Chapter 12
Contra la hipocresía
1 Mientras tanto, habiéndose reunido miles y miles del pueblo, hasta el punto que unos a otros se pisoteaban, se puso a decir, dirigiéndose primeramente a sus discípulos: “Guardaos a vosotros mismos de la levadura —es decir de la hipocresía— de los fariseos1.
οἷςhoisthese [times]G3739R-DPN ἐπισυναχθεισῶνepisunachtheisōnwhen were gatheringG1996V-APP-GPF μυριάδωνmuriadōnmyriadsG3461N-GPF ὄχλουochloucrowdG3793N-GSM καταπατεῖνkatapateinto trample uponG2662V-PAN ἀλλήλουςallēlousone anotherG0240C-APM ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM πρῶτον·prōtonfirst;G4413GA-ASN προσέχετεprosechetedo take heedG4337V-PAM-2P ἑαυτοῖςhe'autoisto yourselvesG1438F-2DPM ζύμηςzumēsleavenG2219N-GSF ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S ὑπόκρισιςhupokrisishypocrisyG5272N-NSF Φαρισαίων.¶PharisaiōnPharisees.G5330N-GPM-T - 1 ss. Miles y miles del pueblo: Jesús no teme el escándalo saludable, y aprovecha esa enorme concurrencia para aleccionar públicamente a sus discípulos contra la hipocresía de los doctores y fariseos que acaba de enrostrar a estos mismos en pleno almuerzo (11, 37-54). Pero aquí hay un sentido especial. Ya no se trata solo de guardarse contra la doctrina de los fariseos (Mt. 16, 6-12) y del daño que ellos les harán (Mt. 10, 17 s.), sino de guardarse de no caer ellos mismos en la hipocresía, contaminados por la contagiosa levadura de los fariseos (cf. Ga. 2, 13 s. y notas). Es decir, pues, que no solo hemos de predicar y confesar la verdad en plena luz (8, 17), sino también saber que, aunque pretendiésemos usar de hipocresía, todo será descubierto finalmente (v. 3). No hemos pues de temer el decir la verdad (v. 4 s.) y el confesar a Cristo (v. 8) con todas sus paradojas y humillaciones (cf. 7, 23 y nota), pero sí temblar antes de deformar la doctrina por conveniencias mundanas, porque esa es la blasfemia contra el Santo Espíritu, que no será perdonada (v. 10; Mt. 12, 32; Mc. 3, 28 s.). Nótese en cambio la asombrosa blandura de Jesús para las ofensas contra Él (v. 10). Véase Mc. 4, 22 y nota.
2 Nada hay oculto que no haya de ser descubierto, nada secreto que no haya de ser conocido.
ΟὐδὲνOudenNo [thing]G3762A-NSN συγκεκαλυμμένονsugkekalummenonconcealedG4780V-RPP-NSN ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S ἀποκαλυφθήσεται,apokaluphthēsetaiwill be revealed,G0601V-FPI-3S κρυπτὸνkruptonhiddenG2927A-NSN γνωσθήσεται.gnōsthēsetaiwill be known.G1097V-FPI-3S 3 En consecuencia, lo que hayáis dicho en las tinieblas, será oído en plena luz; y lo que hayáis dicho al oído en los sótanos, será pregonado sobre los techos.
ἀνθ᾽anth᾽InsteadG0473PREP ὅσαhosaas much asG3745K-APN σκοτίᾳskotiadarknessG4653N-DSF εἴπατεeipateyou have saidG2036V-2AAI-2P ἀκουσθήσεται,akousthēsetaiwill be heard,G0191V-FPI-3S ἐλαλήσατεelalēsateyou have spokenG2980V-AAI-2P ταμείοιςtameioisinner roomsG5009N-DPN κηρυχθήσεταιkēruchthēsetaiwill be proclaimedG2784V-FPI-3S δωμάτων.¶dōmatōnhousetops.G1430N-GPN 4 Os lo digo a vosotros, amigos míos, no temáis a los que matan el cuerpo y después de esto nada más pueden hacer.
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP φίλοιςphiloisfriendsG5384A-DPM μου·mouof Mine;G3165P-1GS φοβηθῆτεphobēthēteyou may fearG5399V-AOS-2P ἀποκτεινόντωνapokteinontōnkillingG0615V-PAP-GPM ταῦταtautathese thingsG3778D-APN ἐχόντωνechontōnbeing ableG2192V-PAP-GPM περισσότερόνperissoteronmore excessiveG4055A-ASN-C ποιῆσαι.poiēsaito do.G4160GV-AAN 5 Voy a deciros a quién debéis temer: temed a Aquel que, después de haber dado la muerte, tiene el poder de arrojar en la gehenna. Sí, os lo digo, a Aquel temedle”.
ὑποδείξωhupodeixōI will showG5263V-FAI-1S φοβηθῆτε·phobēthēteyou may fear:G5399V-AOS-2P φοβήθητεphobēthētedo fearG5399V-AOM-2P τὸνtonthe [One who]G3588T-ASM ἀποκτεῖναιapokteinaikillingG0615V-AAN ἔχονταechontahasG2192V-PAP-ASM ἐξουσίανexousianauthorityG1849N-ASF ἐμβαλεῖνembaleinto castG1685V-2AAN γέενναν.geennanhell.G1067N-ASF-T ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP τοῦτονtoutonHimG3778D-ASM φοβήθητε.phobēthētedo fear.G5399V-AOM-2P Solicitud del Padre Celestial
6 “¿No se venden cinco pájaros por dos ases? Con todo, ni uno solo es olvidado de Dios.
οὐχὶouchiSurelyG3780PRT-N στρουθίαstrouthiasparrowsG4765N-NPN πωλοῦνταιpōlountaiare being sold forG4453V-PPI-3P ἀσσαρίωνassariōnassarionG0787N-GPN ἔστινestinisG1510V-PAI-3S ἐπιλελησμένονepilelēsmenonforgottenG1950V-RPP-NSN ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP θεοῦ·theouGod;G2316N-GSM-T 7 Aun los cabellos de vuestra cabeza están todos contados1. No tenéis vosotros que temer: valéis más que muchos pájaros.
τρίχεςtricheshairsG2359N-NPF κεφαλῆςkephalēsheadG2776N-GSF ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἠρίθμηνται.ērithmēntaihave been numbered.G0705V-RPI-3P φοβεῖσθε·phobeisthedo fear;G5399V-PNM-2P πολλῶνpollōnthan manyG4183A-GPN στρουθίωνstrouthiōnsparrowsG4765N-GPN διαφέρετε.¶diaphereteyou are more valuable.G1308V-PAI-2P - 7. Nos parece este uno de los pasajes en que más se descubre la ternura del corazón de Cristo para con nosotros. No piensa Él por cierto muy bien de los hombres (cf. Jn. 2, 24 y nota), pero nos ama, y por eso es que valemos para Él y para el Padre más que muchos pajarillos, aunque no lo merezcamos. Contar todos los cabellos de nuestra cabeza es un extremo de amoroso interés a que no llegaría la más cariñosa madre. ¿Dudaremos de estas palabras de Jesús porque son demasiado hermosas? ¿Qué dogma puede haber más digno de fe y más obligatorio que las propias palabras de Jesucristo?
8 Yo os lo digo: a quien me confesare delante de los hombres, el Hijo del hombre lo confesará también delante de los ángeles de Dios.
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP ὁμολογήσῃhomologēsēmay confessG3670V-AAS-3S ἐμοὶemoiMe myselfG1473P-1DS ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP ἀνθρώπων,anthrōpōnmen,G0444N-GPM ἀνθρώπουanthrōpouof ManG0444N-GSM-T ὁμολογήσειhomologēseiwill confessG3670V-FAI-3S ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP ἀγγέλωνangelōnangelsG0032GN-GPM θεοῦ·theouof God;G2316N-GSM-T 9 Mas el que me haya negado delante de los hombres, será negado delante de los ángeles de Dios”.
ἀρνησάμενόςarnēsamenoshaving deniedG0720V-ADP-NSM ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP ἀνθρώπωνanthrōpōnmenG0444N-GPM ἀπαρνηθήσεταιaparnēthēsetaiwill be deniedG0533V-FPI-3S ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP ἀγγέλωνangelōnangelsG0032GN-GPM θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T El pecado contra el Espíritu Santo
10 “A cualquiera que hable mal contra el Hijo del hombre, le será perdonado, pero a quien blasfemare contra el Santo Espíritu, no le será perdonado.
ἐρεῖereiwill speakG4483V-FAI-3S λόγονlogona wordG3056N-ASM ἀνθρώπου,anthrōpouof Man,G0444N-GSM-T ἀφεθήσεταιaphethēsetaiit will be forgivenG0863HV-FPI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM τῷtōto the [one]G3588T-DSM εἰςeis[who] againstG1519PREP βλασφημήσαντιblasphēmēsantihaving blasphemedG0987V-AAP-DSM ἀφεθήσεται.¶aphethēsetaiwill be forgiven.G0863HV-FPI-3S 11 Cuando os llevaren ante las sinagogas, los magistrados y las autoridades, no os preocupéis de cómo y qué diréis para defenderos o qué hablaréis1.
εἰσφέρωσινeispherōsinthey may bring inG1533V-PAS-3P συναγωγὰςsunagōgassynagoguesG4864N-APF ἀρχὰςarchasrulersG0746N-APF ἐξουσίας,exousiasauthorities,G1849N-APF μεριμνήσητεmerimnēsētemay be anxiousG3309V-AAS-2P ἀπολογήσησθεapologēsēstheyou may present a defenseG0626V-ADS-2P εἴπητε·eipēteyou may say;G2036V-2AAS-2P - 11. Cf. 21, 14 y nota.
12 Porque el Espíritu Santo os enseñará en el momento mismo lo que habrá que decir”.
διδάξειdidaxeiwill teachG1321V-FAI-3S δεῖdeiit behooves [you]G1163V-PAI-3S εἰπεῖν.¶eipeinto say.G2036V-2AAN 13 Entonces uno del pueblo le dijo: “Maestro, dile a mi hermano que parta conmigo la herencia”.
ΕἶπενEipenSaidG2036V-2AAI-3S ὄχλουochloucrowdG3793N-GSM αὐτῷ·autōto Him:G0846P-DSM διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T εἰπὲeipedo sayG2036V-2AAM-2S ἀδελφῷadelphōbrotherG0080N-DSM μερίσασθαιmerisasthaito divideG3307V-AMN κληρονομίαν.klēronomianinheritance.G2817N-ASF 14 Jesús le respondió: “Hombre, ¿quién me ha constituido sobre vosotros juez o partidor?”1.
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ἄνθρωπε,anthrōpeMan,G0444N-VSM κατέστησενkatestēsenappointedG2525V-AAI-3S κριτὴνkritēna judgeG2923N-ASM μεριστὴνmeristēnpartitionerG3312N-ASM ὑμᾶς;¶humasyou?G4771P-2AP - 14. El Señor no se entromete en cosas temporales. De acuerdo con esta directiva, la Iglesia prohibe que sus ministros se mezclen en tales asuntos (2 Tm. 2, 4 y 1 Tm. 3, 8). “Con razón rehusa ajustar diferencias mundanas Él que había venido a revelar los secretos celestiales” (S. Ambrosio). Véase 20, 25 y nota; Jn. 18, 30. En las palabras Quién me ha constituido hay como un recuerdo irónico de lo que ocurrió a Moisés cuando se rechazó su autoridad (Ex. 2, 14; Hch. 7, 27). Véase Hch. 3, 22 y nota. “¡Qué ocasión habría tenido aquí Jesús para intervenir como se lo pedían, si hubiera querido ganar influencia e imponer su reino en este mundo!” (cf. Jn. 6, 15; 18, 36; Mt. 11, 12).
El rico insensato
15 Y les dijo: “Mirad: preservaos de toda avaricia; porque, la vida del hombre no consiste en la abundancia de lo que posee”.
ΕἶπενEipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτούς·autousthem;G0846P-APM ὁρᾶτεhoratedo watchG3708V-PAM-2P φυλάσσεσθεphulassesthedo keep yourselvesG5442IV-PMM-2P πλεονεξίας,pleonexiascovetousness,G4124N-GSF περισσεύεινperisseueinaboundingG4052V-PAN τινὶtinito anyoneG5100X-DSM αὐτοῦautouto himG0846P-GSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ὑπαρχόντωνhuparchontōnpossessionsG5225V-PAP-GPN αὐτῷ.¶autōof him.G0846P-DSM 16 Y les dijo una parábola: “Había un rico, cuyas tierras habían producido mucho.
ΕἶπενEipenHe spokeG2036V-2AAI-3S παραβολὴνparabolēna parableG3850N-ASF αὐτοὺςautousthemG0846P-APM λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἀνθρώπουanthrōpouOf a manG0444N-GSM τινὸςtinoscertainG5100X-GSM πλουσίουplousiourichG4145A-GSM εὐφόρησενeuphorēsenbrought forth abundantlyG2164V-AAI-3S χώρα.chōraground.G5561N-NSF 17 Y se hizo esta reflexión: “¿Qué voy a hacer? porque no tengo dónde recoger mis cosechas”.
διελογίζετοdielogizetohe was reasoningG1260V-INI-3S ἑαυτῷhe'autōhimselfG1438F-3DSM λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ποιήσωpoiēsōshall I doG4160GV-AAS-1S ἔχωechōI haveG2192V-PAI-1S συνάξωsunaxōI will store upG4863V-FAI-1S καρπούςkarpousfruitsG2590N-APM μου;mouof mine?G3165P-1GS 18 Y dijo: “He aquí lo que voy a hacer: derribaré mis graneros y construiré unos mayores; allí amontonaré todo mi trigo y mis bienes.
εἶπεν·eipenhe said;G2036V-2AAI-3S ποιήσω·poiēsōwill I do:G4160GV-FAI-1S καθελῶkathelōI will tear downG2507V-2FAI-1S ἀποθήκαςapothēkasbarnsG0596N-APF μείζοναςmeizonasgreaterG3173A-APF-C οἰκοδομήσωoikodomēsōwill buildG3618V-FAI-1S συνάξωsunaxōwill store upG4863V-FAI-1S σῖτονsitongrainG4621N-ASM ἀγαθάagathagoodsG0018N-APN 19 Y diré a mi alma: Alma mía, tienes cuantiosos bienes en reserva para un gran número de años; reposa, come, bebe, haz fiesta”.
ἐρῶerōI will sayG4483V-FAI-1S μου·mouof mine;G3165P-1GS ἔχειςecheisyou haveG2192V-PAI-2S ἀγαθὰagathagood thingsG0018A-APN κείμεναkeimenalaid upG2749V-PNP-APN πολλά.pollamany.G4183A-APN ἀναπαύου,anapauoudo rest yourselfG0373V-PMM-2S φάγε,phagedo eat,G5315V-AAM-2S πίε,piedo drink,G4095V-2AAM-2S εὐφραίνου.euphrainoudo be merry.G2165V-PPM-2S 20 Mas Dios le dijo: “¡Insensato! esta misma noche te van a pedir el alma, y lo que tú has allegado, ¿para quién será?”
εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S θεός·theosGod;G2316N-NSM-T ἄφρων,aphrōnFool!G0878A-VSM ταύτῃtautēOn thisG3778D-DSF νυκτὶnuktinightG3571N-DSF ἀπαιτοῦσινapaitousinis requiredG0523V-PAI-3P ἡτοίμασας,hētoimasasyou did prepare —G2090V-AAI-2S τίνιtinito whomG5101I-DSM ἔσται;estaiwill [it] be?G1510V-FDI-3S 21 Así ocurre con todo aquel que atesora para sí mismo, y no es rico ante Dios”1.
οὕτωςhoutōsSo [is]G3779ADV θησαυρίζωνthēsaurizōntreasuring upG2343V-PAP-NSM ἑαυτῷhe'autōfor himselfG1438F-3DSM πλουτῶν.ploutōnbeing rich.G4147V-PAP-NSM - 21. Jesús condena el atesorar ambiciosamente (1 Tm. 6, 9); no la ordenada economía, como en 9, 17.
Confianza en la divina providencia
22 Y dijo a sus discípulos: “Por eso, os digo, no andéis solícitos por vuestra vida, qué comeréis, ni por vuestro cuerpo, con qué lo vestiréis.
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM αὐτοῦ·autouof Him;G0846P-GSM διὰdiaBecause ofG1223PREP ὑμῖν·huminto you:G4771P-2DP μεριμνᾶτεmerimnatedo be anxiousG3309V-PAM-2P ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP φάγητε,phagēteyou may eat,G5315V-AAS-2P μηδὲmēdenor [be anxious]G3366CONJ-N σώματιsōmatibodyG4983N-DSN ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἐνδύσησθε.endusēstheyou may put on.G1746V-AMS-2P 23 Porque la vida vale más que el alimento, y el cuerpo más que el vestido.
πλεῖόνpleionmoreG4119A-NSN-C ἐστινestinisG1510V-PAI-3S τροφῆς,trophēsfood,G5160N-GSF ἐνδύματος.endumatosclothing.G1742N-GSN 24 Mirad los cuervos: no siembran, ni siegan, ni tienen bodegas ni graneros, y sin embargo Dios los alimenta. ¡Cuánto más valéis vosotros que las aves!
κατανοήσατεkatanoēsatedo considerG2657V-AAM-2P κόρακαςkorakasravensG2876N-APM σπείρουσινspeirousinthey sowG4687V-PAI-3P θερίζουσινtherizousinthey reapG2325V-PAI-3P ἔστινestinthere isG1510V-PAI-3S ταμεῖονtameiona storehouseG5009N-NSN οὐδὲoudenor [is]G3761CONJ-N ἀποθήκη,apothēkēbarn —G0596N-NSF τρέφειtrepheifeedsG5142V-PAI-3S αὐτούς·autousthem;G0846P-APM πόσῳposōHow muchG4214Q-DSN ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP διαφέρετεdiaphereteare valuableG1308V-PAI-2P πετεινῶν;peteinōnbirds?G4071N-GPN 25 ¿Quién de vosotros podría, a fuerza de preocuparse, añadir un codo a su estatura?
μεριμνῶνmerimnōnbeing anxiousG3309V-PAP-NSM δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S ἡλικίανhēlikianlifespanG2244N-ASF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM προσθεῖναιprostheinaito addG4369V-2AAN πῆχυνpēchunhourG4083N-ASM 26 Si pues no podéis ni aun lo mínimo ¿a qué os acongojáis por lo restante?
οὐδὲoudenot evenG3761CONJ-N ἐλάχιστονelachiston[the] leastG1646A-ASN δύνασθε,dunastheyou are able [to do],G1410V-PNI-2P λοιπῶνloipōnrestG3062A-GPN μεριμνᾶτε;¶merimnateare you anxious?G3309V-PAI-2P 27 Ved los lirios cómo crecen: no trabajan, ni hilan. Sin embargo, Yo os digo que el mismo Salomón, con toda su magnificencia, no estaba vestido como uno de ellos.
κατανοήσατεkatanoēsatedo considerG2657V-AAM-2P κρίναkrinaliliesG2918N-APN αὐξάνει·auxaneithey grow:G0837V-PAI-3S κοπιᾷkopiado they laborG2872V-PAI-3S νήθει.nētheido they spin.G3514V-PAI-3S ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP οὐδὲoudenot evenG3761CONJ-N ΣολομὼνSolomōnSolomonG4672GN-NSM-P αὐτοῦautouof himG0846P-GSM περιεβάλετοperiebaletowas arrayedG4016V-2AMI-3S τούτων.toutōnof these.G3778D-GPN 28 Si pues a la yerba que está en el campo y mañana será echada al horno, Dios viste así ¿cuánto más a vosotros, hombres de poca fe?
χόρτονchortongrassG5528N-ASM ὄνταontabeing [here]G1510V-PAP-ASM σήμερονsēmerontodayG4594ADV αὔριονauriontomorrowG0839ADV κλίβανονklibanon[the] furnaceG2823N-ASM βαλλόμενονballomenonbeing thrownG0906GV-PPP-ASM ἀμφιέζει,amphiezeidresses,G6005V-PAI-3S πόσῳposōhow muchG4214Q-DSN ὀλιγόπιστοι;oligopistoiO [you] of little faith?G3640A-VPM 29 Tampoco andéis pues afanados por lo que habéis de comer o beber, y no estéis ansiosos.
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP ζητεῖτεzēteitedo seekG2212V-PAM-2P φάγητεphagēteyou may eatG5315V-AAS-2P πίητε,piēteyou may drink,G4095V-2AAS-2P μετεωρίζεσθε.meteōrizesthedo worry yourself.G3349V-PMM-2P 30 Todas estas cosas, los paganos del mundo las buscan afanosamente; pero vuestro Padre sabe que tenéis necesidad de ellas.
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN ἔθνηethnēnationsG1484N-NPN κόσμουkosmouworldG2889N-GSM ἐπιζητοῦσιν·epizētousinseek for;G1934V-PAI-3P ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T οἶδενoidenknowsG6063V-RAI-3S χρῄζετεchrēzeteyou have needG5535V-PAI-2P τούτων.toutōnof these.G3778D-GPN 31 Buscad pues antes su reino, y todas las cosas os serán puestas delante.
ζητεῖτεzēteitedo seekG2212V-PAM-2P βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ταῦταtautathese thingsG3778D-NPN πάνταpantaall thingsG3956A-NPN προστεθήσεταιprostethēsetaiwill be addedG4369V-FPI-3S ὑμῖν.¶huminto you.G4771P-2DP 32 No tengas temor, pequeño rebaño mío, porque plugo a vuestro Padre daros el Reino.
φοβοῦ,phoboudo fear,G5399V-PNM-2S μικρὸνmikronlittleG3398A-VSN ποίμνιον,poimnionflock,G4168N-VSN εὐδόκησενeudokēsentook delightG2106V-AAI-3S πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP δοῦναιdounaito giveG1325V-2AAN βασιλείαν.basileiankingdom.G0932N-ASF 33 Vended aquello que poseéis1 y dad limosna. Haceos bolsas que no se envejecen, un tesoro inagotable en los cielos, donde el ladrón no llega, y donde la polilla no destruye.
πωλήσατεpōlēsatedo sellG4453V-AAM-2P ὑπάρχονταhuparchontapossessionsG5225V-PAP-APN ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP δότεdotedo giveG1325V-2AAM-2P ἐλεημοσύνην·eleēmosunēnalms;G1654N-ASF ποιήσατεpoiēsatedo makeG4160IV-AAM-2P ἑαυτοῖςhe'autoisto yourselvesG1438F-2DPM βαλλάντιαballantiapursesG0905N-APN παλαιούμενα,palaioumenagrowing old,G3822V-PPP-APN θησαυρὸνthēsaurona treasureG2344N-ASM ἀνέκλειπτονanekleiptonunfailingG0413A-ASM οὐρανοῖςouranoisheavensG3772N-DPM κλέπτηςkleptēsthiefG2812N-NSM ἐγγίζειengizeidoes draw nearG1448V-PAI-3S διαφθείρει·diaphtheireidestroy;G1311V-PAI-3S - 33 s. Vended aquello que poseéis: no se trata aquí de la pobreza total, como en el caso del joven rico (18, 22). Ello no obstante, vemos que Jesús está hablando a la pequeña grey de sus predilectos que han de compartir su reino (22, 28-30). No es de extrañar, pues, que, sin perjuicio de mantener la situación en que la providencia del Padre ha colocado a cada uno y a su familia, les aconseje desprenderse de lo que pueda ser un tropiezo para la vida espiritual, para no poseer con ahínco ningún bien en que hayamos puesto el corazón (v. 34) y que sea entonces como un pequeño ídolo, rival de Dios.
34 Porque allí donde está vuestro tesoro, allí también está vuestro corazón”.
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S θησαυρὸςthēsaurostreasureG2344N-NSM ὑμῶν,humōnof you,G4771P-2GP καρδίαkardiaheartG2588N-NSF ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἔσται.¶estaiwill be.G1510V-FDI-3S Parábola de los servidores vigilantes
35 “Estén ceñidos vuestros lomos, y vuestras lámparas encendidas.
ἜστωσανEstōsanshould beG1510V-PAM-3P ὀσφύεςosphueswaistG3751N-NPF περιεζωσμέναιperiezōsmenaigirdedG4024V-RPP-NPF λύχνοιluchnoilampsG3088N-NPM καιόμενοι,kaiomenoiburning,G2545V-PPP-NPM 36 Y sed semejantes a hombres que aguardan a su amo a su regreso de las bodas, a fin de que, cuando Él llegue y golpee, le abran en seguida.
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP ὅμοιοιhomoioilikeG3664A-NPM ἀνθρώποιςanthrōpoisto menG0444N-DPM προσδεχομένοιςprosdechomenoiswaiting forG4327V-PNP-DPM ἑαυτῶνhe'autōnof themselvesG1438F-3GPM πότεpotewheneverG4219PRT-I ἀναλύσῃanalusēhe may returnG0360V-AAS-3S γάμων,gamōnwedding feasts,G1062N-GPM ἐλθόντοςelthontoshaving comeG2064V-2AAP-GSM κρούσαντοςkrousantoshaving knockedG2925V-AAP-GSM εὐθέωςeutheōsimmediatelyG2112ADV ἀνοίξωσινanoixōsinthey may openG0455V-AAS-3P αὐτῷ.autōto him.G0846P-DSM 37 ¡Felices esos servidores, que el amo, cuando llegue, hallará velando! En verdad, os lo digo, él se ceñirá, los hará sentar a la mesa y se pondrá a servirles1.
μακάριοιmakarioiBlessed [are]G3107A-NPM δοῦλοιdouloiservantsG1401N-NPM ἐκεῖνοιekeinoithoseG1565D-NPM ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM εὑρήσειheurēseiwill findG2147V-FAI-3S γρηγοροῦντας·grēgorountaswatching;G1127V-PAP-APM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP περιζώσεταιperizōsetaihe will gird himselfG4024V-FMI-3S ἀνακλινεῖanaklineihe will make reclineG0347V-FAI-3S αὐτούς,autousthem,G0846P-APM παρελθὼνparelthōnhaving come upG3928V-2AAP-NSM διακονήσειdiakonēseihe will serveG1247V-FAI-3S αὐτοῖς.autoisthem.G0846P-DPM - 37. Se pondrá a servirles: Jesús tiene derecho a que le creamos esta promesa inaudita, porque ya nos dijo que Él es nuestro sirviente (22, 27), y que no vino para ser servido, sino para servir (Mt. 20, 28). Por eso nos dice que entre nosotros el primero servirá a los demás (Mt. 20, 26 s.; Lc. 22, 26). En esto estriba sin duda el gran misterio escondido en la Escritura que dice “el mayor servirá al menor” (Gn. 25, 23; Rm. 9, 12). Jesús, aun después de resucitado, sirvió de cocinero a sus discípulos (Jn. 21, 9-12). Él, que desde Isaías se hizo anunciar como “el servidor de Yahvé” (Is. 42, 1 ss.; cf. Ez. 45, 22), quiere también reservarse, como cosa excelente y digna de Él, esa función de servidor nuestro. Y debemos creerle, porque hizo algo mucho más humillante que el servirnos y lavarnos los pies: se dejó escupir por los criados, y colgar desnudo entre criminales, “reputado como uno de ellos” (22, 37; Mc. 15, 28; Is. 53, 12). Vemos, pues, que la inmensidad de las promesas de Cristo, más aún que en la opulencia de darnos su misma realeza y ponernos a su mesa y sentarnos en tronos (Lc 22, 29 s.), está en el amor con que quiere ponerse Él mismo a servirnos. El que no ama no puede comprender semejantes cosas, según enseña S. Juan (1 Jn. 4, 8).
38 Y si llega a la segunda vela, o a la tercera, y así los hallare, ¡felices de ellos!
κἂνkanAnd ifG2532CONJ + G1437 ἔλθῃelthēhe may comeG2064V-2AAS-3S δευτέρᾳdeuterasecondG1208A-DSF φυλακῇphulakēawatchG5438HN-DSF κἂνkanand ifG2532CONJ + G1437 τρίτῃtritēthirdG5154A-DSF φυλακῇphulakēawatchG5438HN-DSF ἔλθῃelthēhe may comeG2064V-2AAS-3S εὕρῃheurēhe may find [them]G2147V-2AAS-3S οὕτως,houtōsthus,G3779ADV μακάριοίmakarioiblessedG3107A-NPM εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P δοῦλοιdouloiservantsG1401N-NPM ἐκεῖνοι.¶ekeinoithose!G1565D-NPM 39 Sabedlo bien; porque si el dueño de casa supiese a qué hora el ladrón ha de venir, no dejaría horadar su casa.
γινώσκετεginōsketedo knowG1097V-PAM-2P ᾔδειēdeihad knownG1492IV-2LAI-3S οἰκοδεσπότηςoikodespotēsmaster of the houseG3617N-NSM ποίᾳpoiain whatG4169I-DSF κλέπτηςkleptēsthiefG2812N-NSM ἔρχεται,erchetaiis coming,G2064V-PNI-3S ἐγρηγόρησενegrēgorēsenhe watchedG1127V-AAI-3S ἀφῆκενaphēkenhe have allowedG0863GV-AAI-3S διορυχθῆναιdioruchthēnaito be broken intoG1358V-APN αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM 40 Vosotros también estad prontos, porque a la hora que no pensáis es cuando vendrá el Hijo del hombre”1.
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP γίνεσθεginesthedo beG1096V-PNM-2P ἕτοιμοι,hetoimoiready,G2092A-NPM δοκεῖτεdokeiteyou expectG1380V-PAI-2P ἀνθρώπουanthrōpouof ManG0444N-GSM-T ἔρχεται.¶erchetaicomes.G2064V-PNI-3S - 40. El ilustre Cardenal Newman comenta a este respecto: “Sí, el Cristo debe venir algún día tarde o temprano. Los espíritus del mundo se burlan hoy de nuestra falta de discernimiento; mas quien haya carecido de discernimiento triunfará entonces. ¿Y qué piensa el Cristo de la mofa de estos hombres de hoy? Nos pone en guardia expresamente, por su Apóstol, contra los burlones que dirán: “¿Dónde está la promesa de su venida?” (2 Pe. 3, 4). Preferiría ser de aquellos que, por amor a Cristo y faltos de ciencia, toman por señal de su venida algún espectáculo insólito en el cielo, cometa o meteoro, más bien que el hombre que por abundancia de ciencia y falta de amor, se ríe de este error”. Véase 24, 42-44; Mc. 12, 33 s.; 1 Ts. 5, 2; 2 Pe. 3, 10; Ap. 3, 3; 16, 5.
Juicio de los servidores
41 Entonces, Pedro le dijo: “Señor, ¿dices por nosotros esta parábola o también por todos?”
ΕἶπενEipenSaidG2036V-2AAI-3S Πέτρος·PetrosPeter;G4074GN-NSM-P παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF ταύτηνtautēnthisG3778D-ASF λέγειςlegeisspeak YouG3004GV-PAI-2S πάντας;pantasall?G3956A-APM 42 Y el Señor dijo: “¿Quién es pues el mayordomo fiel y prudente, que el amo pondrá a la cabeza de la servidumbre suya para dar a su tiempo la ración de trigo?1
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S κύριος·kuriosLord;G2962GN-NSM-T ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S πιστὸςpistosfaithfulG4103A-NSM οἰκονόμοςoikonomosmanagerG3623N-NSM φρόνιμοςphronimoswiseG5429A-NSM καταστήσειkatastēseiwill setG2525V-FAI-3S θεραπείαςtherapeiascare [of servants]G2322N-GSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM διδόναιdidonaito give [them]G1325V-PAN καιρῷkairōseasonG2540N-DSM σιτομέτριον;sitometrionmeasure of food?G4620N-ASN - 42 ss. Véase Mt. 24, 45-51; 25, 21; 1 Co. 4, 2; 1 Pe. 4, 10.
43 ¡Feliz ese servidor a quien el amo, a su regreso, hallará haciéndolo así!
μακάριοςmakariosBlessed [is]G3107A-NSM δοῦλοςdoulosservantG1401N-NSM ἐκεῖνοςekeinosthat [one]G1565D-NSM ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM εὑρήσειheurēseiwill findG2147V-FAI-3S ποιοῦνταpoiountadoingG4160GV-PAP-ASM οὕτως.houtōsthus.G3779ADV 44 En verdad, os digo, lo colocará al frente de toda su hacienda1.
ἀληθῶςalēthōsOf a truthG0230ADV ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ὑπάρχουσινhuparchousinpossessionsG5225V-PAP-DPN αὐτοῦautouof himG0846P-GSM καταστήσειkatastēseihe will setG2525V-FAI-3S αὐτόν.¶autonhim.G0846P-ASM - 44. Lo colocará al frente de toda su hacienda. Comp. con el v. 37. Allí habla en plural y se dirige a todos. Aquí habla en singular como en Mt. 24, 47 y se dirige a Pedro, a quien había prometido las llaves del Reino (Mt. 16, 19).
45 Pero si ese servidor se dice a sí mismo: “Mi amo tarda en regresar”, y se pone a maltratar a los servidores y a las sirvientas, a comer, a beber, y a embriagarse1,
εἴπῃeipēshall sayG2036V-2AAS-3S δοῦλοςdoulosservantG1401N-NSM ἐκεῖνοςekeinosthat [one]G1565D-NSM καρδίᾳkardiaheartG2588N-DSF αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM χρονίζειchronizeiDelaysG5549V-PAI-3S ἔρχεσθαι,erchesthaito come,G2064V-PNN ἄρξηταιarxētaishall beginG0757V-AMS-3S τύπτεινtupteinto beatG5180V-PAN παῖδαςpaidasmen-servantsG3816N-APM παιδίσκαςpaidiskasmaid-servantsG3814N-APF ἐσθίεινesthieinto eatG2068V-PAN πίνεινpineinto drinkG4095V-PAN μεθύσκεσθαι,methuskesthaito get drunk,G3182V-PPN - 45. “Abusa de su autoridad tanto más fácilmente cuanto que el amo tarda en venir, demora que él supone ha de prolongarse indefinidamente y que interpreta como una señal de que no volverá nunca (cf. 2 Pe. 3, 3-5)” Pirot.
46 el amo de este servidor vendrá en día que no espera y en hora que no sabe, lo partirá por medio, y le asignará su suerte con los que no creyeron1.
ἥξειhēxeiwill comeG2240V-FAI-3S δούλουdoulouservantG1401N-GSM ἐκείνουekeinouthat [one]G1565D-GSM ἡμέρᾳhēmeraa dayG2250N-DSF προσδοκᾷprosdokahe does expectG4328V-PAI-3S γινώσκειginōskeihe knowsG1097V-PAI-3S διχοτομήσειdichotomēseihe will cut in twoG1371V-FAI-3S μέροςmerosplaceG3313N-ASN αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἀπίστωνapistōnunbelieversG0571A-GPM θήσει.¶thēseiwill appoint.G5087V-FAI-3S - 46. “Seria inútil, dice Buzy, tratar de suavizar el castigo, entendiéndolo por ejemplo de una manera metafórica. Se trata aquí de una pena capital”. Es de notar cómo este pasaje, que muestra la tremenda responsabilidad de los que tienen cura de almas (v. 48) prueba al mismo tiempo, contra la opinión de ciertos disidentes, que el plan de Cristo comporta la existencia de pastores hasta que Él vuelva. Cf. Hch. 20, 17 y 18; 1 Tm. 4, 14; Prefacio de Apóstoles.
47 Pero aquel servidor que, conociendo la voluntad de su amo, no se preparó, ni obró conforme a la voluntad de este, recibirá muchos azotes.
ἘκεῖνοςEkeinosThat [very]G1565D-NSM δοῦλοςdoulosservantG1401N-NSM γνοὺςgnoushaving knownG1097V-2AAP-NSM θέλημαthelēmawillG2307N-ASN αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἑτοιμάσαςhetoimasashaving preparedG2090V-AAP-NSM ποιήσαςpoiēsashaving doneG4160GV-AAP-NSM πρὸςprosaccording toG4314PREP θέλημαthelēmawillG2307N-ASN αὐτοῦautouof himG0846P-GSM δαρήσεταιdarēsetaiwill be beaten withG1194V-2FPI-3S πολλάς.pollasmany [blows].G4183A-APF 48 En cambio aquel que, no habiéndole conocido, haya hecho cosas dignas de azotes, recibirá pocos. A todo aquel a quien se haya dado mucho, mucho le será demandado; y más aún le exigirán a aquel a quien se le haya confiado mucho”1.
γνοὺςgnoushaving knownG1097V-2AAP-NSM ποιήσαςpoiēsashaving doneG4160GV-AAP-NSM ἄξιαaxia[things] worthyG0514A-APN πληγῶνplēgōnof stripesG4127N-GPF δαρήσεταιdarēsetaiwill be beaten withG1194V-2FPI-3S ὀλίγας.oligasfew.G3641A-APF παντὶpantiEveryoneG3956A-DSM ἐδόθηedothēhas been givenG1325V-API-3S ζητηθήσεταιzētēthēsetaiwill be requiredG2212V-FPI-3S αὐτοῦ·autouhim;G0846P-GSM παρέθεντοparethentohas been committedG3908V-2AMI-3P περισσότερονperissoteronmore excessiveG4055A-ASN-C αἰτήσουσινaitēsousinwill they ask ofG0154V-FAI-3P αὐτόν.¶autonhim.G0846P-ASM - 48. Al mayordomo (v. 41 s.) encarece Él especialmente esa continua espera de su venida (v. 35 ss.). Este recuerdo le librará de abusar como si él fuese el amo (v. 45 s.). Cf. 11, 45 s.; 1 Pe. 5, 1-4.
El fuego de Jesús
49 Fuego vine a echar sobre la tierra, ¡y cuánto deseo que ya esté encendido!
ἦλθονēlthonI cameG2064V-2AAI-1S βαλεῖνbaleinto castG0906GV-2AAN θέλωthelōI wishG2309V-PAI-1S ἀνήφθη.anēphthēit be kindled!G0381V-API-3S 50 Un bautismo tengo para bautizarme, ¡y cómo estoy en angustias hasta que sea cumplido!
βάπτισμαbaptismaBaptismG0908N-ASN ἔχωechōI haveG2192V-PAI-1S βαπτισθῆναιbaptisthēnaito be baptized [with]G0907V-APN συνέχομαιsunechomaiI am distressedG4912V-PPI-1S τελεσθῇ.telesthēait may be accomplished!G5055V-APS-3S 51 ¿Pensáis que vine aquí para poner paz en la tierra? No, os digo, sino división1.
δοκεῖτεdokeiteThink youG1380V-PAI-2P εἰρήνηνeirēnēnpeaceG1515N-ASF παρεγενόμηνparegenomēnI cameG3854V-2ADI-1S δοῦναιdounaito giveG1325V-2AAN ὑμῖν,huminto you,G4771P-2DP διαμερισμόν.diamerismondivision.G1267N-ASM - 51 s. Cf. Mt. 10, 34 s. Esta es la explicación y el consuelo para los que están en inevitable conflicto con familia o amigos por causa del Evangelio. Es necesario, dice S. Pablo, que la división muestre quiénes son aprobados por Dios (1 Co. 11, 19). Cf. 14, 26.
52 Porque desde ahora, cinco en una casa estarán divididos: tres contra dos, y dos contra tres.
ἔσονταιesontaiThere will beG1510V-FDI-3P διαμεμερισμένοι,diamemerismenoidivided,G1266V-RPP-NPM τρεῖςtreisthreeG5140A-NPM τρισὶνtrisinthreeG5140A-DPM 53 Estarán divididos, el padre contra el hijo, y el hijo contra el padre; la madre contra la hija, y la hija contra la madre; la suegra contra su nuera, y la nuera contra su suegra”.
διαμερισθήσονται,diameristhēsontaiThey will be dividedG1266V-FPI-3P πατὴρpatērfatherG3962N-NSM πατρί,patrifather,G3962N-DSM μήτηρmētērmotherG3384N-NSF θυγατέραthugateradaughterG2364N-ASF θυγάτηρthugatērdaughterG2364N-NSF μητέρα,mēteramother,G3384N-ASF πενθερὰpentheramother-in-lawG3994N-NSF νύμφηνnumphēndaughter-in-lawG3565N-ASF αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF νύμφηnumphēdaughter-in-lawG3565N-NSF πενθεράνpentheranmother-in-lawG3994N-ASF αὐτῆς.¶autēsof her.G0846P-GSF Las señales de los tiempos
54 Dijo también a la muchedumbre: “Cuando veis una nube levantarse al poniente, luego decís: “Va a llover”. Y eso sucede.
ἜλεγενElegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S ὄχλοις·ochloiscrowds;G3793N-DPM ἴδητεidēteyou may seeG1492HV-2AAS-2P νεφέληνnephelēna cloudG3507N-ASF ἀνατέλλουσανanatellousanrising upG0393V-PAP-ASF δυσμῶν,dusmōn[the] west,G1424N-GPF εὐθέωςeutheōsimmediatelyG2112ADV λέγετεlegeteyou sayG3004GV-PAI-2P ὄμβροςombrosA showerG3655N-NSM ἔρχεται,erchetaiis coming,G2064V-PNI-3S γίνεταιginetaiit happensG1096V-PNI-3S 55 Y cuando sopla el viento del mediodía, decís: “Habrá calor”. Y eso sucede.
νότονnotona south windG3558GN-ASM πνέοντα,pneontais blowing,G4154V-PAP-ASM λέγετεlegeteyou sayG3004GV-PAI-2P καύσωνkausōnHeatG2742N-NSM ἔσται,estaithere will be,G1510V-FDI-3S γίνεται.ginetaiit happens.G1096V-PNI-3S 56 Hipócritas, sabéis conocer el aspecto de la tierra y del cielo; ¿por qué entonces no conocéis este tiempo?
ὑποκριταί,hupokritaiHypocrites!G5273N-VPM πρόσωπονprosōponappearanceG4383N-ASN οὐρανοῦouranouskyG3772N-GSM οἴδατεoidateyou know [how]G6063V-PAI-2P δοκιμάζειν,dokimazeinto discern,G1381V-PAN καιρὸνkairontimeG2540N-ASM τοῦτονtoutonthisG3778D-ASM οἴδατεoidatedo you knowG6063V-PAI-2P δοκιμάζειν;dokimazeinto discern?G1381V-PAN 57 ¿Por qué no juzgáis por vosotros mismos lo que es justo?
ἑαυτῶνhe'autōnyourselvesG1438F-2GPM κρίνετεkrinetejudge youG2919V-PAI-2P δίκαιον;dikaionright?G1342A-ASN 58 Mientras vas con tu adversario en busca del magistrado, procura en el camino librarte de él, no sea que te arrastre ante el juez, que el juez te entregue al alguacil y que el alguacil te meta en la cárcel.
ὑπάγειςhupageisyou are goingG5217V-PAI-2S ἀντιδίκουantidikouadversaryG0476N-GSM ἄρχοντα,archontaa magistrate,G0758N-ASM δὸςdosdo giveG1325V-2AAM-2S ἐργασίανergasianearnestnessG2039N-ASF ἀπηλλάχθαιapēllachthaito have been set freeG0525V-RPN μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218 κατασύρῃkatasurēhe may drag awayG2694V-PAS-3S κριτήν,kritēnjudge,G2923N-ASM κριτήςkritēsjudgeG2923N-NSM παραδώσειparadōseiwill deliverG3860V-FAI-3S πράκτορι,praktoriofficer,G4233N-DSM πράκτωρpraktōrofficerG4233N-NSM βαλεῖbaleiwill castG0906HV-FAI-3S φυλακήν.phulakēnprison.G5438GN-ASF 59 Yo te lo declaro, no saldrás de allí hasta que no hayas reintegrado el último lepte”1.
ἐξέλθῃςexelthēsshall you come outG1831V-2AAS-2S ἐκεῖθενekeithenfrom thereG1564ADV ἔσχατονeschatonlastG2078A-ASN λεπτὸνleptonleptonG3016N-ASN ἀποδῷς.¶apodōsyou may have paid.G0591V-2AAS-2S - 59. Lepte: moneda inferior a un centavo.