reltext

Chapter 4

1 Na ka timata ano ia te whakaako i te taha o te moana: he nui hoki te tangata i huihui ki a ia, no ka eke ia ki runga ki te kaipuke, ka noho ki te moana; i uta te mano katoa i te taha o te moana.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
πάλινpalinagainG3825ADV
ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S
διδάσκεινdidaskeinto teachG1321V-PAN
παρὰparabesideG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
θάλασσαν.thalassansea.G2281N-ASF
καὶkaiAndG2532CONJ
συνάγεταιsunagetaiare gathered togetherG4863V-PPI-3S
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ὄχλοςochlosa crowdG3793N-NSM
πλεῖστοςpleistosgreatestG4118A-NSM-S
ὥστεhōsteso thatG5620CONJ
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
εἰςeisintoG1519PREP
πλοῖονploiona boatG4143N-ASN
ἐμβάνταembantahaving climbedG1684V-2AAP-ASM
τὸto<the>G3588T-ASN
καθῆσθαιkathēsthaisittingG2521V-PNN
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
θαλάσσῃ,thalassēsea,G2281N-DSF
καὶkaiandG2532CONJ
πᾶςpasallG3956A-NSM
ὁhotheG3588T-NSM
ὄχλοςochloscrowdG3793N-NSM
πρὸςprosclose toG4314PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
θάλασσανthalassanseaG2281N-ASF
ἐπὶepionG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆςgēslandG1093HN-GSF
ἦσαν.ēsanwas.G1510V-IAI-3P

2 A he maha ana mea i whakaako ai ki a ratou, he mea whakarite, i mea hoki ki a ratou i a ia e ako ana,

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐδίδασκενedidaskenHe was teachingG1321V-IAI-3S
αὐτοὺςautousthemG0846P-APM
ἐνeninG1722PREP
παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF
πολλὰpollamany thingsG4183A-APN
καὶkaiandG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
διδαχῇdidachēateachingG1322N-DSF
αὐτοῦ·autouof Him;G0846P-GSM

3 Whakarongo; Na i haere atu te kairui ki te rui:

Original Greek

Ἀκούετε.¶Akouetedo listen!G0191V-PAM-2P
ἸδοὺIdouBeholdG2400INJ
ἐξῆλθενexēlthenwent outG1831V-2AAI-3S
ὁhothe [one]G3588T-NSM
σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM
τοῦtouof theG3588T-GSN
σπεῖραι·speiraito sow;G4687V-AAN

4 A, i a ia e rui ana, ka ngahoro etahi ki te taha o te ara, a, ko te rerenga mai o nga manu o te rangi, na kainga ake.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S
ἐνenwhileG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
σπείρειν,speireinsowing,G4687V-PAN
ὃho<the>G3739R-NSN
μὲνmensomeG3303PRT
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
παρὰparaalongG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ὁδόν,hodonroad,G3598N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἦλθενēlthencameG2064V-2AAI-3S
τὰtatheG3588T-NPN
πετεινὰpeteinabirdsG4071N-NPN
τοῦtou<the>G3588T-GSM
οὐρανοῦouranouheavenG3772N-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
κατέφαγενkatephagendevouredG2719V-2AAI-3S
αὐτό.autoit.G0846P-ASN

5 Ko etahi i ngahoro ki te wahi kamaka, ki te wahi kihai i nui te oneone; a pihi tonu ake, kahore hoki i hohonu te oneone.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλοallootherG0243A-NSN
δὲdehoweverG1161CONJ
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πετρῶδεςpetrōdesrocky placeG4075A-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
ὅπουhopouwhereG3699CONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
εἶχενeichenit hadG2192V-IAI-3S
γῆνgēnsoilG1093IN-ASF
πολλήν,pollēnmuch,G4183A-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
ἐξανέτειλενexaneteilenit sprang upG1816V-AAI-3S
διὰdiabecause ofG1223PREP
τὸtotheG3588T-ASN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN
βάθοςbathosdepthG0899N-ASN
γῆς.gēsof soil.G1093IN-GSF

6 A, no te whitinga o te ra, ngaua iho; a, no te mea kahore he putake, memenge noa iho.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ὅτεhoteafterG3753CONJ
ἀνέτειλενaneteilenroseG0393V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ἥλιος,hēliossunG2246N-NSM
ἐκαυματίσθηekaumatisthēit was scorchedG2739V-API-3S
καὶkaiandG2532CONJ
διὰdiabecause ofG1223PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN
ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF
ἐξηράνθη.exēranthēit withered away.G3583V-API-3S

7 Ko etahi i ngahoro ki roto ki nga tataramoa, a, no te tupunga ake o nga tataramoa, kowaowaotia ana nga purapura, a kore ake he hua.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλοallootherG0243A-NSN
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
εἰςeisamongG1519PREP
τὰςtastheG3588T-APF
ἀκάνθας,akanthasthorns,G0173N-APF
καὶkaiandG2532CONJ
ἀνέβησανanebēsangrew upG0305V-2AAI-3P
αἱhaitheG3588T-NPF
ἄκανθαιakanthaithornsG0173N-NPF
καὶkaiandG2532CONJ
συνέπνιξανsunepnixanchokedG4846V-AAI-3P
αὐτό,autoit,G0846P-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM
οὐκouknoG3756PRT-N
ἔδωκεν.edōkenit yielded.G1325V-AAI-3S

8 Ko etahi i ngahoro ki te oneone pai, a whai hua ana; ka tupu, ka nui, ka ea ake, no etahi e toru tekau, no etahi e ono tekau, no etahi kotahi rau.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλαallaothersG0243A-NPN
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēnsoilG1093IN-ASF
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
καλὴνkalēngoodG2570GA-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἐδίδουedidouwas yieldingG1325V-IAI-3S
καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM
ἀναβαίνονταanabainontagrowing upG0305V-PAP-NPN
καὶkaiandG2532CONJ
αὐξανόμεναauxanomenaincreasingG0837V-PPP-NPN
καὶkaiandG2532CONJ
ἔφερενepherenwas bearingG5342V-IAI-3S
ἓνhenoneG1520A-NSN
τριάκονταtriakontathirtyfoldG5144A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑξήκονταhexēkontasixtyG1835A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑκατόν.hekatona hundred.G1540A-NUI

9 I mea ano ia ki a ratou, Ki te whai taringa tetahi hei whakarongo, kia rongo ia.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM
ὃςhos[He] whoG3739R-NSM
ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S
ὦταōtaearsG3775N-APN
ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN
ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S

10 Na ka mahue ko ia anake, ka ui ki a ia ona hoa me te tekau ma rua ki taua kupu whakarite.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ὅτεhotewhenG3753CONJ
δὲdenowG1161CONJ
ἐγένετοegenetoHe wasG1096V-2ADI-3S
κατὰkatautterlyG2596PREP
μόνας,monasalone,G3441A-APF
ἠρώτωνērōtōnthey were askingG2065V-IAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
οἱhoithoseG3588T-NPM
περὶperiaroundG4012PREP
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
σὺνsunwithG4862PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPM
δώδεκαdōdekaTwelveG1427A-NUI
τὰςtasabout theG3588T-APF
παραβολάς.parabolasparables.G3850N-APF

11 Ka mea ia ki a ratou, Kua hoatu ki a koutou te matauranga ki te mea ngaro o te rangatiratanga o te Atua: ki te hunga ia o waho e ra rototia ana nga mea katoa i te kupu whakarite:

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
ὑμῖνhuminTo youG4771P-2DP
γνῶναιgnōnaito knowG1097V-2AAN
τὸtotheG3588T-NSN
μυστήριονmustērionmysteryG3466N-NSN
δέδοταιdedotaihas been givenG1325V-RPI-3S
τῆςtēsof theG3588T-GSF
βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T
ἐκείνοιςekeinoisTo thoseG1565D-DPM
δὲdehoweverG1161CONJ
τοῖςtoiswho areG3588T-DPM
ἔξωexōoutsideG1854PREP
ἐνeninG1722PREP
παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF
τὰta<the>G3588T-NPN
πάνταpantaeverythingG3956A-NPN
γίνεταιginetaiis doneG1096V-PNI-3S

12 Mo te titiro rawa atu ratou, na e kore e kite; rongo rawa, na e kore e matau; kei tahuri, a ka murua o ratou hara.

Original Greek

ἵναinaso thatG2443CONJ
βλέποντεςblepontesLookingG0991V-PAP-NPM
βλέπωσινblepōsinthey may lookG0991V-PAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
ἴδωσινidōsinthey may perceiveG1492GV-2AAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM
ἀκούωσινakouōsinthey may hearG0191V-PAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
συνιῶσινsuniōsinthey may understandG4920V-PAS-3P
μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218
ἐπιστρέψωσινepistrepsōsinthey may turnG1994V-AAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀφεθῇaphethēamay be forgivenG0863HV-APS-3S
αὐτοῖςautoisto them’G0846P-DPM
τὰta<the>G3588T-NPN
ἁμαρτήματα.¶hamartēmatasins.G0265N-NPN

13 I mea ano ia ki a ratou, Kahore ranei koutou e matau ki tenei kupu whakarite? a me pehea ka matau ai koutou ki nga kupu whakarite katoa?

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
οὐκoukNotG3756PRT-N
οἴδατεoidateunderstand youG6063V-RAI-2P
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF
ταύτην;tautēnthis?G3778D-ASF
καὶkaiAndG2532CONJ
πῶςpōshowG4459PRT-I
πάσαςpasasallG3956A-APF
τὰςtastheG3588T-APF
παραβολὰςparabolasparablesG3850N-APF
γνώσεσθε;gnōsesthewill you understand?G1097V-FDI-2P

14 Ko te kairui e rui ana i te kupu.

Original Greek

ὁhoThe [one]G3588T-NSM
σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
σπείρει.speireisows.G4687V-PAI-3S

15 Ko enei te hunga i te taha o te ara, i te wahi e ruia ana te kupu; i to ratou rongonga, na haere tonu mai a Hatana, kapohia ake te kupu i ruia ki o ratou ngakau.

Original Greek

οὗτοιhoutoiTheseG3778D-NPM
δέdenowG1161CONJ
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoitheyG3588T-NPM
παρὰparaalongG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ὁδὸνhodonroadG3598N-ASF
ὅπουhopouwhereG3699PREP
σπείρεταιspeiretaiis sownG4687V-PPI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
λόγος,logosword,G3056N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ἀκούσωσιν,akousōsinthey may hear,G0191V-AAS-3P
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
ἔρχεταιerchetaicomesG2064V-PNI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
σατανᾶςsatanasSatanG4567N-NSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
αἴρειaireitakes awayG0142V-PAI-3S
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
τὸνton<the>G3588T-ASM
ἐσπαρμένονesparmenonsownG4687V-2RPP-ASM
εἰςeisinG1519PREP
ταῖςtais<the>G3588T-DPF
καρδίαιςkardiaisheartsG2588N-DPF
αὐτούς.autousthem.G0846P-APM

16 Ko enei te hunga i te taha o te purapura i nga wahi kamaka; ko te hunga, i to ratou rongonga ai i te kupu, hohoro tonu te tango, hari tonu;

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
οὗτοίhoutoitheseG3778D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
ὁμοίωςhomoiōslikewiseG3668ADV
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὰtatheG3588T-APN
πετρώδηpetrōdērocky placesG4075A-APN
σπειρόμενοι,speiromenoisown,G4687V-PPP-NPM
οἳhoiwhoG3739R-NPM
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ἀκούσωσινakousōsinthey may hearG0191V-AAS-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγον,logonword,G3056N-ASM
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
μετὰmetawithG3326PREP
χαρᾶςcharasjoyG5479N-GSF
λαμβάνουσινlambanousinreceiveG2983V-PAI-3P
αὐτὸνautonitG0846P-ASM

17 Na kahore o ratou pakiaka, ka whakapakari kau noa: heoi, i te panga o te whakapawera, o te whakatoi ranei mo te kupu, he tonu iho.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχουσινechousinthey haveG2192V-PAI-3P
ῥίζανrhizanrootG4491N-ASF
ἐνeninG1722PREP
ἑαυτοῖςhe'autoisthemselvesG1438F-3DPM
ἀλλὰallabutG0235CONJ
πρόσκαιροίproskairoitemporaryG4340A-NPM
εἰσιν.eisinare.G1510V-PAI-3P
εἶταeitathenG1534ADV
γενομένηςgenomenēswhen was happeningG1096V-2ADP-GSF
θλίψεωςthlipseōstribulationG2347N-GSF
ἢēorG2228CONJ
διωγμοῦdiōgmoupersecutionG1375N-GSM
διὰdiaon account ofG1223PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγον,logonword,G3056N-ASM
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
σκανδαλίζονται.skandalizontaithey fall away.G4624V-PPI-3P

18 Na ko enei te hunga i nga purapura i roto i nga tataramoa; ko nga mea i rongo ki te kupu,

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄλλοιalloianotherG0243A-NPM
εἰσὶνeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoithoseG3588T-NPM
εἰςeisamongG1519PREP
τὰςtastheG3588T-APF
ἀκάνθαςakanthasthornsG0173N-APF
σπειρόμενοι·speiromenoisown;G4687V-PPP-NPM
οὗτοίhoutoiTheseG3778D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoithoseG3588T-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
ἀκούσαντες,akousanteshearing,G0191V-AAP-NPM

19 A, i te putanga o te whakaaro ki tenei ao, o te hangarau o nga taonga, o nga hiahia ki era atu mea, kowaowaotia iho te kupu, a kore ake he hua.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
αἱhaitheG3588T-NPF
μέριμναιmerimnaicaresG3308N-NPF
τοῦtouof theG3588T-GSM
αἰῶνοςaiōnosageG0165GN-GSM
τούτουtoutouthisG3778D-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
ἀπάτηapatēdeceitG0539N-NSF
τοῦtouof theG3588T-GSM
πλούτουploutourichesG4149N-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
αἱhai<the>G3588T-NPF
περὶperiofG4012PREP
τὰtatheG3588T-APN
λοιπὰloipaother thingsG3062A-APN
ἐπιθυμίαιepithumiaidesiresG1939N-NPF
εἰσπορευόμεναιeisporeuomenaientering inG1531V-PNP-NPF
συμπνίγουσινsumpnigousinthey chokeG4846V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγον,logonword,G3056N-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
ἄκαρποςakarposunfruitfulG0175A-NSM
γίνεται.ginetaiit becomes.G1096V-PNI-3S

20 Na ko enei te hunga i nga purapura i te oneone pai: ko te hunga e rongo ana ki te kupu, a tango ana, a whai hua ana, o etahi e toru tekau, o etahi e ono tekau, o etahi kotahi rau.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐκεῖνοίekeinoithoseG1565D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēnsoilG1093IN-ASF
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
καλὴνkalēngoodG2570GA-ASF
σπαρέντες,sparenteshaving been sown,G4687V-2APP-NPM
οἵτινεςoitinessuch asG3748R-NPM
ἀκούουσινakouousinhearG0191V-PAI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
παραδέχονταιparadechontaireceive [it]G3858V-PNI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
καρποφοροῦσινkarpophorousinbring forth fruitG2592V-PAI-3P
ἓνhenoneG1520A-NSN
τριάκονταtriakontathirtyfoldG5144A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑξήκονταhexēkontasixtyG1835A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἑκατόν.¶hekatona hundred.G1540A-NUI

21 I mea ano ia ki a ratou, Ko raro koia i te mehua whakatu ai i te rama, ina mauria mai, ko raro ranei i te moenga? he teka ianei me whakatu ki runga ki te turanga?

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ὅτι·hotithat:G3754GCONJ
μήτιmētisurely not everG3385PRT-N
ἔρχεταιerchetaiis brought inG2064V-PNI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
λύχνοςluchnoslampG3088N-NSM
ἵναinaso thatG2443CONJ
ὑπὸhupounderG5259HPREP
τὸνtontheG3588T-ASM
μόδιονmodionbasketG3426N-ASM
τεθῇtethēait may be putG5087V-APS-3S
ἢēorG2228CONJ
ὑπὸhupounderG5259HPREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
κλίνην;klinēnbed?G2825N-ASF
οὐχouchSurelyG3756PRT-N
ἵναinathatG2443CONJ
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
λυχνίανluchnianlampstandG3087N-ASF
τεθῇ;tethēamay it be put?G5087V-APS-3S

22 E kore hoki tetahi mea i huna e mahue te whakakite; kahore hoki tetahi mea i huna, engari kia puta ki te maramatanga.

Original Greek

οὐouNothingG3756PRT-N
γάρgarforG1063CONJ
ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S
τίtianythingG5100X-NSN
κρυπτόνkruptonhiddenG2927A-NSN
ὃhowhichG3739R-NSN
ἐὰνeanonlyG1437COND
μὴmēunlessG3361PRT-N
ἵναinain orderG2443CONJ
φανερωθῇ,phanerōthēait shall be made manifest,G5319V-APS-3S
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
ἐγένετοegenetohas taken placeG1096V-2ADI-3S
ἀπόκρυφονapokruphona secret thingG0614A-NSN
ἀλλ᾽all᾽butG0235CONJ
ἵναinathatG2443CONJ
ἔλθῃelthēit shall comeG2064V-2AAS-3S
εἰςeistoG1519PREP
φανερόν.phaneronlight.G5318A-ASM

23 Ki te mea he taringa o tetahi hei whakarongo, kia rongo ia.

Original Greek

εἴeiIfG1487GCOND
τιςtisanyoneG5100X-NSM
ἔχειecheihasG2192V-PAI-3S
ὦταōtaearsG3775N-APN
ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN
ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S

24 I mea ano ia ki a ratou, Kia tupato ki ta koutou e rongo ai: ko te mehua hoki e mehua ai koutou, hei mehua ano tena ki a koutou: a ka tapiritia ano he mea ma koutou, ma nga kaiwhakarongo.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
βλέπετεblepetedo take heedG0991V-PAM-2P
τίtiwhatG5101I-ASN
ἀκούετε.akoueteyou hear.G0191V-PAI-2P
ἐνenWithG1722PREP
ᾧhōwhatG3739R-DSN
μέτρῳmetrōmeasureG3358N-DSN
μετρεῖτεmetreiteyou measureG3354V-PAI-2P
μετρηθήσεταιmetrēthēsetaiit will be measuredG3354V-FPI-3S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
καὶkaiandG2532CONJ
προστεθήσεταιprostethēsetaimore will be addedG4369V-FPI-3S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtoiswhoG3588T-DPM
ἀκούουσιν.akouousinare hearing:.G0191V-PAP-DPM

25 Ki te whai mea hoki tetahi, ka hoatu ano ki a ia: ki te kahore he mea a tetahi, ka tangohia i a ia ana ake.

Original Greek

ὃςhosWho[ever]G3739R-NSM
γὰρgarforG1063CONJ
ἂνanmaybeG0302PRT
ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S
δοθήσεταιdothēsetaiit will be givenG1325V-FPI-3S
αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὃςhoshe whoG3739R-NSM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχει,echeihas,G2192V-PAI-3S
καὶkaievenG2532CONJ
ὃhowhatG3739R-ASN
ἔχειecheihe hasG2192V-PAI-3S
ἀρθήσεταιarthēsetaiwill be taken awayG0142V-FPI-3S
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτοῦ.¶autouhim.G0846P-GSM

26 I mea ano ia, I rite hoki te rangatiratanga o te rangi ki te tangata i maka e ia he purapura ki te oneone;

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S
οὕτωςhoutōsThusG3779ADV
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T
ὡςhōsasG5613PRT
ἐὰνeanifG1437COND
ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM
βάλῃbalēshall castG0906IV-2AAS-3S
τὸνtontheG3588T-ASM
σπόρονsporonseedG4703N-ASM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆςgēsearthG1093IN-GSF

27 A ka moe, ka ara, i te po, i te ao, me te tupu ano tera te purapura, te matau ia na te aha.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
καθεύδῃkatheudēhe may sleepG2518V-PAS-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἐγείρηταιegeirētaihe may be risenG1453V-PPS-3S
νύκταnuktanightG3571N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἡμέραν,hēmeranday,G2250N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
σπόροςsporosseedG4703N-NSM
βλαστᾷblastamay sproutG0985V-PAS-3S
καὶkaiandG2532CONJ
μηκύνηταιmēkunētaiit may growG3373V-PMS-3S
ὡςhōshowG5613PRT
οὐκouknotG3756PRT-N
οἶδενoidenknowsG6063V-RAI-3S
αὐτός.autoshe himself.G0846P-NSM

28 E hua ana hoki te whenua i tona kaha ake ano; ko te rau ki mua, ko reira te puku, muri iho ko te witi pakari i roto i te puku.

Original Greek

αὐτομάτηautomatēOf itselfG0844A-NSF
γὰρgarforG1063CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
γῆgēearthG1093IN-NSF
καρποφορεῖkarpophoreibrings forth fruit —G2592V-PAI-3S
πρῶτονprōtonfirstG4413GA-ASN
χόρτονchortona plantG5528N-ASM
εἶταeitathenG1534ADV
στάχυνstachunan earG4719N-ASM
εἶταeitathenG1534ADV
πλήρηςplērēsfullG4134A-ASM
σῖτονsitongrainG4621N-ASM
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
στάχυϊ.stachuiear.G4719N-DSM

29 Otira ka rite nga hua, hohoro tonu tana tuku atu i tana toronaihi, kua taea hoki te kotinga.

Original Greek

ὅτανhotanWhenG3752CONJ
δὲdethenG1161CONJ
παραδοῖparadoiit may produceG3860V-2AAS-3S
ὁhotheG3588T-NSM
καρπός,karposfruit,G2590N-NSM
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
ἀποστέλλειapostelleihe sendsG0649V-PAI-3S
τὸtotheG3588T-ASN
δρέπανονdrepanonsickleG1407N-ASN
ὅτιhotiforG3754HCONJ
παρέστηκενparestēkenhas comeG3936V-RAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
θερισμός.¶therismosharvest.G2326N-NSM

30 I mea ano ia, Me whakarite e tatou te rangatiratanga o te Atua ki te aha? he aha oti te kupu whakarite hei whakaahua atu ma tatou?

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἔλεγεν·elegenHe was saying;G3004GV-IAI-3S
πῶςpōshowG4459PRT-I
ὁμοιώσωμενhomoiōsōmenshall we likenG3666V-AAS-1P
τὴνtēntheG3588T-ASF
βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
ἢēOrG2228CONJ
ἐνeninG1722PREP
τίνιtiniwhichG5101I-DSF
αὐτὴνautēnitG0846P-ASF
παραβολῇparabolēaparableG3850N-DSF
θῶμεν;thōmenlet us presentG5087V-2AAS-1P

31 E rite ana ki te pua nani, i tona whakatokanga ki te whenua, ko te iti rawa ia o nga purapura katoa i runga i te whenua:

Original Greek

ὡςhōsAsG5613PRT
κόκκῳkokkōa grainG2848N-DSM
σινάπεωςsinapeōsof mustardG4615N-GSN
ὃςhoswhichG3739R-NSM
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
σπαρῇsparēait may be sownG4687V-2APS-3S
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆς,gēsearth,G1093IN-GSF
μικρότερονmikroteronsmaller thanG3398A-NSN-C
ὂνonisG1510V-PAP-NSN
πάντωνpantōnallG3956A-GPN
τῶνtōntheG3588T-GPN
σπερμάτωνspermatōnseedsG4690GN-GPN
τῶνtōnwhich [are]G3588T-GPN
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
γῆς.gēsearth.G1093IN-GSF

32 Otira, ka oti te whakato, ka tupu, ka nui ake i nga otaota katoa, a ka nunui ona manga: no ka noho nga manu o te rangi i tona taumarumarutanga iho.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
σπαρῇ,sparēait may be sown,G4687V-2APS-3S
ἀναβαίνειanabaineiit grows upG0305V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
γίνεταιginetaibecomesG1096V-PNI-3S
μεῖζονmeizongreaterG3173A-NSN-C
πάντωνpantōnthan allG3956A-GPN
τῶνtōntheG3588T-GPN
λαχάνωνlachanōngarden plantsG3001N-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
ποιεῖpoieiit producesG4160GV-PAI-3S
κλάδουςkladousbranchesG2798N-APM
μεγάλουςmegalousgreatG3173A-APM
ὥστεhōsteso thatG5620CONJ
δύνασθαιdunasthaito be ableG1410V-PNN
ὑπὸhupounderG5259GPREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
σκιὰνskianshadowG4639N-ASF
αὐτοῦautouof itG0846P-GSN
τὰtatheG3588T-APN
πετεινὰpeteinabirdsG4071N-APN
τοῦtouof theG3588T-GSM
οὐρανοῦouranouairG3772N-GSM
κατασκηνοῦν.¶kataskēnounto perch.G2681V-PAN

33 Na he maha ana kupu whakarite pera, i korerotia ai e ia te kupu ki a ratou, ko a ratou i ahei ai te whakarongo.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
τοιαύταιςtoiautaiswith suchG5108D-DPF
παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF
πολλαῖςpollaismanyG4183A-DPF
ἐλάλειelaleiHe was speakingG2980V-IAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
καθὼςkathōseven asG2531CONJ
ἠδύναντοēdunantothey were ableG1410V-INI-3P
ἀκούειν.akoueinto hear.G0191V-PAN

34 A heoi ana kupu ki a ratou he kupu whakarite anake: otiia ka noho ko ratou anake, ka whakaaturia e ia nga mea katoa ki ana akonga.

Original Greek

χωρὶςchōrisWithoutG5565PREP
δὲdethenG1161CONJ
παραβολῆςparabolēsparablesG3850N-GSF
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐλάλειelaleiwas He speakingG2980V-IAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
κατ᾽kat᾽inG2596PREP
ἰδίανidianprivateG2398A-ASF
δὲdehoweverG1161CONJ
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
ἰδίοιςidioisto [His] ownG2398A-DPM
μαθηταῖςmathētaisdisciplesG3101N-DPM
ἐπέλυενepeluenHe was explainingG1956V-IAI-3S
πάντα.¶pantaall things.G3956A-APN

35 Na, i taua ra, i te ahiahi, ka mea ia ki a ratou, Tatou ka whakawhiti ki tawahi.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
λέγειlegeiHe saysG3004GV-PAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ἐνenonG1722PREP
ἐκείνῃekeinēthat [very]G1565D-DSF
τῇtēa<the>G3588T-DSF
ἡμέρᾳhēmeradayG2250N-DSF
ὀψίαςopsiaseveningG3798A-GSF
γενομένης·genomenēshaving come;G1096V-2ADP-GSF
διέλθωμενdielthōmenlet us pass overG1330V-2AAS-1P
εἰςeistoG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πέραν.peranother side.G4008PREP

36 Na, ka mahue iho te mano, ka mauria ia e ratou, i runga tonu ano ia i te kaipuke. I a ia ano etahi atu kaipuke.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἀφέντεςaphenteshaving dismissedG0863GV-2AAP-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
ὄχλονochloncrowdG3793N-ASM
παραλαμβάνουσινparalambanousinthey take with [them]G3880V-PAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ὡςhōssinceG5613PRT
ἦνēnHe wasG1510V-IAI-3S
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSN
πλοίῳ,ploiōboat,G4143N-DSN
καὶkaialsoG2532CONJ
ἄλλαallaotherG0243A-NPN
δὲdenowG1161CONJ
πλοῖαploiaboatsG4143N-NPN
ἦνēnwereG1510V-IAI-3S
μετ᾽met᾽withG3326PREP
αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM

37 Na ko te putanga o tetahi hau, he tupuhi, a eke ana nga ngaru ki runga ki te kaipuke, a tomo noa.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
γίνεταιginetaicomesG1096V-PNI-3S
λαῖλαψlailapsa stormG2978N-NSF
μεγάληmegalēviolentG3173A-NSF
ἀνέμου,anemouof windG0417N-GSM
καὶkaiAndG2532CONJ
τὰtatheG3588T-NPN
δὲdenowG1161CONJ
κύματαkumatawavesG2949N-NPN
ἐπέβαλλενepeballenwere breakingG1911V-IAI-3S
εἰςeisoverG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πλοῖονploionboatG4143N-ASN
ὥστεhōsteso thatG5620CONJ
ἤδηēdēalreadyG2235ADV
γεμίζεσθαιgemizesthaiis being filled upG1072V-PPN
τὸtotheG3588T-ASN
πλοῖον.ploionboat.G4143N-ASN

38 Na ko ia i te kei i runga i te urunga e moe ana: a ka whakaara ratou i a ia, ka mea ki a ia, E te Kaiwhakaako, kahore ou manawapa ki a tatou ka ngaro?

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
ἦνēnwasG1510V-IAI-3S
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
πρύμνῃprumnēsternG4403N-DSF
ἐπὶepionG1909PREP
τὸtotheG3588T-ASN
προσκεφάλαιονproskephalaioncushionG4344N-ASN
καθεύδων.katheudōnsleeping.G2518V-PAP-NSM
καὶkaiAndG2532CONJ
ἐγείρουσινegeirousinthey wakeG1453V-PAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
λέγουσινlegousinsayG3004GV-PAI-3P
αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM
διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T
οὐounotG3756PRT-N
μέλειmeleiis it concernG3199V-PAI-3S
σοιsoito YouG4771P-2DS
ὅτιhotithatG3754GCONJ
ἀπολλύμεθα;apollumethawe perish?G0622V-PMI-1P

39 Na ka ara ia, a riria iho e ia te hau, ka mea ia ki te moana, Kati, whakamutua. Na mariri tonu iho te hau, takoto ana he marino nui.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
διεγερθεὶςdiegertheishaving been awokenG1326V-APP-NSM
ἐπετίμησενepetimēsenHe rebukedG2008V-AAI-3S
τῷtōtheG3588T-DSM
ἀνέμῳanemōwindG0417N-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
τῇtēato theG3588T-DSF
θαλάσσῃ·thalassēsea;G2281N-DSF
σιώπα,siōpaSilence!G4623V-PAM-2S
πεφίμωσο.pephimōsoyou must be still!G5392V-RPM-2S
καὶkaiAndG2532CONJ
ἐκόπασενekopasenabatedG2869V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ἄνεμος,anemoswind,G0417N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐγένετοegenetothere wasG1096V-2ADI-3S
γαλήνηgalēnēa calmG1055N-NSF
μεγάλη.¶megalēgreat.G3173A-NSF

40 Katahi ia ka mea ki a ratou, He aha ta koutou e mataku nei? he aha koutou te whakapono ai?

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
τίtiWhyG5101I-ASN
δειλοίdeiloifearfulG1169A-NPM
ἐστε;esteare you?G1510V-PAI-2P
οὔπωoupōStill notG3768ADV-N
πῶςpōshowG4459PRT-I
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχετεechetehave youG2192V-PAI-2P
πίστιν;pistinfaith?G4102GN-ASF

41 Na ka mataku whakaharahara ratou, ka mea tetahi ki tetahi, Ko wai tenei, ina ka rongo rawa te hau me te moana ki a ia?

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐφοβήθησανephobēthēsanthey fearedG5399V-AOI-3P
φόβονphobon[with] fearG5401N-ASM
μέγανmegangreatG3173A-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
ἔλεγονelegonwere sayingG3004GV-IAI-3P
πρὸςprostoG4314PREP
ἀλλήλους·allēlouseach other;G0240C-APM
τίςtisWhoG5101I-NSM
ἄραarathenG0686CONJ
οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ὅτιhotithatG3754GCONJ
καὶkaievenG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
ἄνεμοςanemoswindG0417N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
θάλασσαthalassaseaG2281N-NSF
ὑπακούειhupakoueiit obeysG5219V-PAI-3S
αὐτῷ;¶autōHim?G0846P-DSM