reltext

Chapter 4

Isturi Dalil Pasal sin Tau Nagtanum

(Mat. 13:1-9; Luk. 8:4-8)

1 Manjari, nagnasīhat na isab nagbalik hi Īsa didtu ha higad Dagat Jalil. Landu' tuud mataud tau in miyawn nagtipun dumungug sin nasīhat niya. Hangkan simakat siya pa taas kumpit asibi', ampa siya limingkud nagnasīhat. Duun in kumpit asibi' piyaantung masuuk pa hunasan ampa in manga tau duun timitindug ha higad daplakan dimurungug kaniya.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
πάλινpalinagainG3825ADV
ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S
διδάσκεινdidaskeinto teachG1321V-PAN
παρὰparabesideG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
θάλασσαν.thalassansea.G2281N-ASF
καὶkaiAndG2532CONJ
συνάγεταιsunagetaiare gathered togetherG4863V-PPI-3S
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ὄχλοςochlosa crowdG3793N-NSM
πλεῖστοςpleistosgreatestG4118A-NSM-S
ὥστεhōsteso thatG5620CONJ
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
εἰςeisintoG1519PREP
πλοῖονploiona boatG4143N-ASN
ἐμβάνταembantahaving climbedG1684V-2AAP-ASM
τὸto<the>G3588T-ASN
καθῆσθαιkathēsthaisittingG2521V-PNN
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
θαλάσσῃ,thalassēsea,G2281N-DSF
καὶkaiandG2532CONJ
πᾶςpasallG3956A-NSM
ὁhotheG3588T-NSM
ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM
πρὸςprosclose toG4314PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
θάλασσανthalassanseaG2281N-ASF
ἐπὶepionG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆςgēslandG1093HN-GSF
ἦσαν.ēsanwas.G1510V-IAI-3P

2 Na, mataud in niyasīhat niya. In pagnasīhat niya, laung niya,

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐδίδασκενedidaskenHe was teachingG1321V-IAI-3S
αὐτοὺςautousthemG0846P-APM
ἐνeninG1722PREP
παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF
πολλὰpollamany thingsG4183A-APN
καὶkaiandG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
διδαχῇdidachēateachingG1322N-DSF
αὐτοῦ·autouof Him;G0846P-GSM

3 “Dungug kamu! Awn yaun hambuuk tau nagtanum binhi' ha uma niya.

Original Greek

Ἀκούετε.¶Akouetedo listen!G0191V-PAM-2P
ἸδοὺIdouBeholdG2400INJ
ἐξῆλθενexēlthenwent outG1831V-2AAI-3S
ὁhothe [one]G3588T-NSM
σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM
τοῦtouof theG3588T-GSN
σπεῖραι·speiraito sow;G4687V-AAN

4 In kaagi niya nagtanum, siyabud niya in manga binhi'. In kaibanan binhi' nahulug pa labayan. Na, pagkawn sin manga manuk-manuk nakaun in manga binhi'.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S
ἐνenwhileG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
σπείρειν,speireinsowing,G4687V-PAN
ὃho<the>G3739R-NSN
μὲνmensomeG3303PRT
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
παρὰparaalongG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ὁδόν,hodonroad,G3598N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἦλθενēlthencameG2064V-2AAI-3S
τὰtatheG3588T-NPN
πετεινὰpeteinabirdsG4071N-NPN
τοῦtou<the>G3588T-GSM
οὐρανοῦouranouheavenG3772N-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
κατέφαγενkatephagendevouredG2719V-2AAI-3S
αὐτό.autoit.G0846P-ASN

5 In kaibanan binhi' nahulug pa lupa' mabatu iban hangkatiyu' da in lupa' niya. Na hangkaray' da timubu' in manga binhi' sabab mababaw da in lupa' niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλοallootherG0243A-NSN
δὲdehoweverG1161CONJ
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πετρῶδεςpetrōdesrocky placeG4075A-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
ὅπουhopouwhereG3699CONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
εἶχενeichenit hadG2192V-IAI-3S
γῆνgēnsoilG1093IN-ASF
πολλήν,pollēnmuch,G4183A-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
ἐξανέτειλενexaneteilenit sprang upG1816V-AAI-3S
διὰdiabecause ofG1223PREP
τὸtotheG3588T-ASN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN
βάθοςbathosdepthG0899N-ASN
γῆς.gēsof soil.G1093IN-GSF

6 Sakali kiyapasuan mayan sin suga, nangluyluy in tiyanum sabab bukun malawm in gamut niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ὅτεhoteafterG3753CONJ
ἀνέτειλενaneteilenroseG0393V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ἥλιος,hēliossunG2246N-NSM
ἐκαυματίσθηekaumatisthēit was scorchedG2739V-API-3S
καὶkaiandG2532CONJ
διὰdiabecause ofG1223PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN
ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF
ἐξηράνθη.exēranthēit withered away.G3583V-API-3S

7 In kaibanan binhi' nahulug pa lupa' tiyutubuan sin manga kasagbutan matunuk. Pagtubu' sin manga binhi' tiya'lung sin manga sagbut matunuk, hangkan wala' na namunga.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλοallootherG0243A-NSN
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
εἰςeisamongG1519PREP
τὰςtastheG3588T-APF
ἀκάνθας,akanthasthorns,G0173N-APF
καὶkaiandG2532CONJ
ἀνέβησανanebēsangrew upG0305V-2AAI-3P
αἱhaitheG3588T-NPF
ἄκανθαιakanthaithornsG0173N-NPF
καὶkaiandG2532CONJ
συνέπνιξανsunepnixanchokedG4846V-AAI-3P
αὐτό,autoit,G0846P-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM
οὐκouknoG3756PRT-N
ἔδωκεν.edōkenit yielded.G1325V-AAI-3S

8 Ampa in kaibanan binhi' nahulug pa lupa' marayaw. Hangkan jimatu in tubu' nila iban nagbunga marayaw. In bunga sin kaibanan sarang-sarang in taud, in kaibanan mataud, ampa in kaibanan landu' tuud mataud.”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλαallaothersG0243A-NPN
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēnsoilG1093IN-ASF
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
καλὴνkalēngoodG2570GA-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἐδίδουedidouwas yieldingG1325V-IAI-3S
καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM
ἀναβαίνονταanabainontagrowing upG0305V-PAP-NPN
καὶkaiandG2532CONJ
αὐξανόμεναauxanomenaincreasingG0837V-PPP-NPN
καὶkaiandG2532CONJ
ἔφερενepherenwas bearingG5342V-IAI-3S
ἓνhenoneG1520A-NSN
τριάκονταtriakontathirtyfoldG5144A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑξήκονταhexēkontasixtyG1835A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑκατόν.hekatona hundred.G1540A-NUI

9 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Na, sasuku' sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyayta' ku yan kaniyu!”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM
ὃςhos[He] whoG3739R-NSM
ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S
ὦταōtaearsG3775N-APN
ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN
ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S

Mayta' Dalil Kaagi in Pagnasīhat hi Īsa

(Mat. 13:10-17; Luk. 8:9-10)

10 Pag'ubus yadtu, nakaīg mayan in manga tau mataud, miyawn kaniya in hangpu' tagduwa mulid niya iban sin kaibanan tau nakarungug sin nasīhat niya. Nangasubu sila bang unu in hāti sin isturi diyalil niya.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ὅτεhotewhenG3753CONJ
δὲdenowG1161CONJ
ἐγένετοegenetoHe wasG1096V-2ADI-3S
κατὰkatautterlyG2596PREP
μόνας,monasalone,G3441A-APF
ἠρώτωνērōtōnthey were askingG2065V-IAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
οἱhoithoseG3588T-NPM
περὶperiaroundG4012PREP
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
σὺνsunwithG4862PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPM
δώδεκαdōdekaTwelveG1427A-NUI
τὰςtasabout theG3588T-APF
παραβολάς.parabolasparables.G3850N-APF

11 Laung hi Īsa. “In kamu yan kiyarihilan na ingat iban panghāti pasal sin kahālan sin pamarinta sin Tuhan amu in bakas līlibun dayn ha pikilan sin mānusiya'. Sagawa' in kaibanan tau dugaing dayn kaniyu. In katān hinasīhat ku kanila dalilun ku kaagi pa manga isturi malawm in maana niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
ὑμῖνhuminTo youG4771P-2DP
γνῶναιgnōnaito knowG1097V-2AAN
τὸtotheG3588T-NSN
μυστήριονmustērionmysteryG3466N-NSN
δέδοταιdedotaihas been givenG1325V-RPI-3S
τῆςtēsof theG3588T-GSF
βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T
ἐκείνοιςekeinoisTo thoseG1565D-DPM
δὲdehoweverG1161CONJ
τοῖςtoiswho areG3588T-DPM
ἔξωexōoutsideG1854PREP
ἐνeninG1722PREP
παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF
τὰta<the>G3588T-NPN
πάνταpantaeverythingG3956A-NPN
γίνεταιginetaiis doneG1096V-PNI-3S

12 Hangkan biya' ha yan in pagnasīhat ku sabab biya' na sin kiyasulat ha lawm Kitab, nagparman in Tuhan, amu agi, ‘Minsan sila imaatud di' sila makakita', minsan sila dimurungug di' sila makahāti, sabab bang sila makahāti pindahun nila na in atay nila pa Tuhan ampa maampun in manga dusa nila.’ ”

Original Greek

ἵναinaso thatG2443CONJ
βλέποντεςblepontesLookingG0991V-PAP-NPM
βλέπωσινblepōsinthey may lookG0991V-PAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
ἴδωσινidōsinthey may perceiveG1492GV-2AAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM
ἀκούωσινakouōsinthey may hearG0191V-PAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
συνιῶσινsuniōsinthey may understandG4920V-PAS-3P
μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218
ἐπιστρέψωσινepistrepsōsinthey may turnG1994V-AAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀφεθῇaphethēamay be forgivenG0863HV-APS-3S
αὐτοῖςautoisto them’G0846P-DPM
τὰta<the>G3588T-NPN
ἁμαρτήματα.¶hamartēmatasins.G0265N-NPN

Magpahāti hi Īsa sin Maana sin Isturi Dalil Pasal sin Tau Nagtanum

(Mat. 13:18-23; Luk. 8:11-15)

13 Pag'ubus laung hi Īsa kanila, “Mayta', wala' niyu pa kiyahātihan in maana sin dalilan pasal sin tau nagtanum? Tantu bang niyu yan di' kahātihan, na di' niyu da isab kahātihan in kaibanan hinasīhat ku amu in dalilun ka kaagi.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
οὐκoukNotG3756PRT-N
οἴδατεoidateunderstand youG6063V-RAI-2P
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF
ταύτην;tautēnthis?G3778D-ASF
καὶkaiAndG2532CONJ
πῶςpōshowG4459PRT-I
πάσαςpasasallG3956A-APF
τὰςtastheG3588T-APF
παραβολὰςparabolasparablesG3850N-APF
γνώσεσθε;gnōsesthewill you understand?G1097V-FDI-2P

14 “Ha isturi diyalil ku, in tau nagtanum amuna in biya' sapantun tau magpamahalayak sin Parman sin Tuhan.

Original Greek

ὁhoThe [one]G3588T-NSM
σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
σπείρει.speireisows.G4687V-PAI-3S

15 In tau kaibanan nakarungug sin Bayta' Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan amuna in biya' sapantun sin manga binhi' iban sin dān labayan kiyahulugan nila. Pagdungug nila na mayan sin Bayta' Marayaw, magtūy mawn in Saytan Puntukan umagaw dayn kanila sin hindu' sin Bayta' Marayaw.

Original Greek

οὗτοιhoutoiTheseG3778D-NPM
δέdenowG1161CONJ
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoitheyG3588T-NPM
παρὰparaalongG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ὁδὸνhodonroadG3598N-ASF
ὅπουhopouwhereG3699PREP
σπείρεταιspeiretaiis sownG4687V-PPI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
λόγος,logosword,G3056N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ἀκούσωσιν,akousōsinthey may hear,G0191V-AAS-3P
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
ἔρχεταιerchetaicomesG2064V-PNI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
σατανᾶςsatanasSatanG4567N-NSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
αἴρειaireitakes awayG0142V-PAI-3S
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
τὸνton<the>G3588T-ASM
ἐσπαρμένονesparmenonsownG4687V-2RPP-ASM
εἰςeisinG1519PREP
ταῖςtais<the>G3588T-DPF
καρδίαιςkardiaisheartsG2588N-DPF
αὐτούς.autousthem.G0846P-APM

16 Na, in kaibanan tau nakarungug sin Bayta' Marayaw amuna in biya' sapantun sin manga binhi' iban sin lupa' mabatu kiyahulugan nila. Pagdungug nila na mayan sin Bayta' Marayaw magtūy nila tiyayma' iban pagkūg-kuyag nila.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
οὗτοίhoutoitheseG3778D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
ὁμοίωςhomoiōslikewiseG3668ADV
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὰtatheG3588T-APN
πετρώδηpetrōdērocky placesG4075A-APN
σπειρόμενοι,speiromenoisown,G4687V-PPP-NPM
οἳhoiwhoG3739R-NPM
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ἀκούσωσινakousōsinthey may hearG0191V-AAS-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγον,logonword,G3056N-ASM
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
μετὰmetawithG3326PREP
χαρᾶςcharasjoyG5479N-GSF
λαμβάνουσινlambanousinreceiveG2983V-PAI-3P
αὐτὸνautonitG0846P-ASM

17 Sagawa' di' maggamut in hindu' sin Bayta' Marayaw ha lawm atay nila, iban hangkaray' da in tatasan nila. Hangkan bang sila datungan na kasusahan atawa kabinsanaan sabab sin pagtayma' nila sin hindu' sin Bayta' Marayaw, na magtūy nila butawanan in pangandul nila ha Tuhan.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχουσινechousinthey haveG2192V-PAI-3P
ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF
ἐνeninG1722PREP
ἑαυτοῖςhe'autoisthemselvesG1438F-3DPM
ἀλλὰallabutG0235CONJ
πρόσκαιροίproskairoitemporaryG4340A-NPM
εἰσιν.eisinare.G1510V-PAI-3P
εἶταeitathenG1534ADV
γενομένηςgenomenēswhen was happeningG1096V-2ADP-GSF
θλίψεωςthlipseōstribulationG2347N-GSF
ἢēorG2228CONJ
διωγμοῦdiōgmoupersecutionG1375N-GSM
διὰdiaon account ofG1223PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγον,logonword,G3056N-ASM
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
σκανδαλίζονται.skandalizontaithey fall away.G4624V-PPI-3P

18 Ampa in kaibanan tau nakarungug sin Bayta' Marayaw amuna in biya' sapantun sin manga binhi' iban sin lupa' kiyahulugan nila amu in tiyutubuan sin manga sagbut matunuk. Diyungug nila in hindu' sin Bayta' Marayaw,

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλοιalloianotherG0243A-NPM
εἰσὶνeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoithoseG3588T-NPM
εἰςeisamongG1519PREP
τὰςtastheG3588T-APF
ἀκάνθαςakanthasthornsG0173N-APF
σπειρόμενοι·speiromenoisown;G4687V-PPP-NPM
οὗτοίhoutoiTheseG3778D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoithoseG3588T-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
ἀκούσαντες,akousanteshearing,G0191V-AAP-NPM

19 sagawa' masi sila magsusa sin manga palihālan dī ha dunya. Malabi ha atay nila in manga alta' iban masi sila manapsu ha unu-unu katān. Na, hangkan maluppas sadja in karayawan makapabuntul sin kawl-piil nila, amu in makawa' nila dayn ha hindu' sin Bayta' Marayaw. In sila yan biya' da sapantun tiyanum di' magbunga.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
αἱhaitheG3588T-NPF
μέριμναιmerimnaicaresG3308N-NPF
τοῦtouof theG3588T-GSM
αἰῶνοςaiōnosageG0165GN-GSM
τούτουtoutouthisG3778D-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
ἀπάτηapatēdeceitG0539N-NSF
τοῦtouof theG3588T-GSM
πλούτουploutourichesG4149N-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
αἱhai<the>G3588T-NPF
περὶperiofG4012PREP
τὰtatheG3588T-APN
λοιπὰloipaother thingsG3062A-APN
ἐπιθυμίαιepithumiaidesiresG1939N-NPF
εἰσπορευόμεναιeisporeuomenaientering inG1531V-PNP-NPF
συμπνίγουσινsumpnigousinthey chokeG4846V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγον,logonword,G3056N-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
ἄκαρποςakarposunfruitfulG0175A-NSM
γίνεται.ginetaiit becomes.G1096V-PNI-3S

20 Sagawa' in tau kaibanan nakarungug sin hindu' sin Bayta' Marayaw amuna in biya' sapantun sin manga binhi' iban sin lupa' marayaw kiyahulugan nila. Diyungug nila in hindu' sin Bayta' Marayaw iban tiyayma' nila. Hangkan sumūng in dayaw sin kawl-piil nila. In kaibanan sarang-sarang in dayaw, in kaibanan isab dumayaw tuud ampa in kaibanan landu' tuud dumayaw.”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐκεῖνοίekeinoithoseG1565D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēnsoilG1093IN-ASF
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
καλὴνkalēngoodG2570GA-ASF
σπαρέντες,sparenteshaving been sown,G4687V-2APP-NPM
οἵτινεςoitinessuch asG3748R-NPM
ἀκούουσινakouousinhearG0191V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
παραδέχονταιparadechontaireceive [it]G3858V-PNI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
καρποφοροῦσινkarpophorousinbring forth fruitG2592V-PAI-3P
ἓνhenoneG1520A-NSN
τριάκονταtriakontathirtyfoldG5144A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑξήκονταhexēkontasixtyG1835A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑκατόν.¶hekatona hundred.G1540A-NUI

Dalilan pasal sin Palitaan

(Luk. 8:16-18)

21 Pag'ubus, nangasubu hi Īsa, laung niya, “Mayta', awn ka magdā palitaan pa lawm bilik ubus ampa niya lukuban sin pastan atawa hibutang niya pa sawm kantil? Bukun ka subay niya hibutang in palitaan pa taas sin pagbubutangan palitaan?

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ὅτι·hotithat:G3754GCONJ
μήτιmētisurely not everG3385PRT-N
ἔρχεταιerchetaiis brought inG2064V-PNI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
λύχνοςluchnoslampG3088N-NSM
ἵναinaso thatG2443CONJ
ὑπὸhupounderG5259HPREP
τὸνtontheG3588T-ASM
μόδιονmodionbasketG3426N-ASM
τεθῇtethēait may be putG5087V-APS-3S
ἢēorG2228CONJ
ὑπὸhupounderG5259HPREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
κλίνην;klinēnbed?G2825N-ASF
οὐχouchSurelyG3756PRT-N
ἵναinathatG2443CONJ
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
λυχνίανluchnianlampstandG3087N-ASF
τεθῇ;tethēamay it be put?G5087V-APS-3S

22 Karna' unu-unu in tiyatapuk tantu gumuwa' da iban unu-unu in līlibun tantu kaingatan da.

Original Greek

οὐouNothingG3756PRT-N
γάρgarforG1063CONJ
ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S
τίtianythingG5100X-NSN
κρυπτόνkruptonhiddenG2927A-NSN
ὃhowhichG3739R-NSN
ἐὰνeanonlyG1437COND
μὴmēunlessG3361PRT-N
ἵναinain orderG2443CONJ
φανερωθῇ,phanerōthēait shall be made manifest,G5319V-APS-3S
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
ἐγένετοegenetohas taken placeG1096V-2ADI-3S
ἀπόκρυφονapokruphona secret thingG0614A-NSN
ἀλλ᾽all᾽butG0235CONJ
ἵναinathatG2443CONJ
ἔλθῃelthēit shall comeG2064V-2AAS-3S
εἰςeistoG1519PREP
φανερόν.phaneronlight.G5318A-ASM

23 Na, sasuku' sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud marayaw in biyayta' ku yan kaniyu!”

Original Greek

εἴeiIfG1487GCOND
τιςtisanyoneG5100X-NSM
ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S
ὦταōtaearsG3775N-APN
ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN
ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S

24 Laung pa isab hi Īsa, “Pahūpa niyu tuud marayaw pa lawm pamikil niyu in manga diyungug niyu yan. Sabab bang kamu matuyu' tuud dumungug sin hindu', na sumūng in panghāti iban ingat niyu.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
βλέπετεblepetedo take heedG0991V-PAM-2P
τίtiwhatG5101I-ASN
ἀκούετε.akoueteyou hear.G0191V-PAI-2P
ἐνenWithG1722PREP
ᾧhōwhatG3739R-DSN
μέτρῳmetrōmeasureG3358N-DSN
μετρεῖτεmetreiteyou measureG3354V-PAI-2P
μετρηθήσεταιmetrēthēsetaiit will be measuredG3354V-FPI-3S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
καὶkaiandG2532CONJ
προστεθήσεταιprostethēsetaimore will be addedG4369V-FPI-3S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtoiswhoG3588T-DPM
ἀκούουσιν.akouousinare hearing:.G0191V-PAP-DPM

25 Karna' hisiyu-siyu in dumungug tuud marayaw sūngan sin Tuhan in panghāti niya, sagawa' hisiyu-siyu in di' dumungug marayaw minsan in maniyu'-tiyu' kahātihan niya, maīg da dayn kaniya.”

Original Greek

ὃςhosWho[ever]G3739R-NSM
γὰρgarforG1063CONJ
ἂνanmaybeG0302PRT
ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S
δοθήσεταιdothēsetaiit will be givenG1325V-FPI-3S
αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὃςhoshe whoG3739R-NSM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S
καὶkaievenG2532CONJ
ὃhowhatG3739R-ASN
ἔχειecheihe hasG2192V-PAI-3S
ἀρθήσεταιarthēsetaiwill be taken awayG0142V-FPI-3S
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτοῦ.¶autouhim.G0846P-GSM

Dalilan Pasal sin Pagtubu' sin Binhi'

26 Na laung hi Īsa, “In hantang sin pamarinta sin Tuhan biya' sapantun sin kahālan sin hambuuk tau nagtanum manga binhi' ha uma niya.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S
οὕτωςhoutōsThusG3779ADV
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T
ὡςhōsasG5613PRT
ἐὰνeanifG1437COND
ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM
βάλῃbalēshall castG0906IV-2AAS-3S
τὸνtontheG3588T-ASM
σπόρονsporonseedG4703N-ASM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆςgēsearthG1093IN-GSF

27 Pag'ubus niya nagtanum, pasāran niya na in manga binhi' tumubu' isa-isa niya. Himinang na siya sin manga hinang dugaing. Magsusūng in adlaw, in manga binhi' tiyanum niya tumubu' iban sumulig isa-isa nila. Di' niya kaingatan bang biya' diin in pagtubu' iban pagsulig sin manga binhi'.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
καθεύδῃkatheudēhe may sleepG2518V-PAS-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἐγείρηταιegeirētaihe may be risenG1453V-PPS-3S
νύκταnuktanightG3571N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἡμέραν,hēmeranday,G2250N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
σπόροςsporosseedG4703N-NSM
βλαστᾷblastamay sproutG0985V-PAS-3S
καὶkaiandG2532CONJ
μηκύνηταιmēkunētaiit may growG3373V-PMS-3S
ὡςhōshowG5613PRT
οὐκouknotG3756PRT-N
οἶδενoidenknowsG6063V-RAI-3S
αὐτός.autoshe himself.G0846P-NSM

28 Pasal dayn ha lupa' tumubu' in manga binhi'. Magjawm naa tagna', ampa magburus, ubus ampa magbunga.

Original Greek

αὐτομάτηautomatēOf itselfG0844A-NSF
γὰρgarforG1063CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
γῆgēearthG1093IN-NSF
καρποφορεῖkarpophoreibrings forth fruit —G2592V-PAI-3S
πρῶτονprōtonfirstG4413GA-ASN
χόρτονchortona plantG5528N-ASM
εἶταeitathenG1534ADV
στάχυνstachunan earG4719N-ASM
εἶταeitathenG1534ADV
πλήρηςplērēsfullG4134A-ASM
σῖτονsitongrainG4621N-ASM
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
στάχυϊ.stachuiear.G4719N-DSM

29 Na, bang hinug na in manga bunga, mawn na mag'ani in nagtanum sabab naabut na in musim sin pag'ani.”

Original Greek

ὅτανhotanWhenG3752CONJ
δὲdethenG1161CONJ
παραδοῖparadoiit may produceG3860V-2AAS-3S
ὁhotheG3588T-NSM
καρπός,karposfruit,G2590N-NSM
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
ἀποστέλλειapostelleihe sendsG0649V-PAI-3S
τὸtotheG3588T-ASN
δρέπανονdrepanonsickleG1407N-ASN
ὅτιhotiforG3754HCONJ
παρέστηκενparestēkenhas comeG3936V-RAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
θερισμός.¶therismosharvest.G2326N-NSM

Dalilan pasal sin Bigi Sibi'-sibi' Tuud

(Mat. 13:31-32,34; Luk. 13:18-19)

30 Laung pa isab hi Īsa, “Unu in hikasali' natu' ha pamarinta sin Tuhan? Unu in hikadalil natu' bat natu' mapapata in kahantang sin pamarinta sin Tuhan?

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S
πῶςpōshowG4459PRT-I
ὁμοιώσωμενhomoiōsōmenshall we likenG3666V-AAS-1P
τὴνtēntheG3588T-ASF
βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
ἢēOrG2228CONJ
ἐνeninG1722PREP
τίνιtiniwhichG5101I-DSF
αὐτὴνautēnitG0846P-ASF
παραβολῇparabolēaparableG3850N-DSF
θῶμεν;thōmenlet us presentG5087V-2AAS-1P

31 In pamarinta sin Tuhan hikadalil taniyu pa hambuuk bigi sibi'-sibi' ini hikatanum,

Original Greek

ὡςhōsAsG5613PRT
κόκκῳkokkōa grainG2848N-DSM
σινάπεωςsinapeōsof mustardG4615N-GSN
ὃςhoswhichG3739R-NSM
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
σπαρῇsparēait may be sownG4687V-2APS-3S
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆς,gēsearth,G1093IN-GSF
μικρότερονmikroteronsmaller thanG3398A-NSN-C
ὂνonisG1510V-PAP-NSN
πάντωνpantōnallG3956A-GPN
τῶνtōntheG3588T-GPN
σπερμάτωνspermatōnseedsG4690GN-GPN
τῶνtōnwhich [are]G3588T-GPN
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆς.gēsearth.G1093IN-GSF

32 Na di' lumugay tumubu' iban lumaggu' tuud yan dayn ha katān jambangan. Dakula' in manga sanga niya amu in katapuan iban kapagpugaran sin manga manuk-manuk.”

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
σπαρῇ,sparēait may be sown,G4687V-2APS-3S
ἀναβαίνειanabaineiit grows upG0305V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
γίνεταιginetaibecomesG1096V-PNI-3S
μεῖζονmeizongreaterG3173A-NSN-C
πάντωνpantōnthan allG3956A-GPN
τῶνtōntheG3588T-GPN
λαχάνωνlachanōngarden plantsG3001N-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
ποιεῖpoieiit producesG4160GV-PAI-3S
κλάδουςkladousbranchesG2798N-APM
μεγάλουςmegalousgreatG3173A-APM
ὥστεhōsteso thatG5620CONJ
δύνασθαιdunasthaito be ableG1410V-PNN
ὑπὸhupounderG5259GPREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
σκιὰνskianshadowG4639N-ASF
αὐτοῦautouof itG0846P-GSN
τὰtatheG3588T-APN
πετεινὰpeteinabirdsG4071N-APN
τοῦtouof theG3588T-GSM
οὐρανοῦouranouairG3772N-GSM
κατασκηνοῦν.¶kataskēnounto perch.G2681V-PAN

33 Na, mataud ginisan dalilan biya' ha yan in kiyaisturi hi Īsa bang siya nagnasīhat ha manga tau sin hindu' sin Bayta' Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. Dalilun niya kaagi in pagnasīhat niya ha ganta' kahātihan sin manga tau.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
τοιαύταιςtoiautaiswith suchG5108D-DPF
παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF
πολλαῖςpollaismanyG4183A-DPF
ἐλάλειelaleiHe was speakingG2980V-IAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
καθὼςkathōseven asG2531CONJ
ἠδύναντοēdunantothey were ableG1410V-INI-3P
ἀκούειν.akoueinto hear.G0191V-PAN

34 Di' siya magnasīhat ha manga tau bang bukun dalil kaagi. Sagawa' bang siya dakuman iban sin manga hangpu' tagduwa mulid niya in duun, pahātihun niya sila sin maana sin katān isturi diyalil niya.

Original Greek

χωρὶςchōrisWithoutG5565PREP
δὲdethenG1161CONJ
παραβολῆςparabolēsparablesG3850N-GSF
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐλάλειelaleiwas He speakingG2980V-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
κατ᾽kat᾽inG2596PREP
ἰδίανidianprivateG2398A-ASF
δὲdehoweverG1161CONJ
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
ἰδίοιςidioisto [His] ownG2398A-DPM
μαθηταῖςmathētaisdisciplesG3101N-DPM
ἐπέλυενepeluenHe was explainingG1956V-IAI-3S
πάντα.¶pantaall things.G3956A-APN

Kapag'agihan hi Īsa in Hangin iban Alun

(Mat. 8:23-27; Luk. 8:22-25)

35 Sakali himapun-hapun mayan sin adlaw da yadtu, laung niya ha manga mulid niya, “Sūng kitaniyu umuntas pa hansipak hunasan.”

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ἐνenonG1722PREP
ἐκείνῃekeinēthat [very]G1565D-DSF
τῇtēa<the>G3588T-DSF
ἡμέρᾳhēmeradayG2250N-DSF
ὀψίαςopsiaseveningG3798A-GSF
γενομένης·genomenēshaving come;G1096V-2ADP-GSF
διέλθωμενdielthōmenlet us pass overG1330V-2AAS-1P
εἰςeistoG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πέραν.peranother side.G4008PREP

36 Na, minīg na sila dayn ha manga tau mataud. Simakat na in manga mulid hi Īsa pa kumpit asibi', lāgi' in hi Īsa asal duun na naglilingkud. Na, diyā nila na siya timulak. Awn da isab kaibanan kumpit asibi' dimungan timulak kanila.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἀφέντεςaphenteshaving dismissedG0863GV-2AAP-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
ὄχλονochloncrowdG3793N-ASM
παραλαμβάνουσινparalambanousinthey take with [them]G3880V-PAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ὡςhōssinceG5613PRT
ἦνēnHe wasG1510V-IAI-3S
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSN
πλοίῳ,ploiōboat,G4143N-DSN
καὶkaialsoG2532CONJ
ἄλλαallaotherG0243A-NPN
δὲdenowG1161CONJ
πλοῖαploiaboatsG4143N-NPN
ἦνēnwereG1510V-IAI-3S
μετ᾽met᾽withG3326PREP
αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM

37 Pag'untas nila, bukun malugay himuyup in hangin makusug iban nag'alun na. Nagsimpuwak in alun pa lawm kumpit nila iban agun-agun na mahipu' sin tubig in kumpit.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
γίνεταιginetaicomesG1096V-PNI-3S
λαῖλαψlailapsa stormG2978N-NSF
μεγάληmegalēviolentG3173A-NSF
ἀνέμου,anemouof windG0417N-GSM
καὶkaiAndG2532CONJ
τὰtatheG3588T-NPN
δὲdenowG1161CONJ
κύματαkumatawavesG2949N-NPN
ἐπέβαλλενepeballenwere breakingG1911V-IAI-3S
εἰςeisoverG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πλοῖονploionboatG4143N-ASN
ὥστεhōsteso thatG5620CONJ
ἤδηēdēalreadyG2235ADV
γεμίζεσθαιgemizesthaiis being filled upG1072V-PPN
τὸtotheG3588T-ASN
πλοῖον.ploionboat.G4143N-ASN

38 In hi Īsa didtu ha buli' sin kumpit natutūg iban sin pag'ūan niya. Biyati' siya sin manga mulid niya, laung nila, “Tuwan, di' ka kaw magparuli minsan kitaniyu maabut na mapatay?”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
ἦνēnwasG1510V-IAI-3S
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
πρύμνῃprumnēsternG4403N-DSF
ἐπὶepionG1909PREP
τὸtotheG3588T-ASN
προσκεφάλαιονproskephalaioncushionG4344N-ASN
καθεύδων.katheudōnsleeping.G2518V-PAP-NSM
καὶkaiAndG2532CONJ
ἐγείρουσινegeirousinthey wakeG1453V-PAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
λέγουσινlegousinsayG3004GV-PAI-3P
αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM
διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T
οὐounotG3756PRT-N
μέλειmeleiis it concernG3199V-PAI-3S
σοιsoito YouG4771P-2DS
ὅτιhotithatG3754GCONJ
ἀπολλύμεθα;apollumethawe perish?G0622V-PMI-1P

39 Na, nagbangun hi Īsa ampa niya diyaak piyahundung in hangin. Laung niya, “Hundung kaw!” iban laung niya ha alun, “Linaw kaw!” Na saruun-duun himundung in hangin iban liminaw tuud in dagat.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
διεγερθεὶςdiegertheishaving been awokenG1326V-APP-NSM
ἐπετίμησενepetimēsenHe rebukedG2008V-AAI-3S
τῷtōtheG3588T-DSM
ἀνέμῳanemōwindG0417N-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
τῇtēato theG3588T-DSF
θαλάσσῃ·thalassēsea;G2281N-DSF
σιώπα,siōpaSilence!G4623V-PAM-2S
πεφίμωσο.pephimōsoyou must be still!G5392V-RPM-2S
καὶkaiAndG2532CONJ
ἐκόπασενekopasenabatedG2869V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ἄνεμος,anemoswind,G0417N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐγένετοegenetothere wasG1096V-2ADI-3S
γαλήνηgalēnēa calmG1055N-NSF
μεγάλη.¶megalēgreat.G3173A-NSF

40 Laung hi Īsa kanila, “Mayta' kamu miyuga' tuud? Mayta', masi pa wayruun pangandul niyu pa Tuhan?”

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
τίtiWhyG5101I-ASN
δειλοίdeiloifearfulG1169A-NPM
ἐστε;esteare you?G1510V-PAI-2P
οὔπωoupōStill notG3768ADV-N
πῶςpōshowG4459PRT-I
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχετεechetehave youG2192V-PAI-2P
πίστιν;pistinfaith?G4102GN-ASF

41 Na, nahaylan tuud in manga mulid hi Īsa. Laung nila pakaniya-pakaniya, “Hisiyu baha' tuud in tau ini? Minsan in hangin iban alun magkahagad kaniya!”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐφοβήθησανephobēthēsanthey fearedG5399V-AOI-3P
φόβονphobon[with] fearG5401N-ASM
μέγανmegangreatG3173A-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
ἔλεγονelegonwere sayingG3004GV-IAI-3P
πρὸςprostoG4314PREP
ἀλλήλους·allēlouseach other;G0240C-APM
τίςtisWhoG5101I-NSM
ἄραarathenG0686CONJ
οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ὅτιhotithatG3754GCONJ
καὶkaievenG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
ἄνεμοςanemoswindG0417N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
θάλασσαthalassaseaG2281N-NSF
ὑπακούειhupakoueiit obeysG5219V-PAI-3S
αὐτῷ;¶autōHim?G0846P-DSM