reltext

Chapter 6

Pasal sin Adlaw Paghali-hali iban Pagpudji pa Tuhan

(Mat. 12:1-8; Mrk. 2:23-28)

1 Manjari, hambuuk adlaw, adlaw Sabtu' amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan sin manga Yahudi, limabay hi Īsa iban sin manga mulid niya dayn ha lawm uma. Sakali, kiyutul sin manga mulid niya in bunga sin tiyanum (biya' lupa pāy), ampa nila pīlu ha lima nila. Pag'ubus ampa nila kiyaun.

Original Greek

ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S
δὲdethenG1161CONJ
ἐνenonG1722PREP
σαββάτῳsabbatōa SabbathG4521N-DSN
δευτεροπρώτῳdeuteroprōtōsecond [after the] firstG1207A-DSN
διαπορεύεσθαιdiaporeuesthai[is] passing alongG1279V-PNN
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
διὰdiathroughG1223PREP
τῶνtōn<the>G3588T-GPN
σπορίμων,sporimōngrainfields,G4702A-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
ἔτιλλονetillonwere pluckingG5089V-IAI-3P
οἱhoitheG3588T-NPM
μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἤσθιονēsthionwere eatingG2068V-IAI-3P
τοὺςtoustheG3588T-APM
στάχυαςstachuasheads of grainG4719N-APM
ψώχοντεςpsōchontesrubbing [them]G5597V-PAP-NPM
ταῖςtaisin theG3588T-DPF
χερσίν.chersinhands.G5495N-DPF

2 Laung sin kaibanan Parisi, “Mayta' kamu maghinang sin tiya'gahan sin sara' agama ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan?”

Original Greek

τινὲςtinesSomeG5100X-NPM
δὲdehoweverG1161CONJ
τῶνtōnof theG3588T-GPM
ΦαρισαίωνPharisaiōnPhariseesG5330N-GPM-T
εἶπανeipansaidG2036V-2AAI-3P
αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM
τίtiWhyG5101I-ASN
ποιεῖτεpoieitedo youG4160GV-PAI-2P
ὃhothat whichG3739R-NSN
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔξεστινexestinit is lawfulG1832V-PAI-3S
ποιεῖνpoieinto doG4160GV-PAN
ἐνeninG1722PREP
τοῖςtois[on] theG3588T-DPN
σάββασιν;sabbasinSabbaths?G4521N-DPN

3 In sambung hi Īsa kanila, “Mayta', wala' niyu nabacha ha lawm Kitab in hīnang hi Daud ha waktu hiyapdi' siya iban sin manga tindug niya?

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτοὺςautousthemG0846P-APM
εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S
ὁho<the>G3588T-NSM
Ἰησοῦς·IēsousJesus;G2424GN-NSM-P
οὐδὲoudeSurelyG3761CONJ-N
τοῦτοtoutothisG3778D-ASN
ἀνέγνωτεanegnōtehave you readG0314V-2AAI-2P
ὃhowhatG3739R-ASN
ἐποίησενepoiēsendidG4160GV-AAI-3S
Δαυίδ,DauidDavid,G1138N-NSM-P
ὅτεhotewhenG3753CONJ
ἐπείνασενepeinasenwas hungryG3983V-AAI-3S
αὐτὸςautoshe himselfG0846P-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoithose whoG3588T-NPM
μετ᾽met᾽withG3326PREP
αὐτοῦautouhimG0846P-GSM
ὄντες;ontesbeing?G1510V-PAP-NPM

4 Simūd siya pa lawm Bāy sin Tuhan ampa niya kiyawa' in tinapay suchi bakas iyungsud pa Tuhan. Na, kiyaun niya iban dīhilan niya da isab in manga tindug niya. Na, in hinang nila langgal sara' sin agama natu' sabab amura manga imam in makajari kumaun sin kakaun bakas iyungsud pa Tuhan.”

Original Greek

ὡςhōshowG5613PRT
εἰσῆλθενeisēlthenhe enteredG1525V-2AAI-3S
εἰςeisintoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
οἶκονoikonhouseG3624GN-ASM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἄρτουςartousloavesG0740N-APM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
προθέσεωςprotheseōspresentationG4286N-GSF
λαβὼνlabōnhaving takenG2983V-2AAP-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἔφαγενephagenateG5315V-AAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἔδωκενedōkengaveG1325V-AAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM
μετ᾽met᾽withG3326PREP
αὐτοῦautouhimG0846P-GSM
οὓςhouswhichG3739R-APM
οὐκouknotG3756PRT-N
ἔξεστινexestinit is lawfulG1832V-PAI-3S
φαγεῖνphageinto eatG5315V-AAN
εἰeionlyG1487HCOND
μὴmēexceptG3361PRT-N
μόνουςmonoussolelyG3441A-APM
τοὺςtousto theG3588T-APM
ἱερεῖς;hi'ereispriests?G2409N-APM

5 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “In aku, amu in Anak Mānusiya', amu in makapagbaya' umiyan bang unu in mapatut hinangun ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.”

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ὅτι·hotithat:G3754GCONJ
κύριόςkuriosLordG2962GN-NSM-T
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
καὶkaialsoG2532CONJ
τοῦtouof theG3588T-GSN
σαββάτουsabbatouSabbathG4521N-GSN
ὁhotheG3588T-NSM
υἱὸςhuiosSonG5207N-NSM-T
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἀνθρώπου.¶anthrōpouof Man.G0444N-GSM-T

Pauliun hi Īsa in Tau Nakukumay in Lima

(Mat. 12:9-14; Mrk. 3:1-6)

6 Manjari paghambuuk adlaw na isab, adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, miyadtu hi Īsa nagnasīhat pa langgal. Sakali awn duun hambuuk tau nakukumay in lima amu in pa tuu niya.

Original Greek

ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S
δὲdethenG1161CONJ
καὶkaiandG2532CONJ
ἐνenonG1722PREP
ἑτέρῳheterōanotherG2087A-DSN
σαββάτῳsabbatōSabbathG4521N-DSN
εἰσελθεῖνeiseltheinenteringG1525V-2AAN
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
εἰςeisintoG1519PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
συναγωγὴνsunagōgēnsynagogueG4864N-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
διδάσκειν·didaskeinteaching;G1321V-PAN
καὶkaiandG2532CONJ
ἦνēnthere wasG1510V-IAI-3S
ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM
ἐκεῖ,ekeithereG1563ADV
καὶkaiandG2532CONJ
ἡhētheG3588T-NSF
χεὶρcheirhandG5495N-NSF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
ἡhētheG3588T-NSF
δεξιὰdexiarightG1188A-NSF
ἦνēnwasG1510V-IAI-3S
ξηρά.xērawithered.G3584A-NSF

7 Na, in manga kaibanan guru sin sara' agama iban sin manga kaibanan Parisi mabaya' nila lawagan dusa hi Īsa ha supaya nila siya katuntutan. Hangkan jiyagahan nila tuud hi Īsa bat nila kakitaan bang awn pauliun niya tau ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.

Original Greek

παρετηροῦντοparetērountoWere closely watchingG3906V-IMI-3P
δὲdenowG1161CONJ
αὐτὸνautonHimG0846P-ASM
οἱhoitheG3588T-NPM
γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
οἱhoitheG3588T-NPM
ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T
εἰeiwhetherG1487GCOND
ἐνenonG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSN
σαββάτῳsabbatōSabbathG4521N-DSN
θεραπεύειtherapeueiHe healsG2323V-PAI-3S
ἵναinathatG2443CONJ
εὕρωσινheurōsinthey may find [reason]G2147V-2AAS-3P
κατηγορεῖνkatēgoreinto accuseG2723V-PAN
αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM

8 Sagawa' asal kiyaingatan hi Īsa in lawm pikilan nila. Hangkan laung niya ha tau nakukumay in lima, “Tindug kaw ampa kaw kari pa unahan.” Na, timindug in tau ampa miyadtu timindug pa unahan.

Original Greek

αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
δὲdenowG1161CONJ
ᾔδειēdeiknewG1492IV-2LAI-3S
τοὺςtoustheG3588T-APM
διαλογισμοὺςdialogismousthoughtsG1261N-APM
αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM
καὶkaiandG2532CONJ
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
δὲdenowG1161CONJ
τῷtōto theG3588T-DSM
ἀνδρὶandrimanG0435GN-DSM
τῷtōtheG3588T-DSM
ξηρὰνxēranwitheredG3584A-ASF
ἔχοντιechontihavingG2192V-PAP-DSM
τὴνtēntheG3588T-ASF
χεῖρα·cheirahand;G5495N-ASF
ἔγειρεegeiredo ariseG1453V-PAM-2S
καὶkaiandG2532CONJ
στῆθιstēthido standG2476V-2AAM-2S
εἰςeisinG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
μέσον.mesonmidst.G3319A-ASN
ὁho<the>G3588T-NSM
καὶkaiAndG2532CONJ
ἀναστὰςanastashaving risen upG0450V-2AAP-NSM
ἔστη.estēhe stood.G2476V-2AAI-3S

9 Ubus laung hi Īsa kanila, “Awn hiasubu ku kaniyu. Bang ha aturan sin sara' agama natu', unu in mapatut natu' hinangun ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan? Huminang sin marayaw atawa sin makamula? Tumabang sin kabuhi' sin tau atawa mamatay?”

Original Greek

εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
ὁho<the>G3588T-NSM
ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P
πρὸςprostoG4314PREP
αὐτούς·autousthem;G0846P-APM
ἐπερωτῶeperōtōI askG1905V-PAI-1S
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
εἰeiifG1487GCOND
ἔξεστινexestinit is lawfulG1832V-PAI-3S
τῷtōon theG3588T-DSN
σαββάτῳsabbatōSabbathG4521N-DSN
ἀγαθοποιῆσαιagathopoiēsaito do goodG0015V-AAN
ἢēorG2228CONJ
κακοποιῆσαι;kakopoiēsaito do evil?G2554V-AAN
ψυχὴνpsuchēnLifeG5590HN-ASF
σῶσαιsōsaito saveG4982V-AAN
ἢēorG2228CONJ
ἀπολέσαι;apolesaito destroy?G0622V-AAN

10 Iyatud sila katān hi Īsa ubus laung niya ha tau nakukumay in lima, “Hunata in lima mu.” Na, hiyunat na sin tau in lima niya. Na, saruun-duun dimayaw nagbalik in lima niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
περιβλεψάμενοςperiblepsamenoshaving looked aroundG4017V-AMP-NSM
πάνταςpantasallG3956A-APM
αὐτοὺςautouson themG0846P-APM
εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S
αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM
ἔκτεινονekteinondo stretch outG1614V-AAM-2S
τὴνtēntheG3588T-ASF
χεῖράcheirahandG5495N-ASF
σου.souof you.G4771P-2GS
ὁho<the>G3588T-NSM
δὲdeAndG1161CONJ
ἐποίησενepoiēsenhe didG4160GV-AAI-3S
οὕτως·houtōsthus;G3779ADV
καὶkaiandG2532CONJ
ἀπεκατεστάθηapekatestathēwas restoredG0600V-API-3S
ἡhētheG3588T-NSF
χεὶρcheirhandG5495N-NSF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
ὑγιὴςhugiēssoundG5199A-NSF
ὡςhōsasG5613PRT
ἡhē<the>G3588T-NSF
ἄλλη.allēanother.G0243A-NSF

11 Na, diyugalan tuud sila kan Īsa iban magtūy sila nag'isun bang unu in hinangun nila kan Īsa.

Original Greek

αὐτοὶautoiThey themselvesG0846P-NPM
δὲdethenG1161CONJ
ἐπλήσθησανeplēsthēsanwere filledG4130V-API-3P
ἀνοίαςanoiaswith rageG0454N-GSF
καὶkaiandG2532CONJ
διελάλουνdielalounwere discussingG1255V-IAI-3P
πρὸςproswithG4314PREP
ἀλλήλουςallēlousone anotherG0240C-APM
τίtiwhatG5101I-ASN
ἂνanmaybeG0302PRT
ποιήσαιενpoiēsaienthey would doG4160GV-AAO-3P
τῷtō<the>G3588T-DSM
Ἰησοῦ.¶Iēsouto Jesus.G2424GN-DSM-P

Hangpu' Tagduwa Mulid in Pīun hi Īsa Wakil Niya

(Mat. 10:1-4; Mrk. 3:13-19)

12 Hambuuk waktu sin manga adlaw da isab yadtu, timukad hi Īsa pa taas būd-būd mangarap pa Tuhan. Duun siya timpus hangka-dūm nangayu' duwaa pa Tuhan.

Original Greek

ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S
δὲdethenG1161CONJ
ἐνeninG1722PREP
ταῖςtaistheG3588T-DPF
ἡμέραιςhēmeraisdaysG2250N-DPF
ταύταιςtautaisthoseG3778D-DPF
ἐξελθεῖνexeltheinto go outG1831V-2AAN
αὐτὸνautonHeG0846P-ASM
εἰςeistoG1519PREP
τὸtotheG3588T-ASN
ὄροςorosmountainG3735N-ASN
προσεύξασθαι·proseuxasthaito pray;G4336V-ADN
καὶkaiandG2532CONJ
ἦνēnHe wasG1510V-IAI-3S
διανυκτερεύωνdianuktereuōnspending the nightG1273V-PAP-NSM
ἐνeninG1722PREP
τῇtēa<the>G3588T-DSF
προσευχῇproseuchēaprayerG4335N-DSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ.theouto God.G2316N-GSM-T

13 Na, naadlaw mayan, tiyawag hi Īsa mawn kaniya in manga mulid niya, ampa niya pinī' in hangpu' tagduwa hīnang manga wakil niya.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ὅτεhotewhenG3753CONJ
ἐγένετοegenetoit becameG1096V-2ADI-3S
ἡμέρα,hēmeraday,G2250N-NSF
προσεφώνησενprosephōnēsenHe called to [Him]G4377V-AAI-3S
τοὺςtoustheG3588T-APM
μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM
αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM
καὶkaialsoG2532CONJ
ἐκλεξάμενοςeklexamenoshaving chosen outG1586V-AMP-NSM
ἀπ᾽ap᾽fromG0575PREP
αὐτῶνautōnthemG0846P-GPM
δώδεκαdōdekatwelveG1427A-NUI
οὓςhouswhomG3739R-APM
καὶkaialsoG2532CONJ
ἀποστόλουςapostolousapostlesG0652N-APM
ὠνόμασεν·ōnomasenHe named:G3687V-AAI-3S

14 In manga hangpu' tagduwa mulid napī' niya amuna hinda Simun (ngiyānan siya hi Īsa, Pitrus) iban sin taymanghud niya hi Andariyas, hi Ya'kub kay Yahiya, hi Pilip iban hi Bartulumi,

Original Greek

ΣίμωναSimōnaSimonG4613ON-ASM-P
ὃνhonwhomG3739R-ASM
καὶkaialsoG2532CONJ
ὠνόμασενōnomasenHe namedG3687V-AAI-3S
ΠέτρονPetronPeterG4074GN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἈνδρέανAndreanAndrewG0406N-ASM-P
τὸνtontheG3588T-ASM
ἀδελφὸνadelphonbrotherG0080N-ASM
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἸάκωβονIakōbonJamesG2385GN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἸωάννηνIōannēnJohnG2491HN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ΦίλιππονPhilipponPhilipG5376GN-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ΒαρθολομαῖονBartholomaionBartholomewG0918N-ASM-P

15 hi Matiyu iban hi Tumas, hi Ya'kub amu in anak hi Alpa, iban hi Simun (amu in bantug simulang ha pamarinta sin hula' Rūm),

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ΜαθθαῖονMaththaionMatthewG3156N-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ΘωμᾶνThōmanThomasG2381N-ASM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἸάκωβονIakōbonJamesG2385HN-ASM-P
τὸνton<the [son]>G3588T-ASM
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἉλφαίουHalphaiouof AlphaeusG0256N-GSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ΣίμωναSimōnaSimonG4613GN-ASM-P
τὸνtonthe [one]G3588T-ASM
καλούμενονkaloumenonbeing calledG2564GV-PPP-ASM
ζηλωτὴνzēlōtēnZealotG2208N-ASM-T

16 hi Judas amu in anak hi Ya'kub iban hi Judas tau dayn ha Kiriyud amu in manipu kan Īsa.

Original Greek

καὶkaiandG2532CONJ
ἸούδανIoudanJudas [son]G2455GN-ASM-P
ἸακώβουIakōbouof JamesG2385JN-GSM-P
καὶkaiandG2532CONJ
ἸούδανIoudanJudasG2455HN-ASM-P
ἸσκαριὼθIskariōthIscariotG2469N-ASM-P
ὃςhoswhoG3739R-NSM
καὶkaialsoG2532CONJ
ἐγένετοegenetobecameG1096V-2ADI-3S
προδότης.prodotēs[the] betrayer.G4273N-NSM

Magnasīhat iban Magpauli' hi Īsa ha Manga Nasasakit

(Mat. 4:23-25)

17 Paglūd hi Īsa iban sin manga wakil niya dayn ha taas būd-būd, timindug siya duun ha lugal mapatag iban sin manga mulid niya mataud. Mataud tuud tau in nagtipun mawn dayn ha katilibut sin hula' Yahudiya, dayn ha dāira Awrusalam iban dayn ha susulan sin dāira Tirus iban Sidun.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
καταβὰςkatabashaving descendedG2597V-2AAP-NSM
μετ᾽met᾽withG3326PREP
αὐτῶνautōnthemG0846P-GPM
ἔστηestēHe stoodG2476V-2AAI-3S
ἐπὶepionG1909PREP
τόπουtopoua placeG5117N-GSM
πεδινοῦ.pedinoulevel.G3977A-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
ὄχλοςochlosa crowdG3793N-NSM
πολὺςpoluslargeG4183A-NSM
μαθητῶνmathētōnof disciplesG3101N-GPM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
καὶkaiandG2532CONJ
πλῆθοςplēthosa multitudeG4128N-NSN
πολὺpolugreatG4183A-NSN
τοῦtouof theG3588T-GSM
λαοῦlaoupeopleG2992N-GSM
ἀπὸapofromG0575PREP
πάσηςpasēsallG3956A-GSF
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
ἸουδαίαςIoudaiasJudeaG2449N-GSF-L
καὶkaiandG2532CONJ
ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-GSF-L
καὶkaiandG2532CONJ
τῆςtēstheG3588T-GSF
παραλίουparaliousea coastG3882N-GSF
ΤύρουTurouof TyreG5184N-GSF-L
καὶkaiandG2532CONJ
ΣιδῶνοςSidōnosSidonG4605N-GSF-L

18 Miyawn sila dumungug sin nasīhat hi Īsa iban magpauli' sin manga sakit nila. Damikkiyan, in manga tau siyusūd sin saytan miyawn da isab iban kiyaulian sila.

Original Greek

καὶkai[18] AndG2532CONJ
οἱhoithoseG3588T-NPM
ἐνοχλούμενοιenochloumenoibeing troubledG1776V-PPP-NPM
ἀπὸapowithG0575PREP
πνευμάτωνpneumatōnspiritsG4151GN-GPN
ἀκαθάρτωνakathartōnuncleanG0169A-GPN
καὶkaiandG2532CONJ
ἐθεραπεύοντο.etherapeuontowere healed.G2323V-IPI-3P

19 In tau katān mabaya' tuud kumaput kaniya sabab sin barakat niya magpauli' ha manga nasasakit iban kiyaulian niya sila katān.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
πᾶςpasallG3956A-NSM
ὁhotheG3588T-NSM
ὄχλοςochlosmultitudeG3793N-NSM
ἐζήτουνezētounwere seekingG2212V-IAI-3P
ἅπτεσθαιhaptesthaito touchG0681V-PMN
αὐτοῦ,autouHim,G0846P-GSM
ὅτιhotibecauseG3754HCONJ
δύναμιςdunamispowerG1411N-NSF
παρ᾽par᾽fromG3844PREP
αὐτοῦautouHimG0846P-GSM
ἐξήρχετο,exērchetowas going outG1831V-INI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἰᾶτοiatowas healingG2390V-INI-3S
πάντας.¶pantasall.G3956A-APM

Pasal Kakuyagan iban Kasusahan

(Mat. 5:1-12)

20 Sakali iyatud hi Īsa in manga mulid niya ampa siya namichara, laung niya, “Hisiyu-siyu kamu in magkahagad sin kagunahan niyu tuud in tabang sin Tuhan, dakula' in karayawan niyu, sabab ha lawm kamu sin pamarintahan sin Tuhan!

Original Greek

ΚαὶKaiAndG2532CONJ
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
ἐπάραςeparashaving lifted upG1869V-AAP-NSM
τοὺςtoustheG3588T-APM
ὀφθαλμοὺςophthalmousgazeG3788N-APM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
εἰςeisuponG1519PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM
αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM
ἔλεγεν·elegenwas saying:G3004GV-IAI-3S
μακάριοιmakarioiBlessed [are]G3107A-NPM
οἱhoitheG3588T-NPM
πτωχοί,ptōchoipoor,G4434N-NPM
ὅτιhotiforG3754HCONJ
ὑμετέραhumeterayoursG4771A-NSF
ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S
ἡhētheG3588T-NSF
βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF
τοῦtou<the>G3588T-GSM
θεοῦ.¶theouof God.G2316N-GSM-T

21 Hisiyu-siyu kamu ha bihaun in matuyu' huminang sin kabayaan sin Tuhan, dakula' in karayawan niyu, sabab dūlan kamu sin Tuhan huminang sin hinang niyu marayaw. Hisiyu-siyu kamu in magsusa ha bihaun (sabab sin manga kangīan ha lawm dunya), dakula' in karayawan niyu, sabab tantu awn da kakuyagan niyu ha susūngun!

Original Greek

ΜακάριοιMakarioiBlessed [are]G3107A-NPM
οἱhoithoseG3588T-NPM
πεινῶντεςpeinōnteshungeringG3983V-PAP-NPM
νῦν,nunnow,G3568ADV
ὅτιhotiforG3754HCONJ
χορτασθήσεσθε.¶chortasthēsestheyou will be filled.G5526V-FPI-2P
ΜακάριοιMakarioiBlessed [are]G3107A-NPM
οἱhoithoseG3588T-NPM
κλαίοντεςklaiontesweepingG2799V-PAP-NPM
νῦν,nunnow,G3568ADV
ὅτιhotiforG3754HCONJ
γελάσετε.¶gelaseteyou will laugh.G1070V-FAI-2P

22 Hisiyu-siyu kamu in karugalan sin manga tau di' taymaun iban gura'-guraun iban pamungan sin unu-unu mangī', sabab-karna' agad kamu ha amu in Anak Mānusiya', na, dakula' in karayawan niyu!

Original Greek

ΜακάριοίMakarioiBlessedG3107A-NPM
ἐστε,esteare youG1510V-PAI-2P
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
μισήσωσινmisēsōsinmay hateG3404V-AAS-3P
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
οἱhoi<the>G3588T-NPM
ἄνθρωποιanthrōpoimenG0444N-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ἀφορίσωσινaphorisōsinthey may excludeG0873V-AAS-3P
ὑμᾶςhumasyouG4771P-2AP
καὶkaiandG2532CONJ
ὀνειδίσωσινoneidisōsinthey may insult [you]G3679V-AAS-3P
καὶkaiandG2532CONJ
ἐκβάλωσινekbalōsinthey may cast outG1544V-2AAS-3P
τὸtotheG3588T-ASN
ὄνομαonomanameG3686N-ASN
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
ὡςhōsasG5613PRT
πονηρὸνponēronevilG4190A-ASN
ἕνεκαhenekaon account ofG1752PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
υἱοῦhuiouSonG5207N-GSM-T
τοῦtou<the>G3588T-GSM
ἀνθρώπου.anthrōpouof Man.G0444N-GSM-T

23 “Bang yan kumugdan na kaniyu pagkūg-kuyag kamu iban paglami-lami kamu, sabab awn tungbas dakula' tiyatagama kaniyu didtu ha surga'. Karna' in manga kanabihan sin timpu nakauna yadtu hīnang da isab biya' ha yan sin manga kaapu'-apuan sin manga tau yan.

Original Greek

χάρητεcharētedo rejoiceG5463V-2AOM-2P
ἐνeninG1722PREP
ἐκείνῃekeinēthat [very]G1565D-DSF
τῇtēa<the>G3588T-DSF
ἡμέρᾳhēmeradayG2250N-DSF
καὶkaiandG2532CONJ
σκιρτήσατε·skirtēsatedo leap for joy;G4640V-AAM-2P
ἰδοὺidoubeholdG2400INJ
γὰρgarforG1063CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
μισθὸςmisthosrewardG3408N-NSM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
πολὺςpolus[is] greatG4183A-NSM
ἐνeninG1722PREP
τῷtō<the>G3588T-DSM
οὐρανῷ.ouranōheaven.G3772N-DSM
κατὰkataAccording toG2596PREP
τὰtathe [things]G3588T-APN
αὐτὰautaof themG0846P-APN
γὰρgarforG1063CONJ
ἐποίουνepoiounwere treatingG4160GV-IAI-3P
τοῖςtoistheG3588T-DPM
προφήταιςprophētaisprophetsG4396N-DPM
οἱhoitheG3588T-NPM
πατέρεςpateresfathersG3962N-NPM
αὐτῶν.¶autōnof them.G0846P-GPM

24 Sagawa' hisiyu-siyu kamu marayaw in parasahan ha bihaun, dakula' in kasusahan niyu ha susūngun, sabab amura dayaw parasahan ha dunya in kananaman niyu!

Original Greek

ΠλὴνPlēnButG4133CONJ
οὐαὶouaiwoeG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
τοῖςtoiswho areG3588T-DPM
πλουσίοις,plousioisrich,G4145A-DPM
ὅτιhotiforG3754HCONJ
ἀπέχετεapecheteyou are receivingG0568V-PAI-2P
τὴνtēntheG3588T-ASF
παράκλησινparaklēsincomfortG3874N-ASF
ὑμῶν.¶humōnof you.G4771P-2GP

25 Hisiyu-siyu kamu magdūl sadja sin kabayaan niyu bihaun, landu' in kasusahan niyu ha susūngun, sabab di' niyu makawa' in kabayaan niyu! Hisiyu-siyu kamu naglalami-lami ha bihaun dakula' in kasusahan niyu ha susūngun, sabab magdukka iban magtangis da kamu!

Original Greek

ΟὐαὶOuaiWoeG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
οἱhoiwho [are]G3588T-VPM
ἐμπεπλησμένοιempeplēsmenoifilledG1705V-RPP-VPM
νῦν,nunnow,G3568ADV
ὅτιhotiforG3754HCONJ
πεινάσετε.¶peinaseteyou will hunger.G3983V-FAI-2P
ΟὐαὶOuaiWoe toG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
οἱhoiwho [are]G3588T-VPM
γελῶντεςgelōnteslaughingG1070V-PAP-VPM
νῦν,nunnow,G3568ADV
ὅτιhotiforG3754HCONJ
πενθήσετεpenthēseteyou will mournG3996V-FAI-2P
καὶkaiandG2532CONJ
κλαύσετε.¶klausetewill weep.G2799V-FAI-2P

26 Hisiyu-siyu kamu biyabantug sin tau katān, dakula' in kasusahan niyu, sabab in manga nabi bukun bunnal, biya' da isab kaniyu biyantug sin manga kaapu'-apuan nila.”

Original Greek

ΟὐαὶOuaiWoe to youG3759INJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
ὅτανhotanwhenG3752CONJ
ὑμᾶςhumasof youG4771P-2AP
καλῶςkalōswellG2573ADV
εἴπωσινeipōsinspeakG2036V-2AAS-3P
πάντεςpantesallG3956A-NPM
οἱhoi<the>G3588T-NPM
ἄνθρωποι·anthrōpoimen;G0444N-NPM
κατὰkataaccording toG2596PREP
τὰtathe [things]G3588T-APN
αὐτὰautaof themG0846P-APN
γὰρgarforG1063CONJ
ἐποίουνepoiounwere treatingG4160GV-IAI-3P
τοῖςtoistheG3588T-DPM
ψευδοπροφήταιςpseudoprophētaisfalse prophetsG5578N-DPM
οἱhoitheG3588T-NPM
πατέρεςpateresfathersG3962N-NPM
αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM

Pasal sin Paglasa ha Banta

(Mat. 5:38-48; 7:12a)

27 “Sagawa' ini in bayta' ku kaniyu amu in sasuku' sin dumungug kāku'. Kalasahi niyu in banta niyu iban tabanga niyu in manga tau marugal kaniyu.

Original Greek

ἀλλ᾽all᾽ButG0235CONJ
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
λέγωlegōI sayG3004GV-PAI-1S
τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM
ἀκούουσιν·akouousinhearing:G0191V-PAP-DPM
ἀγαπᾶτεagapatedo loveG0025V-PAM-2P
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἐχθροὺςechthrousenemiesG2190N-APM
ὑμῶν,humōnof you,G4771P-2GP
καλῶςkalōsgoodG2573ADV
ποιεῖτεpoieitedo performG4160GV-PAM-2P
τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM
μισοῦσινmisousinhatingG3404V-PAP-DPM
ὑμᾶς,humasyou,G4771P-2AP

28 Pangayui niyu duwaa pa marayaw in manga tau amu in manukna' kaniyu pa mangī'. Iban pangayui niyu duwaa pa marayaw in manga tau namiminsana' kaniyu.

Original Greek

εὐλογεῖτεeulogeitedo blessG2127V-PAM-2P
τοὺςtousthoseG3588T-APM
καταρωμένουςkatarōmenouscursingG2672V-PNP-APM
ὑμᾶς,humasyou,G4771P-2AP
καὶkaiandG2532CONJ
προσεύχεσθεproseuchesthedo prayG4336V-PNM-2P
περὶperiforG4012PREP
τῶνtōnthoseG3588T-GPM
ἐπηρεαζόντωνepēreazontōnmistreatingG1908V-PAP-GPM
ὑμᾶς.humasyou.G4771P-2AP

29 Bang awn sumampak sin hansipak bayhu' niyu pasampakan niyu pa isab kaniya in hansipak. Iban bang awn tau kumawa' sin badju' niyu, pakawaan niyu na kaniya sampay in gamis niyu.

Original Greek

τῷtōTo the [one]G3588T-DSM
τύπτοντίtuptontistrikingG5180V-PAP-DSM
σεseyouG4771P-2AS
ἐπὶepionG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
σιαγόνα,siagonacheek,G4600N-ASF
πάρεχεparechedo offerG3930V-PAM-2S
καὶkaialsoG2532CONJ
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἄλλην·allēnother;G0243A-ASF
καὶkaiandG2532CONJ
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtouthe [one]G3588T-GSM
αἴροντόςairontostaking awayG0142V-PAP-GSM
σουsouyourG4771P-2GS
τὸto<the>G3588T-ASN
ἱμάτιονhimationcloakG2440N-ASN
καὶkaialsoG2532CONJ
τὸνtontheG3588T-ASM
χιτῶναchitōnatunicG5509N-ASM
μὴmēnotG3361PRT-N
κωλύσῃς.¶kōlusēsmay do withhold.G2967V-AAS-2S

30 Dihili niyu in hisiyu-siyu mangayu' kaniyu, iban bang awn kumawa' sin unu-unu niyu, ayaw niyu na sukata magbalik.

Original Greek

ΠαντὶPantiTo everyoneG3956A-DSM
δὲdenowG1161CONJ
τῷtōwhoG3588T-DSM
αἰτοῦντίaitountiis askingG0154V-PAP-DSM
σεseyouG4771P-2AS
δίδου·didoudo give;G1325V-PAM-2S
καὶkaiandG2532CONJ
ἀπὸapofromG0575PREP
τοῦtouthe [one]G3588T-GSM
αἴροντοςairontostaking awayG0142V-PAP-GSM
τὰtawhat [is]G3588T-APN
σὰsayoursG4771S-2SAPN
μὴmēnotG3361PRT-N
ἀπαίτει.apaiteido ask [it] back.G0523V-PAM-2S

31 Unu-unu in kabayaan niyu hinangun sin pagkahi niyu kaniyu, amuna yan in subay niyu hinangun isab kanila.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
καθὼςkathōseven asG2531CONJ
θέλετεtheleteyou desireG2309V-PAI-2P
ἵναinathatG2443CONJ
ποιῶσινpoiōsinthey may performG4160GV-PAS-3P
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
οἱhoi<the>G3588T-NPM
ἄνθρωποι,anthrōpoimen,G0444N-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP
ποιεῖτεpoieitedo performG4160GV-PAM-2P
αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM
ὁμοίως.homoiōslikewise.G3668ADV

32 “Bang in kalasahan niyu amu sadja isab in manga tau malasa kaniyu, na unu in karayawan makawa' niyu? Karna' minsan in manga tau mangī' maingat da malasa ha manga tau malasa kanila!

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
εἰeiifG1487GCOND
ἀγαπᾶτεagapateyou loveG0025V-PAI-2P
τοὺςtousthoseG3588T-APM
ἀγαπῶνταςagapōntaslovingG0025V-PAP-APM
ὑμᾶς,humasyou,G4771P-2AP
ποίαpoiawhatG4169I-NSF
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
χάριςchariscreditG5485N-NSF
ἐστίν;estinis it?G1510V-PAI-3S
καὶkaiEvenG2532CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
οἱhoi<the>G3588T-NPM
ἁμαρτωλοὶhamartōloisinnersG0268A-NPM
τοὺςtousthoseG3588T-APM
ἀγαπῶνταςagapōntaslovingG0025V-PAP-APM
αὐτοὺςautousthemG0846P-APM
ἀγαπῶσιν.agapōsinlove.G0025V-PAI-3P

33 Iban bang in tabangun niyu amu sadja in manga tau manabang kaniyu, na, unu in karayawan makawa' niyu? Karna' minsan in manga tau mangī' biya' da ha yan in hinang nila.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
ἐὰνeanifG1437COND
ἀγαθοποιῆτεagathopoiēteyou shall do goodG0015V-PAS-2P
τοὺςtousto thoseG3588T-APM
ἀγαθοποιοῦνταςagathopoiountasdoing good toG0015V-PAP-APM
ὑμᾶς,humasyou,G4771P-2AP
ποίαpoiawhatG4169I-NSF
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
χάριςchariscreditG5485N-NSF
ἐστίν;estinis it?G1510V-PAI-3S
καὶkaiFor evenG2532CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
οἱhoi<the>G3588T-NPM
ἁμαρτωλοὶhamartōloisinnersG0268A-NPM
τὸtotheG3588T-ASN
αὐτὸautosameG0846P-ASN
ποιοῦσιν.poiousinperform.G4160GV-PAI-3P

34 Iban bang amu sadja in pabūsan niyu in tau makatungbas kaniyu, na unu in karayawan makawa' niyu? Karna' minsan in manga tau mangī' magbūs-biyūsi da ha wayruun kalugian nila!

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
ἐὰνeanifG1437COND
δανίσητεdanisēteyou shall lend [to those]G1155V-AAS-2P
παρ᾽par᾽fromG3844PREP
ὧνhōnwhomG3739R-GPM
ἐλπίζετεelpizeteyou expectG1679V-PAI-2P
λαβεῖν,labeinto receive ,G2983V-2AAN
ποίαpoiawhatG4169I-NSF
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP
χάριςchariscreditG5485N-NSF
ἐστίν;estinis it?G1510V-PAI-3S
καὶkaiEvenG2532CONJ
γὰρgarforG1063CONJ
οἱhoi<the>G3588T-NPM
ἁμαρτωλοὶhamartōloisinnersG0268A-NPM
ἁμαρτωλοῖςhamartōloisto sinnersG0268A-DPM
δανίζουσινdanizousinlendG1155V-PAI-3P
ἵναinathatG2443CONJ
ἀπολάβωσινapolabōsinthey may receiveG0618V-2AAS-3P
τὰtatheG3588T-APN
ἴσα.isasame amount.G2470A-APN

35 Sagawa' in manga kamu, subay kamu malasa ha manga banta niyu iban tabanga niyu sila. Pabūsi niyu sila sin kagunahan nila iban ayaw kamu maghulat-hulat sin tungbasan nila kamu. Bang niyu yan hinangun, na, makabāk kamu karayawan dakula' iban mahinang kamu anak sin Tuhan Mahatinggi, sabab in Tuhan marayaw minsan ha manga tau mangī' amu in di' manumtum sin tabang niya kanila.

Original Greek

πλὴνplēnButG4133CONJ
ἀγαπᾶτεagapatedo loveG0025V-PAM-2P
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἐχθροὺςechthrousenemiesG2190N-APM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
καὶkaiandG2532CONJ
ἀγαθοποιεῖτεagathopoieitedo goodG0015V-PAM-2P
καὶkaiandG2532CONJ
δανίζετεdanizetedo lendG1155V-PAM-2P
μηδὲνmēdennothingG3367A-ASN-N
ἀπελπίζοντες·apelpizontesexpecting in return;G0560V-PAP-NPM
καὶkaiandG2532CONJ
ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
μισθὸςmisthosrewardG3408N-NSM
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
πολύς,polusgreat,G4183A-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
ἔσεσθεesestheyou will beG1510V-FDI-2P
υἱοὶhuioisonsG5207N-NPM
τοῦtouof theG3588T-GSM
ὑψίστου,hupsistouMost High,G5310A-GSM-S
ὅτιhotiforG3754HCONJ
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM
χρηστόςchrēstoskindG5543A-NSM
ἐστινestinisG1510V-PAI-3S
ἐπὶepitoG1909PREP
τοὺςtoustheG3588T-APM
ἀχαρίστουςacharistousungratefulG0884A-APM
καὶkaiandG2532CONJ
πονηρούς.¶ponērousevil.G4190A-APM

36 Kaulungi niyu in pagkahi niyu biya' sin ulung sin Tuhan, Ama' niyu, ha manga tau.

Original Greek

ΓίνεσθεGinesthedo be youG1096V-PNM-2P
οὖνounthereforeG3767CONJ
οἰκτίρμονεςoiktirmonesmercifulG3629A-NPM
καθὼςkathōseven asG2531CONJ
καὶkaialsoG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T
ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP
οἰκτίρμωνoiktirmōnmercifulG3629A-NSM
ἐστίν.estinis.G1510V-PAI-3S

Pasal sin Pagliling ha Pagkahi

(Mat. 7:1-5)

37 “Ayaw kamu mangliling pa mangī' sin hinang sin tau dugaing ha supaya isab kamu di' lilingun sin Tuhan. Ayaw kamu mag'ūs-'ūs mangdihil hukuman sin hinang sin pagkahi niyu bat kamu isab di' butangan sin Tuhan hukuman. Maapa niyu in pagkahi niyu bat kamu isab ampunun sin Tuhan.

Original Greek

καὶkaiAndG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
κρίνετε,krinetedo judge,G2919V-PAM-2P
καὶkaithatG2532CONJ
οὐoucertainlyG3756PRT-N
μὴmēnotG3361PRT-N
κριθῆτε.krithēteyou may be judged.G2919V-APS-2P
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
καταδικάζετε,katadikazetedo condemn,G2613V-PAM-2P
καὶkaithatG2532CONJ
οὐoucertainlyG3756PRT-N
μὴmēnotG3361PRT-N
καταδικασθῆτε.katadikasthēteyou may be condemned.G2613V-APS-2P
ἀπολύετε,apoluetedo forgive,G0630GV-PAM-2P
καὶkaiandG2532CONJ
ἀπολυθήσεσθε.apoluthēsestheyou will be forgiven.G0630GV-FPI-2P

38 Bang ibārat magdihil, bang mataud in hirihil niyu ha pagkahi niyu, mataud da isab in hirihil sin Tuhan kaniyu. Dakula' in tungbas niya kaniyu. Bang biya' sapantun magtupung lasay-manglasay in hirihil niya kaniyu. In kaagi niyu magtupung sin hirihil niyu, amura isab in kaagi sin Tuhan magtupung sin hirihil niya kaniyu.”

Original Greek

δίδοτε,didotedo give,G1325V-PAM-2P
καὶkaiandG2532CONJ
δοθήσεταιdothēsetaiit will be givenG1325V-FPI-3S
ὑμῖν.huminto you.G4771P-2DP
μέτρονmetronMeasureG3358N-ASN
καλὸνkalongoodG2570GA-ASN
πεπιεσμένονpepiesmenonpressed downG4085V-RPP-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
σεσαλευμένονsesaleumenonshaken togetherG4531V-RPP-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
ὑπερεκχυννόμενονhuperekchunnomenonrunning overG5240V-PPP-ASN
δώσουσινdōsousinwill they putG1325V-FAI-3P
εἰςeisintoG1519PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
κόλπονkolponlapG2859N-ASM
ὑμῶν·humōnof you;G4771P-2GP
ᾧhōwith whichG3739R-DSN
ΤῷTō<the>G3588T-DSN
γὰρgarforG1063CONJ
αὐτῷautōitG0846P-DSN
μέτρῳmetrōmeasureG3358N-DSN
μετρεῖτε,metreiteyou measure,G3354V-PAI-2P
ἀντιμετρηθήσεταιantimetrēthēsetaiit will be re-measuredG0488V-FPI-3S
ὑμῖν.huminto you.G4771P-2DP

39 Na, diyalil hi Īsa in bichara niya, laung niya, “In hambuuk tau buta di' makaambit ha tau buta da isab, sabab bang niya yan hinangun, mahulug sila karuwa pa lubang.

Original Greek

εἶπενeipenHe spokeG2036V-2AAI-3S
δὲdethenG1161CONJ
καὶkaialsoG2532CONJ
παραβολὴνparabolēna parableG3850N-ASF
αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM
μήτιmētisurely not everG3385PRT-N
δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S
τυφλὸςtuphlosa blind [man]G5185A-NSM
τυφλὸνtuphlona blind [man]G5185A-ASM
ὁδηγεῖν;hodēgeinto lead?G3594V-PAN
οὐχὶouchiSurelyG3780PRT-N
ἀμφότεροιamphoteroibothG0297A-NPM
εἰςeisintoG1519PREP
βόθυνονbothunona pitG0999N-ASM
ἐμπεσοῦνται;¶empesountaiwill fall in?G1706V-FNI-3P

40 Wayruun anak mulid in mataas dayn ha guru nila. Sagawa' bang tumammat na in manga mulid sin pangadji' nila, na mabiya' na sila katān sin guru nila.”

Original Greek

ΟὐκOukNotG3756PRT-N
ἔστινestinisG1510V-PAI-3S
μαθητὴςmathētēsa discipleG3101N-NSM
ὑπὲρhuperaboveG5228PREP
τὸνtontheG3588T-ASM
διδάσκαλονdidaskalonteacherG1320N-ASM
αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM
κατηρτισμένοςkatērtismenosfully trainedG2675V-RPP-NSM
δὲdehoweverG1161CONJ
πᾶςpaseveryoneG3956A-NSM
ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S
ὡςhōslikeG5613PRT
ὁhotheG3588T-NSM
διδάσκαλοςdidaskalosteacherG1320N-NSM
αὐτοῦ.¶autouof him.G0846P-GSM

41 Laung pa isab hi Īsa, “Līliling niyu sadja pa mangī' in kasāan sin pagkahi niyu. Maingat niyu lilingun in kasāan nila minsan sibi'-sibi' da, sagawa' di' niyu kaingatan lilingun in kasāan niyu minsan da biya' laggu' unu. Amu in pag'iyanun, kakitaan niyu in puling sibi'-sibi' ha lawm mata sin pagkahi niyu, sagawa' di' niyu kakitaan in puling malaggu' ha lawm mata niyu.

Original Greek

ΤίTiWhyG5101I-ASN
δὲdenowG1161CONJ
βλέπειςblepeislook you atG0991V-PAI-2S
τὸtotheG3588T-ASN
κάρφοςkarphossplinterG2595N-ASN
τὸtothat [is]G3588T-ASN
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM
τοῦtouof theG3588T-GSM
ἀδελφοῦadelphoubrotherG0080N-GSM
σου,souof you,G4771P-2GS
τὴνtēn<the>G3588T-ASF
δὲdeandG1161CONJ
δοκὸνdokonthe beamG1385N-ASF
τὴνtēnthat [is]G3588T-ASF
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
ἰδίῳidiōownG2398A-DSM
ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM
οὐounotG3756PRT-N
κατανοεῖς;katanoeisnotice?G2657V-PAI-2S

42 Di' kamu yan manjari! Mabaya' kamu mag'īg sin puling ha mata sin pagkahi niyu, sa' di' niyu kakitaan sin awn puling biya' laggu' hāg ha lawm mata niyu. In kamu yan lansuk ha guwa', bingit ha lawm. Magpabaw'-baw' sadja kamu marayaw. Īgi niyu naa muna in puling biya' laggu' hāg dayn ha lawm mata niyu, ampa kamu makakita' marayaw umīg sin puling sin pagkahi niyu.”

Original Greek

ἢēorG2228CONJ
πῶςpōsHowG4459PRT-I
δύνασαιdunasaiare you ableG1410V-PNI-2S
λέγεινlegeinto sayG3004GV-PAN
τῷtōto theG3588T-DSM
ἀδελφῷadelphōbrotherG0080N-DSM
σου·souof you;G4771P-2GS
ἀδελφέ,adelpheBrother,G0080N-VSM
ἄφεςaphesdo allow [me]G0863IV-2AAM-2S
ἐκβάλωekbalōI may cast outG1544V-2AAS-1S
τὸtotheG3588T-ASN
κάρφοςkarphossplinterG2595N-ASN
τὸtothat [is]G3588T-ASN
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM
σου,souof you,G4771P-2GS
αὐτὸςautosyourselfG0846P-NSM
τὴνtēntheG3588T-ASF
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM
σουsouof youG4771P-2GS
δοκὸνdokonbeamG1385N-ASF
οὐounotG3756PRT-N
βλέπων;blepōnseeing?G0991V-PAP-NSM
ὑποκριτά,hupokritaHypocrite,G5273N-VSM
ἔκβαλεekbaledo cast outG1544V-2AAM-2S
πρῶτονprōtonfirstG4413GA-ASN
τὴνtēntheG3588T-ASF
δοκὸνdokonbeamG1385N-ASF
ἐκekfromG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ὀφθαλμοῦophthalmoueyeG3788N-GSM
σου,souof you,G4771P-2GS
καὶkaiandG2532CONJ
τότεtotethenG5119ADV
διαβλέψειςdiablepseisyou will see clearlyG1227V-FAI-2S
τὸtotheG3588T-ASN
κάρφοςkarphossplinterG2595N-ASN
τὸto<the>G3588T-ASN
ἐνeninG1722PREP
τῷtōtheG3588T-DSM
ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM
τοῦtouof theG3588T-GSM
ἀδελφοῦadelphoubrotherG0080N-GSM
σουsouof youG4771P-2GS
ἐκβαλεῖν.ekbaleinto cast out.G1544V-2AAN

In Kahuy iban sin Bunga niya

(Mat. 7:16-20; 12:33-35)

43 “In kahuy marayaw di' magbunga mangī'. Damikkiyan, in kahuy mangī' di' magbunga marayaw.

Original Greek

οὐouNoG3756PRT-N
γάρgarforG1063CONJ
ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S
δένδρονdendrontreeG1186N-NSN
καλὸνkalongoodG2570GA-NSN
ποιοῦνpoiounproducingG4160GV-PAP-NSN
καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM
σαπρόν·sapronbad;G4550A-ASM
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
πάλινpalinagain [is there]G3825ADV
δένδρονdendrona treeG1186N-NSN
σαπρὸνsapronbadG4550A-NSN
ποιοῦνpoiounproducingG4160GV-PAP-NSN
καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM
καλόν·kalongood;G2570GA-ASM

44 Asal in kahuy kaingatan dayn ha bunga niya. Biya' na sin bungang-kahuy tina bukun dayn ha kahuy tunukan makawa'. Damikkiyan in bunga anggul bukun dayn ha sagbut tunukan makawa'.

Original Greek

ἕκαστονhekastonEachG1538A-NSN
γὰρgarforG1063CONJ
δένδρονdendrontreeG1186N-NSN
ἐκekbyG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἰδίουidiouownG2398A-GSM
καρποῦkarpoufruitG2590N-GSM
γινώσκεται.ginōsketaiis known.G1097V-PPI-3S
οὐouNotG3756PRT-N
γὰρgarforG1063CONJ
ἐξexfromG1537PREP
ἀκανθῶνakanthōnthornsG0173N-GPF
συλλέγουσινsullegousindo they gatherG4816V-PAI-3P
σῦκαsukafigsG4810N-APN
οὐδὲoudenorG3761CONJ-N
ἐκekfromG1537PREP
βάτουbatoua bramble bushG0942N-GSF
σταφυλὴνstaphulēngrapesG4718N-ASF
τρυγῶσιν.¶trugōsingather they.G5166V-PAI-3P

45 Na, biya' da isab ha yan in hantang sin mānusiya'. In tau marayaw in hinang iban bichara niya marayaw da isab, sabab marayaw in ha lawm pamikil niya, sagawa' in tau mangī', in hinang iban bichara niya mangī' da isab, sabab mangī' in ha lawm pamikil niya. Unu-unu in ha lawm sin pamikil sin tau amura isab in gumuwa' dayn ha simud niya.

Original Greek

ὉHoTheG3588T-NSM
ἀγαθὸςagathosgoodG0018A-NSM
ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM
ἐκekout ofG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
ἀγαθοῦagathougoodG0018A-GSM
θησαυροῦthēsauroutreasureG2344N-GSM
τῆςtēsof theG3588T-GSF
καρδίαςkardias[his] heartG2588N-GSF
αὐτοῦautouof himG0846P-GSM
προφέρειprophereibrings forthG4393V-PAI-3S
τὸtothat which [is]G3588T-ASN
ἀγαθόν,agathongood,G0018A-ASN
καὶkaiandG2532CONJ
ὁhotheG3588T-NSM
πονηρὸςponērosevilG4190A-NSM
ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM
ἐκekout ofG1537PREP
τοῦtoutheG3588T-GSM
πονηροῦponērouevilG4190A-GSM
θησαυροῦthēsauroutreasureG2344N-GSM
τῆςtēstheG3588T-GSF
καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF
αὑτοῦhautouhis ownG1438F-3GSM
προφέρειprophereibrings forthG4393V-PAI-3S
τὸtothat which [is]G3588T-ASN
πονηρόν·ponēronevil;G4190A-ASN
ἐκekOut ofG1537PREP
γὰρgarforG1063CONJ
τοῦtouof theG3588T-GSN
περισσεύματοςperisseumatosoverflowG4051N-GSN
τῆςtēs<the>G3588T-GSF
καρδίαςkardiasof his heartG2588N-GSF
λαλεῖlaleispeaksG2980V-PAI-3S
τὸtotheG3588T-NSN
στόμαstomamouthG4750N-NSN
αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM

Dalilan Pasal sin Duwa Tau Maghinang Bāy

(Mat. 7:24-27)

46 “Mayta' niyu aku tawagun Panghu', malayngkan di' niyu hinangun in daakan ku kaniyu?

Original Greek

τίtiWhyG5101I-ASN
δέdenowG1161CONJ
μεmeMeG3165P-1AS
καλεῖτε·kaleitedo you call:G2564GV-PAI-2P
κύριεkurieLordG2962GN-VSM-T
κύριε,kurieLord,G2962GN-VSM-T
καὶkaiandG2532CONJ
οὐounotG3756PRT-N
ποιεῖτεpoieitedoG4160GV-PAI-2P
ἃhawhatG3739R-APN
λέγω;¶legōI say?G3004GV-PAI-1S

47 Baytaan ta kamu bang biya' diin in hantang sin tau amu in mari dumungug sin hindu' ku iban kahagarun niya.

Original Greek

ΠᾶςPasEveryoneG3956A-NSM
ὁhowhoG3588T-NSM
ἐρχόμενοςerchomenosis comingG2064V-PNP-NSM
πρόςprostoG4314PREP
μεmeMeG3165P-1AS
καὶkaiandG2532CONJ
ἀκούωνakouōnhearingG0191V-PAP-NSM
μουmouof MineG3165P-1GS
τῶνtōntheG3588T-GPM
λόγωνlogōnwordsG3056N-GPM
καὶkaiandG2532CONJ
ποιῶνpoiōndoingG4160GV-PAP-NSM
αὐτούς,autousthem,G0846P-APM
ὑποδείξωhupodeixōI will showG5263V-FAI-1S
ὑμῖνhuminyouG4771P-2DP
τίνιtinito whomG5101I-DSM
ἐστὶνestinhe isG1510V-PAI-3S
ὅμοιος.homoioslike.G3664A-NSM

48 Biya' siya yan sin hambuuk tau naghinang sin bāy niya ha lupa' matugas. Kalian niya malawm ampa niya tambakan mahugut in manga hāg niya. Na, minsan kugdanan dunuk dayn ha suba' in bāy niya di' da majugjug sabab mahugut in kahinang niya.

Original Greek

ὅμοιόςhomoiosLikeG3664A-NSM
ἐστινestinhe isG1510V-PAI-3S
ἀνθρώπῳanthrōpōto a manG0444N-DSM
οἰκοδομοῦντιoikodomountibuildingG3618V-PAP-DSM
οἰκίανoikiana houseG3614GN-ASF
ὃςhoswhoG3739R-NSM
ἔσκαψενeskapsendugG4626V-AAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἐβάθυνενebathunenhe deepenedG0900V-AAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἔθηκενethēkenhe laidG5087V-AAI-3S
θεμέλιονthemeliona foundationG2310N-ASM
ἐπὶepionG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
πέτραν.petranrock.G4073N-ASF
πλημμύρηςplēmmurēswhen a floodG4132N-GSF
δὲdethenG1161CONJ
γενομένηςgenomenēshaving comeG1096V-2ADP-GSF
προσέρηξενproserēxenburst uponG4366V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ποταμὸςpotamosstreamG4215N-NSM
τῇtēatheG3588T-DSF
οἰκίᾳoikiahouseG3614GN-DSF
ἐκείνῃ,ekeinēthat,G1565D-DSF
καὶkaiandG2532CONJ
οὐκouknotG3756PRT-N
ἴσχυσενischusenwas ableG2480V-AAI-3S
σαλεῦσαιsaleusaito shakeG4531V-AAN
αὐτὴνautēnitG0846P-ASF
διὰdiabecauseG1223PREP
τὸto<the>G3588T-ASN
καλῶςkalōswellG2573ADV
οἰκοδομῆσθαιoikodomēsthaito have been builtG3618V-RPN
αὐτήνautēnitG0846P-ASF
ἐπὶepiuponG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
πέτραν.¶petranrock.G4073N-ASF

49 Sagawa' in tau nakarungug kāku' ampa di' siya magkahagad sin diyungug niya, na, biya' siya sin tau naghinang sin bāy niya ha lupa' malunuk. Di' niya kalian malawm iban di' niya tambakan in manga hāg. Na, kugdanan mayan sin dunuk in bāy, saruun-duun malubu iban way tuud tabangan!”

Original Greek

ὉHoThe [one]G3588T-NSM
δὲdehoweverG1161CONJ
ἀκούσαςakousashaving heardG0191V-AAP-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
μὴmēnotG3361PRT-N
ποιήσαςpoiēsashaving doneG4160GV-AAP-NSM
ὅμοιόςhomoioslikeG3664A-NSM
ἐστινestinit isG1510V-PAI-3S
ἀνθρώπῳanthrōpōto a manG0444N-DSM
οἰκοδομήσαντιoikodomēsantihaving builtG3618V-AAP-DSM
οἰκίανoikiana houseG3614GN-ASF
ἐπὶepionG1909PREP
τὴνtēntheG3588T-ASF
γῆνgēngroundG1093IN-ASF
χωρὶςchōriswithoutG5565PREP
θεμελίουthemelioua foundationG2310N-GSM
ᾗhēon whichG3739R-DSF
προσέρηξενproserēxenburstG4366V-AAI-3S
ὁhotheG3588T-NSM
ποταμός,potamosstream,G4215N-NSM
καὶkaiandG2532CONJ
εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV
συνέπεσεν,sunepesenit fell,G6081V-2AAI-3S
καὶkaiandG2532CONJ
ἐγένετοegenetowasG1096V-2ADI-3S
τὸtotheG3588T-NSN
ῥῆγμαrhēgmaruinG4485N-NSN
τῆςtēsof theG3588T-GSF
οἰκίαςoikiashouseG3614GN-GSF
ἐκείνηςekeinēsthatG1565D-GSF
μέγα.¶megagreat [one].G3173A-NSN