reltext

Chapter 11

Manghindu' hi Īsa pasal Pangarap pa Tuhan

(Mat. 6:9-13; 7:7-11)

1 Manjari awn hambuuk adlaw duun hi Īsa nangangarap pa Tuhan ha hambuuk lugal. Sakali pag'ubus niya nangarap pa Tuhan, namung in hambuuk mulid niya kaniya. Laung niya, “Panghu', hindui kami mangarap pa Tuhan, biya' kan Yahiya, hīnduan niya in manga mulid niya.”

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S
ἐνenwhileG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
εἶναιeinaibeingG1511V-PAN
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
ἐνeninG1722PREP
τόπῳtopōa placeG5117N-DSM
τινὶtinicertainG5100X-DSM
προσευχόμενον,proseuchomenonpraying,G4336V-PNP-ASM
ὡςhōswhenG5613PRT
ἐπαύσατο,epausatoHe ceased,G3973V-AMI-3S
εἶπένeipensaidG2036V-2AAI-3S
τιςtisoneG5100X-NSM
τῶνtōnof theG3588T-GPM
μαθητῶνmathētōndisciplesG3101N-GPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτόν·autonHim;G0846P-ASM
κύριε,kurieLord,G2962GN-VSM-T
δίδαξονdidaxondo teachG1321V-AAM-2S
ἡμᾶςhēmasusG3165P-1AP
προσεύχεσθαιproseuchesthaito prayG4336V-PNN
καθὼςkathōseven asG2531CONJ
καὶkaialsoG2532CONJ
ἸωάννηςIōannēsJohnG2491GN-NSM-P
ἐδίδαξενedidaxentaughtG1321V-AAI-3S
τοὺςtoustheG3588T-APM
μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM
αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM

2 Laung hi Īsa kanila, “Bang kamu mangarap pa Tuhan subay biya' ha ini in hibichara niyu: ‘Ū Ama' namu', bang mayan lagguun sin mānusiya' in ngān mu mahasuchi. Bang mayan ikaw na in mamarinta ha mānusiya' katān.

Original Greek

εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
ὅτανhotanWhenG3752CONJ
προσεύχησθε,proseuchēstheyou may pray,G4336V-PNS-2P
λέγετε·legetedo say:G3004GV-PAM-2P
πάτερpaterFatherG3962N-VSM-T
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
ὁho<the>G3588T-NSM
ἐνeninG1722PREP
τοῖςtoisto theG3588T-DPM
οὐρανοις,ouranoisheavensG3772N-DPM
ἁγιασθήτωhagiasthētōshould be hallowedG0037V-APM-3S
τὸtotheG3588T-NSN
ὄνομάonomanameG3686N-NSN
σου·souof You;G4771P-2GS
ἐλθέτωelthetōshould comeG2064V-2AAM-3S
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
σουsouof YouG4771P-2GS
γενηθήτωgenēthētōshould be [done]G1096V-AOM-3S
τὸtotheG3588T-NSN
θέλημάthelēmawillG2307N-NSN
σουsouof youG4771P-2GS
ὡςhōsasG5613PRT
ἐνeninG1722PREP
οὐρανῳouranōheavenG3772N-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
γῆς·gēsearth;G1093GN-GSF

3 Dihilan kāmu' adlaw ini in kakaun kagunahan namu'.

Original Greek

τὸνtonTheG3588T-ASM
ἄρτονartonbreadG0740N-ASM
ἡμῶνhēmōnof usG3165P-1GP
τὸνton<the>G3588T-ASM
ἐπιούσιονepiousiondailyG1967A-ASM
δίδουdidoudo giveG1325V-PAM-2S
ἡμῖνhēminusG3165P-1DP
τὸto<the>G3588T-ASN
καθ᾽kath᾽eachG2596PREP
ἡμέραν·hēmeranday;G2250N-ASF

4 Ampuna in manga dusa namu', karna' maapun namu' da isab in katān hisiyu-siyu nakarusa kāmu'. Palayua kami dayn ha kasigpitan makapilad sin īman namu'.’ ”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἄφεςaphesdo forgiveG0863HV-2AAM-2S
ἡμῖνhēminusG3165P-1DP
τὰςtastheG3588T-APF
ἁμαρτίαςhamartiassinsG0266N-APF
ἡμῶν·hēmōnof us;G3165P-1GP
καὶkaialsoG2532CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
αὐτοὶautoiourselvesG0846P-NPM
ἀφίομενaphiomenwe forgiveG0863HV-PAI-1P
παντὶpantito everyoneG3956A-DSM
ὀφείλοντιopheilontiindebtedG3784V-PAP-DSM
ἡμῖν·hēminto us;G3165P-1DP
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēmay you notG3361PRT-N
εἰσενέγκῃςeisenegkēsleadG1533V-2AAS-2S
ἡμᾶςhēmasusG3165P-1AP
εἰςeisintoG1519PREP
πειρασμόνpeirasmontemptationG3986GN-ASM
ἀλλὰallabutG0235CONJ
ῥῦσαιrhusaido deliverG4506V-ADM-2S
ἡμᾶςhēmasusG3165P-1AP
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtou<the>G3588T-GSM
πονηροῦ.¶ponērouevil.G4190A-GSM

5 Na, laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Bang sawpama awn hambuuk dī kaniyu in madtu pa bāy sin bagay niya sin tunga' dūm ampa imiyan, laung niya, ‘Bagay, pasambia ba aku tū tinapay.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτούς·autousthem;G0846P-APM
τίςtisWhoG5101I-NSM
ἐξexamongG1537PREP
ὑμῶνhumōnyouG4771P-2GP
ἕξειhexeiwill haveG2192V-FAI-3S
φίλον,philona friend,G5384A-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
πορεύσεταιporeusetaiwill goG4198V-FDI-3S
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
μεσονυκτίουmesonuktiouat midnightG3317N-GSN
καὶkaiandG2532CONJ
εἴπῃeipēsayG2036V-2AAS-3S
αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM
φίλε,phileFriend,G5384A-VSM
χρῆσόνchrēsondo lendG5531V-AAM-2S
μοιmoimeG3165P-1DS
τρεῖςtreisthreeG5140A-APM
ἄρτους,artousloaves,G0740N-APM

6 Awn hambuuk bagay ku in iyampa nakaratung pa bāy ku dayn ha panawan, sagawa' wayruun kakaun hikalabut ku kaniya!’

Original Greek

ἐπειδὴepeidēsinceG1894CONJ
φίλοςphilosa friendG5384A-NSM
μουmouof mineG3165P-1GS
παρεγένετοparegenetois comeG3854V-2ADI-3S
ἐξexoffG1537PREP
ὁδοῦhodoua journeyG3598N-GSF
πρόςprostoG4314PREP
με,meme,G3165P-1AS
καὶkaiandG2532CONJ
οὐκouknothingG3756PRT-N
ἔχωechōI haveG2192V-PAI-1S
ὃhowhatG3739R-ASN
παραθήσωparathēsōI will set beforeG3908V-FAI-1S
αὐτῷ·autōhim;G0846P-DSM

7 Na, bang sawpama isab,” laung hi Īsa, “in sambung sin bagay niya dayn ha lawm bāy, amu agi, ‘Ayaw na kaw manghiluhala' kāku'! In lawang sin bāy ku mahugut na in katambul iban yari na kami nagkukulang iban sin manga anak ku. Malisu' na aku magbangun dumuhal matun kaymu sin piyangayu' mu.’

Original Greek

κἀκεῖνοςkakeinosAnd heG2532CONJ + G1565
ἔσωθενesōthenfrom withinG2081ADV
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM
εἴπῃ·eipēmay say;G2036V-2AAS-3S
μήmēNotG3361PRT-N
μοιmoimeG3165P-1DS
κόπουςkopoustroubleG2873N-APM
πάρεχε.parechedo cause.G3930V-PAM-2S
ἤδηēdēalreadyG2235ADV
ἡhētheG3588T-NSF
θύραthuradoorG2374N-NSF
κέκλεισται,kekleistaihas been shut,G2808V-RPI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τὰtatheG3588T-NPN
παιδίαpaidiachildrenG3813N-NPN
μουmouof mineG3165P-1GS
μετ᾽met᾽withG3326PREP
ἐμοῦemoumeG1473S-1SGSN
εἰςeisinG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
κοίτηνkoitēnbedG2845N-ASF
εἰσίν·eisinare;G1510V-PAI-3P
οὐounotG3756PRT-N
δύναμαιdunamaiI am ableG1410V-PNI-1S
ἀναστὰςanastashaving risen upG0450V-2AAP-NSM
δοῦναίdounaito giveG1325V-2AAN
σοι.soito you.G4771P-2DS

8 Na, unu na in kasūngan? Baytaan ta kamu, minsan in tau yan malisu' magbangun dumihil sin tinapay piyangayu' mu ha tungud sin pagbagay niyu, bang kaw matugul iban di' masipug mangayu' kaniya, di' lumugay malugus da siya dumihil sin unu-unu na kagunahan mu.

Original Greek

λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP
εἰeiifG1487MCOND
καὶkaievenG2532CONJ
οὐounotG3756PRT-N
δώσειdōseihe will giveG1325V-FAI-3S
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ἀναστὰςanastashaving risen upG0450V-2AAP-NSM
διὰdiabecause ofG1223PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
εἶναιeinaibeingG1511V-PAN
φίλονphilonfriendG5384A-ASM
αὐτοῦ,autouof himG0846P-GSM
διάdiabecause ofG1223PREP
γεgeyetG1065PRT
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἀναίδειανanaideianpersistenceG0335N-ASF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
ἐγερθεὶςegertheishaving risenG1453V-APP-NSM
δώσειdōseihe will giveG1325V-FAI-3S
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ὅσωνhosōnas many asG3745K-GPM
χρῄζει.chrēzeihe needs.G5535V-PAI-3S

9 “Hangkan ini in hibayta' ku kaniyu. Ayaw kamu masumu mangayu' sabab tantu karihilan da kamu. Ayaw kamu masumu lumawag sabab tantu makabāk da kamu. Ayaw kamu masumu kumu'ku' sin lawang sabab tantu kaukaban da kamu.

Original Greek

κἀγὼkagōAnd I myselfG1473P-1NS + G2532
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
λέγω·legōsay;G3004GV-PAI-1S
αἰτεῖτε,aiteitedo askG0154V-PAM-2P
καὶkaiandG2532CONJ
δοθήσεταιdothēsetaiit will be givenG1325V-FPI-3S
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP
ζητεῖτε,zēteitedo seekG2212V-PAM-2P
καὶkaiandG2532CONJ
εὑρήσετε·heurēseteyou will find;G2147V-FAI-2P
κρούετε,krouetedo knockG2925V-PAM-2P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀνοιγήσεταιanoigēsetaiit will be openedG0455V-2FPI-3S
ὑμῖν.huminto you.G4771P-2DP

10 Karna' hisiyu-siyu in mangayu', karihilan siya. In hisiyu-siyu lumawag makabāk siya iban in hisiyu-siyu kumu'ku' sin lawang kaukaban siya, minsan hisiyu.

Original Greek

πᾶςpasEveryoneG3956A-NSM
γὰρgarforG1063CONJ
ὁhothe [one]G3588T-NSM
αἰτῶνaitōnaskingG0154V-PAP-NSM
λαμβάνει,lambaneireceives,G2983V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhothe [one]G3588T-NSM
ζητῶνzētōnseekingG2212V-PAP-NSM
εὑρίσκει,heuriskeifinds,G2147V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τῷtōto the [one]G3588T-DSM
κρούοντιkrouontiknockingG2925V-PAP-DSM
ἀνοιγήσεται.¶anoigēsetaiit will be opened.G0455V-2FPI-3S

11 “Na, asubuhun ta kamu manga kaamaan. Dihilan niyu ka hās in anak niyu bang mangayu' ista' kaniyu?

Original Greek

ΤίναTinaWhichG5101I-ASM
δὲdenowG1161CONJ
ἐξexofG1537PREP
ὑμῶνhumōnyouG4771P-2GP
τὸνtonwho [is]G3588T-ASM
πατέραpateraa fatherG3962N-ASM
αἰτήσειaitēseiwill ask forG0154V-FAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
υἱὸςhuiossonG5207N-NSM
ἄρτονartonbreadG0740N-ASM
μὴmēsurely notG3361PRT-N
λίθονlithonstoneG3037N-ASM
ἐπιδώσειepidōseiwill he giveG1929V-FAI-3S
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
εἰeiifG1487GCOND
ἰχθύν,ichthuna fish,G2486N-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēsurely notG3361PRT-N
ἀντὶantiinstead ofG0473PREP
ἰχθύοςichthuosa fishG2486N-GSM
ὄφινophina serpentG3789N-ASM
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ἐπιδώσει;epidōseiwill he giveG1929V-FAI-3S

12 Atawa dihilan niyu ka siya tangangngang bang mangayu' iklug kaniyu?

Original Greek

ἢēOrG2228CONJ
καὶkaialsoG2532CONJ
ἐὰνeanifG1437COND
αἰτήσειaitēseihe will ask forG0154V-FAI-3S
ᾠόν,ōonan egg,G5609N-ASN
μὴmēsurely notG3361PRT-N
ἐπιδώσειepidōseiwill he giveG1929V-FAI-3S
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
σκορπίον;skorpiona scorpion?G4651N-ASM

13 Na, minsan biya' diin in ngī' niyu, maingat da isab kamu mangdihil sin unu-unu hikarayaw ha manga anak niyu. Na, amu pa ka isab in Tuhan, Ama' niyu ha surga' in di' maingat dumihil sin hikarayaw kaniyu? Patulunan niya sin Rū sin Tuhan in hisiyu-siyu mangayu' kaniya.”

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
οὖνounthereforeG3767CONJ
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
πονηροὶponēroievilG4190A-NPM
ὑπάρχοντεςhuparchontesbeingG5225V-PAP-NPM
οἴδατεoidateyou knowG6063V-RAI-2P
δόματαdomatagiftsG1390N-APN
ἀγαθὰagathagoodG0018A-APN
διδόναιdidonaito giveG1325V-PAN
τοῖςtoisto theG3588T-DPN
τέκνοιςteknoischildrenG5043N-DPN
ὑμῶν,humōnof you,G4771P-2GP
πόσῳposōhow muchG4214Q-DSN
μᾶλλονmallonmoreG3123GADV
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὁhowho [is]G3588T-NSM
ἐξexinG1537PREP
οὐρανοῦouranouheavenG3772N-GSM
δώσειdōseiwill giveG1325V-FAI-3S
πνεῦμαpneuma[the] SpiritG4151GN-ASN
ἅγιονhagionHolyG0040GA-ASN
τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM
αἰτοῦσινaitousinaskingG0154V-PAP-DPM
αὐτόν.¶autonHim!G0846P-ASM

Hi Īsa iban hi Bilsibul

(Mat. 12:22-30; Mrk. 3:20-27)

14 Sakali awn hambuuk waktu, piyaguwa' hi Īsa in saytan umaw dayn ha lawm baran sin tau. Naumaw in tau sabab sin saytan ha lawm baran niya. Pagguwa' sin saytan nakabichara na in tau. Na, nahaylan tuud in manga tau mataud.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἦνēnHe wasG1510V-IAI-3S
ἐκβάλλωνekballōncasting outG1544V-PAP-NSM
δαιμόνιονdaimoniona demonG1140N-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
αὐτὸautoitG0846P-NSN
ἦνēnwasG1510V-IAI-3S
κωφόν.kōphonmute.G2974A-ASN
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S
δὲdethenG1161CONJ
τοῦtoufrom theG3588T-GSN
δαιμονίουdaimonioudemonG1140N-GSN
ἐξελθόντοςexelthontoshaving gone outG1831V-2AAP-GSN
ἐλάλησενelalēsenspokeG2980V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
κωφός,kōphosmuteG2974A-NSM
καὶkaiAndG2532CONJ
ἐθαύμασανethaumasanmarveledG2296V-AAI-3P
οἱhoitheG3588T-NPM
ὄχλοι.¶ochloicrowds.G3793N-NPM

15 Sagawa' laung sin kaibanan tau, “In nagdihil kaniya yan barakat magpaguwa' saytan, hi Bilsibul amu in Nakura' sin Manga Saytan.”

Original Greek

ΤινὲςTinesSomeG5100X-NPM
δὲdethenG1161CONJ
ἐξexofG1537PREP
αὐτῶνautōnthemG0846P-GPM
εἶπον·eiponsaid;G2036V-2AAI-3P
ἐνenByG1722PREP
ΒεελζεβοὺλBeelzeboulBeelzebulG0954N-DSM-T
τῷtōtheG3588T-DSM
ἄρχοντιarchontiprinceG0758N-DSM
τῶνtōnof theG3588T-GPN
δαιμονίωνdaimoniōndemonsG1140N-GPN
ἐκβάλλειekballeiHe casts outG1544V-PAI-3S
τὰtatheG3588T-APN
δαιμόνια.¶daimoniademons.G1140N-APN

16 In kaibanan tau mabaya' sumulay sin barakat hi Īsa. Hangkan nangayu' sila kumita' hambuuk mu'jijat dayn kan Īsa bat awn tanda' kakitaan nila sin bunnal tuud naraak siya sin Tuhan.

Original Greek

ἝτεροιHeteroiOthersG2087A-NPM
δὲdenowG1161CONJ
πειράζοντεςpeirazontestestingG3985HV-PAP-NPM
σημεῖονsēmeiona signG4592N-ASN
ἐξexfromG1537PREP
οὐρανοῦouranouheavenG3772N-GSM
ἐζήτουνezētounwere seekingG2212V-IAI-3P
παρ᾽par᾽fromG3844PREP
αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM

17 Sagawa' kiyaiingatan hi Īsa bang unu in ha lawm pikilan nila. Hangkan, laung niya kanila, “Bang in manga tau ha hambuuk hula' nababahagi', nagdurugaing-dugaing agaran iban nagbunu'-biyunui, na in hula' yan di' lumugay magkangī' da. Damikkiyan, bang in maglahasiya' magsagga'-siyaggai, na di' lumugay kumangī' da sila.

Original Greek

αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
δὲdenowG1161CONJ
εἰδὼςeidōsknowingG6063V-RAP-NSM
αὐτῶνautōntheirG0846P-GPM
τὰta<the>G3588T-APN
διανοήματαdianoēmatathoughtsG1270N-APN
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
πᾶσαpasaEveryG3956A-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
ἐφ᾽eph᾽againstG1909PREP
ἑαυτὴνhe'autēnitselfG1438F-3ASF
διαμερισθεῖσαdiameristheisahaving been dividedG1266V-APP-NSF
ἐρημοῦται,erēmoutaiis brought to desolation,G2049V-PPI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
οἶκοςoikosa houseG3624HN-NSM
ἐπὶepiagainstG1909PREP
οἶκονoikona houseG3624HN-ASM
πίπτει.pipteifalls.G4098V-PAI-3S

18 Na, hangkan bang sawpama in Puntukan Saytan magkuntara iban sin manga tindug niya, in kusug sin kawasa niya di' tumatas iban di' lumugay kumangī' na sila. Na, in agi niyu hi Bilsibul in nagdihil kāku' barakat magpaguwa' sin manga saytan.

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
δὲdenowG1161CONJ
καὶkaievenG2532CONJ
ὁho<the>G3588T-NSM
σατανᾶςsatanasSatanG4567N-NSM-T
ἐφ᾽eph᾽againstG1909PREP
ἑαυτὸνhe'autonhimselfG1438F-3ASM
διεμερίσθη,diemeristhēis divided,G1266V-API-3S
πῶςpōshowG4459PRT-I
σταθήσεταιstathēsetaiwill standG2476V-FPI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
αὐτοῦ;autouof him?G0846P-GSM
ὅτιhotiForG3754HCONJ
λέγετεlegeteyou sayG3004GV-PAI-2P
ἐνenbyG1722PREP
ΒεελζεβοὺλBeelzeboulBeelzebulG0954N-DSM-T
ἐκβάλλεινekballein[am] casting outG1544V-PAN
μεmeIG3165P-1AS
τὰtatheG3588T-APN
δαιμόνια.daimoniademons.G1140N-APN

19 Na, bang bunnal in agi niyu yan, na hisiyu baha' isab in nagdihil barakat ha manga tindug niyu magpaguwa' saytan? In manga tindug niyu, amuna in mamayta' sin kasāan sin pamikil niyu!

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
δὲdenowG1161CONJ
ἐγὼegōI myselfG1473P-1NS
ἐνenbyG1722PREP
ΒεελζεβοὺλBeelzeboulBeelzebulG0954N-DSM-T
ἐκβάλλωekballōcast outG1544V-PAI-1S
τὰtatheG3588T-APN
δαιμόνια,daimoniademons,G1140N-APN
οἱhoitheG3588T-NPM
υἱοὶhuioisonsG5207N-NPM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ἐνenbyG1722PREP
τίνιtiniwhomG5101I-DSM
ἐκβάλλουσιν;ekballousindo they cast out?G1544V-PAI-3P
διὰdiaOn account ofG1223PREP
τοῦτοtoutothisG3778D-ASN
αὐτοὶautoithey themselvesG0846P-NPM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
κριταὶkritaijudgesG2923N-NPM
ἔσονται.esontaiwill be.G1510V-FDI-3P

20 Tantu in barakat ku magpaguwa' saytan bukun dayn ha Puntukan Saytan, sabab in yan nahinang ku dayn ha kusug sin kawasa sin Tuhan. Na, amu yan in tanda' magpakita' kaniyu sin in pamarinta sin Tuhan yari na dī bihaun kaniyu.”

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
δὲdehoweverG1161CONJ
ἐνenbyG1722PREP
δακτύλῳdaktulō[the] fingerG1147N-DSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
ἐγὼegōI myselfG1473P-1NS
ἐκβάλλωekballōcast outG1544V-PAI-1S
τὰtatheG3588T-APN
δαιμόνια,daimoniademons,G1140N-APN
ἄραarathenG0686CONJ
ἔφθασενephthasenhas comeG5348V-AAI-3S
ἐφ᾽eph᾽uponG1909PREP
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T

21 (Diyalil hi Īsa in Puntukan Saytan pa hambuuk tau makusug.) Laung niya, “Bang in tau makusug magjaga sin bāy niya panyap iban sin katān pakukus niya, na way kapiligruhan sin katān alta' niya.

Original Greek

ὅτανhotanWhenG3752CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
ἰσχυρὸςischurosstrong [man]G2478A-NSM
καθωπλισμένοςkathōplismenoshaving armed himselfG2528V-RMP-NSM
φυλάσσῃphulassēmay guardG5442HV-PAS-3S
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἑαυτοῦhe'autouhis ownG1438F-3GSM
αὐλήν,aulēnhouse,G0833N-ASF
ἐνeninG1722PREP
εἰρήνῃeirēnēpeaceG1515N-DSF
ἐστὶνestinareG1510V-PAI-3S
τὰtatheG3588T-NPN
ὑπάρχονταhuparchontapossessionsG5225V-PAP-NPN
αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM

22 Sumagawa' bang siya gubatun sin hambuuk tau labi makusug dayn kaniya tantu daugun siya. Makawa' in katān pakukus amu in piyanghalapan niya, iban sin manga alta' niya ampa pagbahagi'-bahagiun sin tau nanglangpas kaniya.

Original Greek

ἐπὰνepanwhenG1875CONJ
δὲdehoweverG1161CONJ
ὁho<the>G3588T-NSM
ἰσχυρότεροςischuroteros[one] strongerG2478A-NSM-C
αὐτοῦautouthan heG0846P-GSM
ἐπελθὼνepelthōnhaving come upon [him]G1904V-2AAP-NSM
νικήσῃnikēsēhe may overcomeG3528V-AAS-3S
αὐτόν,autonhim,G0846P-ASM
τὴνtēntheG3588T-ASF
πανοπλίανpanopliancomplete armorG3833N-ASF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
αἴρειaireihe takes awayG0142V-PAI-3S
ἐφ᾽eph᾽inG1909PREP
ᾗhēwhichG3739R-DSF
ἐπεποίθει,epepoitheihe had trusted,G3982V-2LAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τὰtatheG3588T-APN
σκῦλαskulaplunderG4661N-APN
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
διαδίδωσιν.diadidōsinhe divides.G1239V-PAI-3S

23 “Na, hisiyu-siyu in bukun agad kāku' in siya yan kimukuntara kāku', iban hisiyu-siyu in di' tumabang kāku' magtipun magpatibuuk ha manga tau, bat sila masuku' sin Tuhan, biya' niya da piyulak-palik in manga tau.”

Original Greek

ὁhoThe [one]G3588T-NSM
μὴmēnotG3361PRT-N
ὢνōnbeingG1510V-PAP-NSM
μετ᾽met᾽withG3326PREP
ἐμοῦemouMeG1473S-1SGSN
κατ᾽kat᾽againstG2596PREP
ἐμοῦemouMeG1473S-1SGSN
ἐστιν,estinis,G1510V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhothe [one]G3588T-NSM
μὴmēnotG3361PRT-N
συνάγωνsunagōngatheringG4863V-PAP-NSM
μετ᾽met᾽withG3326PREP
ἐμοῦemouMeG1473S-1SGSN
σκορπίζει.¶skorpizeiscatters.G4650V-PAI-3S

In Pagbalik sin Saytan pa Lawm Baran sin Tau

(Mat. 12:43-45)

24 Laung pa isab hi Īsa, “Bang in saytan makaguwa' na dayn ha lawm baran sin tau, maglunsulan na yan ha hula' paslangan mahunit paghulaan lumawag lugal paghali-halihan niya, sagawa' di' mayan siya makabāk lugal, laung niya ha baran niya, ‘Magbalik na aku pa lawm baran sin tau bakas kiyabutangan ku.’

Original Greek

ὍτανHotanWhenG3752CONJ
τὸtotheG3588T-NSN
ἀκάθαρτονakathartonuncleanG0169A-NSN
πνεῦμαpneumaspiritG4151GN-NSN
ἐξέλθῃexelthēis gone outG1831V-2AAS-3S
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀνθρώπου,anthrōpouman,G0444N-GSM
διέρχεταιdierchetaiit passesG1330V-PNI-3S
δι᾽di᾽throughG1223PREP
ἀνύδρωνanudrōnwaterlessG0504A-GPM
τόπωνtopōnplacesG5117N-GPM
ζητοῦνzētounseekingG2212V-PAP-NSN
ἀνάπαυσιν.anapausinrest.G0372N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
εὑρίσκονheuriskonfinding [any]G2147V-PAP-NSN
τότεtotethenG5119ADV
λέγει·legeiit says;G3004GV-PAI-3S
ὑποστρέψωhupostrepsōI will returnG5290V-FAI-1S
εἰςeistoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
οἶκόνoikonhouseG3624GN-ASM
μουmouof mineG3165P-1GS
ὅθενhothenfrom whereG3606PREP
ἐξῆλθον.exēlthonI came out.G1831V-2AAI-1S

25 Na, pagsūd niya magbalik, kīta' niya wayruun dugaing nakasubli kaniya ha lawm baran sin tau, lāgi' malanu' iban mahawan in lawm niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐλθὸνelthonhaving comeG2064V-2AAP-NSN
εὑρίσκειheuriskeiit finds [it]G2147V-PAI-3S
σχολάζονταscholazontabeing unoccupiedG4980V-PAP-ASM
σεσαρωμένονsesarōmenonsweptG4563V-RPP-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
κεκοσμημένον.kekosmēmenonordered.G2885V-RPP-ASM

26 Na, gumuwa' siya magbalik ampa siya dumangin pitu saytan labi pa in ngī' dayn kaniya, ubus ampa sila sumūd pa lawm baran sin tau. Na, bang sila makasūd na katān, in kahālan sin tau yan magduruhun in ngī' dayn sin nakauna hambuuk da in saytan ha lawm baran niya.”

Original Greek

τότεtoteThenG5119ADV
πορεύεταιporeuetaiit goesG4198V-PNI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
παραλαμβάνειparalambaneiit takesG3880V-PAI-3S
ἕτεραheteraotherG2087A-APN
πνεύματαpneumataspiritsG4151GN-APN
πονηρότεραponēroteramore evilG4190A-APN-C
ἑαυτοῦhe'autouthan itselfG1438F-3GSN
ἑπτά,heptaseven,G2033A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
εἰσελθόνταeiselthontahaving enteredG1525V-2AAP-NPN
κατοικεῖkatoikeithey dwellG2730V-PAI-3S
ἐκεῖ·ekeithere;G1563ADV
καὶkaiandG2532CONJ
γίνεταιginetaibecomesG1096V-PNI-3S
τὰtatheG3588T-NPN
ἔσχαταeschatalastG2078A-NPN
τοῦtouof theG3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpoumanG0444N-GSM
ἐκείνουekeinouthat [one]G1565D-GSM
χείροναcheironaworseG5501A-NPN-C
τῶνtōnthan theG3588T-GPN
πρώτων.¶prōtōnfirst.G4413GA-GPN

Pasal Kakuyagan

27 Sa'bu hi Īsa nagbibichara, awn hambuuk babai dayn ha manga tau mataud in namung kan Īsa, laung niya, “Landu' in kakuyagan sin babai imanak iban nagpaduru' kaymu!”

Original Greek

ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S
δὲdethenG1161CONJ
ἐνenwhileG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSN
λέγεινlegein[is] sayingG3004GV-PAN
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
ταῦτα,tautathese things,G3778D-APN
ἐπάρασάeparasahaving lifted upG1869V-AAP-NSF
τιςtisoneG5100X-NSF
φωνὴνphōnēn[her] voiceG5456GN-ASF
γυνὴgunēa womanG1135GN-NSF
ἐκekfromG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ὄχλουochloucrowdG3793N-GSM
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM
μακαρίαmakariaBlessed [is]G3107A-NSF
ἡhētheG3588T-NSF
κοιλίαkoiliawombG2836N-NSF
ἡhēwhichG3588T-NSF
βαστάσασάbastasasahaving borneG0941V-AAP-NSF
σε,seYou,G4771P-2AS
καὶkaiandG2532CONJ
μαστοὶmastoi[the] breastsG3149N-NPM
οὓςhousat whichG3739R-APM
ἐθήλασας.ethēlasasYou nursed.G2337V-AAI-2S

28 Sagawa' laung hi Īsa, “Labi pa in kakuyagan sin tau dumungug iban magkahagad sin Parman sin Tuhan.”

Original Greek

αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
δὲdethenG1161CONJ
εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S
μενοῦνmenounNo ratherG3304PRT
μακάριοιmakarioiblessed [are]G3107A-NPM
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
φυλάσσοντεςphulassonteskeepingG5442GV-PAP-NPM
αὐτόν.¶autonit.G0846P-ASM

In manga Parisi Mabaya' Kumita' Tanda' sin Kawasa sin Almasi

(Mat. 12:38-42)

29 Piyagtipunan mayan hi Īsa sin manga tau di' maambat, īyan niya sila, laung niya, “Di' hikasipat in ngī' sin manga tau ha masa ini! Mabaya' sila kumita' mu'jijat tanda' sin barakat ku, sagawa' di' sila pakitaun mu'jijat luwal da in mu'jijat biya' sin barakat kimugdan kan Yunus sin masa nakauna yadtu.

Original Greek

ΤῶνTōnOf theG3588T-GPM
δὲdenowG1161CONJ
ὄχλωνochlōncrowdsG3793N-GPM
ἐπαθροιζομένωνepathroizomenōnbeing pressed around togetherG1865V-PPP-GPM
ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S
λέγειν·legeinto say;G3004GV-PAN
ἡhē<the>G3588T-NSF
γενεὰgeneagenerationG1074N-NSF
αὕτηhautēthisG3778D-NSF
γενεὰgeneagenerationG1074N-NSF
πονηράponēraan evilG4190A-NSF
ἐστιν.estinis.G1510V-PAI-3S
σημεῖονsēmeiona signG4592N-ASN
ζητεῖ,zēteiit seeks after,G2212V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
σημεῖονsēmeiona signG4592N-NSN
οὐounotG3756PRT-N
δοθήσεταιdothēsetaiwill be givenG1325V-FPI-3S
αὐτῇautēato itG0846P-DSF
εἰeionlyG1487HCOND
μὴmēexceptG3361PRT-N
τὸtotheG3588T-NSN
σημεῖονsēmeionsignG4592N-NSN
ἸωνᾶIōnaof JonahG2495HN-GSM-P
τοῦtoutheG3588T-GSM
προφήτου.prophētouprophet.G4396N-GSM

30 In mu'jijat kimugdan kan Nabi Yunus amu in tanda' nagpakita' ha manga tau Niniba sin in siya bunnal naraak sin Tuhan. Damikkiyan, in mu'jijat kumugdan ha amu in Anak Mānusiya' amu in tanda' magpakita' ha manga tau sin masa ini, sin bunnal tuud naraak siya sin Tuhan.

Original Greek

καθὼςkathōsEven asG2531CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
ἐγένετοegenetowasG1096V-2ADI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
ἸωνᾶςIōnasJonahG2495HN-NSM-P
τοῖςtoisto theG3588T-DPM
ΝινευίταιςNineuitaisNinevitesG3536N-DPM-LG
σημεῖον,sēmeiona signG4592N-NSN
οὕτωςhoutōsthusG3779ADV
ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S
καὶkaialsoG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
υἱὸςhuiosSonG5207N-NSM-T
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpouof ManG0444N-GSM-T
τῇtēato theG3588T-DSF
γενεᾷgeneagenerationG1074N-DSF
ταύτῃ.tautēthis.G3778D-DSF

31 Na, bang dumatung na in adlaw paghukum sin Tuhan ha manga mānusiya' katān, taksilun sin hambuuk Pangiyan dayn ha hula' Siba in manga tau sin masa ini. Sabab in siya minsan malayu' in hula' niya miyadtu siya dimungug sin manga himumūngan hi Sultan Sulayman amu in tau malawm tuud in ingat niya. Na, baytaan ta kamu, awn dī bihaun in labi pa dayn kan Sulayman.

Original Greek

βασίλισσαbasilissa[The] QueenG0938HN-NSF
νότουnotouof [the] SouthG3558HN-GSM
ἐγερθήσεταιegerthēsetaiwill rise upG1453V-FPI-3S
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
κρίσειkriseijudgmentG2920N-DSF
μετὰmetawithG3326PREP
τῶνtōntheG3588T-GPM
ἀνδρῶνandrōnmenG0435GN-GPM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
γενεᾶςgeneasgenerationG1074N-GSF
ταύτηςtautēsthisG3778D-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
κατακρινεῖkatakrineiwill condemnG2632V-FAI-3S
αὐτούς·autousthem;G0846P-APM
ὅτιhotiForG3754HCONJ
ἦλθενēlthenshe cameG2064V-2AAI-3S
ἐκekfromG1537PREP
τῶνtōntheG3588T-GPN
περάτωνperatōnendsG4009N-GPN
τῆςtēsof theG3588T-GSF
γῆςgēsearthG1093GN-GSF
ἀκοῦσαιakousaito hearG0191V-AAN
τὴνtēntheG3588T-ASF
σοφίανsophianwisdomG4678N-ASF
Σολομῶνος,Solomōnosof Solomon,G4672GN-GSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἰδοὺidoubeholdG2400INJ
πλεῖονpleiongreaterG4119A-NSN-C
ΣολομῶνοςSolomōnosthan SolomonG4672GN-GSM-P
ὧδε.¶hōdehere.G5602ADV

32 Damikkiyan, in manga tau dayn ha hula' Niniba, bang maabut in adlaw paghukum ha manga mānusiya', manaksil da isab kaniyu. Sabab in sila, pagdungug nila sin nasīhat hi Yunus, magtūy sila nagkahagad iban nagtawbat sin manga dusa nila. Na, baytaan ta kamu, awn dī bihaun kaniyu in labi pa dayn kan Yunus.”

Original Greek

ἌνδρεςAndres[The] menG0435GN-NPM
ΝινευῖταιNineuitaiNinevitesG3536N-NPM-LG
ἀναστήσονταιanastēsontaiwill stand upG0450V-FMI-3P
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
κρίσειkriseijudgmentG2920N-DSF
μετὰmetawithG3326PREP
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
γενεᾶςgeneasgenerationG1074N-GSF
ταύτηςtautēsthisG3778D-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
κατακρινοῦσινkatakrinousinwill condemnG2632V-FAI-3P
αὐτήν·autēnit;G0846P-ASF
ὅτιhotiForG3754HCONJ
μετενόησανmetenoēsanthey repentedG3340V-AAI-3P
εἰςeisatG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
κήρυγμαkērugmapreachingG2782N-ASN
Ἰωνᾶ,Iōnaof Jonah,G2495HN-GSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἰδοὺidoubeholdG2400INJ
πλεῖονpleiongreaterG4119A-NSN-C
ἸωνᾶIōnathan JonahG2495HN-GSM-P
ὧδε.¶hōde[is] here.G5602ADV

In Atay Subay Mabuntul

(Mat. 5:15, 6:22-23)

33 Laung pa isab hi Īsa, “Wayruun tau magsū' sin palitaan ubus ampa niya hitapuk atawa lukuban sin pastan. Gām mayan hibutang niya ha pagbubutangan palitaan ha supaya pagsūd sin manga tau kakitaan nila in ilaw.

Original Greek

ΟὐδεὶςOudeisBut no [one]G3762A-NSM
δὲdenowG1161CONJ
λύχνονluchnona lampG3088N-ASM
ἅψαςhapsashaving litG0681V-AAP-NSM
εἰςeisinG1519PREP
κρύπτηνkruptēna cellarG2926N-ASF
τίθησινtithēsinsets itG5087V-PAI-3S
οὐδὲoudenor [sets it]G3761CONJ-N
ὑπὸhupounderG5259HPREP
τὸνtontheG3588T-ASM
μόδιονmodionbasketG3426N-ASM
ἀλλ᾽all᾽butG0235CONJ
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
λυχνίανluchnianlampstandG3087N-ASF
ἵναinathatG2443CONJ
οἱhoithoseG3588T-NPM
εἰσπορευόμενοιeisporeuomenoientering inG1531V-PNP-NPM
τὸtotheG3588T-ASN
φῶςphōslightG5457N-ASN
βλέπωσιν.¶blepōsinmay see.G0991V-PAS-3P

34 In manga mata niyu amuna in biya' sapantun ilaw sin ginhawa-baran niyu. Bang in mata niyu marayaw, (hāti niya bang mabuntul in lawm atay niyu pa Tuhan) na awn kasawahan sin pikilan niyu. Masilang niyu in hinang mabuntul iban bukun. Sagawa' bang in mata niyu bukun marayaw, (hāti niya bang bingkuk in lawm atay niyu) na biya' sin ha lawm katigidluman in pikilan niyu. Di' niyu masilang in hinang mabuntul iban bukun.

Original Greek

ὉHoTheG3588T-NSM
λύχνοςluchnoslampG3088N-NSM
τοῦtou<the>G3588T-GSN
σώματόςsōmatosof bodyG4983N-GSN
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ὀφθαλμόςophthalmoseyeG3788N-NSM
σου.souof you.G4771P-2GS
ὅτανhotanWhenG3752CONJ
οὖνounthereforeG3767CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
ὀφθαλμόςophthalmoseyeG3788N-NSM
σουsouof youG4771P-2GS
ἁπλοῦςhaplousclearG0573A-NSM
ᾖ,ēmay be,G1510V-PAS-3S
καὶkaialsoG2532CONJ
ὅλονholonallG3650A-NSN
τὸtotheG3588T-NSN
σῶμάsōmabodyG4983N-NSN
σουsouof youG4771P-2GS
φωτεινόνphōteinonlightG5460A-NSN
ἐστιν·estinis;G1510V-PAI-3S
ἐπὰνepanwhenG1875CONJ
δὲdehoweverG1161CONJ
πονηρὸςponērosevilG4190A-NSM
ᾖ,ēit may be,G1510V-PAS-3S
καὶkaialsoG2532CONJ
τὸtotheG3588T-NSN
σῶμάsōmabodyG4983N-NSN
σουsouof youG4771P-2GS
σκοτεινόν.skoteinon[is] dark.G4652A-NSN

35 Hangkan tantuha niyu tuud in baran niyu sin marayaw in pikilan niyu tudju pa Tuhan, bukun ha lawm katigidluman.

Original Greek

σκόπειskopeido take heedG4648V-PAM-2S
οὖνounthereforeG3767CONJ
μὴmēlestG3361PRT-N
τὸtotheG3588T-NSN
φῶςphōslightG5457N-NSN
τὸtothat [is]G3588T-NSN
ἐνeninG1722PREP
σοὶsoiyouG4771P-2DS
σκότοςskotosdarknessG4655N-NSN
ἐστίν.estinbe.G1510V-PAI-3S

36 Bang mabuntul in lawm atay niyu, ha wayruun tuud bingkuk-bingkuk niya, na in katān ha lawm pikilan niyu marayaw tuud. Ha lawm kasawahan kamu biya' kamu sapantun kiyugdan sin sawa sin palitaan.”

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
οὖνounthereforeG3767CONJ
τὸtotheG3588T-NSN
σῶμάsōmabodyG4983N-NSN
σουsouof youG4771P-2GS
ὅλονholon[is] fullG3650A-NSN
φωτεινὸνphōteinonof lightG5460A-NSN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἔχονechonhavingG2192V-PAP-NSN
μέροςmerospartG3313N-ASN
τιtianyG5100X-ASN
σκοτεινόν,skoteinondark,G4652A-ASN
ἔσταιestaiit will beG1510V-FDI-3S
φωτεινὸνphōteinonlightG5460A-NSN
ὅλον,holonall,G3650A-NSN
ὡςhōsasG5613PRT
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
λύχνοςluchnoslampG3088N-NSM
τῇtēaso theG3588T-DSF
ἀστραπῇastrapēashiningG0796N-DSF
φωτίζῃphōtizēmay lightG5461V-PAS-3S
σε.¶seyou.G4771P-2AS

Pasalan sin Manga Parisi iban Guru sin Sara' Agama

(Mat. 23:1-36; Mrk. 12:38-40)

37 Sakali naubus mayan nagbichara hi Īsa, tiyaabbit siya sin hambuuk Parisi pasāwhun magkaun kaniya. Na, miyagad na hi Īsa simūd pa lawm bāy niya ampa siya limingkud kimaun.

Original Greek

ἘνEnWhileG1722PREP
δὲdethenG1161CONJ
τῷtō<the>G3588T-DSN
λαλῆσαιlalēsaispeakingG2980V-AAN
ἐρωτᾷerōtaaskedG2065V-PAI-3S
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ΦαρισαῖοςPharisaiosa PhariseeG5330N-NSM-T
τιςtisa certain oneG5100X-NSM
ὅπωςhopōsthatG3704CONJ
ἀριστήσῃaristēsēHe would dineG0709V-AAS-3S
παρ᾽par᾽withG3844PREP
αὐτῷ.autōhim.G0846P-DSM
εἰσελθὼνeiselthōnhaving enteredG1525V-2AAP-NSM
δὲdethenG1161CONJ
ἀνέπεσεν.anepesenHe reclined.G0377V-2AAI-3S

38 Na, nainu-inu in tau Parisi bang mayta' hi Īsa kimaun minsan wala' nakapanghugas tuud marayaw sin lima niya biya' sin kaagi sin manga Yahudi magsuchi sin lima nila bang sila kumaun.

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
ΦαρισαῖοςPharisaiosthe PhariseeG5330N-NSM-T
ἰδὼνidōnhaving seen [it]G1492HV-2AAP-NSM
ἐθαύμασενethaumasenmarveledG2296V-AAI-3S
ὅτιhotithatG3754GCONJ
οὐounotG3756PRT-N
πρῶτονprōtonfirstG4413GA-ASN
ἐβαπτίσθηebaptisthēHe washedG0907V-API-3S
πρὸprobeforeG4253PREP
τοῦtoutheG3588T-GSN
ἀρίστου.¶aristoudinner.G0712N-GSN

39 Hangkan laung sin Panghu' Īsa kanila, “In kamu manga Parisi, tuyuan niyu suchihun in anggawta'-baran iban kapanyapan niyu, sagawa' in lawm atay niyu bukun suchi sabab hipu' sin kangīan iban baya' mangulli' ha manga tau.

Original Greek

ΕἶπενEipenSaidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
κύριοςkuriosLordG2962GN-NSM-T
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτόν·autonhim;G0846P-ASM
νῦνnunNowG3568ADV
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
οἱhoi<the>G3588T-NPM
ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T
τὸtotheG3588T-ASN
ἔξωθενexōthenoutsideG1855PREP
τοῦtou<of> theG3588T-GSN
ποτηρίουpotērioucupG4221N-GSN
καὶkaiandG2532CONJ
τοῦtou<of> theG3588T-GSM
πίνακοςpinakosdishG4094N-GSM
καθαρίζετε,katharizeteyou cleanse,G2511V-PAI-2P
τὸto<the>G3588T-NSN
δὲdeandG1161CONJ
ἔσωθενesōthenthe insideG2081ADV
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
γέμειgemeiis fullG1073V-PAI-3S
ἁρπαγῆςharpagēsof plunderingG0724N-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
πονηρίας.ponēriaswickedness.G4189N-GSF

40 Dupang tuud kamu! Wala' niyu ka kiyaingatan sin in nagpapanjari sin anggawta'-baran niyu amura isab in nagpapanjari sin lawm atay niyu?

Original Greek

ἄφρονες,aphronesFools!G0878A-VPM
οὐχouchSurelyG3756PRT-N
ὁhothe [One]G3588T-NSM
ποιήσαςpoiēsashaving madeG4160GV-AAP-NSM
τὸtotheG3588T-ASN
ἔξωθενexōthenoutsideG1855PREP
καὶkaialsoG2532CONJ
τὸtotheG3588T-ASN
ἔσωθενesōtheninsideG2081ADV
ἐποίησεν;epoiēsenmade?G4160GV-AAI-3S

41 Bang kamu mabaya' masuchi tuud ha unu-unu katān, na panabangan niyu ha manga miskin in manga alta' kiyakaputan niyu.

Original Greek

πλὴνplēnBut [of]G4133CONJ
τὰtathe [things]G3588T-APN
ἐνόνταenontabeing withinG1751V-PAP-APN
δότεdotedo giveG1325V-2AAM-2P
ἐλεημοσύνην,eleēmosunēnalms,G1654N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἰδοὺidoubeholdG2400INJ
πάνταpantaall thingsG3956A-NPN
καθαρὰkatharacleanG2513A-NPN
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ἐστιν.¶estinare.G1510V-PAI-3S

42 “Makaluuy tuud in kamu manga Parisi! Bunnal na sa matuyu' tuud kamu magdihil jakat pa Tuhan. Hiungsud niyu jakat in hambuuk sin hangpu'ka-bahagi' sin manga dahun-dahun hipagpahamut sin kakaun biya' na sin dahun-dahun pagngānan minta iban ru. Jakatan niyu isab in kaibanan tiyanum katān biya' da ha yan. Sagawa' liyupa niyu in kabuntulan iban sin lasa niyu ha Tuhan. Na amuna yan in subay niyu bawgbugan, lāgi' subay niyu da isab di' lupahun in manga kaibanan daakan sin sara' agama.

Original Greek

Ἀλλ᾽All᾽ButG0235CONJ
οὐαὶouaiwoeG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
Φαρισαίοις,PharisaioisPharisees,G5330N-DPM-T
ὅτιhotiforG3754HCONJ
ἀποδεκατοῦτεapodekatouteyou pay tithes ofG0586V-PAI-2P
τὸto<the>G3588T-ASN
ἡδύοσμονhēduosmonmintG2238N-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
τὸto<the>G3588T-ASN
πήγανονpēganonrueG4076N-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
πᾶνpaneveryG3956A-ASN
λάχανονlachanonherbG3001N-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
παρέρχεσθεparerchestheyou pass byG3928V-PNI-2P
τὴνtēntheG3588T-ASF
κρίσινkrisinjusticeG2920N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἀγάπηνagapēnloveG0026N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ·theouof God;G2316N-GSM-T
ταῦταtautaThese thingsG3778D-APN
δὲdealsoG1161CONJ
ἔδειedeiit was necessary for [you]G1163V-IAI-3S
ποιῆσαι,poiēsaito do,G4160GV-AAN
κἀκεῖναkakeinaand thoseG2532CONJ + G1565
μὴmēnotG3361PRT-N
παρεῖναι.¶pareinaito neglect.G3918V-2AAN

43 “Makaluuy tuud in kamu manga Parisi! Mabaya' tuud kamu lumingkud ha manga lilingkuran tiyatagama ha manga balkanan duun ha langgal. Iban mabaya' tuud kamu salamun iban lagguun sin manga tau duun ha manga tabu'.

Original Greek

ΟὐαὶOuaiWoeG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
Φαρισαίοις,PharisaioisPharisees,G5330N-DPM-T
ὅτιhotiforG3754HCONJ
ἀγαπᾶτεagapateyou loveG0025V-PAI-2P
τὴνtēntheG3588T-ASF
πρωτοκαθεδρίανprōtokathedrianfirst seatG4410N-ASF
ἐνeninG1722PREP
ταῖςtaistheG3588T-DPF
συναγωγαῖςsunagōgaissynagoguesG4864N-DPF
καὶkaiandG2532CONJ
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἀσπασμοὺςaspasmousgreetingsG0783N-APM
ἐνeninG1722PREP
ταῖςtaistheG3588T-DPF
ἀγοραῖς.¶agoraismarketplaces.G0058N-DPF

44 “Makaluuy tuud kamu! Biya' kamu sin manga kubul wayruun sunduk amu in makasammal ha manga tau bang nila kagiikan.”

Original Greek

ΟὐαὶOuaiWoeG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-VPM
καὶkaiandG2532CONJ
ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-VPM-T
ὑποκριταί,hupokritaihypocritesG5273N-VPM
ὅτιhotiforG3754HCONJ
ἐστὲesteyou areG1510V-PAI-2P
ὡςhōslikeG5613PRT
τὰta<the>G3588T-NPN
μνημεῖαmnēmeiagravesG3419N-NPN
τὰta<the>G3588T-NPN
ἄδηλα,adēlaunmarked,G0082A-NPN
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
ἄνθρωποιanthrōpoimenG0444N-NPM
οἱhoiwhoG3588T-NPM
περιπατοῦντεςperipatountesare walkingG4043V-PAP-NPM
ἐπάνωepanōaboveG1883PREP
οὐκouknotG3756PRT-N
οἴδασιν.¶oidasindo know [it].G6063V-RAI-3P

45 Sakali awn hambuuk guru sin sara' agama in imiyan kan Īsa, laung niya, “Tuwan, bang kaw magbichara sin biya' ha yan, biya' da isab kami in jiyūk mu!”

Original Greek

ἈποκριθεὶςApokritheisAnsweringG0611V-AOP-NSM
δέdenowG1161CONJ
τιςtisoneG5100X-NSM
τῶνtōnof theG3588T-GPM
νομικῶνnomikōnlawyersG3544A-GPM
λέγειlegeisaysG3004GV-PAI-3S
αὐτῷ·autōto Him;G0846P-DSM
διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN
λέγωνlegōnsayingG3004GV-PAP-NSM
καὶkaialsoG2532CONJ
ἡμᾶςhēmasusG3165P-1AP
ὑβρίζεις.¶hubrizeisYou insult.G5195V-PAI-2S

46 In sambung hi Īsa, “Makaluuy tuud isab in kamu manga guru sin sara' agama! Pabu'gatan niyu in manga tau sin manga daakan sin sara' agama, amu in di' nila marā. Malayngkan, di' kamu magpikil tumabang kanila mamawgbug sin daakan sin sara'.

Original Greek

ὉHo<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
εἶπεν·eipenHe said;G2036V-2AAI-3S
καὶkaiAlsoG2532CONJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
νομικοῖςnomikoislawyersG3544A-DPM
οὐαί,ouaiwoe!G3759INJ
ὅτιhotiForG3754HCONJ
φορτίζετεphortizeteyou burdenG5412V-PAI-2P
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἀνθρώπουςanthrōpousmenG0444N-APM
φορτίαphortia[with] burdensG5413N-APN
δυσβάστακταdusbastaktaheavy to bearG1419A-APN
καὶkaiandG2532CONJ
αὐτοὶautoiyourselvesG0846P-NPM
ἑνὶheniwith oneG1520A-DSM
τῶνtōnof theG3588T-GPM
δακτύλωνdaktulōnfingersG1147N-GPM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
οὐounotG3756PRT-N
προσψαύετεprospsauetedo touchG4379V-PAI-2P
τοῖςtoistheG3588T-DPN
φορτίοις.¶phortioisburdens.G5413N-DPN

47 “Makaluuy tuud kamu! Piyalingkat niyu in paghinang sin manga tampat sin manga kanabihan bakas biyunu' sin manga kaapu'-apuan niyu.

Original Greek

ΟὐαὶOuaiWoeG3759INJ
ὑμῖν,huminto you,G4771P-2DP
ὅτιhotiforG3754HCONJ
οἰκοδομεῖτεoikodomeiteyou buildG3618V-PAI-2P
τὰtatheG3588T-APN
μνημεῖαmnēmeiatombsG3419N-APN
τῶνtōnof theG3588T-GPM
προφητῶν,prophētōnprophets,G4396N-GPM
οἱhoi<the>G3588T-NPM
δὲdeyetG1161CONJ
πατέρεςpateresthe fathersG3962N-NPM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ἀπέκτεινανapekteinankilledG0615V-AAI-3P
αὐτούς.autousthem.G0846P-APM

48 Na, in hinang niyu yan amu in nagpakita' sin kiyaamuhan kamu sin hīnang sin manga kaapu'-apuan niyu. Biyunu' nila in manga nabi, hāti kamu in nagparayaw sin tampat sin manga nabi ganti' panumtuman kanila.

Original Greek

ἄραaraSoG0686CONJ
μάρτυρέςmartureswitnessesG3144N-NPM
ἐστεesteyou areG1510V-PAI-2P
καὶkaiandG2532CONJ
συνευδοκεῖτεsuneudokeiteyou consentG4909V-PAI-2P
τοῖςtoisto theG3588T-DPN
ἔργοιςergoisworksG2041N-DPN
τῶνtōnof theG3588T-GPM
πατέρωνpaterōnfathersG3962N-GPM
ὑμῶν·humōnof you;G4771P-2GP
ὅτιhotiForG3754HCONJ
αὐτοὶautoithey themselvesG0846P-NPM
μὲνmenindeedG3303PRT
ἀπέκτεινανapekteinankilledG0615V-AAI-3P
αὐτούς,autousthem,G0846P-APM
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
δὲdehoweverG1161CONJ
οἰκοδομεῖτεoikodomeitebuildG3618V-PAI-2P
αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM
τὰtatheG3588T-APN
μνημεῖα.mnēmeiamonuments.G3419N-APN

49 Dayn ha sabab yan, nagparman in Tuhan, amu in makaingat sin unu-unu katān. Amu agi niya, ‘Pakawnun ku kanila in manga nabi iban sin manga kiyawakilan ku. Sa' in kaibanan patayun nila, ampa in kaibanan binsanaun nila.’

Original Greek

διὰdiaBecause ofG1223PREP
τοῦτοtoutothisG3778D-ASN
καὶkaialsoG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
σοφίαsophiaWisdomG4678N-NSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S
ἀποστελῶapostelōI will sendG0649V-FAI-1S
εἰςeistoG1519PREP
αὐτοὺςautousthemG0846P-APM
προφήταςprophētasprophetsG4396N-APM
καὶkaiandG2532CONJ
ἀποστόλους.apostolousapostles.G0652N-APM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐξex[some] ofG1537PREP
αὐτῶνautōnthemG0846P-GPM
ἀποκτενοῦσινapoktenousinthey will killG0615V-FAI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
διώξουσινdiōxousinwill pursueG1377V-FAI-3P

50 Na, hangkan in manga tau sin masa bihaun kugdanan sin murka' sin Tuhan, sabab sin manga nabi biyunu' sin manga kaapu'-apuan nila dayn ha tagna' pa sin kapanjari sin dunya.

Original Greek

ἵναinaso thatG2443CONJ
ἐκζητηθῇekzētēthēamay be chargedG1567V-APS-3S
τὸtotheG3588T-NSN
αἷμαhaimabloodG0129GN-NSN
πάντωνpantōnof allG3956A-GPM
τῶνtōntheG3588T-GPM
προφητῶνprophētōnprophetsG4396N-GPM
τὸtowhichG3588T-NSN
ἐκκεχυμένονekkechumenonpoured outG1632V-RPP-NSN
ἀπὸapofromG0575PREP
καταβολῆςkatabolēs[the] foundationG2602N-GSF
κόσμουkosmouof [the] worldG2889N-GSM
ἀπὸapoagainstG0575PREP
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
γενεᾶςgeneasgenerationG1074N-GSF
ταύτης,tautēsthis,G3778D-GSF

51 Dayn ha kabunu' kan Hābil (amu in anak hi Apu' Adam) sampay pa kabunu' kan Jakariyas, amu in biyunu' duun ha ūt sin lugal pagkukulbanan iban sin Bilik Suchi. Na, baytaan ta kamu sin mattan. In manga tau sin masa ini amu in kugdanan sin murka' sin Tuhan sabab sin manga katān nabunu' sin kaapu'-apuan nila!

Original Greek

ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtoutheG3588T-GSN
αἵματοςaimatosbloodG0129GN-GSN
ἍβελHabelof AbelG0006N-GSM-P
ἕωςhe'ōsuntilG2193PREP
τοῦtoutheG3588T-GSN
αἵματοςaimatosbloodG0129GN-GSN
ΖαχαρίουZachariouof ZechariahG2197GN-GSM-P
τοῦtouthe [one]G3588T-GSM
ἀπολομένουapolomenouhaving perishedG0622V-2AMP-GSM
μεταξὺmetaxubetweenG3342PREP
τοῦtoutheG3588T-GSN
θυσιαστηρίουthusiastērioualtarG2379N-GSN
καὶkaiandG2532CONJ
τοῦtoutheG3588T-GSM
οἴκου.oikouhouse.G3624HN-GSM
ναὶnaiYesG3483PRT
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖν,huminto you,G4771P-2DP
ἐκζητηθήσεταιekzētēthēsetaiit will be requiredG1567V-FPI-3S
ἀπὸapoofG0575PREP
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
γενεᾶςgeneasgenerationG1074N-GSF
ταύτης.¶tautēsthis.G3778D-GSF

52 “Makaluuy tuud in kamu manga guru sin sara' agama! Bang ibārat nagsūd pa lawm bāy, giyunggungan niyu in kunsi' sin lawang bat supaya in manga tau di' makasūd. Hāti niya kamu in timampan sin panghāti sin manga tau pasal sin hindu' bunnal. Di' pa sarang kaniyu siyulak niyu in bayta' kasabunnalan, sagawa' hawiran niyu in kaibanan mabaya' umingat sin kasabunnalan!”

Original Greek

ΟὐαὶOuaiWoeG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtois<the>G3588T-DPM
νομικοῖς,nomikoislawyers,G3544A-DPM
ὅτιhotiforG3754HCONJ
ἤρατεērateyou have taken awayG0142V-AAI-2P
τὴνtēntheG3588T-ASF
κλεῖδαkleidakeyG2807N-ASF
τῆςtēsof theG3588T-GSF
γνώσεως.gnōseōsknowledge.G1108N-GSF
αὐτοὶautoiYou yourselvesG0846P-NPM
οὐκouknotG3756PRT-N
εἰσήλθατεeisēlthatedid enterG1525V-2AAI-2P
καὶkaiandG2532CONJ
τοὺςtousthoseG3588T-APM
εἰσερχομένουςeiserchomenousenteringG1525V-PNP-APM
ἐκωλύσατε.¶ekōlusateyou hindered.G2967V-AAI-2P

53 Manjari nakaīg mayan hi Īsa dayn ha lugal yaun, mangī' tuud in sawayan sin manga Parisi iban guru sin sara' agama kaniya. Mataud ginisan in piyangasubu nila kan Īsa,

Original Greek

ΚἀκεῖθενKakeithenAnd from thereG2532CONJ + G1564
ἐξελθόντοςexelthontoswhen was expressingG1831V-2AAP-GSM
δὲdenowG1161CONJ
αὐτοῦautouHeG0846P-GSM
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτούςautousthemG0846P-APM
ἤρξαντοērxanto[then] beganG0757V-ADI-3P
οἱhoitheG3588T-NPM
γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T
δεινῶςdeinōsurgentlyG1171ADV
ἐνέχεινenecheinto press upon [Him]G1758V-PAN
καὶkaiandG2532CONJ
ἀποστοματίζεινapostomatizeinto make speakG0653V-PAN
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
περὶperiaboutG4012PREP
πλειόνωνpleionōnmany thingsG4119A-GPN-C

54 ha supaya nila masaggaw hi Īsa ha bichara, bang masā' in kasambung niya. Hāti katuntutan nila hi Īsa.

Original Greek

ἐνεδρεύοντεςenedreuonteswatchingG1748V-PAP-NPM
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
ζητοῦντεςzētountesseekingG2212V-PAP-NPM
θηρεῦσαίthēreusaito catchG2340V-AAN
τιtiin somethingG5100X-ASN
ἐκekout ofG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSN
στόματοςstomatosmouthG4750N-GSN
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
ἵναinaso thatG2443CONJ
κατηγορήσωσινkatēgorēsōsinthey may accuseG2723V-AAS-3P
αὐτοῦ.¶autouhim.G0846P-GSM