reltext

Chapter 12

Pasal sin Pagbaw'baw' sin Manga Parisi

(Mat. 10:26-27)

1 Sakali ha sa'bu hi Īsa duun nagsasambung-laung iban sin manga Parisi, miyawn in manga tau di' maambat in taud. Nagdigpit tuud in manga tau ibuhan, amu in pag'iyanun agun di' kahulugan jawm. Sakali bīcharahan muna hi Īsa in manga mulid niya, laung niya, “Halli' kamu dayn ha pasulig sin manga Parisi, hāti niya amu in addat nila magpabaw'-baw' sadja.

Original Greek

ἘνEnInG1722PREP
οἷςhoisthese [times]G3739R-DPN
ἐπισυναχθεισῶνepisunachtheisōnwhen were gatheringG1996V-APP-GPF
τῶνtōntheG3588T-GPF
μυριάδωνmuriadōnmyriadsG3461N-GPF
τοῦtouof theG3588T-GSM
ὄχλουochloucrowdG3793N-GSM
ὥστεhōsteso asG5620CONJ
καταπατεῖνkatapateinto trample uponG2662V-PAN
ἀλλήλουςallēlousone anotherG0240C-APM
ἤρξατοērxatoHe beganG0757V-ADI-3S
λέγεινlegeinto sayG3004GV-PAN
πρὸςprostoG4314PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
πρῶτον·prōtonfirst;G4413GA-ASN
προσέχετεprosechetedo take heedG4337V-PAM-2P
ἑαυτοῖςhe'autoisto yourselvesG1438F-2DPM
ἀπὸapoofG0575PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
ζύμηςzumēsleavenG2219N-GSF
ἥτιςhētiswhichG3748R-NSF
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ὑπόκρισιςhupokrisishypocrisyG5272N-NSF
τῶνtōnof theG3588T-GPM
Φαρισαίων.¶PharisaiōnPharisees.G5330N-GPM-T

2 Kaingatan niyu, unu-unu in tiyatapuk tantu gumuwa' da iban unu-unu in līlibun tantu kaingatan da.

Original Greek

ΟὐδὲνOudenNo [thing]G3762A-NSN
δὲdenowG1161CONJ
συγκεκαλυμμένονsugkekalummenonconcealedG4780V-RPP-NSN
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ὃhowhichG3739R-NSN
οὐκouknotG3756PRT-N
ἀποκαλυφθήσεται,apokaluphthēsetaiwill be revealed,G0601V-FPI-3S
καὶkainorG2532CONJ
κρυπτὸνkruptonhiddenG2927A-NSN
ὃhowhichG3739R-NSN
οὐounotG3756PRT-N
γνωσθήσεται.gnōsthēsetaiwill be known.G1097V-FPI-3S

3 Hangkan, unu-unu in kiyabayta' niyu ha katigidluman gumuwa' da pa kasawahan iban unu-unu in kiyahagas-hagas niyu ha sipuk-sipuk hipamahalayak da pa mānusiya' katān.

Original Greek

ἀνθ᾽anth᾽InsteadG0473PREP
ὧνhōnthatG3739R-GPN
ὅσαhosaas much asG3745K-APN
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
σκοτίᾳskotiadarknessG4653N-DSF
εἴπατεeipateyou have saidG2036V-2AAI-2P
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSN
φωτὶphōtilightG5457N-DSN
ἀκουσθήσεται,akousthēsetaiwill be heard,G0191V-FPI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ὃhowhatG3739R-ASN
πρὸςprosintoG4314PREP
τὸtotheG3588T-ASN
οὖςousearG3775N-ASN
ἐλαλήσατεelalēsateyou have spokenG2980V-AAI-2P
ἐνeninG1722PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPN
ταμείοιςtameioisinner roomsG5009N-DPN
κηρυχθήσεταιkēruchthēsetaiwill be proclaimedG2784V-FPI-3S
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῶνtōntheG3588T-GPN
δωμάτων.¶dōmatōnhousetops.G1430N-GPN

Hisiyu in Subay Kabugaan

(Mat. 10:28-31)

4 “Na, baytaan ta kamu manga bagay ku, ayaw kamu mabuga' ha manga makapatay sin baran niyu, sagawa' wayruun na dugaing kamulahan mahinang nila pagpuas yadtu.

Original Greek

ΛέγωLegōI sayG3004GV-PAI-1S
δὲdenowG1161CONJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtoisthoseG3588T-DPM
φίλοιςphiloisfriendsG5384A-DPM
μου·mouof Mine;G3165P-1GS
μὴmēnotG3361PRT-N
φοβηθῆτεphobēthēteyou may fearG5399V-AOS-2P
ἀπὸapobecauseG0575PREP
τῶνtōnof thoseG3588T-GPM
ἀποκτεινόντωνapokteinontōnkillingG0615V-PAP-GPM
τὸtotheG3588T-ASN
σῶμαsōmabodyG4983N-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
μετὰmetaafterG3326PREP
ταῦταtautathese thingsG3778D-APN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἐχόντωνechontōnbeing ableG2192V-PAP-GPM
περισσότερόνperissoteronmore excessiveG4055A-ASN-C
τιtianythingG5100X-ASN
ποιῆσαι.poiēsaito do.G4160GV-AAN

5 Baytaan ta kamu bang hisiyu in subay kabugaan niyu. Tuhan in subay kabugaan niyu, amu in tagakawasa lumaruk kaniyu pa narka' pag'ubus niya kamu bugtuan napas. Pagkahagad kamu kāku' sin subay Tuhan tuud in awla kabugaan niyu!

Original Greek

ὑποδείξωhupodeixōI will showG5263V-FAI-1S
δὲdehoweverG1161CONJ
ὑμῖνhuminyouG4771P-2DP
τίναtinawhomG5101I-ASM
φοβηθῆτε·phobēthēteyou may fear:G5399V-AOS-2P
φοβήθητεphobēthētedo fearG5399V-AOM-2P
τὸνtonthe [One who]G3588T-ASM
μετὰmetaafterG3326PREP
τὸtotheG3588T-ASN
ἀποκτεῖναιapokteinaikillingG0615V-AAN
ἔχονταechontahasG2192V-PAP-ASM
ἐξουσίανexousianauthorityG1849N-ASF
ἐμβαλεῖνembaleinto castG1685V-2AAN
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
γέενναν.geennanhell.G1067N-ASF-T
ναὶnaiYesG3483PRT
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP
τοῦτονtoutonHimG3778D-ASM
φοβήθητε.phobēthētedo fear.G5399V-AOM-2P

6 “Pikila niyu ba in manga manuk-manuk. Bukun ka in lima manuk-manuk asibi' duwa unud sīn da hipagdagang? Biya' wayruun halga' nila. Sagawa' minsan in hambuuk manuk-manuk mahalga' da ha Tuhan.

Original Greek

οὐχὶouchiSurelyG3780PRT-N
πέντεpentefiveG4002A-NUI
στρουθίαstrouthiasparrowsG4765N-NPN
πωλοῦνταιpōlountaiare being sold forG4453V-PPI-3P
ἀσσαρίωνassariōnassarionG0787N-GPN
δύο;duotwo?G1417A-NUI
καὶkaiAndG2532CONJ
ἓνhenoneG1520A-NSN
ἐξexofG1537PREP
αὐτῶνautōnthemG0846P-GPN
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔστινestinisG1510V-PAI-3S
ἐπιλελησμένονepilelēsmenonforgottenG1950V-RPP-NSN
ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ·theouGod;G2316N-GSM-T

7 Na damikkiyan in kamu, minsan in taud sin buhuk ha ū niyu naiitung katān sin Tuhan. Hangkan, ayaw kamu mabuga' sabab labi pa kamu māyu' mahalga' kaniya dayn ha manga manuk-manuk minsan pila in taud nila!”

Original Greek

ἀλλὰallaButG0235CONJ
καὶkaievenG2532CONJ
αἱhaitheG3588T-NPF
τρίχεςtricheshairsG2359N-NPF
τῆςtēsof theG3588T-GSF
κεφαλῆςkephalēsheadG2776N-GSF
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
πᾶσαιpasaiallG3956A-NPF
ἠρίθμηνται.ērithmēntaihave been numbered.G0705V-RPI-3P
μὴmēNotG3361PRT-N
οὖνounthereforeG3767CONJ
φοβεῖσθε·phobeisthedo fear;G5399V-PNM-2P
πολλῶνpollōnthan manyG4183A-GPN
στρουθίωνstrouthiōnsparrowsG4765N-GPN
διαφέρετε.¶diaphereteyou are more valuable.G1308V-PAI-2P

Pasal sin Pag'agad iban Pagsulak kan Īsa

(Mat. 10:32-33; 12:32; 10:19-20)

8 “Iban ini in hibayta' ku kaniyu. Hisiyu-siyu in magsabunnal ha katauran tau sin agad siya kāku', amu in Anak Mānusiya', magsabunnal da isab aku ha alupan sin manga malāikat sin Tuhan sin in siya agad kāku'.

Original Greek

ΛέγωLegōI sayG3004GV-PAI-1S
δὲdenowG1161CONJ
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP
πᾶςpaseveryoneG3956A-NSM
ὃςhoswhoG3739R-NSM
ἂνanmaybeG0302PRT
ὁμολογήσῃhomologēsēmay confessG3670V-AAS-3S
ἐνeninG1722PREP
ἐμοὶemoiMe myselfG1473P-1DS
ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP
τῶνtōntheG3588T-GPM
ἀνθρώπων,anthrōpōnmen,G0444N-GPM
καὶkaialsoG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
υἱὸςhuiosSonG5207N-NSM-T
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpouof ManG0444N-GSM-T
ὁμολογήσειhomologēseiwill confessG3670V-FAI-3S
ἐνeninG1722PREP
αὐτῷautōhimG0846P-DSM
ἔμπροσθενemprosthenbeforeG1715PREP
τῶνtōntheG3588T-GPM
ἀγγέλωνangelōnangelsG0032GN-GPM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ·theouof God;G2316N-GSM-T

9 Sagawa' hisiyu-siyu in imiyan ha katauran tau sin in siya bukun agad kāku', amu in Anak Mānusiya', na umiyan da isab aku ha alupan sin manga malāikat sin Tuhan, sin in siya bukun agad kāku'.

Original Greek

ὁhothe [one]G3588T-NSM
δὲdenowG1161CONJ
ἀρνησάμενόςarnēsamenoshaving deniedG0720V-ADP-NSM
μεmeMeG3165P-1AS
ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP
τῶνtōn<the>G3588T-GPM
ἀνθρώπωνanthrōpōnmenG0444N-GPM
ἀπαρνηθήσεταιaparnēthēsetaiwill be deniedG0533V-FPI-3S
ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP
τῶνtōntheG3588T-GPM
ἀγγέλωνangelōnangelsG0032GN-GPM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T

10 “Hisiyu-siyu in mamung mangī' kāku', amu in Anak Mānusiya', maampun da siya, sagawa' hisiyu-siyu in mamung mangī' ha Rū sin Tuhan, di' siya ampunun sin Tuhan.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
πᾶςpaseveryoneG3956A-NSM
ὃςhoswhoG3739R-NSM
ἐρεῖereiwill speakG4483V-FAI-3S
λόγονlogona wordG3056N-ASM
εἰςeisagainstG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
υἱὸνhuionSonG5207N-ASM-T
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἀνθρώπου,anthrōpouof Man,G0444N-GSM-T
ἀφεθήσεταιaphethēsetaiit will be forgivenG0863HV-FPI-3S
αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM
τῷtōto the [one]G3588T-DSM
δὲdehoweverG1161CONJ
εἰςeis[who] againstG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
ἅγιονhagionHolyG0040GA-ASN
πνεῦμαpneumaSpiritG4151GN-ASN
βλασφημήσαντιblasphēmēsantihaving blasphemedG0987V-AAP-DSM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἀφεθήσεται.¶aphethēsetaiwill be forgiven.G0863HV-FPI-3S

11 “Na, ha waktu susūngun bang kamu saggawun hukumun ha lawm manga langgal atawa ha alupan sin manga gubnul iban manga sultan, ayaw kamu magsusa bang biya' diin in kaagi niyu dumaawa atawa bang unu in hibichara niyu.

Original Greek

ὍτανHotanWhenG3752CONJ
δὲdethenG1161CONJ
εἰσφέρωσινeispherōsinthey may bring inG1533V-PAS-3P
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
ἐπὶepibeforeG1909PREP
τὰςtastheG3588T-APF
συναγωγὰςsunagōgassynagoguesG4864N-APF
καὶkaiandG2532CONJ
τὰςtastheG3588T-APF
ἀρχὰςarchasrulersG0746N-APF
καὶkaiandG2532CONJ
τὰςtastheG3588T-APF
ἐξουσίας,exousiasauthorities,G1849N-APF
μὴmēnotG3361PRT-N
μεριμνήσητεmerimnēsētemay be anxiousG3309V-AAS-2P
πῶςpōshowG4459PRT-I
ἢēorG2228CONJ
τίtiwhatG5101I-ASN
ἀπολογήσησθεapologēsēstheyou may present a defenseG0626V-ADS-2P
ἢēorG2228CONJ
τίtiwhatG5101I-ASN
εἴπητε·eipēteyou may say;G2036V-2AAS-2P

12 Sabab bang dumatung in waktu yan hinduan da kamu sin Rū sin Tuhan, bang unu in hibichara niyu.”

Original Greek

τὸtotheG3588T-NSN
γὰρgarforG1063CONJ
ἅγιονhagionHolyG0040GA-NSN
πνεῦμαpneumaSpiritG4151GN-NSN
διδάξειdidaxeiwill teachG1321V-FAI-3S
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
ἐνeninG1722PREP
αὐτῇautēasameG0846P-DSF
τῇtēatheG3588T-DSF
ὥρᾳhōrahourG5610N-DSF
ἃhawhatG3739R-APN
δεῖdeiit behooves [you]G1163V-PAI-3S
εἰπεῖν.¶eipeinto say.G2036V-2AAN

Dalilan Pasal sin Dayahan Dupang

13 Sakali awn hambuuk tau dayn ha manga kamatauran in namung kan Īsa, laung niya, “Tuwan, iyana in taymanghud ku pabahagii aku sin alta' kiyabīn sin ama' namu'.”

Original Greek

ΕἶπενEipenSaidG2036V-2AAI-3S
δέdethenG1161CONJ
τιςtisoneG5100X-NSM
ἐκekfromG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ὄχλουochloucrowdG3793N-GSM
αὐτῷ·autōto Him:G0846P-DSM
διδάσκαλε,didaskaleTeacher,G1320N-VSM-T
εἰπὲeipedo sayG2036V-2AAM-2S
τῷtōto theG3588T-DSM
ἀδελφῷadelphōbrotherG0080N-DSM
μουmouof mineG3165P-1GS
μερίσασθαιmerisasthaito divideG3307V-AMN
μετ᾽met᾽withG3326PREP
ἐμοῦemoumeG1473S-1SGSN
τὴνtēntheG3588T-ASF
κληρονομίαν.klēronomianinheritance.G2817N-ASF

14 In sambung hi Īsa kaniya, “Utu', wayruun kapatutan ku sumara' atawa magbahagi' sin alta' niyu.”

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM
ἄνθρωπε,anthrōpeMan,G0444N-VSM
τίςtiswhoG5101I-NSM
μεmeMeG3165P-1AS
κατέστησενkatestēsenappointedG2525V-AAI-3S
κριτὴνkritēna judgeG2923N-ASM
ἢēorG2228CONJ
μεριστὴνmeristēnpartitionerG3312N-ASM
ἐφ᾽eph᾽overG1909PREP
ὑμᾶς;¶humasyou?G4771P-2AP

15 Sakali īyan hi Īsa in manga tau katān duun, laung niya, “Kamaya'-maya' da kamu iban halli' kamu dayn ha manga unu-unu napsu mangī' sabab in tantu kasannyangan iban kakuyagan di' mabī sin manga alta' niyu, minsan da biya' diin in daya niyu.”

Original Greek

ΕἶπενEipenHe saidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτούς·autousthem;G0846P-APM
ὁρᾶτεhoratedo watchG3708V-PAM-2P
καὶkaiandG2532CONJ
φυλάσσεσθεphulassesthedo keep yourselvesG5442IV-PMM-2P
ἀπὸapofromG0575PREP
πάσηςpasēsallG3956A-GSF
πλεονεξίας,pleonexiascovetousness,G4124N-GSF
ὅτιhotiforG3754HCONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSN
περισσεύεινperisseueinaboundingG4052V-PAN
τινὶtinito anyoneG5100X-DSM
ἡhētheG3588T-NSF
ζωὴzōēlifeG2222N-NSF
αὐτοῦautouto himG0846P-GSM
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ἐκekofG1537PREP
τῶνtōntheG3588T-GPN
ὑπαρχόντωνhuparchontōnpossessionsG5225V-PAP-GPN
αὐτῷ.¶autōof him.G0846P-DSM

16 Pag'ubus niyasīhatan hi Īsa in manga tau. Diyalil niya kaagi in pagnasīhat niya. Laung niya, “Awn bakas hambuuk tau dayahan taga lupa' iban mabunga tuud in katān tiyanum ha lupa' niya.

Original Greek

ΕἶπενEipenHe spokeG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
παραβολὴνparabolēna parableG3850N-ASF
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτοὺςautousthemG0846P-APM
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM
ἀνθρώπουanthrōpouOf a manG0444N-GSM
τινὸςtinoscertainG5100X-GSM
πλουσίουplousiourichG4145A-GSM
εὐφόρησενeuphorēsenbrought forth abundantlyG2164V-AAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
χώρα.chōraground.G5561N-NSF

17 Sakali namikil-mikil in tau ini. Laung niya ha baran niya, ‘Wayruun na lugal kapagtaw'an ku sin manga bunga sin tiyanum ku. Unu na baha' in hinangun ku?

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
διελογίζετοdielogizetohe was reasoningG1260V-INI-3S
ἐνenwithinG1722PREP
ἑαυτῷhe'autōhimselfG1438F-3DSM
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM
τίtiWhatG5101I-ASN
ποιήσωpoiēsōshall I doG4160GV-AAS-1S
ὅτιhotiforG3754HCONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχωechōI haveG2192V-PAI-1S
ποῦpouwhereG4226ADV-I
συνάξωsunaxōI will store upG4863V-FAI-1S
τοὺςtoustheG3588T-APM
καρπούςkarpousfruitsG2590N-APM
μου;mouof mine?G3165P-1GS

18 “ ‘Ah, biya' ha ini in hinangun,’ laung niya ha baran niya, ‘hipalubu ku in manga buriga ku ampa aku magpahinang dakula'. Duun ku hitaw' in manga bunga sin tiyanum iban sin manga alta' ku kaibanan.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
εἶπεν·eipenhe said;G2036V-2AAI-3S
τοῦτοtoutoThisG3778D-ASN
ποιήσω·poiēsōwill I do:G4160GV-FAI-1S
καθελῶkathelōI will tear downG2507V-2FAI-1S
μουmoumyG3165P-1GS
τὰςtas<the>G3588T-APF
ἀποθήκαςapothēkasbarnsG0596N-APF
καὶkaiandG2532CONJ
μείζοναςmeizonasgreaterG3173A-APF-C
οἰκοδομήσωoikodomēsōwill buildG3618V-FAI-1S
καὶkaiandG2532CONJ
συνάξωsunaxōwill store upG4863V-FAI-1S
ἐκεῖekeithereG1563ADV
πάνταpantaallG3956A-ASM
τὸνtontheG3588T-ASM
σῖτονsitongrainG4621N-ASM
μουmouof mineG3165P-1GS
καὶkaiandG2532CONJ
τὰtatheG3588T-APN
ἀγαθάagathagoodsG0018N-APN
μουmouof mineG3165P-1GS

19 Ubus ampa ku iyanun in baran ku, laung ku, “Ikaw na ini in tau, hipu' sin alta' ginisan hikapagguna minsan pila tahun. Na, ayaw kaw magsusa. Gām mayan pagpakansub kaw kumaun iban minum iban paglami-lami kaw!” ’

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐρῶerōI will sayG4483V-FAI-1S
τῇtēato theG3588T-DSF
ψυχῇpsuchēasoulG5590GN-DSF
μου·mouof mine;G3165P-1GS
ψυχή,psuchēSoul,G5590GN-VSF
ἔχειςecheisyou haveG2192V-PAI-2S
πολλὰpollamanyG4183A-APN
ἀγαθὰagathagood thingsG0018A-APN
κείμεναkeimenalaid upG2749V-PNP-APN
εἰςeisforG1519PREP
ἔτηetēyearsG2094N-APN
πολλά.pollamany.G4183A-APN
ἀναπαύου,anapauoudo rest yourselfG0373V-PMM-2S
φάγε,phagedo eat,G5315V-AAM-2S
πίε,piedo drink,G4095V-2AAM-2S
εὐφραίνου.euphrainoudo be merry.G2165V-PPM-2S

20 “ ‘Sagawa'’ laung sin Tuhan kaniya, ‘Dupang kaw tuud! Sabab ha dūm da ini masalay na kaw iban sin nyawa mu. Mabutas na kaw iban sin alta' mu iban tau dugaing na in mag'alta' sin alta' hitaw' mu.’ ”

Original Greek

εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ὁho<the>G3588T-NSM
θεός·theosGod;G2316N-NSM-T
ἄφρων,aphrōnFool!G0878A-VSM
ταύτῃtautēOn thisG3778D-DSF
τῇtēa<the>G3588T-DSF
νυκτὶnuktinightG3571N-DSF
τὴνtēntheG3588T-ASF
ψυχήνpsuchēnsoulG5590GN-ASF
σουsouof youG4771P-2GS
ἀπαιτοῦσινapaitousinis requiredG0523V-PAI-3P
ἀπὸapoofG0575PREP
σοῦ.souyou.G4771P-2GS
ἃhawhatG3739R-APN
δὲdenowG1161CONJ
ἡτοίμασας,hētoimasasyou did prepare —G2090V-AAI-2S
τίνιtinito whomG5101I-DSM
ἔσται;estaiwill [it] be?G1510V-FDI-3S

21 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Na, biya' ha yan in kumugdan ha manga tau amu in magpabūd iban magtaw' sadja sin manga alta' pa baran nila. Sagawa' miskin sila ha pangatud sin Tuhan” (sabab wayruun tagaran nila unu-unu ha surga'.)

Original Greek

οὕτωςhoutōsSo [is]G3779ADV
ὁhothe [one]G3588T-NSM
θησαυρίζωνthēsaurizōntreasuring upG2343V-PAP-NSM
ἑαυτῷhe'autōfor himselfG1438F-3DSM
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
εἰςeistowardG1519PREP
θεὸνtheonGodG2316N-ASM-T
πλουτῶν.ploutōnbeing rich.G4147V-PAP-NSM

Pasal sin Pagpangandul pa Tuhan

(Mat. 6:25-34)

22 Pag'ubus laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Na, hangkan ini in hindu' ku kaniyu. Ayaw kamu magsusa pasal sin kabuhianan niyu, bang unu in kaunun niyu, atawa magsusa sin pagtamung niyu.

Original Greek

εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
πρὸςprostoG4314PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM
αὐτοῦ·autouof Him;G0846P-GSM
διὰdiaBecause ofG1223PREP
τοῦτοtoutothisG3778D-ASN
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖν·huminto you:G4771P-2DP
μὴmēnotG3361PRT-N
μεριμνᾶτεmerimnatedo be anxiousG3309V-PAM-2P
τῇtēafor theG3588T-DSF
ψυχῇpsuchēalifeG5590HN-DSF
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
τίtiwhatG5101I-ASN
φάγητε,phagēteyou may eat,G5315V-AAS-2P
μηδὲmēdenor [be anxious]G3366CONJ-N
τῷtōfor theG3588T-DSN
σώματιsōmatibodyG4983N-DSN
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
τίtiwhatG5101I-ASN
ἐνδύσησθε.endusēstheyou may put on.G1746V-AMS-2P

23 Karna' in kabuhi' ta labi mahalga' dayn sin manga kakaun, iban in anggawta'-baran ta labi mahalga' dayn sin manga tamungun.

Original Greek

ἡhēTheG3588T-NSF
γὰρgarforG1063CONJ
ψυχὴpsuchēlifeG5590HN-NSF
πλεῖόνpleionmoreG4119A-NSN-C
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
τῆςtēsthan theG3588T-GSF
τροφῆς,trophēsfood,G5160N-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
τὸtotheG3588T-NSN
σῶμαsōmabodyG4983N-NSN
τοῦtouthan theG3588T-GSN
ἐνδύματος.endumatosclothing.G1742N-GSN

24 Kitaa niyu ba in manga manuk-manuk. Di' sila magtanum iban di' sila mag'ani. Wayruun bilik atawa buriga pagtaw'an nila sin manga kakaun nila. Malayngkan piyakakaun sila sin Tuhan! Na, ayaw pa isab kamu in di' buhiun sin Tuhan? Labi kamu māyu' mahalga' kaniya dayn sin manga manuk-manuk!

Original Greek

κατανοήσατεkatanoēsatedo considerG2657V-AAM-2P
τοὺςtoustheG3588T-APM
κόρακαςkorakasravensG2876N-APM
ὅτιhotithatG3754GCONJ
οὐounotG3756PRT-N
σπείρουσινspeirousinthey sowG4687V-PAI-3P
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
θερίζουσινtherizousinthey reapG2325V-PAI-3P
οἷςhoisto themG3739R-DPM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔστινestinthere isG1510V-PAI-3S
ταμεῖονtameiona storehouseG5009N-NSN
οὐδὲoudenor [is]G3761CONJ-N
ἀποθήκη,apothēkēbarn —G0596N-NSF
καὶkaiandG2532CONJ
ὁho<the>G3588T-NSM
θεὸςtheosGodG2316N-NSM-T
τρέφειtrepheifeedsG5142V-PAI-3S
αὐτούς·autousthem;G0846P-APM
πόσῳposōHow muchG4214Q-DSN
μᾶλλονmallonmoreG3123GADV
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
διαφέρετεdiaphereteare valuableG1308V-PAI-2P
τῶνtōnthan theG3588T-GPN
πετεινῶν;peteinōnbirds?G4071N-GPN

25 Mayta', humaba' ka in umul niyu bang kamu magsusa? Minsan hangka jām, di'!

Original Greek

τίςtisWhichG5101I-NSM
δὲdenowG1161CONJ
ἐξexofG1537PREP
ὑμῶνhumōnyouG4771P-2GP
μεριμνῶνmerimnōnbeing anxiousG3309V-PAP-NSM
δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S
ἐπὶepitoG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἡλικίανhēlikianlifespanG2244N-ASF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
προσθεῖναιprostheinaito addG4369V-2AAN
πῆχυνpēchunhourG4083N-ASM
ἕνα;henaone?G1520A-ASM

26 Na, bang in manga parakala' sibi'-sibi' biya' ha yan di' da matabang sin pagsusa niyu, na mayta' pa kamu magsusa sin manga kaibanan?

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
οὖνounthenG3767CONJ
οὐδὲoudenot evenG3761CONJ-N
ἐλάχιστονelachiston[the] leastG1646A-ASN
δύνασθε,dunastheyou are able [to do],G1410V-PNI-2P
τίtiwhyG5101I-ASN
περὶperiaboutG4012PREP
τῶνtōntheG3588T-GPN
λοιπῶνloipōnrestG3062A-GPN
μεριμνᾶτε;¶merimnateare you anxious?G3309V-PAI-2P

27 “Kitaa niyu ba in manga kasumping-sumpingan yan amu in timubu' isa-isa nila. Di' sila maghinang iban di' sila maghablun sin tamungun nila. Sagawa' baytaan ta kamu, minsan in pakayan hi Sultan Sulayman, amu in bantug tuud dayahan di' da makaatu sin dayaw sin pakayan sin manga kasumpingan yan.

Original Greek

κατανοήσατεkatanoēsatedo considerG2657V-AAM-2P
τὰtatheG3588T-APN
κρίναkrinaliliesG2918N-APN
πῶςpōshowG4459PRT-I
αὐξάνει·auxaneithey grow:G0837V-PAI-3S
οὐouNotG3756PRT-N
κοπιᾷkopiado they laborG2872V-PAI-3S
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
νήθει.nētheido they spin.G3514V-PAI-3S
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
δὲdehoweverG1161CONJ
ὑμῖν·huminto you;G4771P-2DP
οὐδὲoudenot evenG3761CONJ-N
ΣολομὼνSolomōnSolomonG4672GN-NSM-P
ἐνeninG1722PREP
πάσῃpasēallG3956A-DSF
τῇtēatheG3588T-DSF
δόξῃdoxēgloryG1391N-DSF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
περιεβάλετοperiebaletowas arrayedG4016V-2AMI-3S
ὡςhōsasG5613PRT
ἓνhenoneG1520A-NSN
τούτων.toutōnof these.G3778D-GPN

28 Tuhan da in magpatamung ha manga kaparangan, amu in buhi' adlaw ini, sagawa' kunsum-ku'nisa mapatay da hirungul pa kāyu. Na, bang piyatatamung sin Tuhan in manga kaparangan biya' ha yan, na amu pa isab kamu in di' patamungun sin Tuhan? Bukun pakarayaw mahugut in pangandul niyu pa Tuhan!

Original Greek

εἰeiIfG1487GCOND
δὲdehoweverG1161CONJ
ἐνenin [the]G1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSM
ἀγρῷagrōfieldG0068GN-DSM
τὸνtontheG3588T-ASM
χόρτονchortongrassG5528N-ASM
ὄνταontabeing [here]G1510V-PAP-ASM
σήμερονsēmerontodayG4594ADV
καὶkaiandG2532CONJ
αὔριονauriontomorrowG0839ADV
εἰςeisintoG1519PREP
κλίβανονklibanon[the] furnaceG2823N-ASM
βαλλόμενονballomenonbeing thrownG0906GV-PPP-ASM
ὁho<the>G3588T-NSM
θεὸςtheosGodG2316N-NSM-T
οὕτωςhoutōsthusG3779ADV
ἀμφιέζει,amphiezeidresses,G6005V-PAI-3S
πόσῳposōhow muchG4214Q-DSN
μᾶλλονmallonmoreG3123GADV
ὑμᾶς,humasyou,G4771P-2AP
ὀλιγόπιστοι;oligopistoiO [you] of little faith?G3640A-VPM

29 “Na, hangkan ayaw niyu tuud pahalgaa ha lawm atay niyu in manga kakaun iban inumun kabuhianan niyu. Ayaw kamu magsusa sin pasal yan.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
μὴmēnotG3361PRT-N
ζητεῖτεzēteitedo seekG2212V-PAM-2P
τίtiwhatG5101I-ASN
φάγητεphagēteyou may eatG5315V-AAS-2P
καὶkaiandG2532CONJ
τίtiwhatG5101I-ASN
πίητε,piēteyou may drink,G4095V-2AAS-2P
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
μετεωρίζεσθε.meteōrizesthedo worry yourself.G3349V-PMM-2P

30 Sabab mabiya' kamu sin manga tau bukun bangsa Yahudi, amu in magsusa sadja sin manga kabuhianan nila. Unu-unu in kagunahan niyu, kiyaingatan da sin Tuhan, Ama' niyu.

Original Greek

ταῦταtautathese thingsG3778D-APN
γὰρgarforG1063CONJ
πάνταpantaallG3956A-APN
τὰtatheG3588T-NPN
ἔθνηethnēnationsG1484N-NPN
τοῦtouof theG3588T-GSM
κόσμουkosmouworldG2889N-GSM
ἐπιζητοῦσιν·epizētousinseek for;G1934V-PAI-3P
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
δὲdenowG1161CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
οἶδενoidenknowsG6063V-RAI-3S
ὅτιhotithatG3754GCONJ
χρῄζετεchrēzeteyou have needG5535V-PAI-2P
τούτων.toutōnof these.G3778D-GPN

31 Gām mayan subay Tuhan in papagbayaun niyu ha lawm atay niyu ampa niya hirihil kaniyu in manga kagunahan niyu yan.”

Original Greek

πλὴνplēnButG4133CONJ
ζητεῖτεzēteitedo seekG2212V-PAM-2P
τὴνtēntheG3588T-ASF
βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ταῦταtautathese thingsG3778D-NPN
πάνταpantaall thingsG3956A-NPN
προστεθήσεταιprostethēsetaiwill be addedG4369V-FPI-3S
ὑμῖν.¶huminto you.G4771P-2DP

In Daya ha Surga'

(Mat. 6:19-21)

32 “In kamu manga mulid ku, ayaw kamu mabuga' minsan kamu hangkatiyu' da, karna' in Tuhan, Ama' niyu, makuyag mangandul kaniyu sin pamarinta niya.

Original Greek

ΜὴMēNotG3361PRT-N
φοβοῦ,phoboudo fear,G5399V-PNM-2S
τὸtoOG3588T-VSN
μικρὸνmikronlittleG3398A-VSN
ποίμνιον,poimnionflock,G4168N-VSN
ὅτιhotiforG3754HCONJ
εὐδόκησενeudokēsentook delightG2106V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
δοῦναιdounaito giveG1325V-2AAN
ὑμῖνhuminyouG4771P-2DP
τὴνtēntheG3588T-ASF
βασιλείαν.basileiankingdom.G0932N-ASF

33 Dagangan niyu in manga alta' niyu ampa niyu pagsarakkahan ha manga miskin in bīhan niya. Pagpitaka' kamu sin di' magkangī'. In hāti niya pagmarayawan niyu in alta' niyu bat awn daya niyu didtu ha surga', amu in daya di' tuud malawa' iban karagdagan sabab wayruun sugarul makatakaw iban wayruun manga kuuk makamula sin manga alta' niyu duun.

Original Greek

πωλήσατεpōlēsatedo sellG4453V-AAM-2P
τὰtatheG3588T-APN
ὑπάρχονταhuparchontapossessionsG5225V-PAP-APN
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
καὶkaiandG2532CONJ
δότεdotedo giveG1325V-2AAM-2P
ἐλεημοσύνην·eleēmosunēnalms;G1654N-ASF
ποιήσατεpoiēsatedo makeG4160IV-AAM-2P
ἑαυτοῖςhe'autoisto yourselvesG1438F-2DPM
βαλλάντιαballantiapursesG0905N-APN
μὴmēnotG3361PRT-N
παλαιούμενα,palaioumenagrowing old,G3822V-PPP-APN
θησαυρὸνthēsaurona treasureG2344N-ASM
ἀνέκλειπτονanekleiptonunfailingG0413A-ASM
ἐνeninG1722PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPM
οὐρανοῖςouranoisheavensG3772N-DPM
ὅπουhopouwhereG3699PREP
κλέπτηςkleptēsthiefG2812N-NSM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐγγίζειengizeidoes draw nearG1448V-PAI-3S
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
σὴςsēsmothG4597N-NSM
διαφθείρει·diaphtheireidestroy;G1311V-PAI-3S

34 Karna' hawnu-hawnu in kiyabutangan sin pangalta' niyu duun da isab in bimbang sin atay niyu.

Original Greek

ὅπουhopouWhereG3699CONJ
γάρgarforG1063CONJ
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
θησαυρὸςthēsaurostreasureG2344N-NSM
ὑμῶν,humōnof you,G4771P-2GP
ἐκεῖekeithereG1563ADV
καὶkaialsoG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
καρδίαkardiaheartG2588N-NSF
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ἔσται.¶estaiwill be.G1510V-FDI-3S

Pajagahun hi Īsa in Manga Mulid Niya

35 “Pagsakap kamu asal biya' sapantun sin manga daraakun nagtatagad sin pag'uwi' sin nakura' nila dayn ha pagtiyaunan. Pahugutun nila asal in panamung nila iban sūan nila asal in palitaan nila. Hāti bang siya dumatung iban magku'ku' na sin lawang magtūy nila siya kaukaban.

Original Greek

ἜστωσανEstōsanshould beG1510V-PAM-3P
ὑμῶνhumōnyourG4771P-2GP
αἱhai<the>G3588T-NPF
ὀσφύεςosphueswaistG3751N-NPF
περιεζωσμέναιperiezōsmenaigirdedG4024V-RPP-NPF
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
λύχνοιluchnoilampsG3088N-NPM
καιόμενοι,kaiomenoiburning,G2545V-PPP-NPM

Pajagahun hi Īsa in Manga Mulid Niya

36 “Pagsakap kamu asal biya' sapantun sin manga daraakun nagtatagad sin pag'uwi' sin nakura' nila dayn ha pagtiyaunan. Pahugutun nila asal in panamung nila iban sūan nila asal in palitaan nila. Hāti bang siya dumatung iban magku'ku' na sin lawang magtūy nila siya kaukaban.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
ὅμοιοιhomoioilikeG3664A-NPM
ἀνθρώποιςanthrōpoisto menG0444N-DPM
προσδεχομένοιςprosdechomenoiswaiting forG4327V-PNP-DPM
τὸνtontheG3588T-ASM
κύριονkurionmasterG2962HN-ASM
ἑαυτῶνhe'autōnof themselvesG1438F-3GPM
πότεpotewheneverG4219PRT-I
ἀναλύσῃanalusēhe may returnG0360V-AAS-3S
ἐκekfromG1537PREP
τῶνtōntheG3588T-GPM
γάμων,gamōnwedding feasts,G1062N-GPM
ἵναinathatG2443CONJ
ἐλθόντοςelthontoshaving comeG2064V-2AAP-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
κρούσαντοςkrousantoshaving knockedG2925V-AAP-GSM
εὐθέωςeutheōsimmediatelyG2112ADV
ἀνοίξωσινanoixōsinthey may openG0455V-AAS-3P
αὐτῷ.autōto him.G0846P-DSM

37 Landu' tuud in kakuyagan sin manga daraakun bang sila karatungan sin nakura' nila bati' iban sakap! Na, baytaan ta kamu, in nakura' magtūy magpahugut sin kambut sin badju' niya bat siya makatanam manglabut ha manga daraakun niya. Palingkurun niya in manga daraakun niya ampa niya sila labutun.

Original Greek

μακάριοιmakarioiBlessed [are]G3107A-NPM
οἱhoitheG3588T-NPM
δοῦλοιdouloiservantsG1401N-NPM
ἐκεῖνοιekeinoithoseG1565D-NPM
οὓςhouswhomG3739R-APM
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM
ὁhotheG3588T-NSM
κύριοςkuriosmasterG2962HN-NSM
εὑρήσειheurēseiwill findG2147V-FAI-3S
γρηγοροῦντας·grēgorountaswatching;G1127V-PAP-APM
ἀμὴνamēnAmenG0281INJ-HEB
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ὅτιhotithatG3754GCONJ
περιζώσεταιperizōsetaihe will gird himselfG4024V-FMI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἀνακλινεῖanaklineihe will make reclineG0347V-FAI-3S
αὐτούς,autousthem,G0846P-APM
καὶkaiandG2532CONJ
παρελθὼνparelthōnhaving come upG3928V-2AAP-NSM
διακονήσειdiakonēseihe will serveG1247V-FAI-3S
αὐτοῖς.autoisthem.G0846P-DPM

38 Landu' in kakuyagan nila bang sila karatungan sin nakura' nila sakap ha unu-unu na waktu, tunga' dūm ka atawa subu-subu.

Original Greek

κἂνkanAnd ifG2532CONJ + G1437
ἔλθῃelthēhe may comeG2064V-2AAS-3S
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
δευτέρᾳdeuterasecondG1208A-DSF
φυλακῇphulakēawatchG5438HN-DSF
κἂνkanand ifG2532CONJ + G1437
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
τρίτῃtritēthirdG5154A-DSF
φυλακῇphulakēawatchG5438HN-DSF
ἔλθῃelthēhe may comeG2064V-2AAS-3S
καὶkaiandG2532CONJ
εὕρῃheurēhe may find [them]G2147V-2AAS-3S
οὕτως,houtōsthus,G3779ADV
μακάριοίmakarioiblessedG3107A-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoi<the>G3588T-NPM
δοῦλοιdouloiservantsG1401N-NPM
ἐκεῖνοι.¶ekeinoithose!G1565D-NPM

39 Na, ingat kamu. Bang kaingatan sin tau tagdapu bāy bang ku'nu waktu sumūd in sugarul pa lawm bāy niya, na di' niya pasāran masūd in bāy niya.

Original Greek

ΤοῦτοToutoThisG3778D-ASN
δὲdehoweverG1161CONJ
γινώσκετεginōsketedo knowG1097V-PAM-2P
ὅτιhotithatG3754GCONJ
εἰeiifG1487GCOND
ᾔδειēdeihad knownG1492IV-2LAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
οἰκοδεσπότηςoikodespotēsmaster of the houseG3617N-NSM
ποίᾳpoiain whatG4169I-DSF
ὥρᾳhōrahourG5610N-DSF
ὁhotheG3588T-NSM
κλέπτηςkleptēsthiefG2812N-NSM
ἔρχεται,erchetaiis coming,G2064V-PNI-3S
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐγρηγόρησενegrēgorēsenhe watchedG1127V-AAI-3S
ἂνanmaybeG0302PRT
καὶkaiandG2532CONJ
ἂνanmaybeG0302PRT
ἀφῆκενaphēkenhe have allowedG0863GV-AAI-3S
διορυχθῆναιdioruchthēnaito be broken intoG1358V-APN
τὸνtontheG3588T-ASM
οἶκονoikonhouseG3624GN-ASM
αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM

40 Na, hangkan in kamu subay isab majaga, sabab in aku, amu in Anak Mānusiya', magbalik mari pa dunya ha waktu di' niyu mapikil magbalik aku.”

Original Greek

καὶkaiAlsoG2532CONJ
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
οὖνounthereforeG3767CONJ
γίνεσθεginesthedo beG1096V-PNM-2P
ἕτοιμοι,hetoimoiready,G2092A-NPM
ὅτιhotiforG3754HCONJ
ᾗhēin theG3739R-DSF
ὥρᾳhōrahourG5610N-DSF
οὐounotG3756PRT-N
δοκεῖτεdokeiteyou expectG1380V-PAI-2P
ὁhotheG3588T-NSM
υἱὸςhuiosSonG5207N-NSM-T
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpouof ManG0444N-GSM-T
ἔρχεται.¶erchetaicomes.G2064V-PNI-3S

41 Laung hi Pitrus, “Panghu', kami sadja ka in kiyatakdilan sin bichara mu yan atawa agad in tau katān?”

Original Greek

ΕἶπενEipenSaidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ὁho<the>G3588T-NSM
Πέτρος·PetrosPeter;G4074GN-NSM-P
κύριε,kurieLord,G2962GN-VSM-T
πρὸςprostoG4314PREP
ἡμᾶςhēmasusG3165P-1AP
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
παραβολὴνparabolēnparableG3850N-ASF
ταύτηνtautēnthisG3778D-ASF
λέγειςlegeisspeak YouG3004GV-PAI-2S
ἢēorG2228CONJ
καὶkaialsoG2532CONJ
πρὸςprostoG4314PREP
πάντας;pantasall?G3956A-APM

42 In sambung hi Panghu' Īsa, “Hisiyu-siyu in daraakun kapangandulan iban taga akkal, siya in pīun sin nakura' niya magparuli sin lawm pamāy-bāy niya. Siya in magparuli magdihil sin kakaun sin manga kaibanan daraakun ha sakaba' waktu sin pagkaun.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
δὲdenowG1161CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
κύριος·kuriosLord;G2962GN-NSM-T
τίςtisWhoG5101I-NSM
ἄραarathenG0686CONJ
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
πιστὸςpistosfaithfulG4103A-NSM
οἰκονόμοςoikonomosmanagerG3623N-NSM
ὁhotheG3588T-NSM
φρόνιμοςphronimoswiseG5429A-NSM
ὃνhonwhomG3739R-ASM
καταστήσειkatastēseiwill setG2525V-FAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
κύριοςkuriosmasterG2962HN-NSM
ἐπὶepioverG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
θεραπείαςtherapeiascare [of servants]G2322N-GSF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
τοῦtou<the>G3588T-GSN
διδόναιdidonaito give [them]G1325V-PAN
ἐνeninG1722PREP
καιρῷkairōseasonG2540N-DSM
τὸtotheG3588T-ASN
σιτομέτριον;sitometrionmeasure of food?G4620N-ASN

43 Na, bang in daraakun ini datungan sin nakura' niya naghihinang siya sin hinang kiyapangandul kaniya, na kumuyag tuud siya!

Original Greek

μακάριοςmakariosBlessed [is]G3107A-NSM
ὁhotheG3588T-NSM
δοῦλοςdoulosservantG1401N-NSM
ἐκεῖνοςekeinosthat [one]G1565D-NSM
ὃνhonwhomG3739R-ASM
ἐλθὼνelthōnhaving comeG2064V-2AAP-NSM
ὁhotheG3588T-NSM
κύριοςkuriosmasterG2962HN-NSM
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
εὑρήσειheurēseiwill findG2147V-FAI-3S
ποιοῦνταpoiountadoingG4160GV-PAP-ASM
οὕτως.houtōsthus.G3779ADV

44 Na, baytaan ta kamu, tantu tuud in daraakun ini amuna in pangandulan sin katān alta' sin nakura' niya.

Original Greek

ἀληθῶςalēthōsOf a truthG0230ADV
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ὅτιhotithatG3754GCONJ
ἐπὶepioverG1909PREP
πᾶσινpasinallG3956A-DPN
τοῖςtoistheG3588T-DPN
ὑπάρχουσινhuparchousinpossessionsG5225V-PAP-DPN
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
καταστήσειkatastēseihe will setG2525V-FAI-3S
αὐτόν.¶autonhim.G0846P-ASM

45 Sagawa' bang in daraakun ini sawpama bukun marayaw, laung niya ha lawm atay ‘Ā, malugay pa magbalik in nakura' ku!’ Na, binasahun niya in manga kaibanan daraakun usug-babai iban magparūl sadja siya sin baran niya magkaun iban maghilu.

Original Greek

ἘὰνEanIfG1437COND
δὲdehoweverG1161CONJ
εἴπῃeipēshall sayG2036V-2AAS-3S
ὁhotheG3588T-NSM
δοῦλοςdoulosservantG1401N-NSM
ἐκεῖνοςekeinosthat [one]G1565D-NSM
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
καρδίᾳkardiaheartG2588N-DSF
αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM
χρονίζειchronizeiDelaysG5549V-PAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
κύριόςkuriosmasterG2962HN-NSM
μουmouof MeG3165P-1GS
ἔρχεσθαι,erchesthaito come,G2064V-PNN
καὶkaiandG2532CONJ
ἄρξηταιarxētaishall beginG0757V-AMS-3S
τύπτεινtupteinto beatG5180V-PAN
τοὺςtoustheG3588T-APM
παῖδαςpaidasmen-servantsG3816N-APM
καὶkaiandG2532CONJ
τὰςtastheG3588T-APF
παιδίσκαςpaidiskasmaid-servantsG3814N-APF
ἐσθίεινesthieinto eatG2068V-PAN
τεtealsoG5037CONJ
καὶkaiandG2532CONJ
πίνεινpineinto drinkG4095V-PAN
καὶkaiandG2532CONJ
μεθύσκεσθαι,methuskesthaito get drunk,G3182V-PPN

46 Sakali in nakura' sin daraakun ini nagtagha' na sadja nagbalik ha waktu wala' niya naniyat sin dumatung in nakura' niya, sabab di' niya kaingatan bang ku'nu in balik sin nakura' niya. Na, tantu lagutun siya tuud sin nakura' niya iban magsibu' na in uwian niya iban sin manga tau di' magparachaya ha Tuhan.

Original Greek

ἥξειhēxeiwill comeG2240V-FAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
κύριοςkuriosmasterG2962HN-NSM
τοῦtouof theG3588T-GSM
δούλουdoulouservantG1401N-GSM
ἐκείνουekeinouthat [one]G1565D-GSM
ἐνeninG1722PREP
ἡμέρᾳhēmeraa dayG2250N-DSF
ᾗhēin whichG3739R-DSF
οὐounotG3756PRT-N
προσδοκᾷprosdokahe does expectG4328V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἐνeninG1722PREP
ὥρᾳhōraan hourG5610N-DSF
ᾗhēthatG3739R-DSF
οὐounotG3756PRT-N
γινώσκειginōskeihe knowsG1097V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
διχοτομήσειdichotomēseihe will cut in twoG1371V-FAI-3S
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
τὸtotheG3588T-ASN
μέροςmerosplaceG3313N-ASN
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
μετὰmetawithG3326PREP
τῶνtōntheG3588T-GPM
ἀπίστωνapistōnunbelieversG0571A-GPM
θήσει.¶thēseiwill appoint.G5087V-FAI-3S

47 “Bang kiyaiingatan sin hambuuk daraakun in kabayaan sin nakura' hipahinang kaniya, ampa di' siya magsakap maghinang, na tantu masakit tuud in paglubak kaniya.

Original Greek

ἘκεῖνοςEkeinosThat [very]G1565D-NSM
δὲdenowG1161CONJ
ὁho<the>G3588T-NSM
δοῦλοςdoulosservantG1401N-NSM
ὁhothe [one]G3588T-NSM
γνοὺςgnoushaving knownG1097V-2AAP-NSM
τὸtotheG3588T-ASN
θέλημαthelēmawillG2307N-ASN
τοῦtouof theG3588T-GSM
κυρίουkurioumasterG2962HN-GSM
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
ἑτοιμάσαςhetoimasashaving preparedG2090V-AAP-NSM
ἢēorG2228CONJ
ποιήσαςpoiēsashaving doneG4160GV-AAP-NSM
πρὸςprosaccording toG4314PREP
τὸtotheG3588T-ASN
θέλημαthelēmawillG2307N-ASN
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
δαρήσεταιdarēsetaiwill be beaten withG1194V-2FPI-3S
πολλάς.pollasmany [blows].G4183A-APF

48 Sagawa' bang in hambuuk daraakun di' makaingat bang unu in kabayaan sin nakura' hipahinang kaniya, ampa siya makarusa, na binsanaun da isab siya, sagawa' bukun biya' diin in paglubak kaniya. Karna' in tau kiyarihilan mataud, na mataud da isab in huwat-huwatun tagaran dayn kaniya. Damikkiyan, in tau kiyarihilan landu' mataud, na landu' mataud da isab in huwat-huwatun tagaran dayn kaniya.

Original Greek

ὁhothe [one]G3588T-NSM
δὲdehoweverG1161CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
γνοὺςgnoushaving knownG1097V-2AAP-NSM
ποιήσαςpoiēsashaving doneG4160GV-AAP-NSM
δὲdehoweverG1161CONJ
ἄξιαaxia[things] worthyG0514A-APN
πληγῶνplēgōnof stripesG4127N-GPF
δαρήσεταιdarēsetaiwill be beaten withG1194V-2FPI-3S
ὀλίγας.oligasfew.G3641A-APF
παντὶpantiEveryoneG3956A-DSM
δὲdenowG1161CONJ
ᾧhōto whomG3739R-DSM
ἐδόθηedothēhas been givenG1325V-API-3S
πολύ,polumuch,G4183A-NSN
πολὺpolumuchG4183A-NSN
ζητηθήσεταιzētēthēsetaiwill be requiredG2212V-FPI-3S
παρ᾽par᾽fromG3844PREP
αὐτοῦ·autouhim;G0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ᾧhōto whomG3739R-DSM
παρέθεντοparethentohas been committedG3908V-2AMI-3P
πολύ,polumuch,G4183A-ASN
περισσότερονperissoteronmore excessiveG4055A-ASN-C
αἰτήσουσινaitēsousinwill they ask ofG0154V-FAI-3P
αὐτόν.¶autonhim.G0846P-ASM

Mabahagi' in Manga Tau Pasal hi Īsa

(Mat. 10:34-36)

49 “In maksud sin pagkari ku pa dunya dumā sin biya' sapantun kāyu. Na, in kabayaan ku dumukut na in kāyu.

Original Greek

ΠῦρPurFireG4442N-ASN
ἦλθονēlthonI cameG2064V-2AAI-1S
βαλεῖνbaleinto castG0906GV-2AAN
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēnearthG1093GN-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
τίtihowG5101I-ASN
θέλωthelōI wishG2309V-PAI-1S
εἰeiifG1487JCOND
ἤδηēdēalreadyG2235ADV
ἀνήφθη.anēphthēit be kindled!G0381V-API-3S

50 Awn kabinsanaan dakula' dumatung kāku' iban landu' tuud isab masigpit in pikilan ku ha salugay di' mapuas in kabinsanaan yan!

Original Greek

βάπτισμαbaptismaBaptismG0908N-ASN
δὲdehoweverG1161CONJ
ἔχωechōI haveG2192V-PAI-1S
βαπτισθῆναιbaptisthēnaito be baptized [with]G0907V-APN
καὶkaiandG2532CONJ
πῶςpōshowG4459PRT-I
συνέχομαιsunechomaiI am distressedG4912V-PPI-1S
ἕωςhe'ōsuntilG2193PREP
ὅτουhotouwhileG3748R-GSN
τελεσθῇ.telesthēait may be accomplished!G5055V-APS-3S

51 Na in pangannal niyu in pagkari ku pa dunya nakarā kasannyangan ha manga mānusiya'? Na, wala'. In pagkari ku nakarihil palsaggaan.

Original Greek

δοκεῖτεdokeiteThink youG1380V-PAI-2P
ὅτιhotithatG3754GCONJ
εἰρήνηνeirēnēnpeaceG1515N-ASF
παρεγενόμηνparegenomēnI cameG3854V-2ADI-1S
δοῦναιdounaito giveG1325V-2AAN
ἐνenonG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
γῇ;gēaearth?G1093GN-DSF
οὐχί,ouchiNo,G3780PRT-N
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
ὑμῖν,huminto you,G4771P-2DP
ἀλλ᾽all᾽butG0235CONJ
ἢēratherG2228CONJ
διαμερισμόν.diamerismondivision.G1267N-ASM

52 Sabab tagnaan dayn ha bihaun in manga tau magsagga'-siyaggai na pasal ku. Bang awn limangka-tau magtalianak, in tūngka-tau sumagga' ha duwangka-tau, hāti in duwangka-tau sumagga' ha tūngka-tau.

Original Greek

ἔσονταιesontaiThere will beG1510V-FDI-3P
γὰρgarforG1063CONJ
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtou<the>G3588T-GSM
νῦνnunnowG3568ADV
πέντεpentefiveG4002A-NUI
ἐνeninG1722PREP
ἑνὶhenioneG1520A-DSM
οἴκῳoikōhouseG3624HN-DSM
διαμεμερισμένοι,diamemerismenoidivided,G1266V-RPP-NPM
τρεῖςtreisthreeG5140A-NPM
ἐπὶepiagainstG1909PREP
δυσὶνdusintwoG1417A-DPM
καὶkaiandG2532CONJ
δύοduotwoG1417A-NUI
ἐπὶepiagainstG1909PREP
τρισὶνtrisinthreeG5140A-DPM

53 In manga ama' iban sin manga anak nila usug magsagga'-siyaggai. In manga ina' magsagga'-siyaggai iban sin manga anak nila babai. In manga magtali-ugangan babai magsagga'-siyaggai.”

Original Greek

διαμερισθήσονται,diameristhēsontaiThey will be dividedG1266V-FPI-3P
πατὴρpatērfatherG3962N-NSM
ἐπὶepiagainstG1909PREP
υἱῷhuiōsonG5207N-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
υἱὸςhuiossonG5207N-NSM
ἐπὶepiagainstG1909PREP
πατρί,patrifather,G3962N-DSM
μήτηρmētērmotherG3384N-NSF
ἐπὶepiagainstG1909PREP
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
θυγατέραthugateradaughterG2364N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
θυγάτηρthugatērdaughterG2364N-NSF
ἐπὶepiagainstG1909PREP
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
μητέρα,mēteramother,G3384N-ASF
πενθερὰpentheramother-in-lawG3994N-NSF
ἐπὶepiagainstG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
νύμφηνnumphēndaughter-in-lawG3565N-ASF
αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
νύμφηnumphēdaughter-in-lawG3565N-NSF
ἐπὶepiagainstG1909PREP
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
πενθεράνpentheranmother-in-lawG3994N-ASF
αὐτῆς.¶autēsof her.G0846P-GSF

Pasal Pagpamanduga sin Waktu

(Mat. 16:2-3)

54 Laung pa isab hi Īsa ha manga tau mataud, “Bang niyu kakitaan in andum guwa' dayn ha sadlupan, laung niyu, umulan. Na, naagad in bichara niyu.

Original Greek

ἜλεγενElegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
δὲdenowG1161CONJ
καὶkaialsoG2532CONJ
τοῖςtoisto theG3588T-DPM
ὄχλοις·ochloiscrowds;G3793N-DPM
ὅτανhotanWhenG3752CONJ
ἴδητεidēteyou may seeG1492HV-2AAS-2P
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
νεφέληνnephelēna cloudG3507N-ASF
ἀνατέλλουσανanatellousanrising upG0393V-PAP-ASF
ἐπὶepifromG1909PREP
δυσμῶν,dusmōn[the] west,G1424N-GPF
εὐθέωςeutheōsimmediatelyG2112ADV
λέγετεlegeteyou sayG3004GV-PAI-2P
ὅτιhotithatG3754GCONJ
ὄμβροςombrosA showerG3655N-NSM
ἔρχεται,erchetaiis coming,G2064V-PNI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
γίνεταιginetaiit happensG1096V-PNI-3S
οὕτως.houtōsso.G3779ADV

55 Iban bang niyu kananaman in hangin dayn ha sātan, laung niyu masu' na isab in hula'. Na, naagad in bichara niyu.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
νότονnotona south windG3558GN-ASM
πνέοντα,pneontais blowing,G4154V-PAP-ASM
λέγετεlegeteyou sayG3004GV-PAI-2P
ὅτιhotithatG3754GCONJ
καύσωνkausōnHeatG2742N-NSM
ἔσται,estaithere will be,G1510V-FDI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
γίνεται.ginetaiit happens.G1096V-PNI-3S

56 In manga kamu yan magpabaw'-baw' sadja! Maingat niyu pamandugahan in ngī'-dayaw sin hula' dayn ha manga lupa sin kakitaan niyu ha lupa' iban ha langit. Sagawa' mayta' niyu di' kaingatan pamandugahan in manga pakaradjaan kīkita' niyu ha masa bihaun?

Original Greek

ὑποκριταί,hupokritaiHypocrites!G5273N-VPM
τὸtoTheG3588T-ASN
πρόσωπονprosōponappearanceG4383N-ASN
τῆςtēsof theG3588T-GSF
γῆςgēsearthG1093GN-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
τοῦtouof theG3588T-GSM
οὐρανοῦouranouskyG3772N-GSM
οἴδατεoidateyou know [how]G6063V-PAI-2P
δοκιμάζειν,dokimazeinto discern,G1381V-PAN
τὸνtontheG3588T-ASM
καιρὸνkairontimeG2540N-ASM
δὲdehoweverG1161CONJ
τοῦτονtoutonthisG3778D-ASM
πῶςpōshowG4459PRT-I
οὐκouknotG3756PRT-N
οἴδατεoidatedo you knowG6063V-PAI-2P
δοκιμάζειν;dokimazeinto discern?G1381V-PAN

Pasal Pagsulut sin Magkuntara

(Mat. 5:25-26)

57 “Na, silanga niyu in mangī' dayn ha marayaw bat supaya kamu makahinang sin mabuntul.

Original Greek

τίtiWhyG5101I-ASN
δὲdenowG1161CONJ
καὶkaievenG2532CONJ
ἀφ᾽aph᾽forG0575PREP
ἑαυτῶνhe'autōnyourselvesG1438F-2GPM
οὐounotG3756PRT-N
κρίνετεkrinetejudge youG2919V-PAI-2P
τὸtowhat [is]G3588T-ASN
δίκαιον;dikaionright?G1342A-ASN

58 Bang sawpama awn tau manuntut kaniyu amu in dumā kaniyu maghukum pasal sin utang niyu, hinanga niyu tuud in mahinang niyu bat kamu makapagsulut ha di' pa kamu makaabut pa paghukuman. Sabab bang kamu di' makapagsulut, na marā na kamu pa manghuhukum. Ubus ampa kamu hitukbal pa pulis. Pag'ubus ampa kamu hiluun sin pulis pa jīl.

Original Greek

ὡςhōsAsG5613PRT
γὰρgarforG1063CONJ
ὑπάγειςhupageisyou are goingG5217V-PAI-2S
μετὰmetawithG3326PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀντιδίκουantidikouadversaryG0476N-GSM
σουsouof youG4771P-2GS
ἐπ᾽ep᾽beforeG1909PREP
ἄρχοντα,archontaa magistrate,G0758N-ASM
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
ὁδῷhodōwayG3598N-DSF
δὸςdosdo giveG1325V-2AAM-2S
ἐργασίανergasianearnestnessG2039N-ASF
ἀπηλλάχθαιapēllachthaito have been set freeG0525V-RPN
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτοῦautouhimG0846P-GSM
μήποτεmēpoteotherwiseG3361PRT-N + G4218
κατασύρῃkatasurēhe may drag awayG2694V-PAS-3S
σεseyouG4771P-2AS
πρὸςprostoG4314PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
κριτήν,kritēnjudge,G2923N-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
κριτήςkritēsjudgeG2923N-NSM
σεseyouG4771P-2AS
παραδώσειparadōseiwill deliverG3860V-FAI-3S
τῷtōto theG3588T-DSM
πράκτορι,praktoriofficer,G4233N-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πράκτωρpraktōrofficerG4233N-NSM
σεseyouG4771P-2AS
βαλεῖbaleiwill castG0906HV-FAI-3S
εἰςeisintoG1519PREP
φυλακήν.phulakēnprison.G5438GN-ASF

59 Na, ingat kamu, duun kamu tumuddas ha salugay di' niyu kabayaran in katān utang iban sin murta kaniyu. Minsan hambuuk unud sīn, di' dagdagan.”

Original Greek

λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
σοι·soito you;G4771P-2DS
οὐoucertainlyG3756PRT-N
μὴmēnotG3361PRT-N
ἐξέλθῃςexelthēsshall you come outG1831V-2AAS-2S
ἐκεῖθενekeithenfrom thereG1564ADV
ἕωςhe'ōsuntilG2193PREP
οὗhouof whichG3739R-GSM
καὶkaievenG2532CONJ
τὸtotheG3588T-ASN
ἔσχατονeschatonlastG2078A-ASN
λεπτὸνleptonleptonG3016N-ASN
ἀποδῷς.¶apodōsyou may have paid.G0591V-2AAS-2S