reltext

Chapter 8

In Manga Babai Miyagad kan Īsa

1 Manjari, pag'ubus yadtu, miyanaw hi Īsa himapit pa manga kadāirahan iban manga kakawman nagnasīhat sin Bayta' Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. Miyamagad kaniya in hangpu' tagduwa mulid niya,

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
ἐγένετοegenetoit came to passG1096V-2ADI-3S
ἐνenafterwardG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSM
καθεξῆςkathexēssoonG2517ADV
καὶkaithatG2532CONJ
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
διώδευενdiōdeuenwas travelingG1353V-IAI-3S
κατὰkatathroughoutG2596PREP
πόλινpolincityG4172N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
κώμηνkōmēnvillageG2968N-ASF
κηρύσσωνkērussōnpreachingG2784V-PAP-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
εὐαγγελιζόμενοςeuangelizomenosevangelisingG2097V-PMP-NSM
τὴνtēnof theG3588T-ASF
βασιλείανbasileiankingdomG0932N-ASF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
καὶkaiAndG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
δώδεκαdōdekaTwelveG1427A-NUI
σὺνsun[were] withG4862PREP
αὐτῷautōHimG0846P-DSM

2 iban sin kaibanan manga babai isab amu in kiyaulian niya dayn ha manga sakit nila iban napaguwa' niya in manga saytan dayn ha lawm baran nila. In manga babai ini amuna hinda Mariyam (amu in pagtawagun babai dayn ha Magdala). Siya ini in bakas kiyapaguwaan hi Īsa pitu saytan dayn ha lawm baran niya.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
γυναῖκέςgunaikeswomenG1135GN-NPF
τινεςtinescertainG5100X-NPF
αἳhaiwhoG3739R-NPF
ἦσανēsanwereG1510V-IAI-3P
τεθεραπευμέναιtetherapeumenaicuredG2323V-RPP-NPF
ἀπὸapofromG0575PREP
πνευμάτωνpneumatōnspiritsG4151GN-GPN
πονηρῶνponērōnevilG4190A-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
ἀσθενειῶν,astheneiōninfirmities,G0769HN-GPF
ΜαρίαMariaMaryG3137IN-NSF-P
ἡhēwhoG3588T-NSF
καλουμένηkaloumenēis calledG2564GV-PPP-NSF
ΜαγδαληνὴMagdalēnēMagdaleneG3094N-NSF-LG
ἀφ᾽aph᾽fromG0575PREP
ἧςhēswhomG3739R-GSF
δαιμόνιαdaimoniademonsG1140N-NPN
ἑπτὰheptasevenG2033A-NUI
ἐξεληλύθει,exelēlutheihad gone out,G1831V-2LAI-3S

3 In hambuuk isab hi Juwanna, asawa hi Kusi, amu in tau piyangandulan hi Hirud magmandul sin manga hinang ha lawm bāy niya. In hambuuk isab hi Susana, iban mataud pa isab dugaing babai in miyagad amu in nangatas sin kaibanan balanja' hi Īsa iban sin manga mulid niya.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ἸωάνναIōannaJoannaG2489N-NSF-P
γυνὴgunēwifeG1135HN-NSF
ΧουζᾶChouzaof ChuzaG5529N-GSM-P
ἐπιτρόπουepitropoua stewardG2012N-GSM
ἩρῴδουHērōdouof HerodG2264HN-GSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ΣουσάνναSousannaSusannaG4677N-NSF-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἕτεραιheteraiothersG2087A-NPF
πολλαὶpollaimanyG4183A-NPF
αἵτινεςaitineswhoG3748R-NPF
διηκόνουνdiēkonounwere ministeringG1247V-IAI-3P
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ἐκekout ofG1537PREP
τῶνtōntheG3588T-GPN
ὑπαρχόντωνhuparchontōnpossessionsG5225V-PAP-GPN
αὐταῖς.¶autaisof theirs.G0846P-DPF

Dalilan Pasal sin Tau Nagtanum

(Mat. 13:1-9; Mrk. 4:1-9)

4 Na, in manga tau dayn ha manga kadāirahan miyawn nagtipun mawn kan Īsa. Natipun mayan in manga tau di' maambat, nagnasīhat na hi Īsa. Diyalil niya kaagi in pagnasīhat niya.

Original Greek

ΣυνιόντοςSuniontosWhen were assemblingG4896V-PAP-GSM
δὲdenowG1161CONJ
ὄχλουochloua crowdG3793N-GSM
πολλοῦpollougreatG4183A-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
τῶνtōnthoseG3588T-GPM
κατὰkatafrom eachG2596PREP
πόλινpolintownG4172N-ASF
ἐπιπορευομένωνepiporeuomenōnare comingG1975V-PNP-GPM
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
εἶπενeipenHe spokeG2036V-2AAI-3S
διὰdiathroughG1223PREP
παραβολῆς·parabolēsa parable:G3850N-GSF

5 Laung niya, “Awn yaun hambuuk tau miyadtu nagtanum binhi' pa uma niya. In kaagi niya nagtanum, siyabud niya in manga binhi'. In kaibanan binhi' nahulug pa labayan, iban kiyagiikan sin manga tau. Na, pagkawn sin manga manuk-manuk nakaun in manga binhi'.

Original Greek

ἐξῆλθενexēlthenWent outG1831V-2AAI-3S
ὁhothe [one]G3588T-NSM
σπείρωνspeirōnsowingG4687V-PAP-NSM
τοῦtou<the>G3588T-GSN
σπεῖραιspeiraito sowG4687V-AAN
τὸνtontheG3588T-ASM
σπόρονsporonseedG4703N-ASM
αὐτοῦ·autouof him;G0846P-GSM
καὶkaiAndG2532CONJ
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSN
σπείρεινspeireinsowingG4687V-PAN
αὐτὸνautonof himG0846P-ASM
ὃhosomeG3739R-NSN
μὲνmenindeedG3303PRT
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
παρὰparaalongG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ὁδὸνhodonroadG3598N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
κατεπατήθη,katepatēthēit was trampled upon,G2662V-API-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τὰtatheG3588T-NPN
πετεινὰpeteinabirdsG4071N-NPN
τοῦtouof theG3588T-GSM
οὐρανοῦouranouairG3772N-GSM
κατέφαγενkatephagendevouredG2719V-2AAI-3S
αὐτό.autoit.G0846P-ASN

6 In kaibanan binhi' nahulug pa lupa' mabatu. Sakali pagtubu' sin manga binhi' wala' limugay nangluyluy in tiyanum sabab matahay tuud in lupa' niya. Way tubig niya.

Original Greek

καὶkaiHoweverG2532CONJ
ἕτερονheteronotherG2087A-NSN
κατέπεσενkatepesenfellG2667V-2AAI-3S
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
πέτραν,petranrock,G4073N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
φυὲνphuenhaving sprung upG5453V-2APP-NSN
ἐξηράνθηexēranthēit witheredG3583V-API-3S
διὰdiathroughG1223PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἔχεινecheinhavingG2192V-PAN
ἰκμάδα.ikmadamoisture.G2429N-ASF

7 In kaibanan isab manga binhi' nahulug pa lupa' tiyutubuan sin manga kasagbutan matunuk. Na, pagtubu' sin manga binhi' tiya'lung sin manga sagbut matunuk.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἕτερονheteronotherG2087A-NSN
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
ἐνeninG1722PREP
μέσῳmesō[the] midstG3319A-DSN
τῶνtōnof theG3588T-GPF
ἀκανθῶν,akanthōnthorns,G0173N-GPF
καὶkaiandG2532CONJ
συμφυεῖσαιsumphueisaihaving sprung up with [it]G4855V-2APP-NPF
αἱhaitheG3588T-NPF
ἄκανθαιakanthaithornsG0173N-NPF
ἀπέπνιξανapepnixanchokedG0575PREP + G4155
αὐτό.autoit.G0846P-ASN

8 Ampa in kaibanan binhi' nahulug pa lupa' marayaw. Na, hangkan nagtubu' marayaw iban nagbunga, lāgi' namunga landu' tuud mataud.” Na, mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Na, sasuku' sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyayta' ku yan kaniyu!”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἕτερονheteronotherG2087A-NSN
ἔπεσενepesenfellG4098V-2AAI-3S
εἰςeisuponG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēnsoilG1093IN-ASF
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
ἀγαθήν,agathēngood,G0018A-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
φυὲνphuenhaving sprung upG5453V-2APP-NSN
ἐποίησενepoiēsenit producedG4160GV-AAI-3S
καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM
ἑκατονταπλασίονα.hekatontaplasionaa hundredfold.G1542A-ASM
ταῦταtautaThese thingsG3778D-APN
λέγωνlegōnsayingG3004GV-PAP-NSM
ἐφώνει·ephōneiHe was calling out;G5455V-IAI-3S
ὁhoThe [one]G3588T-NSM
ἔχωνechōnhavingG2192V-PAP-NSM
ὦταōtaearsG3775N-APN
ἀκούεινakoueinto hearG0191V-PAN
ἀκουέτω.¶akouetōhe should hear.G0191V-PAM-3S

Mayta' Dalil Kaagi in Pagnasīhat hi Īsa

(Mat. 13:10-17; Mrk. 4:10-12)

9 Sakali nangasubu in manga mulid hi Īsa kaniya bang unu in hāti sin isturi diyalil niya.

Original Greek

ἘπηρώτωνEpērōtōnWere askingG1905V-IAI-3P
δὲdethenG1161CONJ
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
οἱhoitheG3588T-NPM
μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
λέγοντες·legontessaying:G3004GV-PAP-NPM
τίςtisWhatG5101I-NSF
αὕτηhautēthisG3778D-NSF
εἴηeiēwould meanG1510V-PAO-3S
ἡhētheG3588T-NSF
παραβολή;parabolēparableG3850N-NSF

10 Laung hi Īsa kanila, “In kamu yan kiyarihilan na ingat panghāti sin kahālan sin pamarinta sin Tuhan amu in bakas līlibun dayn ha pikilan sin manga mānusiya'. Sagawa' pa manga kaibanan tau amu in way baya' magad sin hindu' ku, in pagnasīhat kanila subay dalilun pa manga isturi malawm in maana niya. In sila minsan imaatud di' nila kakitaan iban minsan sila dimurungug di' nila kahātihan.

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
εἶπεν·eipenHe said;G2036V-2AAI-3S
ὑμῖνhuminTo youG4771P-2DP
δέδοταιdedotaiit has been givenG1325V-RPI-3S
γνῶναιgnōnaito knowG1097V-2AAN
τὰtatheG3588T-APN
μυστήριαmustēriamysteriesG3466N-APN
τῆςtēsof theG3588T-GSF
βασιλείαςbasileiaskingdomG0932N-GSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T
τοῖςtoisto theG3588T-DPM
δὲdehoweverG1161CONJ
λοιποῖςloipoisrestG3062A-DPM
ἐνen[it is] inG1722PREP
παραβολαῖςparabolaisparablesG3850N-DPF
ἵναinaso thatG2443CONJ
βλέποντεςblepontesSeeingG0991V-PAP-NPM
μὴmēnotG3361PRT-N
βλέπωσινblepōsinshall they seeG0991V-PAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀκούοντεςakouonteshearingG0191V-PAP-NPM
μὴmēnotG3361PRT-N
συνιῶσιν.suniōsinshall they understand.’G4920V-PAS-3P

Magpahāti hi Īsa sin Dalilan Pasal sin Tau Nagtanum

(Mat. 13:18-23; Mrk. 4:13-20)

11 “Biya' ha ini in maana sin dalilan pasal sin tau nagtanum. In binhi' amuna in Parman sin Tuhan.

Original Greek

ἔστινestinIsG1510V-PAI-3S
δὲdenowG1161CONJ
αὕτηhautēthisG3778D-NSF
ἡhētheG3588T-NSF
παραβολή·parabolēparable:G3850N-NSF
ὁhoTheG3588T-NSM
σπόροςsporosseedG4703N-NSM
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
λόγοςlogoswordG3056N-NSM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ.theouof God.G2316N-GSM-T

12 In manga binhi' iban sin dān labayan kiyahulugan nila amuna in biya' sapantun sin manga tau nakarungug sin Bayta' Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan, sagawa' pagkawn sin Iblis maagaw dayn ha lawm atay nila in hindu' sin Bayta' Marayaw ha supaya sila di' magparachaya iban ha supaya sila di' malappas.

Original Greek

οἱhoiThoseG3588T-NPM
δὲdenowG1161CONJ
παρὰparaalongG3844PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ὁδόνhodonroadG3598N-ASF
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoiwhich [are]G3588T-NPM
ἀκούσαντες,akousanteshaving heard,G0191V-AAP-NPM
εἶταeitathenG1534ADV
ἔρχεταιerchetaicomesG2064V-PNI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
διάβολοςdiabolosdevilG1228A-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
αἴρειaireitakes awayG0142V-PAI-3S
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
ἀπὸapofromG0575PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF
αὐτῶνautōnof themG0846P-GPM
ἵναinathatG2443CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
πιστεύσαντεςpisteusanteshaving believedG4100V-AAP-NPM
σωθῶσιν.sōthōsinthey may be saved.G4982V-APS-3P

13 In manga binhi' iban sin lupa' mabatu kiyahulugan nila amuna in biya' sapantun manga tau nakarungug sin Bayta' Marayaw iban tiyayma' nila iban pagkūg-kuyag, sagawa' di' maggamut in hindu' sin Bayta' Marayaw ha lawm atay nila. Hangkaray' da in pagkahagad nila sin hindu', hangkan bang sila datungan na kasigpitan, butawanan nila na in pangandul nila ha Tuhan.

Original Greek

οἱhoiThoseG3588T-NPM
δὲdenowG1161CONJ
ἐπὶepiuponG1909PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
πέτρας,petrasrock,G4073N-GSF
οἳhoithose whoG3739R-NPM
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ἀκούσωσινakousōsinthey may hearG0191V-AAS-3P
μετὰmetawithG3326PREP
χαρᾶςcharasjoyG5479N-GSF
δέχονταιdechontaireceiveG1209V-PNI-3P
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγον·logonword;G3056N-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
οὗτοιhoutoitheseG3778D-NPM
ῥίζανrhizana rootG4491N-ASF
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔχουσιν,echousinhave,G2192V-PAI-3P
οἳhoiwhoG3739R-NPM
πρὸςprosforG4314PREP
καιρὸνkairona timeG2540N-ASM
πιστεύουσινpisteuousinbelieveG4100V-PAI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἐνeninG1722PREP
καιρῷkairōtimeG2540N-DSM
πειρασμοῦpeirasmouof testingG3986HN-GSM
ἀφίστανται.aphistantaifall away.G0868V-PNI-3P

14 In manga binhi' iban sin lupa' kiyahulugan nila amu in tiyutubuan sin manga sagbut matunuk amuna in biya' sapantun sin manga tau nakarungug sin Bayta' Marayaw, sagawa' masi sila magsusa, magnapsu ha alta' iban magdūl sin unu-unu kanapsuhan nila. Hangkan maluppas sadja in karayawan makapabuntul sin kawl-piil nila amu in makawa' nila dayn ha hindu' sin Bayta' Marayaw. In sila biya' da sapantun tiyanum di' magbunga.

Original Greek

τὸtoThatG3588T-NSN
δὲdenowG1161CONJ
εἰςeisintoG1519PREP
τὰςtastheG3588T-APF
ἀκάνθαςakanthasthornsG0173N-APF
πεσόν,pesonhaving fallen,G4098V-2AAP-NSN
οὗτοίhoutoitheseG3778D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἀκούσαντες,akousanteshaving heard,G0191V-AAP-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
ὑπὸhupounderG5259GPREP
μεριμνῶνmerimnōncaresG3308N-GPF
καὶkaiandG2532CONJ
πλούτουploutourichesG4149N-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἡδονῶνhēdonōnpleasuresG2237N-GPF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
βίουbiouof lifeG0979N-GSM
πορευόμενοιporeuomenoimoving alongG4198V-PNP-NPM
συμπνίγονταιsumpnigontaiare chokedG4846V-PPI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
οὐounotG3756PRT-N
τελεσφοροῦσιν.telesphorousindo mature.G5052V-PAI-3P

15 In manga binhi' iban sin lupa' marayaw kiyahulugan nila amuna in biya' sapantun sin manga tau marayaw nakarungug sin Bayta' Marayaw, amu in magpahūp sin hindu' pa lawm atay nila iban kahagarun nila tuud. Hangkan tumatas sila malugay sampay maabut dumayaw na tuud in dayaw sin kawl-piil nila biya' sin tiyanum mataud bunga niya.”

Original Greek

τὸtoThatG3588T-NSN
δὲdenowG1161CONJ
ἐνeninG1722PREP
τῇtēatheG3588T-DSF
καλῇkalēagoodG2570GA-DSF
γῇ,gēasoil,G1093IN-DSF
οὗτοίhoutoitheseG3778D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἵτινεςoitinesthoseG3748R-NPM
ἐνeninG1722PREP
καρδίᾳkardiaa heartG2588N-DSF
καλῇkalēaworthyG2570GA-DSF
καὶkaiandG2532CONJ
ἀγαθῇagathēagoodG0018A-DSF
ἀκούσαντεςakousanteshaving heardG0191V-AAP-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
κατέχουσινkatechousinkeep [it]G2722V-PAI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
καρποφοροῦσινkarpophorousinthey bring forth fruitG2592V-PAI-3P
ἐνenbyG1722PREP
ὑπομονῇ.¶hupomonēaperseverance.G5281N-DSF

Dalilan Pasal sin Palitaan

(Mrk. 4:21-25)

16 Laung pa isab hi Īsa, “Wayruun tau magsū' sin palitaan ubus ampa niya lukuban sin pastan atawa hibutang ha sawm sin kantil. Subay niya hibutang ha pagbubutangan palitaan ha supaya pagsūd sin manga tau kakitaan nila in ilaw.

Original Greek

ΟὐδεὶςOudeisNo [one]G3762A-NSM
δὲdenowG1161CONJ
λύχνονluchnona lampG3088N-ASM
ἅψαςhapsashaving lightedG0681V-AAP-NSM
καλύπτειkalupteicoversG2572V-PAI-3S
αὐτὸνautonitG0846P-ASM
σκεύειskeueiwith a vesselG4632N-DSN
ἢēorG2228CONJ
ὑποκάτωhupokatōunderG5270PREP
κλίνηςklinēsa bedG2825N-GSF
τίθησιν,tithēsinputs [it],G5087V-PAI-3S
ἀλλ᾽all᾽butG0235CONJ
ἐπὶepionG1909PREP
λυχνίαςluchniasa lampstandG3087N-GSF
τίθησινtithēsinputs [it]G5087V-PAI-3S
ἵναinaso thatG2443CONJ
οἱhoithoseG3588T-NPM
εἰσπορευόμενοιeisporeuomenoientering inG1531V-PNP-NPM
βλέπωσινblepōsinmay seeG0991V-PAS-3P
τὸtotheG3588T-ASN
φῶς.phōslight.G5457N-ASN

17 “Karna' unu-unu in tiyatapuk, tantu gumuwa' da, iban unu-unu in līlibun tantu kaingatan da iban gumuwa' da pa kasawahan.

Original Greek

οὐouNothingG3756PRT-N
γάρgarforG1063CONJ
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
κρυπτὸνkruptonhiddenG2927A-NSN
ὃhowhichG3739R-NSN
οὐounotG3756PRT-N
φανερὸνphaneronmanifestG5318A-NSN
γενήσεται,genēsetaiwill become,G1096V-FDI-3S
οὐδὲoudenor [is]G3761CONJ-N
ἀπόκρυφονapokruphonsecretG0614A-NSN
ὃhowhichG3739R-NSN
οὐoucertainlyG3756PRT-N
μὴmēnotG3361PRT-N
γνωσθῇgnōsthēamay be knownG1097V-APS-3S
καὶkaiandG2532CONJ
εἰςeistoG1519PREP
φανερὸνphaneronlightG5318A-ASN
ἔλθῃ.¶elthēcome.G2064V-2AAS-3S

18 “Na, dunguga niyu tuud yan marayaw sabab hisiyu-siyu in dumungug tuud marayaw sūngan sin Tuhan in panghāti niya, sagawa' hisiyu-siyu in di' dumungug marayaw minsan in maniyu'-tiyu' panghāti, amu in pangannal niya kahātihan niya, maīg da dayn kaniya.”

Original Greek

ΒλέπετεBlepetedo take heedG0991V-PAM-2P
οὖνounthereforeG3767CONJ
πῶςpōshowG4459PRT-I
ἀκούετε·akoueteyou hear;G0191V-PAI-2P
ὃςhoswho[ever]G3739R-NSM
ἂνanmaybeG0302PRT
γὰρgarforG1063CONJ
ἔχῃ,echēshall have,G2192V-PAS-3S
δοθήσεταιdothēsetaiwill be givenG1325V-FPI-3S
αὐτῷ,autōto him,G0846P-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὃςhoswho[ever]G3739R-NSM
ἂνanmaybeG0302PRT
μὴmēnotG3361PRT-N
ἔχῃ,echēshall have,G2192V-PAS-3S
καὶkaievenG2532CONJ
ὃhowhatG3739R-ASN
δοκεῖdokeihe seemsG1380V-PAI-3S
ἔχεινecheinto haveG2192V-PAN
ἀρθήσεταιarthēsetaiit will be taken awayG0142V-FPI-3S
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτοῦ.¶autouhim.G0846P-GSM

In Ina' iban Manga Taymanghud hi Īsa

(Mat. 12:46-50; Mrk. 3:31-35)

19 Sakali nākawn in ina' iban manga taymanghud usug hi Īsa, sagawa' di' sila makasuuk madtu kan Īsa, sabab landu' tuud in taud sin tau.

Original Greek

ΠαρεγένετοParegenetoshe cameG3854V-2ADI-3S
δὲdethenG1161CONJ
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ἡhētheG3588T-NSF
μήτηρmētērmotherG3384N-NSF
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
ἀδελφοὶadelphoibrothersG0080N-NPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἠδύναντοēdunantothey were ableG1410V-INI-3P
συντυχεῖνsuntucheinto getG4940V-2AAN
αὐτῷautōto HimG0846P-DSM
διὰdiabecause ofG1223PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
ὄχλον.ochloncrowd.G3793N-ASM

20 Na, awn hambuuk tau namayta' kan Īsa, laung niya, “In ina' mu iban manga taymanghud mu yaun nagtitindug ha guwa', mabaya' dumā magkita' kaymu.”

Original Greek

ΚαὶKaiandG2532CONJ
ἀπηγγέληapēngelēIt was toldG0518V-2API-3S
δὲdealsoG1161CONJ
αὐτῷautōto HimG0846P-DSM
λέγοντων·legontōnsaying:G3004GV-PAP-GPM
ἡhēTheG3588T-NSF
μήτηρmētērmotherG3384N-NSF
σουsouof YouG4771P-2GS
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
ἀδελφοίadelphoibrothersG0080N-NPM
σουsouof YouG4771P-2GS
ἑστήκασινhestēkasinhave stoodG2476V-RAI-3P
ἔξωexōoutsideG1854PREP
ἰδεῖνideinto seeG1492HV-2AAN
θέλοντέςthelonteswantingG2309V-PAP-NPM
σε.seYou.G4771P-2AS

21 Laung hi Īsa kanila katān, “In hisiyu-siyu tau dumungug iban magkahagad sin Parman sin Tuhan, in siya yan taymanghud ku usug-babai iban ina' ku da isab.”

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeButG1161CONJ
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτούς·autousthem;G0846P-APM
μήτηρmētērMotherG3384N-NSF
μουmouof MineG3165P-1GS
καὶkaiandG2532CONJ
ἀδελφοίadelphoibrothersG0080N-NPM
μουmouof mineG3165P-1GS
οὗτοίhoutoithoseG3778D-NPM
εἰσινeisinareG1510V-PAI-3P
οἱhoiwhoG3588T-NPM
τὸνtontheG3588T-ASM
λόγονlogonwordG3056N-ASM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
ἀκούοντεςakouontesare hearingG0191V-PAP-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
ποιοῦντεςpoiountesdoingG4160GV-PAP-NPM
αὐτόν.¶autonit.G0846P-ASM

Pahundungun hi Īsa in Hunus

(Mat. 8:23-27; Mrk. 4:35-41)

22 Manjari, hambuuk adlaw simakat hi Īsa iban sin manga mulid niya pa hambuuk kumpit asibi'. Laung niya ha manga mulid niya, “Sūng kitaniyu umuntas pa hansipak hunasan.” Na, imuntas na sila.

Original Greek

ΚαὶKaiandG2532CONJ
ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S
δὲdethenG1161CONJ
ἐνenonG1722PREP
μιᾷmiaoneG1520A-DSF
τῶνtōnof theG3588T-GPF
ἡμερῶνhēmerōndaysG2250N-GPF
καὶkaialsoG2532CONJ
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
ἐνέβηenebēclimbedG1684V-2AAI-3S
εἰςeisintoG1519PREP
πλοῖονploiona boatG4143N-ASN
καὶkaiwithG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτούς·autousthem;G0846P-APM
διέλθωμενdielthōmenLet us pass overG1330V-2AAS-1P
εἰςeistoG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πέρανperanother sideG4008PREP
τῆςtēsof theG3588T-GSF
λίμνης.limnēslake.G3041N-GSF
καὶkaiAndG2532CONJ
ἀνήχθησαν.anēchthēsanthey launched out.G0321V-API-3P

23 Ha sa'bu nila ha dān pa, nakatūg hi Īsa. Sakali magtūy himuyup in hangin makusug sarta' nagsimpuwak na in alun pa lawm kumpit nila, hangkan ha lawm kapiligruhan tuud sila.

Original Greek

πλεόντωνpleontōnWhen were sailingG4126V-PAP-GPM
δὲdethenG1161CONJ
αὐτῶνautōntheyG0846P-GPM
ἀφύπνωσεν,aphupnōsenHe fell asleep,G0879V-AAI-3S
καὶkaiAndG2532CONJ
κατέβηkatebēcame downG2597V-2AAI-3S
λαῖλαψlailapsa stormG2978N-NSF
ἀνέμουanemouof windG0417N-GSM
εἰςeisonG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
λίμνην,limnēnlake,G3041N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
συνεπληροῦντοsuneplērountothey were being swampedG4845V-IPI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἐκινδύνευον.ekinduneuonwere in danger.G2793V-IAI-3P

24 Na, kiyadtu sin manga mulid niya hi Īsa ampa biyati'. Laung nila, “Tuwan! Tuwan! Magmula na kitaniyu!” Na, nagbangun hi Īsa ampa niya diyaak in hangin iban sin alun pahundungun bat makusug tuud in alun. Na, saruun-duun liminaw in hula'.

Original Greek

προσελθόντεςproselthontesHaving come to [Him]G4334V-2AAP-NPM
δὲdethenG1161CONJ
διήγειρανdiēgeiranthey awokeG1326V-AAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
λέγοντες·legontessaying;G3004GV-PAP-NPM
ἐπιστάταepistataMasterG1988N-VSM-T
ἐπιστάτα,epistataMaster,G1988N-VSM-T
ἀπολλύμεθα.apollumethawe are perishing!G0622V-PMI-1P
ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
διεγερθεὶςdiegertheishaving arisen upG1326V-APP-NSM
ἐπετίμησενepetimēsenHe rebukedG2008V-AAI-3S
τῷtōtheG3588T-DSM
ἀνέμῳanemōwindG0417N-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
τῷtōtheG3588T-DSM
κλύδωνιkludōniragingG2830N-DSM
τοῦtouof theG3588T-GSN
ὕδατος.hudatoswater.G5204N-GSN
καὶkaiandG2532CONJ
ἐπαύσαντο,epausantothey ceased,G3973V-AMI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἐγένετοegenetothere wasG1096V-2ADI-3S
γαλήνη.¶galēnēa calm.G1055N-NSF

25 Laung niya kanila, “Nakapakain na in pangandul niyu?” Sagawa' kiyublaan iban miyuga' sila. Laung nila pakaniya-pakaniya, “Hisiyu baha' tuud in tau ini? Minsan in hangin iban alun daakun niya iban magkahagad da kaniya!”

Original Greek

ΕἶπενEipenHe saidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
ποῦpouWhereG4226ADV-I
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
πίστιςpistisfaithG4102GN-NSF
ὑμῶν;humōnof you?G4771P-2GP
φοβηθέντεςphobēthentesHaving been afraidG5399V-AOP-NPM
δὲdethenG1161CONJ
ἐθαύμασανethaumasanthey marveledG2296V-AAI-3P
λέγοντεςlegontessayingG3004GV-PAP-NPM
πρὸςprostoG4314PREP
ἀλλήλους·allēlousone another;G0240C-APM
τίςtisWhoG5101I-NSM
ἄραarathenG0686CONJ
οὗτόςhoutosthisG3778D-NSM
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ὅτιhotiforG3754HCONJ
καὶkaievenG2532CONJ
τοῖςtoisto theG3588T-DPM
ἀνέμοιςanemoiswindsG0417N-DPM
ἐπιτάσσειepitasseiHe commandsG2004V-PAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τῷtōto theG3588T-DSN
ὕδατι,hudatiwater,G5204N-DSN
καὶkaiandG2532CONJ
ὑπακούουσινhupakouousinthey obeyG5219V-PAI-3P
αὐτῷ;autōHim?G0846P-DSM

Pauliun hi Īsa in Tau Siyusūd sin Saytan Mataud

(Mat. 8:28-34; Mrk. 5:1-20)

26 Pag'ubus, limanjal na timulak hi Īsa iban sin manga mulid niya pa hula' Girasa, amu in hula' ha hansipak sin dagat dayn ha Jalil.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
κατέπλευσανkatepleusanthey sailed downG2668V-AAI-3P
εἰςeistoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
χώρανchōranregionG5561N-ASF
τῶνtōnof theG3588T-GPM
ΓερασηνῶνGerasēnōnGerasenesG1086GN-GPM-LG
ἥτιςhētiswhichG3748R-NSF
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ἀντιπέραantiperaoppositeG0495PREP
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
Γαλιλαίας.¶GalilaiasGalilee.G1056GN-GSF-L

27 Sakali pagnaug na mayan hi Īsa pa ginlupaan, biyāk siya sin hambuuk tau dayn ha dāira, amu in siyusūd sin manga saytan. In tau ini malugay na naghuhubu' iban di' maghula' ha bāy, sagawa' didtu siya naghula' ha lawm sungab batu pangungubulan sin tau.

Original Greek

ἘξελθόντιExelthontiHaving gone forthG1831V-2AAP-DSM
δὲdethenG1161CONJ
αὐτῷautōto HimG0846P-DSM
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēnlandG1093HN-ASF
ὑπήντησενhupēntēsenmetG5221V-AAI-3S
αὐτῷautōwith himG0846P-DSM
ἀνήρanēra manG0435GN-NSM
τιςtiscertainG5100X-NSM
ἐκekout ofG1537PREP
τῆςtēstheG3588T-GSF
πόλεωςpoleōscityG4172N-GSF
ὃςhoswhoG3739R-NSM
ἔχωνechōnis havingG2192V-PAP-NSM
δαιμόνια.daimoniademons.G1140N-APN
καὶkaiandG2532CONJ
ἐκekfromG1537PREP
χρόνῳchronōtimeG5550N-DSM
ἱκανῷhikanōa longG2425A-DSM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἐνεδύσατοenedusatowas wearingG1746V-AMI-3S
ἱμάτιονhimationclothingG2440N-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
ἐνeninG1722PREP
οἰκίᾳoikiaa houseG3614GN-DSF
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔμενενemenenwas abidingG3306V-IAI-3S
ἀλλ᾽all᾽butG0235CONJ
ἐνeninG1722PREP
τοῖςtoistheG3588T-DPN
μνήμασιν.mnēmasintombs.G3418N-DPN

28 Pagkita' niya kan Īsa, similawak siya makusug ampa siya simujud pa tungud siki hi Īsa. Laung niya, “Unu in kabayaan mu kāku', Īsa, amu in Anak Tuhan Mahatinggi? Andu' pangayuun ku kaymu, ayaw mu aku binsanaa!”

Original Greek

ἰδὼνidōnHaving seenG1492HV-2AAP-NSM
δὲdethenG1161CONJ
τὸνton<the>G3588T-ASM
ἸησοῦνIēsounJesusG2424GN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀνακράξαςanakraxashaving cried outG0349V-AAP-NSM
προσέπεσενprosepesenhe fell down beforeG4363V-2AAI-3S
αὐτῷautōHimG0846P-DSM
καὶkaiandG2532CONJ
φωνῇphōnēain a voiceG5456GN-DSF
μεγάλῃmegalēloudG3173A-DSF
εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S
τίtiWhatG5101I-NSN
ἐμοὶemoito me myselfG1473P-1DS
καὶkaiandG2532CONJ
σοί,soito You,G4771P-2DS
Ἰησοῦ,IēsouJesus,G2424GN-VSM-P
υἱὲhuieSonG5207N-VSM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦtheouof GodG2316N-GSM-T
τοῦtoutheG3588T-GSM
ὑψίστου;hupsistouMost High?G5310A-GSM-S
δέομαίdeomaiI imploreG1189V-PNI-1S
σου,souof YouG4771P-2GS
μήmēnotG3361PRT-N
μεmemeG3165P-1AS
βασανίσῃς.basanisēsYou may torment!G0928GV-AAS-2S

29 Nakapamung siya biya' ha yan sabab iyuldinan hi Īsa in manga saytan papaguwaun dayn ha lawm baran niya. Nakamataud na in tau ini siyūd saytan iban minsan siya kiyalabusu kadinahan in siki lima niya makapaguy da siya. Pagbugtu'-bugtuun niya in manga bilanggu', ubus ampa siya dāhun sin saytan pa hula' paslangan mahunit paghulaan.

Original Greek

παρήγγειλενparēngeilenHe was commandingG3853V-AAI-3S
γὰρgarforG1063CONJ
τῷtōto theG3588T-DSN
πνεύματιpneumatispiritG4151GN-DSN
τῷtō<the>G3588T-DSN
ἀκαθάρτῳakathartōuncleanG0169A-DSN
ἐξελθεῖνexeltheinto come outG1831V-2AAN
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀνθρώπου·anthrōpouman;G0444N-GSM
πολλοῖςpolloisManyG4183A-DPM
γὰρgarforG1063CONJ
χρόνοιςchronoistimesG5550N-DPM
συνηρπάκειsunērpakeiit had seizedG4884V-LAI-3S
αὐτόν,autonhim,G0846P-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐδεσμεύετοedesmeuetohe was shackledG1195V-IPI-3S
ἁλύσεσινhalusesinwith chainsG0254N-DPF
καὶkaiandG2532CONJ
πέδαιςpedaisin fettersG3976N-DPF
φυλασσόμενος,phulassomenosbeing kept,G5442HV-PPP-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
διαρρήσσωνdiarrēssōnbreakingG1284V-PAP-NSM
τὰtatheG3588T-APN
δεσμὰdesmachainsG1199N-APN
ἠλαύνετοēlaunetohe was drivenG1643V-IPI-3S
ὑπὸhupobyG5259GPREP
τοῦtoutheG3588T-GSN
δαιμονίουdaimonioudemonG1140N-GSN
εἰςeisintoG1519PREP
τὰςtastheG3588T-APF
ἐρήμους.erēmousdeserts.G2048A-APF

30 Laung hi Īsa kaniya, “Hisiyu in ngān mu?” “In ngān ku hi Ibuhan,” in sambung niya sabab mataud saytan in nakasūd pa lawm baran niya.

Original Greek

ἐπηρώτησενepērōtēsenAskedG1905V-AAI-3S
δὲdenowG1161CONJ
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
ὁho<the>G3588T-NSM
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P
λέγων·legōnsaying:G3004GV-PAP-NSM
τίtiWhatG5101I-NSN
σοιsoiyourG4771P-2DS
ὄνομάonomanameG3686N-NSN
ἐστιν;estinisG1510V-PAI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
εἶπεν·eipenhe said;G2036V-2AAI-3S
λεγιών·legiōnLegion;G3003N-NSF-T
ὅτιhotibecauseG3754HCONJ
εἰσῆλθενeisēlthenwere enteredG1525V-2AAI-3S
δαιμόνιαdaimoniademonsG1140N-NPN
πολλὰpollamanyG4183A-NPN
εἰςeisintoG1519PREP
αὐτόν.autonhim.G0846P-ASM

31 Na, piyangayu' junjung sin manga saytan kan Īsa bang mayan sila di' pakadtuun pa hula' tigub-tiguban pagbibinasahan kanila.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
παρεκάλουνparekalounthey were beggingG3870V-IAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ἵναinathatG2443CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
ἐπιτάξῃepitaxēhe would commandG2004V-AAS-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPN
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἄβυσσονabussonabyssG0012N-ASF
ἀπελθεῖν.apeltheinto go away.G0565V-2AAN

32 Manjari ini awn manga babuy mataud nagbabaan didtu ha pigi' būd nagkakaun. Na, nangayu' junjung in manga saytan kan Īsa bang mayan sila pasūrun pa lawm baran sin manga babuy. Na, diyūlan sila hi Īsa.

Original Greek

ἦνēnThere wasG1510V-IAI-3S
δὲdenowG1161CONJ
ἐκεῖekeithereG1563ADV
ἀγέληagelēa herdG0034N-NSF
χοίρωνchoirōnof pigsG5519N-GPM
ἱκανῶνhikanōnmanyG2425A-GPM
βοσκομένηboskomenēfeedingG1006V-PPP-NSF
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSN
ὄρει,oreimountain,G3735N-DSN
καὶkaiandG2532CONJ
παρεκάλεσανparekalesanthey beggedG3870V-AAI-3P
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ἵναinathatG2443CONJ
ἐπιτρέψῃepitrepsēHe would allowG2010V-AAS-3S
αὐτοῖςautoisthemG0846P-DPN
εἰςeisintoG1519PREP
ἐκείνουςekeinousthemG1565D-APM
εἰσελθεῖν.eiseltheinto enter.G1525V-2AAN
καὶkaiandG2532CONJ
ἐπέτρεψενepetrepsenHe allowedG2010V-AAI-3S
αὐτοῖς.autoisthem.G0846P-DPN

33 Na, gimuwa' na in manga saytan dayn ha baran sin tau ampa sila limīn madtu pa manga babuy. Na, magtūy in manga babuy nagbaan-baan limungtud dimagan dayn ha pangpang pa baba'. Nakatūy sila pa lawm dagat iban nalu'mus sila katān.

Original Greek

ἐξελθόνταexelthontaHaving gone outG1831V-2AAP-NPN
δὲdethenG1161CONJ
τὰtatheG3588T-NPN
δαιμόνιαdaimoniademonsG1140N-NPN
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀνθρώπουanthrōpoumanG0444N-GSM
εἰσῆλθονeisēlthonthey enteredG1525V-2AAI-3P
εἰςeisintoG1519PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
χοίρους,choirouspigs,G5519N-APM
καὶkaiandG2532CONJ
ὥρμησενhōrmēsenrushedG3729V-AAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
ἀγέληagelēherdG0034N-NSF
κατὰkatadownG2596PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
κρημνοῦkrēmnousteep bankG2911N-GSM
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
λίμνηνlimnēnlakeG3041N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἀπεπνίγη.¶apepnigēwas drowned.G0638V-2API-3S

34 Na, pagkita' sin manga tau nag'iipat ha manga babuy sin biya' hādtu, magtūy sila dimagan madtu pa dāira iban pa kagimbahan nanuysuy ha manga tau pasal sin kīta' nila.

Original Greek

ἸδόντεςIdontesHaving seenG1492HV-2AAP-NPM
δὲdethenG1161CONJ
οἱhoithoseG3588T-NPM
βόσκοντεςboskontesfeeding [them]G1006V-PAP-NPM
τὸtowhatG3588T-ASN
γεγονὸςgegonosalready happeningG1096V-2RAP-ASN
ἔφυγονephugonthey fledG5343V-2AAI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀπελθόντεςapelthonteshaving goneG0565V-2AAP-NPM
ἀπήγγειλανapēngeilanthey reported [it]G0518V-AAI-3P
εἰςeistoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
πόλινpolincityG4172N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
εἰςeistoG1519PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἀγρούς.agrouscountry.G0068GN-APM

35 Na, miyadtu na in manga tau nyimata' sin suysuy diyungug nila. Pagdatung nila mawn kan Īsa, kīta' nila in tau amu in bakas siyusūd sin saytan mataud, duun naglilingkud ha daig siki hi Īsa. Nagtatamung na siya iban ha lawm sayu na siya. Na, miyuga' in tau katān.

Original Greek

ἐξῆλθονexēlthonThey went outG1831V-2AAI-3P
δὲdethenG1161CONJ
ἰδεῖνideinto seeG1492HV-2AAN
τὸtothatG3588T-ASN
γεγονὸςgegonoshaving happenedG1096V-2RAP-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
ἦλθονēlthonthey cameG2064V-2AAI-3P
πρὸςprostoG4314PREP
τὸνton<the>G3588T-ASM
ἸησοῦνIēsounJesusG2424GN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
εὗρονheuronfoundG2147V-2AAI-3P
καθήμενονkathēmenonsittingG2521V-PNP-ASM
τὸνtontheG3588T-ASM
ἄνθρωπονanthrōponmanG0444N-ASM
ἀφ᾽aph᾽fromG0575PREP
οὗhouwhomG3739R-GSM
τὰtatheG3588T-NPN
δαιμόνιαdaimoniademonsG1140N-NPN
ἐξῆλθενexēlthenhad gone outG1831V-2AAI-3S
ἱματισμένονhimatismenonclothedG2439V-RPP-ASM
καὶkaiandG2532CONJ
σωφρονοῦνταsōphronountabeing of sound mindG4993V-PAP-ASM
παρὰparaatG3844PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
πόδαςpodasfeetG4228N-APM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
Ἰησοῦ,Iēsouof Jesus,G2424GN-GSM-P
καὶkaiAndG2532CONJ
ἐφοβήθησαν.ephobēthēsanthey were afraid.G5399V-AOI-3P

36 Na, in manga tau amu in duun nakakita', nanuysuy ha manga tau bang biya' diin in kauli' ha tau siyusūd saytan.

Original Greek

ἀπήγγειλανapēngeilanRelatedG0518V-AAI-3P
δὲdethenG1161CONJ
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἰδόντεςidonteshaving seen [it]G1492HV-2AAP-NPM
πῶςpōshowG4459PRT-I
ἐσώθηesōthēwas healedG4982V-API-3S
ὁhothe [one]G3588T-NSM
δαιμονισθείς.daimonistheishaving been demonised.G1139V-AOP-NSM

37 Na, piyangayu' sin tau katān ha hula' Girasa kan Īsa papaīgun siya sabab landu' tuud sila miyuga'. Hangkan nagbalik na hinda Īsa pa kumpit nila ampa sila minīg.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἠρώτησενērōtēsenaskedG2065V-AAI-3S
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ἅπανhapanallG0537A-NSN
τὸtotheG3588T-NSN
πλῆθοςplēthosmultitudeG4128N-NSN
τῆςtēsof theG3588T-GSF
περιχώρουperichōrousurrounding regionG4066N-GSF
τῶνtōnof theG3588T-GPM
ΓερασηνῶνGerasēnōnGerasenesG1086GN-GPM-LG
ἀπελθεῖνapeltheinto departG0565V-2AAN
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτῶν,autōnthem,G0846P-GPM
ὅτιhotibecauseG3754HCONJ
φόβῳphobōwith fearG5401N-DSM
μεγάλῳmegalōgreatG3173A-DSM
συνείχοντο.¶suneichontothey were seized.G4912V-IPI-3P
ΑὐτὸςAutosHe himselfG0846P-NSM
δὲdenowG1161CONJ
ἐμβὰςembashaving climbedG1684V-2AAP-NSM
εἰςeisintoG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
πλοῖονploionboatG4143N-ASN
ὑπέστρεψεν.hupestrepsenturned back.G5290V-AAI-3S

38 In tau bakas siyusūd saytan nangayu' junjung kan Īsa, laung niya. “Tuwan, paagara aku kaymu.” Sagawa' wala' siya piyaagad hi Īsa.

Original Greek

ἐδεῖτοedeitoWas beggingG1189V-IMI-3S
δὲdehoweverG1161CONJ
αὐτοῦautouHimG0846P-GSM
ὁhotheG3588T-NSM
ἀνὴρanērmanG0435GN-NSM
ἀφ᾽aph᾽fromG0575PREP
οὗhouwhomG3739R-GSM
ἐξεληλύθειexelēlutheihad gone outG1831V-2LAI-3S
τὰtatheG3588T-NPN
δαιμόνιαdaimoniademonsG1140N-NPN
εἶναιeinaito be [taken]G1511V-PAN
σὺνsunwithG4862PREP
αὐτῷ.autōHim.G0846P-DSM
ἀπέλυσενapelusenHe sent awayG0630GV-AAI-3S
δὲdehoweverG1161CONJ
αὐτὸνautonhimG0846P-ASM
ὁho<the>G3588T-NSM
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM

39 Laung hi Īsa kaniya, “Uwi' na kaw pa hula' mu ampa kaw panuysuy sin nahinang sin Tuhan kaymu.” Na, kiyadtu liyatag sin tau ini in lawm dāira siyuysuyan in manga tau sin nahinang kaniya hi Īsa.

Original Greek

ὑπόστρεφεhupostrephedo returnG5290V-PAM-2S
εἰςeistoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
οἶκόνoikonhouseG3624GN-ASM
σουsouof youG4771P-2GS
καὶkaiandG2532CONJ
διηγοῦdiēgoudo relateG1334V-PNM-2S
ὅσαhosahow muchG3745K-APN
σοιsoifor youG4771P-2DS
ἐποίησενepoiēsenhas doneG4160GV-AAI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
θεός.theosGod.G2316N-NSM-T
καὶkaiAndG2532CONJ
ἀπῆλθενapēlthenhe departedG0565V-2AAI-3S
καθ᾽kath᾽throughG2596PREP
ὅληνholēnallG3650A-ASF
τὴνtēntheG3588T-ASF
πόλινpolincityG4172N-ASF
κηρύσσωνkērussōnproclaimingG2784V-PAP-NSM
ὅσαhosahow muchG3745K-APN
ἐποίησενepoiēsendidG4160GV-AAI-3S
αὐτῷautōfor himG0846P-DSM
ὁho<the>G3588T-NSM
Ἰησοῦς.¶IēsousJesus.G2424GN-NSM-P

Mabuhi' in Bata' Babai Patay iban Kaulian in Babai Tagasakit

(Mat. 9:18-26; Mrk. 5:21-43)

40 Na, nakabalik mayan hinda Īsa pa hansipak sin dagat hiyulmat siya sin manga tau sabab asal sila katān nagtatagad kaniya.

Original Greek

ἘγένετοEgenetoit came to passG1096V-2ADI-3S
ἐνenWhenG1722PREP
δὲdethenG1161CONJ
τῷtō<the>G3588T-DSN
ὑποστρέφεινhupostrephein[is] returningG5290V-PAN
τὸνton<the>G3588T-ASM
ἸησοῦνIēsounJesusG2424GN-ASM-P
ἀπεδέξατοapedexatoreceivedG0588V-ADI-3S
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
ὁhotheG3588T-NSM
ὄχλος·ochloscrowd;G3793N-NSM
ἦσανēsanthey wereG1510V-IAI-3P
γὰρgarforG1063CONJ
πάντεςpantesallG3956A-NPM
προσδοκῶντεςprosdokōnteslooking forG4328V-PAP-NPM
αὐτόν.autonHim.G0846P-ASM

41 Sakali awn hambuuk tau pagngānan hi Jayrus in nākawn. Hambuuk siya nakura' sin langgal didtu. Pagkawn niya, simujud siya pa tungud siki hi Īsa, ampa niya jiyunjung paagarun hi Īsa pa bāy niya,

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἰδοὺidoubeholdG2400INJ
ἦλθενēlthencameG2064V-2AAI-3S
ἀνὴρanēra manG0435GN-NSM
ᾧhōwhoseG3739R-DSM
ὄνομαonomaname [was]G3686N-NSN
Ἰάϊρος,IairosJairus,G2383N-NSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
οὗτοςhoutosheG3778D-NSM
ἄρχωνarchōna rulerG0758N-NSM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
συναγωγῆςsunagōgēssynagogueG4864N-GSF
ὑπῆρχεν.hupērchenwas.G5225V-IAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
πεσὼνpesōnhaving fallenG4098V-2AAP-NSM
παρὰparaatG3844PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
πόδαςpodasfeetG4228N-APM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἸησοῦIēsouof JesusG2424GN-GSM-P
παρεκάλειparekaleihe was beggingG3870V-IAI-3S
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
εἰσελθεῖνeiseltheinto comeG1525V-2AAN
εἰςeistoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
οἶκονoikonhouseG3624GN-ASM
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM

42 sabab in hambuuk-buuk anak niya babai, umul hangpu' tagduwa, nagdarā na napas. Na, miyagad na hi Īsa. Naririgpit siya sin manga tau mataud miyamagad kaniya dayn ha kīd pa kīd niya.

Original Greek

ὅτιhotibecauseG3754HCONJ
θυγάτηρthugatērdaughterG2364N-NSF
μονογενὴςmonogenēsan onlyG3439A-NSF
ἦνēnwasG1510V-IAI-3S
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ὡςhōsaboutG5613PRT
ἐτῶνetōnyears [old]G2094N-GPN
δώδεκαdōdekatwelveG1427A-NUI
καὶkaiandG2532CONJ
αὐτὴautēsheG0846P-NSF
ἀπέθνῃσκεν.apethnēskenwas dying.G0599V-IAI-3S
ἐνenAsG1722PREP
δὲdethenG1161CONJ
τῷtō<the>G3588T-DSN
ὑπάγεινhupagein[is] to goG5217V-PAN
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
οἱhoitheG3588T-NPM
ὄχλοιochloicrowdsG3793N-NPM
συνέπνιγονsunepnigonwere pressing aroundG4846V-IAI-3P
αὐτόν.¶autonHim.G0846P-ASM

43 Sakali awn isab duun hambuuk babai nasasakit pagguwaan dugu', hangpu' tagduwa tahun na in lugay niya. Naubus na in katān unu-unu niya piyagbayad ha manga mangungubat sagawa' wayruun makauli' sin sakit niya.

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
γυνὴgunēa womanG1135GN-NSF
οὖσαousabeingG1510V-PAP-NSF
ἐνenwithG1722PREP
ῥύσειrhuseia fluxG4511N-DSF
αἵματοςaimatosof bloodG0129GN-GSN
ἀπὸapoforG0575PREP
ἐτῶνetōnyearsG2094N-GPN
δώδεκα,dōdekatwelve,G1427A-NUI
ἥτιςhētiswhoG3748R-NSF
εἰςeisintoG1519PREP
ἰατροῖςiatroison physiciansG2395N-DPM
προσαναλώσασαprosanalōsasahaving spentG4321V-AAP-NSF
ὅλονholonallG3650A-ASM
τὸνtontheG3588T-ASM
βίονbionlivingG0979N-ASM
αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF
οὐκoukneitherG3756PRT-N
ἴσχυσενischusenwas ableG2480V-AAI-3S
ἀπ᾽ap᾽byG0575PREP
οὐδενὸςoudenosno [one]G3762A-GSN
θεραπευθῆναι,therapeuthēnaito be healed,G2323V-APN

44 Na miyadtu siya simuuk pa taykud hi Īsa, ampa niya kiyaputan in duhul juba hi Īsa. Na, saruun-duun himundung in pagguwa' sin dugu' niya.

Original Greek

προσελθοῦσαproselthousahaving comeG4334V-2AAP-NSF
ὄπισθενopisthenbehind [Him]G3693PREP
ἥψατοhēpsatoshe touchedG0681V-ADI-3S
τοῦtoutheG3588T-GSN
κρασπέδουkraspedoufringeG2899N-GSN
τοῦtoutheG3588T-GSN
ἱματίουhimatiouof cloakG2440N-GSN
αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
παραχρῆμαparachrēmaimmediatelyG3916ADV
ἔστηestēstoppedG2476V-2AAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
ῥύσιςrhusisfluxG4511N-NSF
τοῦtouof theG3588T-GSN
αἵματοςaimatosbloodG0129GN-GSN
αὐτῆς.autēsof her.G0846P-GSF

45 Sakali laung hi Īsa, “Hisiyu in kimaput kāku'?” Na, namaylu in tau katān. Laung hi Pitrus, “Tuwan, kīta' mu na in banus sin tau yan ha katilibut mu iban naririgpit na kaw sin manga tau.”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
Ἰησοῦς·IēsousJesus;G2424GN-NSM-P
τίςtisWho [is]G5101I-NSM
ὁhothe [one]G3588T-NSM
ἁψάμενόςhapsamenoshaving touchedG0681V-AMP-NSM
μου;mouMe?G3165P-1GS
ἀρνουμένωνarnoumenōnWhen is denying [it]G0720V-PNP-GPM
δὲdehoweverG1161CONJ
πάντωνpantōneveryoneG3956A-GPM
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
ΠέτροςPetrosPeterG4074GN-NSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoithoseG3588T-NPM
μετ᾽met᾽withG3326PREP
αὐτοῦ·autouhim:G0846P-GSM
ἐπιστάτα,epistataMaster,G1988N-VSM-T
οἱhoitheG3588T-NPM
ὄχλοιochloipeopleG3793N-NPM
συνέχουσίνsunechousinsurroundG4912V-PAI-3P
σεseYouG4771P-2AS
καὶkaiandG2532CONJ
ἀποθλίβουσινapothlibousinpress inG0598V-PAI-3P
καὶkaiandG2532CONJ
λέγειςlegeissayG3004GV-PAI-2S
τίςtiswhichG5101I-NSM
ὁhooneG3588T-NSM
ἁψάμενόςhapsamenoshaving touchedG0681V-AMP-NSM
μου.moume.G3165P-1GS

46 Sagawa' laung hi Īsa, “Awn tuud tau kimaput kāku' sabab kaingatan ku bang awn kaulian dayn ha barakat ku.”

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeButG1161CONJ
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P
εἶπεν·eipensaid;G2036V-2AAI-3S
ἥψατόhēpsatoTouchedG0681V-ADI-3S
μούmouMeG3165P-1GS
τις·tissomeone;G5100X-NSM
ἐγὼegōI myselfG1473P-1NS
γὰρgarforG1063CONJ
ἔγνωνegnōnknowG1097V-2AAI-1S
δύναμινdunaminpowerG1411N-ASF
ἐξεληλυθυῖανexelēluthuianhaving leftG1831V-2RAP-ASF
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
ἐμοῦ.emouMe.G1473S-1SGSN

47 Na, pagkita' sin babai sin kiyaingatan na in nahinang niya, namidpid siya, sarta' miyawn siya simujud pa tungud siki hi Īsa. Duun ha alupan sin tau katān, biyaytaan niya hi Īsa bang mayta' niya siya kiyaputan iban pasal sin saruun-duun pag'uli sin sakit niya.

Original Greek

ἰδοῦσαidousaHaving seenG1492HV-2AAP-NSF
δὲdethenG1161CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
γυνὴgunēwomanG1135GN-NSF
ὅτιhotithatG3754GCONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔλαθεν,elathenshe was hid,G2990V-2AAI-3S
τρέμουσαtremousatremblingG5141V-PAP-NSF
ἦλθενēlthenshe cameG2064V-2AAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
προσπεσοῦσαprospesousahaving fallen downG4363V-2AAP-NSF
αὐτῷ,autōbefore Him,G0846P-DSM
δι᾽di᾽forG1223PREP
ἣνhēnwhatG3739R-ASF
αἰτίανaitiancauseG0156N-ASF
ἥψατοhēpsatoshe touchedG0681V-ADI-3S
αὐτοῦautouHimG0846P-GSM
ἀπήγγειλενapēngeilenshe declaredG0518V-AAI-3S
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ἐνώπιονenōpionbeforeG1799PREP
παντὸςpantosallG3956A-GSM
τοῦtoutheG3588T-GSM
λαοῦlaoupeopleG2992N-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὡςhōshowG5613PRT
ἰάθηiathēshe was healedG2390V-API-3S
παραχρῆμα.parachrēmaimmediately.G3916ADV

48 Laung hi Īsa kaniya, “Inda', in kusug sin parachaya iban pangandul mu, amu in nakauli' kaymu. Uwi' na kaw iban pasannyanga na in lawm atay mu.”

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
αὐτῇ·autēato her;G0846P-DSF
θάρσειtharseiTake courageG2293V-PAM-2S
θυγάτηρ,thugatērdaughter,G2364N-NSF
ἡhētheG3588T-NSF
πίστιςpistisfaithG4102GN-NSF
σουsouof youG4771P-2GS
σέσωκένsesōkenhas healedG4982V-RAI-3S
σε·seyou;G4771P-2AS
πορεύουporeuoudo goG4198V-PNM-2S
εἰςeisinG1519PREP
εἰρήνην.¶eirēnēnpeace.G1515N-ASF

49 Ha sa'bu hi Īsa nagbibichara ha babai yaun, awn nākawn hambuuk tau dayn ha bāy hi Jayrus. Laung niya kan Jayrus, “In anak mu miyatay na. Ayaw mu na paluuga madtu in Tuwan Guru.”

Original Greek

ἜτιEtiStillG2089ADV
αὐτοῦautouwhen heG0846P-GSM
λαλοῦντοςlalountosis speakingG2980V-PAP-GSM
ἔρχεταίerchetaicomesG2064V-PNI-3S
τιςtisoneG5100X-NSM
παρὰparafromG3844PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀρχισυναγώγουarchisunagōgousynagogue rulerG0752N-GSM
λέγωνlegōnsayingG3004GV-PAP-NSM
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
ὅτιhotithatG3754GCONJ
τέθνηκενtethnēkenHas diedG2348V-RAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
θυγάτηρthugatērdaughterG2364N-NSF
σου·souof You;G4771P-2GS
μηκέτιmēketino longerG3371ADV-N
σκύλλεskulledo troubleG4660V-PAM-2S
τὸνtontheG3588T-ASM
διδάσκαλον.didaskalonTeacher.G1320N-ASM-T

50 Sagawa' diyungug hi Īsa in bayta' sin tau yaun. Hangkan, laung niya kan Jayrus, “Ayaw kaw masusa. Pagparachaya sadja kaw, ampa siya kaulian.”

Original Greek

ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeButG1161CONJ
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P
ἀκούσαςakousashaving heardG0191V-AAP-NSM
ἀπεκρίθηapekrithēHe answeredG0611V-ADI-3S
αὐτῷautōto himG0846P-DSM
λέγων·legōnsaying;G3004GV-PAP-NSM
μὴmēNotG3361PRT-N
φοβοῦ·phoboudo fear;G5399V-PNM-2S
μόνονmonononlyG3441A-ASN
πίστευσον,pisteusondo believe,G4100V-AAM-2S
καὶkaiandG2532CONJ
σωθήσεται.sōthēsetaishe will be saved.G4982V-FPI-3S

51 Pagdatung hinda Īsa pa bāy, wala' siya nagpaagad tau simūd pa lawm bāy. Amura in piyaagad niya hinda Pitrus, Yahiya, Ya'kub iban sin ina'-ama' sin bata'.

Original Greek

ἐλθὼνelthōnhaving enteredG2064V-2AAP-NSM
δὲdethenG1161CONJ
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
οἰκίανoikianhouseG3614GN-ASF
οὐκouknotG3756PRT-N
ἀφῆκενaphēkenHe did allowG0863IV-AAI-3S
εἰσελθεῖνeiseltheinto go inG1525V-2AAN
τιναtinaanyoneG5100X-ASM
σὺνsunwithG4862PREP
αὐτῷautōHimG0846P-DSM
εἰeionlyG1487HCOND
μὴmēexceptG3361PRT-N
ΠέτρονPetronPeterG4074GN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἸωάννηνIōannēnJohnG2491HN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
Ἰάκωβον,IakōbonJames,G2385GN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
τὸνtontheG3588T-ASM
πατέραpaterafatherG3962N-ASM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
παιδὸςpaidoschildG3816N-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
μητέρα.mēteramother.G3384N-ASF

52 In tau katān ha lawm bāy nagtatangis iban nagmamatay. Laung hi Īsa kanila, “Ayaw kamu magtangis. In bata' wala' miyatay, sagawa' natūg sadja siya!”

Original Greek

ἔκλαιονeklaionThey were weepingG2799V-IAI-3P
δὲdenowG1161CONJ
πάντεςpantesallG3956A-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
ἐκόπτοντοekoptontothey were mourning forG2875V-IMI-3P
αὐτήν.autēnher.G0846P-ASF
ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeButG1161CONJ
εἶπεν·eipenHe said;G2036V-2AAI-3S
μὴmēNotG3361PRT-N
κλαίετε·klaietedo weep;G2799V-PAM-2P
οὐounotG3756PRT-N
γὰρgarforG1063CONJ
ἀπέθανενapethanenshe is deadG0599V-2AAI-3S
ἀλλὰallabutG0235CONJ
καθεύδει.katheudeisleeps.G2518V-PAI-3S

53 Na, piyagkatawahan siya sin manga tau, sabab kiyaingatan nila sin tantu tuud patay na in bata'.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
κατεγέλωνkategelōnthey were laughingG2606V-IAI-3P
αὐτοῦ,autouat Him,G0846P-GSM
εἰδότεςeidotesknowingG6063V-RAP-NPM
ὅτιhotithatG3754GCONJ
ἀπέθανεν.apethanenshe was dead.G0599V-2AAI-3S

54 Sagawa' kiyaputan hi Īsa in lima sin bata' ampa siya namung, laung niya, “Bangun kaw, Inda'!”

Original Greek

αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
δὲdenowG1161CONJ
ἐκβαλὼνekbalōnhaving taken outG1544V-2AAP-NSM
ἔξωexōoutsideG1854PREP
πάνταςpantasallG3956A-APM
καὶkaiandG2532CONJ
κρατήσαςkratēsashaving taken holdG2902V-AAP-NSM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
χειρὸςcheiroshandG5495N-GSF
αὐτῆςautēsof herG0846P-GSF
ἐφώνησενephōnēsencalled outG5455V-AAI-3S
λέγων·legōnsaying:G3004GV-PAP-NSM
ἡhēOG3588T-VSF
παῖς,paisChild,G3816N-VSF
ἔγειρε.egeiredo arise.G1453V-PAM-2S

55 Na, nabuhi' nagbalik in bata' iban nagbangun saruun-duun. Pag'ubus ampa hi Īsa nag'iyan paparihilan kakaun in bata'.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐπέστρεψενepestrepsenreturnedG1994V-2AAI-3S
τὸtotheG3588T-NSN
πνεῦμαpneumaspiritG4151GN-NSN
αὐτῆς,autēsof her,G0846P-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
ἀνέστηanestēshe aroseG0450V-2AAI-3S
παραχρῆμα,parachrēmaimmediately,G3916ADV
καὶkaiandG2532CONJ
διέταξενdietaxenHe directedG1299V-AAI-3S
αὐτῇautēato herG0846P-DSF
δοθῆναιdothēnaito be givenG1325V-APN
φαγεῖν.phageinto eat.G5315V-AAN

56 Na, nahaylan in ina'-ama' sin bata', sagawa' ībut-ibutan tuud sila hi Īsa di' pabaytaun minsan hisiyu sin pasal nahinang niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐξέστησανexestēsanwere amazedG1839V-2AAI-3P
οἱhoitheG3588T-NPM
γονεῖςgoneisparentsG1118N-NPM
αὐτῆς.autēsof her.G0846P-GSF
ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeandG1161CONJ
παρήγγειλενparēngeilenHe instructedG3853V-AAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
μηδενὶmēdenino oneG3367A-DSM
εἰπεῖνeipeinto tellG2036V-2AAN
τὸtowhatG3588T-ASN
γεγονός.¶gegonoshaving happened.G1096V-2RAP-ASN