Chapter 18
Rozdział 18
1 Potem Paweł opuścił Ateny i przybył do Koryntu.
ΜετὰMetaAnd afterG3326PREP ταῦταtautathese thingsG3778D-APN χωρισθεὶςchōristheishaving departedG5563V-APP-NSM ἈθηνῶνAthēnōnAthensG0116N-GPF-L ἦλθενēlthenhe cameG2064V-2AAI-3S Κόρινθον,KorinthonCorinth,G2882N-ASF-L 2 Spotkał tam pewnego Żyda, imieniem Akwila, rodem z Pontu, który niedawno przybył z Italii1 razem ze swoją żoną Pryscyllą2 (ponieważ Klaudiusz zarządził, żeby wszyscy Żydzi opuścili Rzym), i poszedł do nich;
εὑρώνheurōnhaving foundG2147V-2AAP-NSM τιναtinaa certainG5100X-ASM ἸουδαῖονIoudaionJewG2453N-ASM-PG ὀνόματιonomatinamedG3686N-DSN Ἀκύλαν,AkulanAquila,G0207N-ASM-P ΠοντικὸνPontikonof PontusG4193A-ASM-L γένει,geneia native,G1085GN-DSN προσφάτωςprosphatōsrecentlyG4373ADV ἐληλυθόταelēluthotahaving comeG2064V-2RAP-ASM Ἰταλίας,ItaliasItaly,G2482N-GSF-L ΠρίσκιλλανPriskillanPriscillaG4252N-ASF-P αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM διὰdiabecause ofG1223PREP διατεταχέναιdiatetachenaito have commandedG1299V-RAN ΚλαύδιονKlaudionClaudiusG2804GN-ASM-P χωρίζεσθαιchōrizesthaito departG5563V-PPN πάνταςpantasallG3956A-APM ἸουδαίουςIoudaiousJewsG2453N-APM-PG Ῥώμης,RhōmēsRome,G4516N-GSF-L προσῆλθενprosēlthenhe cameG4334V-2AAI-3S αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM - BG Włoch
- Dz 18,26; Rz 16,3-4; 1Kor 16,19; 2Tm 4,19.
3 A ponieważ znał to samo rzemiosło, zamieszkał u nich i pracował. Zajmowali się bowiem wyrobem namiotów1.
ὁμότεχνονhomotechnonsame tradeG3673A-ASM εἶναιeinaibeingG1511V-PAN ἔμενενemenenhe was stayingG3306V-IAI-3S αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM ἠργάζετο·ērgazetohe was working;G2038V-INI-3S ἦσανēsanthey wereG1510V-IAI-3P σκηνοποιοὶskēnopoioitentmakersG4635N-NPM τέχνῃ·technēby trade;G5078N-DSF - Dz 20,34; 1Kor 4,12; 1Tes 2,9; 2Tes 3,8.
4 W każdy szabat rozprawiał w synagodze i przekonywał1 i Żydów, i Greków.
διελέγετοdielegetohe was reasoningG1256V-INI-3S συναγωγῇsunagōgēasynagogueG4864N-DSF σάββατον,sabbatonSabbath,G4521N-ASN ἔπειθένepeithenwas persuadingG3982V-IAI-3S ἸουδαίουςIoudaiousJewsG2453N-APM-PG Ἕλληνας.¶HellēnasGreeks.G1672N-APM-LG - 2Kor 5,11.
5 A gdy przyszli z Macedonii Sylas i Tymoteusz, Paweł był napierany w duchu i świadczył Żydom, że Jezus jest Chrystusem1.
κατῆλθονkatēlthoncame downG2718V-2AAI-3P ΜακεδονίαςMakedoniasMacedoniaG3109N-GSF-L ΣιλᾶςSilasSilasG4609N-NSM-P Τιμόθεος,TimotheosTimothy,G5095N-NSM-P συνείχετοsuneichetowas occupiedG4912V-IPI-3S διαμαρτυρόμενοςdiamarturomenosearnestly testifyingG1263V-PNP-NSM ἸουδαίοιςIoudaioisJewsG2453N-DPM-PG εἶναιeinaito beG1511V-PAN χριστὸνchristonChristG5547N-ASM-T Ἰησοῦν.¶IēsounJesus.G2424GN-ASM-P - Dz 2,36; 9,22; 17,3.
6 Lecz gdy się sprzeciwiali i bluźnili1, otrząsnął szaty i powiedział do nich: Krew wasza na waszą głowę, ja jestem czysty2. Od tej chwili pójdę do pogan3.
ἈντιτασσομένωνAntitassomenōnWhen are opposingG0498V-PMP-GPM βλασφημούντων,blasphēmountōndenigrating [him],G0987V-PAP-GPM ἐκτιναξάμενοςektinaxamenoshaving shaken outG1621V-AMP-NSM ἱμάτιαhimatiagarmentsG2440N-APN εἶπενeipenhe saidG2036V-2AAI-3S αὐτούς·autousthem;G0846P-APM ὑμῶνhumōnof YouG4771P-2GP κεφαλὴνkephalēnheadG2776N-ASF ὑμῶν,humōnof you,G4771P-2GP καθαρὸςkatharoscleanG2513A-NSM ἐγώ·egōI myself [am];G1473P-1NS ἔθνηethnēGentilesG1484N-APN πορεύσομαι.¶poreusomaiI will go.G4198V-FDI-1S - Dz 13,45.
- Dz 20,26; Ez 3,18-19; 33,4-9.
- Dz 28,28; Rz 11,11-15.
7 Odszedł stamtąd i wszedł do domu pewnego człowieka, imieniem Justus, który czcił Boga, a którego dom przylegał do synagogi.
μεταβὰςmetabashaving departedG3327V-2AAP-NSM ἐκεῖθενekeithenfrom thereG1564ADV εἰσῆλθενeisēlthenhe enteredG1525V-2AAI-3S τινὸςtinosof a certain oneG5100X-GSM ὀνόματιonomatinamedG3686N-DSN ΤιτίουTitiouTitiusG6084N-GSM-P ἸούστουIoustouJustusG2459GN-GSM-P σεβομένουsebomenouworshipingG4576V-PNP-GSM θεόν,theonGod,G2316N-ASM-T συνομοροῦσαsunomorousaadjoiningG4927V-PAP-NSF συναγωγῇ.sunagōgēasynagogue.G4864N-DSF 8 A przełożony synagogi, Kryspus, uwierzył w Pana wraz z całym swoim domem. Także wielu Koryntian, którzy słuchali, uwierzyło i zostało ochrzczonych1.
ΚρίσποςKrisposCrispusG2921N-NSM-P ἀρχισυνάγωγοςarchisunagōgosruler of the synagogueG0752N-NSM ἐπίστευσενepisteusenbelievedG4100V-AAI-3S αὐτοῦ,autouof him,G0846P-GSM πολλοὶpolloimanyG4183A-NPM ΚορινθίωνKorinthiōnCorinthiansG2881N-GPM-LG ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM ἐπίστευονepisteuonwere believingG4100V-IAI-3P ἐβαπτίζοντο.¶ebaptizontowere baptized.G0907V-IPI-3P - Dz 8,12-13; Mk 16,16.
9 Wtedy w nocy Pan powiedział do Pawła w widzeniu: Nie bój się, lecz mów i nie milcz;
ΕἶπενEipenSaidG2036V-2AAI-3S νυκτὶnuktinightG3571N-DSF ὁράματοςhoramatosa visionG3705N-GSN Παύλῳ·Paulōto Paul;G3972GN-DSM-P φοβοῦphoboudo fearG5399V-PNM-2S λάλειlaleido continue speakingG2980V-PAM-2S σιωπήσῃς,siōpēsēsmay be silent,G4623V-AAS-2S 10 Bo ja jestem z tobą1 i nikt się na ciebie nie targnie, aby cię skrzywdzić. Mam bowiem liczny lud w tym mieście.
διότιdiotibecauseG1360CONJ οὐδεὶςoudeisno [one]G3762A-NSM ἐπιθήσεταίepithēsetaiwill lay a hand onG2007V-FMI-3S κακῶσαίkakōsaito harmG2559V-AAN διότιdiotibecauseG1360CONJ ἐστίνestinthere isG1510V-PAI-3S ταύτῃ·tautēthis;G3778D-DSF - Mt 28,20.
11 I mieszkał tam przez rok i sześć miesięcy, nauczając u nich słowa Bożego1.
ἐκάθισενekathisenHe remainedG2523V-AAI-3S ἐνιαυτὸνeniautona yearG1763N-ASM μῆναςmēnasmonthsG3376N-APM διδάσκωνdidaskōnteachingG1321V-PAP-NSM αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM θεοῦ.¶theouof God.G2316N-GSM-T - Dz 15,35; Ga 6,6; Kol 3,16.
12 A gdy Gallio był prokonsulem w Achai, Żydzi jednomyślnie powstali przeciw Pawłowi i przyprowadzili go przed sąd;
ΓαλλίωνοςGalliōnosWhen GallioG1058N-GSM-P ἀνθυπάτουanthupatouproconsulG0446N-GSM ὄντοςontosbeingG1510V-PAP-GSM ἈχαΐαςAchaiasof AchaiaG0882N-GSF-L κατεπέστησανkatepestēsanrose upG2721V-2AAI-3P ὁμοθυμαδὸνhomothumadonwith one accordG3661ADV ἸουδαῖοιIoudaioiJewsG2453N-NPM-PG ΠαύλῳPaulōagainst PaulG3972GN-DSM-P ἤγαγονēgagonledG0071V-2AAI-3P βῆμα,bēmajudgment seat,G0968N-ASN 13 Mówiąc: On namawia ludzi, aby niezgodnie z prawem czcili Boga.
λέγοντεςlegontessayingG3004GV-PAP-NPM παρὰparaContrary toG3844PREP ἀναπείθειanapeitheipersuadesG0374V-PAI-3S οὗτοςhoutosthis [man]G3778D-NSM ἀνθρώπουςanthrōpousmenG0444N-APM σέβεσθαιsebesthaito worshipG4576V-PNN θεόν.¶theonGod.G2316N-ASM-T 14 Kiedy Paweł miał już otworzyć usta, Gallio powiedział do Żydów: O Żydzi, gdyby się działo bezprawie albo jakaś niegodziwość, znosiłbym was, jak należy;
ΜέλλοντοςMellontosWhen is being about toG3195V-PAP-GSM ἀνοίγεινanoigeinto openG0455V-PAN στόμαstoma[his] mouthG4750N-ASN εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S ΓαλλίωνGalliōnGallioG1058N-NSM-P Ἰουδαίους·IoudaiousJews;G2453N-APM-PG ἀδίκημάadikēmaunrighteousnessG0092N-NSN ῥᾳδιούργημαrhadiourgēmacrimeG4467N-NSN πονηρόν,ponēronwicked,G4190A-NSN Ἰουδαῖοι,IoudaioiJews,G2453N-VPM-PG κατὰkataaccording toG2596PREP λόγονlogonreasonG3056N-ASM ἀνεσχόμηνaneschomēnI have endured withG0430V-2AMI-1S 15 Lecz jeśli spór dotyczy słów, imion i waszego prawa1, sami to rozpatrzcie. Ja bowiem nie chcę być sędzią w tych sprawach.
ζητήματάzētēmataquestionsG2213N-NPN ἐστινestinit isG1510V-PAI-3S λόγουlogoua wordG3056N-GSM ὀνομάτωνonomatōnnamesG3686N-GPN ὑμᾶς,humasyours,G4771P-2AP ὄψεσθεopsestheyou will beholdG3700GV-FDI-2P αὐτοί·autoi[to it] yourselves;G0846P-NPM κριτὴςkritēsa judgeG2923N-NSM τούτωνtoutōnof these thingsG3778D-GPN βούλομαιboulomairesolveG1014V-PNI-1S εἶναι.einaito be.G1511V-PAN - Dz 23,29; 25,19.
16 I wypędził ich z sądu.
ἀπήλασενapēlasenhe droveG0556V-AAI-3S αὐτοὺςautousthemG0846P-APM βήματος.¶bēmatosjudgment seat.G0968N-GSN 17 Wtedy wszyscy Grecy schwytali Sostenesa, przełożonego synagogi, i bili go przed sądem, lecz Gallio na to nie zważał.
ἘπιλαβόμενοιEpilabomenoiHaving seizedG1949V-2ADP-NPM πάντεςpantesall [of them]G3956A-NPM ἝλληνεςHellēnesGreeksG1672N-NPM-LG ΣωσθένηνSōsthenēnSosthenesG4988N-ASM-P ἀρχισυνάγωγονarchisunagōgonruler of the synagogueG0752N-ASM ἔτυπτονetuptonthey were beating [him]G5180V-IAI-3P ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP βήματος·bēmatosjudgment seat;G0968N-GSN οὐδὲνoudenno [thing]G3762A-NSN τούτωνtoutōnabout these thingsG3778D-GPN ΓαλλίωνιGalliōnito GallioG1058N-DSM-P ἔμελεν.¶emelenwas concerning.G3199V-IAI-3S 18 A Paweł mieszkał tam jeszcze przez wiele dni, potem pożegnał się z braćmi i popłynął do Syrii, a z nim Pryscylla i Akwila. W Kenchrach ostrzygł głowę, bo złożył ślub1.
προσμείναςprosmeinashaving remainedG4357V-AAP-NSM ἡμέραςhēmerasdaysG2250N-APF ἱκανάς,hikanasmany,G2425A-APF ἀδελφοῖςadelphoisbrothersG0080N-DPM ἀποταξάμενοςapotaxamenoshaving taken leaveG0657V-AMP-NSM ἐξέπλειexepleihe was sailing awayG1602V-IAI-3S Συρίαν,SurianSyria —G4947N-ASF-L ΠρίσκιλλαPriskillaPriscillaG4252N-NSF-P Ἀκύλας,AkulasAquila —G0207N-NSM-P κειράμενοςkeiramenoshaving shavedG2751V-AMP-NSM ΚεγχρεαῖςKegchreaisCenchreaG2747N-DPF-L κεφαλήν·kephalēnhead;G2776N-ASF εἶχενeichenhe hadG2192V-IAI-3S εὐχήν.euchēna vow.G2171N-ASF - Dz 21,24; Lb 6,18.
19 Potem przybył do Efezu i tam ich zostawił. Sam zaś wszedł do synagogi i rozprawiał1 z Żydami.
κατήντησανkatēntēsanThey cameG2658V-AAI-3P Ἔφεσον·EphesonEphesus;G2181N-ASF-L κἀκείνουςkakeinousand themG2532CONJ + G1565 κατέλιπενkatelipenleftG2641V-2AAI-3S αὐτοῦ,autouthere,G0847ADV αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM εἰσελθὼνeiselthōnhaving enteredG1525V-2AAP-NSM συναγωγὴνsunagōgēnsynagogueG4864N-ASF διελέξατοdielexatohe reasonedG1256V-ADI-3S τοῖςtoiswith theG3588T-DPM Ἰουδαίοις.IoudaioisJews.G2453N-DPM-PG - Dz 17,2.
20 A gdy go prosili, żeby u nich pozostał dłużej, nie zgodził się;
ἐρωτώντωνerōtōntōnWhen are askingG2065V-PAP-GPM πλείοναpleionaa longerG4119A-ASM-C χρόνονchronontimeG5550N-ASM μεῖναιmeinaito remainG3306V-AAN αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPM ἐπένευσεν·epeneusenhe did consent;G1962V-AAI-3S 21 Ale żegnając się z nimi, powiedział: Nadchodzące święto muszę koniecznie obchodzić w Jerozolimie, lecz jeśli taka będzie wola Boga, wrócę do was. I odpłynął z Efezu.
ἀποταξάμενοςapotaxamenoshaving taken leaveG0657V-AMP-NSM αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM εἰπώνeipōnhaving saidG2036V-2AAP-NSM δεῖdeinecessaryG1163V-PAI-3S πάντωςpantōsby all meansG3843ADV ἑορτὴνhe'ortēnfeastG1859N-ASF ἐρχομένηνerchomenēnis comingG2064V-PNP-ASF ποιῆσαιpoiēsaito doG4160GV-AAN Ἱεροσόλυμα·Hi'erosolumaJerusalem;G2414N-APN-L ἀνακάμψωanakampsōI will returnG0344V-FAI-1S θέλοντος,thelontoswilling,G2309V-PAP-GSM ἀνήχθηanēchthēhe sailedG0321V-API-3S Ἐφέσου.EphesouEphesus.G2181N-GSF-L 22 Po przybyciu do Cezarei udał się do Jerozolimy, gdzie pozdrowił kościół1, a potem odszedł do Antiochii.
κατελθὼνkatelthōnhaving landedG2718V-2AAP-NSM Καισάρειαν,KaisareianCaesarea,G2542HN-ASF-L ἀναβὰςanabashaving gone upG0305V-2AAP-NSM ἀσπασάμενοςaspasamenoshaving greetedG0782V-ADP-NSM ἐκκλησίανekklēsianchurchG1577N-ASF κατέβηkatebēhe went downG2597V-2AAI-3S Ἀντιόχειαν·AntiocheianAntioch;G0490GN-ASF-L - Rz 16,5; 1Kor 16,19.
23 Mieszkał tam przez pewien czas i wyruszył, przemierzając krainę galacką i Frygię i umacniając wszystkich uczniów.
ποιήσαςpoiēsashaving stayedG4160JV-AAP-NSM χρόνονchronontimeG5550N-ASM ἐξῆλθενexēlthenhe went forthG1831V-2AAI-3S διερχόμενοςdierchomenospassing throughG1330V-PNP-NSM καθεξῆςkathexēssuccessivelyG2517ADV ΓαλατικὴνGalatikēnGalatianG1054A-ASF-LG χώρανchōranregionG5561N-ASF Φρυγίαν,PhrugianPhrygia,G5435N-ASF-L ἐπιστηρίζωνepistērizōnstrengtheningG1991V-PAP-NSM πάνταςpantasallG3956A-APM μαθητάς.¶mathētasdisciples.G3101N-APM 24 A do Efezu przybył pewien Żyd, imieniem Apollos1, rodem z Aleksandrii, człowiek wymowny i biegły w Piśmie2.
ἸουδαῖοςIoudaiosA JewG2453N-NSM-PG ἈπολλῶςApollōsApollosG0625N-NSM-P ὀνόματι,onomatinamed,G3686N-DSN ἈλεξανδρεὺςAlexandreusof AlexandriaG0221N-NSM-LG γένει,geneia native,G1085GN-DSN λόγιος,logioseloquent,G3052A-NSM κατήντησενkatēntēsencameG2658V-AAI-3S ἜφεσονEphesonEphesusG2181N-ASF-L δυνατὸςdunatosmightyG1415A-NSM γραφαῖς.graphaisScriptures.G1124N-DPF - Dz 19,1; 1Kor 1,12; 16,12.
- Dz 7,22.
25 Był on obeznany z drogą Pana1, a pałając duchem, mówił i nauczał starannie o Panu, wiedząc tylko o chrzcie Jana2.
κατηχημένοςkatēchēmenosinstructedG2727V-RPP-NSM κυρίου,kuriouLord,G2962GN-GSM-T ζέωνzeōnbeing ferventG2204V-PAP-NSM πνεύματιpneumatiin spiritG4151GN-DSN ἐλάλειelaleihe was speakingG2980V-IAI-3S ἐδίδασκενedidaskenhe was teachingG1321V-IAI-3S ἀκριβῶςakribōsearnestlyG0199ADV τὰtathe [things]G3588T-APN περὶpericoncerningG4012PREP ἐπιστάμενοςepistamenosknowingG1987V-PNP-NSM βάπτισμαbaptismabaptismG0908N-ASN Ἰωάννου·Iōannouof John;G2491GN-GSM-P - Dz 13,10; 19,9.23; Sdz 2,22; Iz 40,3; Mk 1,3.
- Mt 21,25; Dz 1,22.
26 Zaczął on odważnie mówić w synagodze. Gdy go usłyszeli Akwila i Pryscylla, przyjęli go do siebie i dokładniej wytłumaczyli drogę Boga.
ἤρξατοērxatobeganG0757V-ADI-3S παρρησιάζεσθαιparrēsiazesthaito speak boldlyG3955V-PNN συναγωγῇ.sunagōgēasynagogue.G4864N-DSF ἀκούσαντεςakousantesHaving heardG0191V-AAP-NPM ΠρίσκιλλαPriskillaPriscillaG4252N-NSF-P ἈκύλαςAkulasAquilaG0207N-NSM-P προσελάβοντοproselabontothey took to [them]G4355V-2AMI-3P ἀκριβέστερονakribesteronmore accuratelyG0197A-ASN-C ἐξέθεντοexethentothey expoundedG1620V-2AMI-3P θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T 27 Kiedy chciał udać się do Achai, bracia go zachęcili i napisali do uczniów, aby go przyjęli. Gdy tam przybył, bardzo pomagał tym, którzy uwierzyli dzięki łasce Bożej.
βουλομένουboulomenouWhen is resolvingG1014V-PNP-GSM διελθεῖνdieltheinto pass throughG1330V-2AAN Ἀχαΐαν,AchaianAchaia,G0882N-ASF-L προτρεψάμενοιprotrepsamenoihaving encouraged [him]G4389V-AMP-NPM ἀδελφοὶadelphoibrothersG0080N-NPM ἔγραψανegrapsanwroteG1125V-2AAI-3P μαθηταῖςmathētaisdisciplesG3101N-DPM ἀποδέξασθαιapodexasthaito welcomeG0588V-ADN αὐτόν·autonhim;G0846P-ASM παραγενόμενοςparagenomenoshaving arrivedG3854V-2ADP-NSM συνεβάλετοsunebaletohe helpedG4820V-2AMI-3S πολὺpolugreatlyG4183A-ASN πεπιστευκόσινpepisteukosinhaving believedG4100V-RAP-DPM χάριτος·charitosgrace;G5485N-GSF 28 Dzielnie bowiem przekonywał1 Żydów, publicznie dowodząc z Pisma, że Jezus jest Chrystusem.
εὐτόνωςeutonōsPowerfullyG2159ADV ἸουδαίοιςIoudaioisJewsG2453N-DPM-PG διακατηλέγχετοdiakatēlegchetohe was refutingG1246V-INI-3S δημοσίᾳdēmosiapubliclyG1219A-DSF ἐπιδεικνὺςepideiknusshowingG1925V-PAP-NSM γραφῶνgraphōnScripturesG1124N-GPF εἶναιeinaito beG1511V-PAN χριστὸνchristonChristG5547N-ASM-T Ἰησοῦν.¶IēsounJesus.G2424GN-ASM-P - Tt 1,9.