Chapter 25
Rozdział 25
1 Kiedy Festus przybył do prowincji, po trzech dniach udał się z Cezarei do Jerozolimy.
ΦῆστοςPhēstosFestusG5347N-NSM-P ἐπιβὰςepibashaving arrived inG1910V-2AAP-NSM ἐπαρχείᾳeparcheiaprovinceG1885N-DSF τρεῖςtreisthreeG5140A-APF ἡμέραςhēmerasdaysG2250N-APF ἀνέβηanebēhe went upG0305V-2AAI-3S ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L Καισαρείας,KaisareiasCaesarea,G2542HN-GSF-L 2 Najwyższy kapłan i znamienici Żydzi wnieśli przed nim przeciwko Pawłowi skargę i prosili go;
ἐνεφάνισάνenephanisanMade a presentationG1718V-AAI-3P αὐτῷautōbefore himG0846P-DSM ἀρχιερεῖςarchiereischief priestsG0749N-NPM ἸουδαίωνIoudaiōnJewsG2453N-GPM-PG παρεκάλουνparekalounthey were beggingG3870V-IAI-3P 3 Aby okazał im w jego sprawie przychylność i kazał przyprowadzić go do Jerozolimy. Przygotowali bowiem zasadzkę, aby go zabić w drodze.
αἰτούμενοιaitoumenoiaskingG0154V-PMP-NPM χάρινcharina favorG5485N-ASF αὐτοῦ,autouhim,G0846P-GSM μεταπέμψηταιmetapempsētaihe may summonG3343V-AMS-3S Ἰερουσαλήμ,IerousalēmJerusalem,G2419N-ASF-L ἐνέδρανenedranan ambushG1747N-ASF ποιοῦντεςpoiountesformingG4160GV-PAP-NPM ἀνελεῖνaneleinto executeG0337V-2AAN ὁδόν.¶hodonway.G3598N-ASF 4 Lecz Festus odpowiedział, że Paweł znajduje się pod strażą w Cezarei i że on sam wkrótce tam pojedzie.
ΦῆστοςPhēstosFestusG5347N-NSM-P ἀπεκρίθηapekrithēanswered thatG0611V-ADI-3S τηρεῖσθαιtēreisthaiis to be keptG5083HV-PPN Καισάρειαν,KaisareianCaesarea,G2542HN-ASF-L ἑαυτὸνhe'autonhe himselfG1438F-3ASM μέλλεινmelleinensuingG3195V-PAN τάχειtacheispeedG5034N-DSN ἐκπορεύεσθαι·ekporeuesthaito set out;G1607V-PNN 5 I powiedział: Niech ci z was, którzy mogą, pojadą ze mną, a jeśli ten człowiek popełnił coś złego, niech go oskarżają.
φησινphēsinhe saysG5346V-PAI-3S δυνατοὶdunatoi[in] powerG1415A-NPM συγκαταβάντες,sugkatabanteshaving gone down too,G4782V-2AAP-NPM ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S ἄτοπον,atoponwrong,G0824A-NSN κατηγορείτωσανkatēgoreitōsanthey should accuseG2723V-PAM-3P αὐτοῦ.autouhim.G0846P-GSM 6 A gdy spędził u nich nie więcej niż dziesięć dni, udał się do Cezarei. Nazajutrz zasiadł na krześle sędziowskim1 i kazał przyprowadzić Pawła.
διατρίψαςdiatripsasHaving spentG1304V-AAP-NSM αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM ἡμέραςhēmerasdaysG2250N-APF πλείουςpleiousmoreG4183A-APF-C ὀκτὼoktōthan eightG3638A-NUI καταβὰςkatabashaving gone downG2597V-2AAP-NSM Καισάρειαν,KaisareianCaesarea,G2542HN-ASF-L ἐπαύριονepaurionnext dayG1887ADV καθίσαςkathisashaving satG2523V-AAP-NSM βήματοςbēmatosjudgment seatG0968N-GSN ἐκέλευσενekeleusenhe commandedG2753V-AAI-3S ἀχθῆναι.¶achthēnaito be brought.G0071V-APN - J 19,13; Dz 18,12.16-17; Rz 14,10; 2Kor 5,10.
7 Kiedy ten przyszedł, otoczyli go Żydzi, którzy przybyli z Jerozolimy, i wytoczyli przeciwko Pawłowi wiele ciężkich oskarżeń, których nie mogli udowodnić1.
ΠαραγενομένουParagenomenouWhen was arrivingG3854V-2ADP-GSM περιέστησανperiestēsanthey stood aroundG4026V-2AAI-3P ἹεροσολύμωνHi'erosolumōnJerusalemG2414N-GPN-L καταβεβηκότεςkatabebēkoteshaving come downG2597V-RAP-NPM ἸουδαῖοιIoudaioiJewsG2453N-NPM-PG βαρέαbareaweightyG0926A-APN αἰτιώματαaitiōmatachargesG0157N-APN καταφέροντεςkatapherontespresentingG2702V-PAP-NPM κατὰkataconcerningG2596PREP Παῦλου,PaulouPaulG3972GN-GSM-P ἴσχυονischuonthey were ableG2480V-IAI-3P ἀποδεῖξαι,apodeixaito prove,G0584V-AAN - Dz 24,5.13; Mt 5,11-12; 1P 4,12.16.
8 On zaś bronił się: Nie zawiniłem w niczym ani przeciwko prawu żydowskiemu, ani przeciwko świątyni, ani przeciwko cesarzowi1.
ἀπολογουμένουapologoumenouwas presenting a defenseG0626V-PNP-GSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM οὔτεouteNeither [I sinned]G3777CONJ-N ἸουδαίωνIoudaiōnJewsG2453N-GPM-PG οὔτεoutenor [I sinned]G3777CONJ-N ἱερὸνhi'erontempleG2411N-ASN ΚαίσαράKaisaraCaesarG2541HN-ASM-T τιti[in] anythingG5100X-ASN ἥμαρτον.¶hēmartonhave I sinned.G0264V-2AAI-1S - Mt 22,17; Łk 2,1; 3,1; J 19,12.15; Flp 4,22.
9 Lecz Festus, chcąc sobie zjednać przychylność Żydów, odpowiedział Pawłowi: Czy chcesz pojechać do Jerozolimy i tam być przede mną sądzony w tej sprawie?
ΦῆστοςPhēstosFestusG5347N-NSM-P θέλωνthelōnwishingG2309V-PAP-NSM τοῖςtoisfrom theG3588T-DPM ἸουδαίοιςIoudaioisJewsG2453N-DPM-PG χάρινcharina favorG5485N-ASF καταθέσθαι,katathesthaito lay,G2698V-2AMN ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S θέλειςtheleisAre you willingG2309V-PAI-2S ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L ἀναβὰςanabashaving gone upG0305V-2AAP-NSM περὶpericoncerningG4012PREP τούτωνtoutōnthese thingsG3778D-GPN κριθῆναιkrithēnaito be judgedG2919V-APN 10 Wtedy Paweł powiedział: Stoję przed sądem cesarskim, gdzie należy mnie sądzić. Żydom nie wyrządziłem żadnej krzywdy, o czym ty sam dobrze wiesz.
εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S Παῦλος·PaulosPaul;G3972GN-NSM-P βήματοςbēmatosjudgment seatG0968N-GSN ΚαίσαροςKaisarosof CaesarG2541HN-GSM-T ἑστώςhestōsstandingG2476V-RAP-NSM εἰμι,eimiI am,G1510V-PAI-1S δεῖdeiit behoovesG1163V-PAI-3S κρίνεσθαι.krinesthaito be judged.G2919V-PPN ἸουδαίουςIoudaiousTo [the] JewsG2453N-APM-PG οὐδὲνoudenno [thing]G3762A-ASN ἠδίκησα,ēdikēsaI have done wrong,G0091V-AAI-1S σὺsuyou yourselfG4771P-2NS κάλλιονkallionvery wellG2566A-ASN-C ἐπιγινώσκεις·epiginōskeisknow;G1921V-PAI-2S 11 Bo jeśli w czymś zawiniłem i popełniłem coś, co zasługuje na śmierć1, nie wzbraniam się umrzeć. Lecz jeśli nie ma nic w tym, o co mnie oskarżają, nikt nie może mnie im wydać. Odwołuję się do cesarza.
ἀδικῶadikōI do wrongG0091V-PAI-1S ἄξιονaxionworthyG0514A-ASN θανάτουthanatouof deathG2288N-GSM πέπραχάpeprachahave doneG4238V-RAI-1S παραιτοῦμαιparaitoumaiI do refuseG3868V-PNI-1S ἀποθανεῖν·apothaneinto die;G0599V-2AAN οὐδένoudenno [thing]G3762A-NSN ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S οὗτοιhoutoitheyG3778D-NPM κατηγοροῦσίνkatēgorousin[can] accuseG2723V-PAI-3P οὐδείςoudeisno [one]G3762A-NSM δύναταιdunataicanG1410V-PNI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM χαρίσασθαι.charisasthaigiving up.G5483V-ADN ΚαίσαραKaisaraTo CaesarG2541HN-ASM-T ἐπικαλοῦμαι.¶epikaloumaiI appeal!G1941V-PMI-1S - Łk 23,15.41.
12 Wtedy Festus porozumiał się z Radą i odpowiedział: Odwołałeś się do cesarza? Do cesarza pójdziesz.
ΦῆστοςPhēstosFestusG5347N-NSM-P συλλαλήσαςsullalēsashaving conferredG4814V-AAP-NSM συμβουλίουsumbouliouCouncilG4824N-GSN ἀπεκρίθη·apekrithēanswered;G0611V-ADI-3S ΚαίσαραKaisaraTo CaesarG2541HN-ASM-T ἐπικέκλησαι,epikeklēsaiYou have appealed,G1941V-RMI-2S ΚαίσαραKaisaraCaesarG2541HN-ASM-T πορεύσῃ.¶poreusēyou will go!G4198V-FDI-2S 13 A po upływie kilku dni przyjechali do Cezarei król Agryppa i Berenike, aby powitać Festusa.
ἩμερῶνHēmerōnWhen daysG2250N-GPF διαγενομένωνdiagenomenōnhaving passedG1230V-2ADP-GPF ἈγρίππαςAgrippasAgrippaG0067N-NSM-P βασιλεὺςbasileuskingG0935N-NSM ΒερνίκηBernikēBerniceG0959N-NSF-P κατήντησανkatēntēsancame downG2658V-AAI-3P ΚαισάρειανKaisareianCaesareaG2542HN-ASF-L ἀσπασάμενοιaspasamenoigreetingG0782V-ADP-NPM Φῆστον.PhēstonFestus.G5347N-ASM-P 14 A kiedy przebywali tam wiele dni, Festus przedstawił królowi sprawę Pawła, mówiąc: Feliks pozostawił w więzieniu pewnego człowieka;
πλείουςpleiousmanyG4183A-APF-C ἡμέραςhēmerasdaysG2250N-APF διέτριβονdietribonthey were stayingG1304V-IAI-3P ΦῆστοςPhēstosFestusG5347N-NSM-P βασιλεῖbasileikingG0935N-DSM ἀνέθετοanethetolaid beforeG0394V-2AMI-3S τὰtathe [things]G3588T-APN κατὰkatarelating toG2596PREP λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S καταλελειμμένοςkataleleimmenosleftG2641V-RPP-NSM ΦήλικοςPhēlikosFelixG5344N-GSM-P δέσμιος,desmios[as] a prisoner,G1198N-NSM 15 Przeciwko któremu, gdy byłem w Jerozolimie, naczelni kapłani i starsi żydowscy wnieśli skargę, żądając dla niego wyroku skazującego.
περὶpericoncerningG4012PREP γενομένουgenomenouhaving beenG1096V-2ADP-GSM ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L ἐνεφάνισανenephanisanmade a presentationG1718V-AAI-3P ἀρχιερεῖςarchiereischief priestsG0749N-NPM πρεσβύτεροιpresbuteroieldersG4245GN-NPM ἸουδαίωνIoudaiōnJewsG2453N-GPM-PG αἰτούμενοιaitoumenoiaskingG0154V-PMP-NPM καταδίκην·katadikēnpenalty;G6048N-ASF 16 Odpowiedziałem im, że Rzymianie nie mają w zwyczaju wydawać człowieka na stracenie, zanim oskarżony nie stanie wobec oskarżycieli i nie będzie miał możliwości odpowiedzieć na zarzuty.
ἀπεκρίθηνapekrithēnI answeredG0611V-ADI-1S ἔστινestinit isG1510V-PAI-3S ἔθοςethos[the] customG1485N-NSN ῬωμαίοιςRhōmaioiswith RomansG4514N-DPM-LG χαρίζεσθαίcharizesthaito give upG5483V-PMN ἄνθρωπονanthrōponmanG0444N-ASM ἀπώλειανapōleianpunishmentG0684N-ASF κατηγορούμενοςkatēgoroumenosbeing accusedG2723V-PPP-NSM πρόσωπονprosōponfaceG4383N-ASN ἔχοιechoihe would be [able]G2192V-PAO-3S κατηγόρους,katēgorousaccusersG2725N-APM τόπονtopon[the] opportunityG5117N-ASM ἀπολογίαςapologiasof defenseG0627N-GSF λάβοιlaboihe would haveG2983V-2AAO-3S περὶpericoncerningG4012PREP ἐγκλήματος.egklēmatosaccusation.G1462N-GSN 17 Gdy się tu zebrali, nazajutrz, bez żadnej zwłoki zasiadłem na krześle sędziowskim i kazałem przyprowadzić tego człowieka.
συνελθόντωνsunelthontōnWhen were assemblingG4905V-2AAP-GPM ἐνθάδεenthadehereG1759ADV ἀναβολὴνanabolēndelayG0311N-ASF μηδεμίανmēdemiannoG3367A-ASF ποιησάμενος,poiēsamenoshaving made,G4160GV-AMP-NSM ἑξῆςhexēsnext [day]G1836ADV καθίσαςkathisashaving satG2523V-AAP-NSM βήματοςbēmatosjudgment seatG0968N-GSN ἐκέλευσαekeleusaI commandedG2753V-AAI-1S ἀχθῆναιachthēnaito be broughtG0071V-APN 18 Stanęli przeciw niemu jego oskarżyciele, ale nie wnieśli żadnej skargi z tych, których się spodziewałem.
περὶpericoncerningG4012PREP σταθέντεςstathenteshaving stood upG2476V-APP-NPM κατήγοροιkatēgoroiaccusersG2725N-NPM οὐδεμίανoudemiannoG3762A-ASF αἰτίανaitianchargeG0156N-ASF ἔφερονepheronwere bringingG5342V-IAI-3P ὑπενόουνhupenoounwas suspectG5282V-IAI-1S πονηρῶν·ponērōncrimes;G4190A-GPN 19 Wiedli z nim tylko jakieś spory o ich zabobony1 i o jakiegoś zmarłego Jezusa, o którym Paweł twierdzi, że żyje.
ζητήματαzētēmataQuestionsG2213N-APN τιναtinacertainG5100X-APN περὶpericoncerningG4012PREP δεισιδαιμονίαςdeisidaimoniasreligionG1175N-GSF εἶχονeichonthey hadG2192V-IAI-3P περίpericoncerningG4012PREP τινοςtinosa certainG5100X-GSM τεθνηκότος,tethnēkotoshaving diedG2348V-RAP-GSM ἔφασκενephaskenwas affirmingG5335V-IAI-3S ζῆν.zēnto be alive.G2198V-PAN - Dz 17,22.
20 Będąc niepewnym co do tego sporu, zapytałem, czy chciałby udać się do Jerozolimy i tam być sądzony w tych sprawach.
ἀπορούμενοςaporoumenosBeing perplexedG0639V-PMP-NSM περὶpericoncerningG4012PREP τούτωνtoutōntheseG3778D-GPN ζήτησινzētēsininquiryG2214N-ASF ἔλεγονelegonwas askingG3004GV-IAI-1S βούλοιτοbouloitohe would be willingG1014V-PNO-3S πορεύεσθαιporeuesthaito goG4198V-PNN ἹεροσόλυμαHi'erosolumaJerusalemG2414N-APN-L κἀκεῖkakeiand thereG2532CONJ + G1563 κρίνεσθαιkrinesthaito be judgedG2919V-PPN περὶpericoncerningG4012PREP τούτων.toutōnthese things.G3778D-GPN 21 Lecz ponieważ Paweł odwołał się, by go zatrzymać do rozpatrzenia sprawy przez Augusta, rozkazałem go strzec, dopóki go nie odeślę do cesarza.
ἐπικαλεσαμένουepikalesamenouhaving appealed forG1941V-AMP-GSM τηρηθῆναιtērēthēnaito be keptG5083HV-APN αὐτὸνautonhimselfG0846P-ASM ΣεβαστοῦSebastouEmperor'sG4575A-GSM-T διάγνωσινdiagnōsindecisionG1233N-ASF ἐκέλευσαekeleusaI commandedG2753V-AAI-1S τηρεῖσθαιtēreisthaito be keptG5083HV-PPN ἀναπέμψωanapempsōI may returnG0375V-AAS-1S Καίσαρα.KaisaraCaesar.G2541HN-ASM-T 22 Wtedy Agryppa powiedział do Festusa: Ja również chciałbym posłuchać tego człowieka. A on odpowiedział: Jutro go usłyszysz.
ἈγρίππαςAgrippasAgrippaG0067N-NSM-P ΦῆστονPhēstonFestusG5347N-ASM-P ἔφη·ephēwas saying:G5346V-IAI-3S ἐβουλόμηνeboulomēnI was wantingG1014V-INI-1S αὐτὸςautosmyselfG0846P-NSM ἀνθρώπουanthrōpoumanG0444N-GSM ἀκοῦσαι.akousaito hear.G0191V-AAN αὔριόνaurionTomorrowG0839ADV φησινphēsinhe saysG5346V-PAI-3S ἀκούσῃakousēyou will hearG0191V-FDI-2S αὐτοῦ.¶autouhim.G0846P-GSM 23 Gdy nazajutrz Agryppa i Berenike przybyli z wielką okazałością i weszli do sali rozpraw z dowódcami i najznakomitszymi obywatelami miasta, na rozkaz Festusa wprowadzono Pawła.
ἐπαύριονepaurionnext dayG1887ADV ἐλθόντοςelthontoswhen was comingG2064V-2AAP-GSM ἈγρίππαAgrippaAgrippaG0067N-GSM-P ΒερνίκηςBernikēsBerniceG0959N-GSF-P πολλῆςpollēsgreatG4183A-GSF φαντασίαςphantasiaspompG5325N-GSF εἰσελθόντωνeiselthontōnhaving enteredG1525V-2AAP-GPM ἀκροατήριονakroatērionaudience hallG0201N-ASN χιλιάρχοιςchiliarchoiscommandersG5506N-DPM ἀνδράσινandrasinto menG0435GN-DPM ἐξοχὴνexochēnprominenceG1851N-ASF οὖσινousinbeingG1510V-PAP-DPM πόλεωςpoleōscityG4172N-GSF κελεύσαντοςkeleusantoswhen was commandingG2753V-AAP-GSM ΦήστουPhēstouFestusG5347N-GSM-P ἤχθηēchthēwas brought inG0071V-API-3S Παῦλος.¶PaulosPaul.G3972GN-NSM-P 24 Po czym Festus przemówił: Królu Agryppo i wszyscy tu obecni mężowie! Widzicie tego, o którego mnie prosił cały lud żydowski zarówno w Jerozolimie, jak i tutaj, wołając, że nie powinien on dłużej żyć.
φησινphēsinsaysG5346V-PAI-3S Φῆστος·PhēstosFestus;G5347N-NSM-P ἈγρίππαAgrippaAgrippaG0067N-VSM-P βασιλεῦbasileuKingG0935N-VSM-T πάντεςpantesallG3956A-VPM οἱhoiyou who [are]G3588T-VPM συμπαρόντεςsumparontesbeing present withG4840V-PAP-VPM θεωρεῖτεtheōreiteyou seeG2334V-PAI-2P τοῦτονtoutonthis oneG3778D-ASM περὶpericoncerningG4012PREP πλῆθοςplēthosmultitudeG4128N-NSN ἸουδαίωνIoudaiōnJewsG2453N-GPM-PG ἐνέτυχόνenetuchonthey pleadedG1793V-2AAI-3P ἹεροσολύμοιςHi'erosolumoisJerusalemG2414N-DPN-L ἐνθάδεenthadehereG1759ADV βοῶντεςboōntescrying [that]G0994V-PAP-NPM δεῖνdeinneedingG1163V-PAN αὐτὸνautonof himG0846P-ASM μηκέτι.mēketino longer.G3371ADV-N 25 Lecz ja stwierdziłem, że nie popełnił niczego, co zasługuje na śmierć. A ponieważ on sam odwołał się do Augusta, postanowiłem go odesłać.
κατελαβόμηνkatelabomēnhaving graspedG2638V-2AMI-1S μηδὲνmēdennothingG3367A-ASN-N ἄξιονaxionworthyG0514A-ASN θανάτουthanatouof deathG2288N-GSM πεπραχέναι,peprachenaito have done,G4238V-RAN αὐτοῦautouhimselfG0846P-GSM τούτουtoutouof this oneG3778D-GSM ἐπικαλεσαμένουepikalesamenouhaving appealed toG1941V-AMP-GSM ΣεβαστὸνSebastonEmperorG4575A-ASM-T ἔκριναekrinaI determinedG2919V-AAI-1S πέμπεινpempeinto sendG3992V-PAN αὐτόν.autonhim.G0846P-ASM 26 Nie mogę jednak o nim napisać memu panu nic pewnego. Dlatego kazałem go stawić przed wami, a zwłaszcza przed tobą, królu Agryppo, abym po przesłuchaniu miał co napisać.
περὶpericoncerningG4012PREP ἀσφαλέςasphalesdefiniteG0804A-ASN γράψαιgrapsaito writeG1125V-AAN κυρίῳkuriōto [my] lordG2962HN-DSM ἔχω,echōI have,G2192V-PAI-1S προήγαγονproēgagonI have broughtG4254V-2AAI-1S ὑμῶνhumōnyou allG4771P-2GP μάλισταmalistaespeciallyG3122ADV βασιλεῦbasileuKingG0935N-VSM-T Ἀγρίππα,AgrippaAgrippa,G0067N-VSM-P ὅπωςhopōsso thatG3704CONJ ἀνακρίσεωςanakriseōsexaminationG0351N-GSF γενομένηςgenomenēshaving taken placeG1096V-2ADP-GSF σχῶschōI may haveG2192V-2AAS-1S γράψω·grapsōI may write;G1125V-AAS-1S 27 Bo wydaje mi się nierozsądne posyłać więźnia bez podania stawianych mu zarzutów.
ἄλογονalogonAbsurdG0249A-NSN δοκεῖdokeiit seemsG1380V-PAI-3S πέμπονταpemponta[in] sendingG3992V-PAP-ASM δέσμιονdesmiona prisonerG1198N-ASM αἰτίαςaitiaschargesG0156N-APF σημᾶναι.¶sēmanaito specify.G4591V-AAN