Chapter 14
1 Kaj kiam li eniris en sabato en la domon de unu reganto de la Fariseoj, por manĝi panon, ili lin observis.
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S ἐλθεῖνeltheingoingG2064V-2AAN αὐτὸνautonof HimG0846P-ASM τινοςtinosof oneG5100X-GSM ἀρχόντωνarchontōnrulersG0758N-GPM ΦαρισαίωνPharisaiōnPhariseesG5330N-GPM-T σαββάτῳsabbatōon a SabbathG4521N-DSN φαγεῖνphageinto eatG5315V-AAN ἄρτονartonbreadG0740N-ASM αὐτοὶautoithey themselvesG0846P-NPM ἦσανēsanwereG1510V-IAI-3P παρατηρούμενοιparatēroumenoiwatchingG3906V-PMP-NPM αὐτόν.autonHim.G0846P-ASM 2 Kaj jen antaŭ li estis unu hidropsulo.
ἄνθρωπόςanthrōposa manG0444N-NSM ἦνēnthere wasG1510V-IAI-3S ὑδρωπικὸςhudrōpikoswith dropsyG5203A-NSM ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP αὐτοῦ.¶autouHim.G0846P-GSM 3 Kaj respondante, Jesuo parolis al la leĝistoj kaj la Fariseoj, kaj diris: Ĉu estas permesate sanigi en sabato, aŭ ne?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P εἶπενeipenspokeG2036V-2AAI-3S νομικοὺςnomikouslawyersG3544A-APM ΦαρισαίουςPharisaiousto [the] PhariseesG5330N-APM-T λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἔξεστινexestinIs it lawfulG1832V-PAI-3S σαββάτῳsabbatōSabbathG4521N-DSN θεραπεῦσαιtherapeusaito healG2323V-AAN 4 Sed ili silentis. Kaj li prenis lin kaj sanigis lin, kaj forliberigis lin.
ἡσύχασαν.hēsuchasanthey were silent.G2270V-AAI-3P ἐπιλαβόμενοςepilabomenoshaving taken hold [of him]G1949V-2ADP-NSM ἰάσατοiasatoHe healedG2390V-ADI-3S ἀπέλυσεν.¶apelusenlet [him] go.G0630GV-AAI-3S 5 Kaj li diris al ili: Kiu el vi havos azenon aŭ bovon, falintan en puton, kaj ne tuj eltiros ĝin en sabata tago?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM εἶπεν·eipenHe said;G2036V-2AAI-3S τίνοςtinosWhichG5101I-GSM ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP φρέαρphreara pitG5421N-ASN πεσεῖται,peseitaiwill collapse,G4098V-FDI-3S εὐθέωςeutheōsimmediatelyG2112ADV ἀνασπάσειanaspaseihe will pull upG0385V-FAI-3S σαββάτου;sabbatouSabbath?G4521N-GSN 6 Kaj ili ne povis respondi al tio.
ἴσχυσανischusanthey were ableG2480V-AAI-3P ἀνταποκριθῆναιantapokrithēnaito replyG0470V-AON ταῦτα.¶tautathese things.G3778D-APN 7 Kaj li parolis parabolon al la invititoj, vidinte, kiel ili elektas la ĉefajn sidlokojn; li diris al ili:
ἜλεγενElegenHe was speakingG3004GV-IAI-3S κεκλημένουςkeklēmenousinvitedG2564GV-RPP-APM παραβολὴνparabolēna parableG3850N-ASF ἐπέχωνepechōnremarkingG1907V-PAP-NSM πρωτοκλισίαςprōtoklisiasfirst placesG4411N-APF ἐξελέγοντο,exelegontothey were choosing out,G1586V-IMI-3P λέγωνlegōnsayingG3004GV-PAP-NSM αὐτούς·autousthem;G0846P-APM 8 Kiam vi estas invitita de iu al edziĝa festo, ne sidiĝu en la ĉefa loko, por ke ne okazu, ke iu, pli honorinda ol vi, estas de li invitita;
κληθῇςklēthēasyou may be invitedG2564GV-APS-2S τινοςtinosanyoneG5100X-GSM γάμους,gamouswedding feasts,G1062N-APM κατακλιθῇςkataklithēasmay reclineG2625V-APS-2S πρωτοκλισίαν,prōtoklisianfirst place,G4411N-ASF μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218 ἐντιμότερόςentimoteros[one] more honorableG1784A-NSM-C ᾖēmay have beenG1510V-PAS-3S κεκλημένοςkeklēmenosinvitedG2564GV-RPP-NSM αὐτοῦ,autouhim,G0846P-GSM 9 kaj tiu, kiu invitis vin kaj lin, venos, kaj diros al vi: Cedu lokon al ĉi tiu; kaj tiam vi komencos kun honto preni la lastan lokon.
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM καλέσαςkalesashaving invitedG2564GV-AAP-NSM ἐρεῖereihe will sayG4483V-FAI-3S δὸςdosdo giveG1325V-2AAM-2S τούτῳtoutōto this oneG3778D-DSM τόπον.topon[your] place.G5117N-ASM ἄρξῃarxēyou will beginG0757V-FMI-2S αἰσχύνηςaischunēsshameG0152N-GSF ἔσχατονeschatonlastG2078A-ASM τόπονtoponplaceG5117N-ASM κατέχειν.katecheinto take.G2722V-PAN 10 Sed kiam vi estas invitita, iru kaj sidiĝu en la lasta loko; kaj tiel, kiam venos tiu, kiu vin invitis, li diros al vi: Amiko, iru pli alten; tiam vi havos honoron antaŭ ĉiuj, kiuj sidas kun vi.
κληθῇς,klēthēasyou may be invited,G2564GV-APS-2S πορευθεὶςporeutheishaving goneG4198V-AOP-NSM ἀνάπεσεanapesedo reclineG0377V-2AAM-2S ἔσχατονeschatonlastG2078A-ASM τόπον,toponplace,G5117N-ASM ἔλθῃelthēmay comeG2064V-2AAS-3S κεκληκώςkeklēkōshaving invitedG2564GV-RAP-NSM ἐρεῖereihe will sayG4483V-FAI-3S φίλε,phileFriend,G5384A-VSM προσανάβηθιprosanabēthido come upG4320V-2AAM-2S ἀνώτερον.anōteronhigher.G0511A-ASN-C ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP πάντωνpantōnallG3956A-GPM συνανακειμένωνsunanakeimenōnrecliningG4873V-PNP-GPM σοι.soi[with] you.G4771P-2DS 11 Ĉar ĉiu, kiu sin altigas, estos humiligita, kaj kiu sin humiligas, tiu estos altigita.
ὑψῶνhupsōnis exaltingG5312V-PAP-NSM ἑαυτὸνhe'autonhimselfG1438F-3ASM ταπεινωθήσεται,tapeinōthēsetaiwill be humbled,G5013V-FPI-3S ταπεινῶνtapeinōnhumblingG5013V-PAP-NSM ἑαυτὸνhe'autonhimselfG1438F-3ASM ὑψωθήσεται.¶hupsōthēsetaiwill be exalted.G5312V-FPI-3S 12 Kaj li diris al tiu, kiu lin invitis: Kiam vi faras tagmanĝon aŭ vespermanĝon, ne voku viajn amikojn, nek viajn fratojn, nek viajn parencojn, nek viajn riĉajn najbarojn, por ke ne okazu, ke ili ankaŭ invitos vin, kaj vi ricevos rekompencon.
ἜλεγενElegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S τῷtōto the [one]G3588T-DSM κεκληκότιkeklēkotihaving invitedG2564GV-RAP-DSM αὐτόν·autonHim;G0846P-ASM ποιῇςpoiēasyou may makeG4160GV-PAS-2S ἄριστονaristona dinnerG0712N-ASN δεῖπνον,deipnona supper,G1173N-ASN φώνειphōneido callG5455V-PAM-2S φίλουςphilousfriendsG5384A-APM μηδὲmēdenor [call]G3366CONJ-N ἀδελφούςadelphousbrothersG0080N-APM μηδὲmēdenor [call]G3366CONJ-N συγγενεῖςsungeneisrelativesG4773A-APM μηδὲmēdenor [call]G3366CONJ-N γείτοναςgeitonasneighboursG1069N-APM πλουσίουςplousiousrichG4145A-APM μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218 αὐτοὶautoithey themselvesG0846P-NPM ἀντικαλέσωσίνantikalesōsinmay invite in returnG0479V-AAS-3P γένηταιgenētaiit may becomeG1096V-2ADS-3S ἀνταπόδομάantapodomarecompenseG0468N-NSN 13 Sed kiam vi faras festenon, invitu malriĉulojn, kriplulojn, lamulojn, blindulojn;
δοχὴνdochēna feastG1403N-ASF ποιῇς,poiēasyou may makeG4160GV-PAS-2S κάλειkaleido callG2564GV-PAM-2S πτωχούς,ptōchous[the] poor,G4434N-APM ἀναπείρους,anapeirous[the] crippled,G0376A-APM χωλούς,chōlous[the] lame,G5560A-APM τυφλούς.tuphlous[the] blind.G5185A-APM 14 kaj vi estos feliĉa, ĉar ili ne povas rekompenci vin, sed vi rekompenciĝos en la releviĝo de la justuloj.
μακάριοςmakariosblessedG3107A-NSM ἔσῃ,esēyou will be,G1510V-FDI-2S ἔχουσινechousinthey haveG2192V-PAI-3P ἀνταποδοῦναίantapodounaito repayG0467V-2AAN ἀνταποδοθήσεταιantapodothēsetaiIt will be recompensedG0467V-FPI-3S ἀναστάσειanastaseiresurrectionG0386N-DSF δικαίων.¶dikaiōnrighteous.G1342A-GPM 15 Kaj aŭdinte tion, unu el la kunsidantoj diris al li: Feliĉa estas tiu, kiu manĝos panon en la regno de Dio.
ἈκούσαςAkousasHaving heardG0191V-AAP-NSM συνανακειμένωνsunanakeimenōnreclining with [Him]G4873V-PNP-GPM ταῦταtautathese thingsG3778D-APN εἶπενeipenhe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM μακάριοςmakariosBlessed [is he]G3107A-NSM φάγεταιphagetaiwill eatG5315V-FMI-3S ἄρτονartonbreadG0740N-ASM βασιλείᾳbasileiakingdomG0932N-DSF θεοῦ.¶theouof God.G2316N-GSM-T 16 Sed li diris al li: Unu viro faris grandan vespermanĝon, kaj invitis multajn;
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ἄνθρωπόςanthrōposA manG0444N-NSM ἐποίειepoieiwas preparingG4160GV-IAI-3S δεῖπνονdeipnona supperG1173N-ASN ἐκάλεσενekaleseninvitedG2564GV-AAI-3S πολλούς·pollousmany;G4183A-APM 17 kaj en la horo de la festeno li elsendis sian serviston, por diri al la invititoj: Venu, ĉar ĉio estas jam preta.
ἀπέστειλενapesteilenhe sentG0649V-AAI-3S δοῦλονdoulonservantG1401N-ASM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM δείπνουdeipnousupperG1173N-GSN εἰπεῖνeipeinto sayG2036V-2AAN τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM κεκλημένοις·keklēmenoisinvited;G2564GV-RPP-DPM ἔρχεσθε,erchesthedo come,G2064V-PNM-2P ἕτοιμάhetoimareadyG2092A-NPN ἐστινestin[it] isG1510V-PAI-3S πάντα.pantaall things.G3956A-NPN 18 Kaj ĉiuj tiel same komencis peti pri indulgo. La unua diris al li: Mi aĉetis kampon, kaj mi nepre devas eliri, por ĝin vidi; mi petas, kalkulu al mi indulgon.
ἤρξαντοērxantobeganG0757V-ADI-3P μιᾶςmiasone [voice]G1520A-GSF πάντεςpantesallG3956A-NPM παραιτεῖσθαι.¶paraiteisthaito excuse themselves.G3868V-PNN εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ἠγόρασαēgorasaI have boughtG0059V-AAI-1S ἔχωechōI haveG2192V-PAI-1S ἀνάγκηνanagkēnneedG0318N-ASF ἐξελθὼνexelthōngoing outG1831V-2AAP-NSM ἐρωτῶerōtōI beg ofG2065V-PAI-1S ἔχεechedo holdG2192V-PAM-2S παρῃτημένον.parētēmenonexcused.G3868V-RPP-ASM 19 Alia diris: Mi aĉetis kvin jugojn da bovoj, kaj mi iras, por ilin provi; mi petas, kalkulu al mi indulgon.
ἕτεροςheterosanotherG2087A-NSM εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S βοῶνboōnof oxenG1016N-GPM ἠγόρασαēgorasaI have boughtG0059V-AAI-1S πορεύομαιporeuomaiI am goingG4198V-PNI-1S δοκιμάσαιdokimasaito proveG1381V-AAN ἐρωτῶerōtōI beg ofG2065V-PAI-1S ἔχεechedo holdG2192V-PAM-2S παρῃτημένον.parētēmenonexcused.G3868V-RPP-ASM 20 Kaj alia diris: Mi edziĝis kun edzino, kaj tial mi ne povas veni.
ἕτεροςheterosanotherG2087A-NSM εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S γυναῖκαgunaikaA wifeG1135HN-ASF ἔγημαegēmaI have marriedG1060V-AAI-1S διὰdiabecause ofG1223PREP δύναμαιdunamaiI am ableG1410V-PNI-1S ἐλθεῖν.eltheinto come.G2064V-2AAN 21 Kaj la servisto revenis, kaj rakontis tion al sia mastro. Tiam ekkoleris la mastro, kaj diris al sia servisto: Eliru rapide sur la stratojn kaj irejojn de la urbo, kaj alkonduku ĉi tien la malriĉulojn kaj kriplulojn kaj blindulojn kaj lamulojn.
παραγενόμενοςparagenomenoshaving comeG3854V-2ADP-NSM δοῦλοςdoulosservantG1401N-NSM ἐκεῖνοςekeinosthatG1565D-NSM ἀπήγγειλενapēngeilenreportedG0518V-AAI-3S αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ταῦτα.¶tautathese things.G3778D-APN ὀργισθεὶςorgistheishaving become angryG3710V-APP-NSM οἰκοδεσπότηςoikodespotēsmaster of the houseG3617N-NSM εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S δούλῳdoulōservantG1401N-DSM αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM ἔξελθεexelthedo go outG1831V-2AAM-2S ταχέωςtacheōssoonG5030ADV πλατείαςplateiasstreetsG4116N-APF ῥύμαςrhumaslanesG4505N-APF πόλεως,poleōscity,G4172N-GSF πτωχοὺςptōchouspoorG4434N-APM ἀναπείρουςanapeirouscrippledG0376A-APM τυφλοὺςtuphlousblindG5185A-APM χωλοὺςchōlouslameG5560A-APM εἰσάγαγεeisagagedo bring inG1521V-2AAM-2S 22 Kaj la servisto diris: Sinjoro, estas farita tio, kion vi ordonis, kaj ankoraŭ estas loko.
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S δοῦλος·doulosservant;G1401N-NSM γέγονενgegonenit has been doneG1096V-2RAI-3S ἐπέταξας,epetaxasyou did command,G2004V-AAI-2S ἐστίν.estinthere is.G1510V-PAI-3S 23 Kaj la sinjoro diris al la servisto: Eliru sur la vojojn kaj kamplimojn, kaj devigu ilin enveni, por ke mia domo pleniĝu.
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S δοῦλον·doulonservant;G1401N-ASM ἔξελθεexelthedo go outG1831V-2AAM-2S ὁδοὺςhodoushighwaysG3598N-APF φραγμοὺςphragmoushedgesG5418N-APM ἀνάγκασονanagkasondo compel [them]G0315V-AAM-2S εἰσελθεῖνeiseltheinto come inG1525V-2AAN γεμισθῇgemisthēamay be filledG1072V-APS-3S 24 Ĉar mi diras al vi, ke neniu el tiuj viroj invititaj gustumos mian vespermanĝon.
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP οὐδεὶςoudeisnot [one]G3762A-NSM ἐκείνωνekeinōnof thoseG1565D-GPM κεκλημένωνkeklēmenōninvitedG2564GV-RPP-GPM γεύσεταίgeusetaiwill tasteG1089V-FDI-3S δείπνουdeipnousupperG1173N-GSN πολλοίpolloimanyG4183A-NPM εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P κλητοίklētoicalledG2822A-NPM ὀλίγοιoligoifewG3641A-NPM ἐκλεκτοί.¶eklektoichosen.G1588A-NPM 25 Kaj grandaj homamasoj iris kun li, kaj li sin turnis, kaj diris al ili:
ΣυνεπορεύοντοSuneporeuontoWere going withG4848V-INI-3P ὄχλοιochloicrowdsG3793N-NPM πολλοί.polloigreat.G4183A-NPM στραφεὶςstrapheishaving turnedG4762V-2APP-NSM εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτούς·autousthem;G0846P-APM 26 Se iu venas al mi, kaj ne malamas sian patron kaj sian patrinon kaj sian edzinon kaj siajn infanojn kaj fratojn kaj fratinojn, kaj eĉ ankaŭ sian vivon, li ne povas esti mia disĉiplo.
ἔρχεταιerchetaicomesG2064V-PNI-3S μισεῖmiseihe hatesG3404V-PAI-3S πατέραpaterafatherG3962N-ASM ἑαυτοῦhe'autouof himselfG1438F-3GSM μητέραmēteramotherG3384N-ASF τέκναteknachildrenG5043N-APN ἀδελφοὺςadelphousbrothersG0080N-APM ἀδελφάς,adelphassistersG0079N-APF ἑαυτοῦ,he'autouhis ownG1438F-3GSM δύναταιdunataihe is ableG1410V-PNI-3S εἶναίeinaito beG1511V-PAN μαθητής.mathētēsdisciple.G3101N-NSM 27 Kiu ne portas sian krucon kaj ne sekvas min, tiu ne povas esti mia disĉiplo.
ὅστιςhostisWhoeverG3748R-NSM βαστάζειbastazeicarriesG0941V-PAI-3S σταυρὸνstauroncrossG4716N-ASM ἑαυτοῦhe'autouof himselfG1438F-3GSM ἔρχεταιerchetaicomesG2064V-PNI-3S δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S εἶναίeinaito beG1511V-PAN μαθητής.¶mathētēsdisciple.G3101N-NSM 28 Ĉar kiu el vi, dezirante konstrui turon, unue ne sidiĝas, por kalkuli la koston, ĉu li havas sufiĉe, por fini ĝin?
θέλωνthelōnis desiringG2309V-PAP-NSM πύργονpurgona towerG4444N-ASM οἰκοδομῆσαιoikodomēsaito buildG3618V-AAN καθίσαςkathisashe having sat downG2523V-AAP-NSM ψηφίζειpsēphizeihe countsG5585V-PAI-3S δαπάνηνdapanēncostG1160N-ASF ἔχειecheihe hasG2192V-PAI-3S ἀπαρτισμόν;apartismon[its] completion?G0535N-ASM 29 Por ke, kiam li metis la fundamenton kaj ne povas ĝin fini, ĉiuj vidantoj ne komencu moki lin,
μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218 θέντοςthentos[when] layingG5087V-2AAP-GSM αὐτοῦautouof itG0846P-GSM θεμέλιονthemeliona foundationG2310N-ASM ἰσχύοντοςischuontosbeing ableG2480V-PAP-GSM ἐκτελέσαιektelesaito finishG1615V-AAN πάντεςpantesallG3956A-NPM θεωροῦντεςtheōrountesseeing [it]G2334V-PAP-NPM ἄρξωνταιarxōntaimay beginG0757V-AMS-3P ἐμπαίζεινempaizeinto mockG1702V-PAN 30 dirante: Ĉi tiu homo komencis konstrui, sed ne povis fini.
λέγοντεςlegontessayingG3004GV-PAP-NPM οὗτοςhoutosThisG3778D-NSM ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM ἤρξατοērxatobeganG0757V-ADI-3S οἰκοδομεῖνoikodomeinto buildG3618V-PAN ἴσχυσενischusenhe was ableG2480V-AAI-3S ἐκτελέσαι.ektelesaito finish.G1615V-AAN 31 Kaj kiu reĝo, ekirante, por renkonti en batalo alian reĝon, unue ne sidiĝos, por konsiliĝi, ĉu li povas kun dek mil renkonti tiun, kiu venas kontraŭ li kun dudek mil?
βασιλεὺςbasileuskingG0935N-NSM πορευόμενοςporeuomenosproceedingG4198V-PNP-NSM ἑτέρῳheterōwith anotherG2087A-DSM βασιλεῖbasileikingG0935N-DSM συμβαλεῖνsumbaleinto engageG4820V-2AAN πόλεμονpolemonwarG4171N-ASM καθίσαςkathisashaving sat downG2523V-AAP-NSM βουλεύσεταιbouleusetaiwill take counselG1011V-FDI-3S δυνατόςdunatosableG1415A-NSM ἐστινestinhe isG1510V-PAI-3S χιλιάσινchiliasinthousandG5505N-DPF ὑπαντῆσαιhupantēsaito meetG5221V-AAN εἴκοσιeikositwentyG1501A-NUI χιλιάδωνchiliadōnthousandG5505N-GPF ἐρχομένῳerchomenōcomingG2064V-PNP-DSM αὐτόν;autonhim?G0846P-ASM 32 Aŭ alie, dum la alia estas tre malproksime, li alsendas ambasadorojn kaj demandas pri paco.
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM πόρρωporrōfar offG4206ADV-C ὄντοςontosbeingG1510V-PAP-GSM πρεσβείανpresbeianan embassyG4242N-ASF ἀποστείλαςaposteilashaving sentG0649V-AAP-NSM ἐρωτᾷerōtahe asksG2065V-PAI-3S εἰρήνην.¶eirēnēnpeace.G1515N-ASF 33 Kiu do el vi ne forlasas ĉiujn siajn posedaĵojn, tiu ne povas esti mia disĉiplo.
πᾶςpasevery oneG3956A-NSM ἀποτάσσεταιapotassetaidoes give upG0657V-PMI-3S ἑαυτοῦhe'autouhis ownG1438F-3GSM ὑπάρχουσιν,huparchousinpossessions,G5225V-PAP-DPN δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S εἶναίeinaito beG1511V-PAN μαθητής.¶mathētēsdisciple.G3101N-NSM 34 Salo do estas bona, sed se eĉ la salo sengustiĝis, per kio ĝi estos spicata?
ΚαλὸνKalonGood [is]G2570GA-NSN ἅλας·halassalt;G0217N-NSN μωρανθῇ,mōranthēashall become tasteless,G3471V-APS-3S ἀρτυθήσεται;artuthēsetaiwill it be seasoned?G0741V-FPI-3S 35 Ĝi taŭgas nek por la tero nek por sterkejo; oni ĝin forĵetas. Kiu havas orelojn por aŭdi, tiu aŭdu.
οὔτεouteNeither [is it]G3777CONJ-N κοπρίανkoprianmanureG2874N-ASF εὔθετόνeuthetonfitG2111A-NSN ἐστιν·estinis it;G1510V-PAI-3S βάλλουσινballousinthey castG0906GV-PAI-3P ἔχωνechōnhavingG2192V-PAP-NSM ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S