαν.etarachthēsanwere troubled.G5015V-API-3P εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV ἐλάλησενelalēsenHe spokeG2980V-AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM θαρσεῖτε,tharseiteTake courage!G2293V-PAM-2P εἰμι,eimiam [He],G1510V-PAI-1S φοβεῖσθε.phobeisthedo fear.G5399V-PNM-2P - J 6,20.
51 I wszedł do nich do łodzi, i uciszył się wiatr1. A oni się bardzo zdumiewali2 i dziwili.
ἀνέβηanebēHe went upG0305V-2AAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM πλοῖον,ploionboat,G4143N-ASN ἐκόπασενekopasenceasedG2869V-AAI-3S ἄνεμος.anemoswind.G0417N-NSM λίανlianexceedinglyG3029ADV περισσοῦperissouexcessiveG4053A-GSN ἑαυτοῖςhe'autoisthemselvesG1438F-3DPM ἐξίσταντοexistantothey were amazedG1839V-IMI-3P ἐθαύμαζον·ethaumazonwere marveling;G2296V-IAI-3P - Ps 107,28-30.
- Mk 7,37.
52 Nie zrozumieli bowiem cudu z chlebami, gdyż ich serce było odrętwiałe1.
συνῆκανsunēkanthey understoodG4920V-AAI-3P ἄρτοις,artoisloaves,G0740N-DPM αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM καρδίαkardiaheartG2588N-NSF πεπωρωμένη.¶pepōrōmenēhardened.G4456V-RPP-NSF - Mk 8,17-21; 16,14.
53 A przeprawiwszy się, przypłynęli do ziemi Genezaret i przybili do brzegu.
διαπεράσαντεςdiaperasanteshaving passed overG1276V-AAP-NPM ἦλθονēlthonthey cameG2064V-2AAI-3P ΓεννησαρὲτGennēsaretGennesaretG1082N-ASF-L προσωρμίσθησαν.prosōrmisthēsandrew to shore.G4358V-API-3P 54 A gdy wyszli z łodzi, ludzie zaraz go poznali;
ἐξελθόντωνexelthontōnwhen were exitingG1831V-2AAP-GPM πλοίουploiouboatG4143N-GSN εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV ἐπιγνόντεςepignonteshaving recognizedG1921V-2AAP-NPM 55 Rozbiegli się po całej tej okolicy i zaczęli przynosić na posłaniach chorych tam, gdzie, jak słyszeli, przebywa.
περιέδραμονperiedramonthey ran aroundG4063V-AAI-3P χώρανchōranregionG5561N-ASF ἐκείνηνekeinēnthatG1565D-ASF ἤρξαντοērxantothey beganG0757V-ADI-3P κραβάττοιςkrabattoismatsG2895N-DPM ἔχονταςechontasbeingG2192V-PAP-APM περιφέρεινperiphereinto carry aboutG4064V-PAN ὅπουhopouto whereverG3699CONJ ἤκουονēkouonthey were hearingG0191V-IAI-3P ἐστίν.estinHe is.G1510V-PAI-3S 56 A gdziekolwiek wszedł, do wsi, miast czy osad, kładli chorych na ulicach1 i prosili go, aby mogli dotknąć2 choćby brzegu jego szaty. A wszyscy, którzy go dotknęli, zostali uzdrowieni.
ὅπουhopouwhereverG3699CONJ εἰσεπορεύετοeiseporeuetoHe was enteringG1531V-INI-3S κώμαςkōmasvillagesG2968N-APF πόλειςpoleiscitiesG4172N-APF ἀγοραῖςagoraismarketplacesG0058N-DPF ἐτίθεσανetithesanthey were layingG5087V-IAI-3P ἀσθενοῦνταςasthenountasailingG0770HV-PAP-APM παρεκάλουνparekalounwere beggingG3870V-IAI-3P κἂνkanonlyG2532CONJ + G1437 κρασπέδουkraspedoufringeG2899N-GSN ἱματίουhimatiouclothingG2440N-GSN αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἅψωνται,hapsōntaithey shall touch,G0681V-AMS-3P ὅσοιhosoias many asG3745K-NPM ἥψαντοhēpsantotouchedG0681V-ADI-3P ἐσῴζοντο.¶esōzontowere being healed.G4982V-IPI-3P - Dz 5,15.
- Mk 3,10; 5,27; Łk 6,19; 2Krl 13,21.