Chapter 6
Pasal sin Adlaw Paghali-hali iban Pagpudji pa Tuhan
(Mat. 12:1-8; Mrk. 2:23-28)
1 Manjari, hambuuk adlaw, adlaw Sabtu' amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan sin manga Yahudi, limabay hi Īsa iban sin manga mulid niya dayn ha lawm uma. Sakali, kiyutul sin manga mulid niya in bunga sin tiyanum (biya' lupa pāy), ampa nila pīlu ha lima nila. Pag'ubus ampa nila kiyaun.
ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S σαββάτῳsabbatōa SabbathG4521N-DSN δευτεροπρώτῳdeuteroprōtōsecond [after the] firstG1207A-DSN διαπορεύεσθαιdiaporeuesthai[is] passing alongG1279V-PNN σπορίμων,sporimōngrainfields,G4702A-GPN ἔτιλλονetillonwere pluckingG5089V-IAI-3P μαθηταὶmathētaidisciplesG3101N-NPM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἤσθιονēsthionwere eatingG2068V-IAI-3P στάχυαςstachuasheads of grainG4719N-APM ψώχοντεςpsōchontesrubbing [them]G5597V-PAP-NPM χερσίν.chersinhands.G5495N-DPF 2 Laung sin kaibanan Parisi, “Mayta' kamu maghinang sin tiya'gahan sin sara' agama ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan?”
ΦαρισαίωνPharisaiōnPhariseesG5330N-GPM-T εἶπανeipansaidG2036V-2AAI-3P αὐτοῖς·autoisto them:G0846P-DPM ποιεῖτεpoieitedo youG4160GV-PAI-2P ἔξεστινexestinit is lawfulG1832V-PAI-3S τοῖςtois[on] theG3588T-DPN σάββασιν;sabbasinSabbaths?G4521N-DPN 3 In sambung hi Īsa kanila, “Mayta', wala' niyu nabacha ha lawm Kitab in hīnang hi Daud ha waktu hiyapdi' siya iban sin manga tindug niya?
ἀποκριθεὶςapokritheisansweringG0611V-AOP-NSM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM εἶπενeipensaidG2036V-2AAI-3S Ἰησοῦς·IēsousJesus;G2424GN-NSM-P οὐδὲoudeSurelyG3761CONJ-N ἀνέγνωτεanegnōtehave you readG0314V-2AAI-2P ἐποίησενepoiēsendidG4160GV-AAI-3S Δαυίδ,DauidDavid,G1138N-NSM-P ἐπείνασενepeinasenwas hungryG3983V-AAI-3S αὐτὸςautoshe himselfG0846P-NSM ὄντες;ontesbeing?G1510V-PAP-NPM 4 Simūd siya pa lawm Bāy sin Tuhan ampa niya kiyawa' in tinapay suchi bakas iyungsud pa Tuhan. Na, kiyaun niya iban dīhilan niya da isab in manga tindug niya. Na, in hinang nila langgal sara' sin agama natu' sabab amura manga imam in makajari kumaun sin kakaun bakas iyungsud pa Tuhan.”
εἰσῆλθενeisēlthenhe enteredG1525V-2AAI-3S θεοῦ,theouof God,G2316N-GSM-T ἄρτουςartousloavesG0740N-APM προθέσεωςprotheseōspresentationG4286N-GSF λαβὼνlabōnhaving takenG2983V-2AAP-NSM ἔφαγενephagenateG5315V-AAI-3S ἔδωκενedōkengaveG1325V-AAI-3S τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM ἔξεστινexestinit is lawfulG1832V-PAI-3S φαγεῖνphageinto eatG5315V-AAN μόνουςmonoussolelyG3441A-APM ἱερεῖς;hi'ereispriests?G2409N-APM 5 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “In aku, amu in Anak Mānusiya', amu in makapagbaya' umiyan bang unu in mapatut hinangun ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.”
ἔλεγενelegenHe was sayingG3004GV-IAI-3S αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S σαββάτουsabbatouSabbathG4521N-GSN ἀνθρώπου.¶anthrōpouof Man.G0444N-GSM-T Pauliun hi Īsa in Tau Nakukumay in Lima
(Mat. 12:9-14; Mrk. 3:1-6)
6 Manjari paghambuuk adlaw na isab, adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, miyadtu hi Īsa nagnasīhat pa langgal. Sakali awn duun hambuuk tau nakukumay in lima amu in pa tuu niya.
ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S ἑτέρῳheterōanotherG2087A-DSN σαββάτῳsabbatōSabbathG4521N-DSN εἰσελθεῖνeiseltheinenteringG1525V-2AAN συναγωγὴνsunagōgēnsynagogueG4864N-ASF διδάσκειν·didaskeinteaching;G1321V-PAN ἦνēnthere wasG1510V-IAI-3S ἄνθρωποςanthrōposa manG0444N-NSM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM δεξιὰdexiarightG1188A-NSF ξηρά.xērawithered.G3584A-NSF 7 Na, in manga kaibanan guru sin sara' agama iban sin manga kaibanan Parisi mabaya' nila lawagan dusa hi Īsa ha supaya nila siya katuntutan. Hangkan jiyagahan nila tuud hi Īsa bat nila kakitaan bang awn pauliun niya tau ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.
παρετηροῦντοparetērountoWere closely watchingG3906V-IMI-3P γραμματεῖςgrammateisscribesG1122N-NPM ΦαρισαῖοιPharisaioiPhariseesG5330N-NPM-T σαββάτῳsabbatōSabbathG4521N-DSN θεραπεύειtherapeueiHe healsG2323V-PAI-3S εὕρωσινheurōsinthey may find [reason]G2147V-2AAS-3P κατηγορεῖνkatēgoreinto accuseG2723V-PAN αὐτοῦ.autouHim.G0846P-GSM 8 Sagawa' asal kiyaingatan hi Īsa in lawm pikilan nila. Hangkan laung niya ha tau nakukumay in lima, “Tindug kaw ampa kaw kari pa unahan.” Na, timindug in tau ampa miyadtu timindug pa unahan.
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM διαλογισμοὺςdialogismousthoughtsG1261N-APM αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S ξηρὰνxēranwitheredG3584A-ASF ἔχοντιechontihavingG2192V-PAP-DSM χεῖρα·cheirahand;G5495N-ASF ἔγειρεegeiredo ariseG1453V-PAM-2S στῆθιstēthido standG2476V-2AAM-2S μέσον.mesonmidst.G3319A-ASN ἀναστὰςanastashaving risen upG0450V-2AAP-NSM ἔστη.estēhe stood.G2476V-2AAI-3S 9 Ubus laung hi Īsa kanila, “Awn hiasubu ku kaniyu. Bang ha aturan sin sara' agama natu', unu in mapatut natu' hinangun ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan? Huminang sin marayaw atawa sin makamula? Tumabang sin kabuhi' sin tau atawa mamatay?”
εἶπενeipenSaidG2036V-2AAI-3S ἸησοῦςIēsousJesusG2424GN-NSM-P αὐτούς·autousthem;G0846P-APM ἐπερωτῶeperōtōI askG1905V-PAI-1S ἔξεστινexestinit is lawfulG1832V-PAI-3S σαββάτῳsabbatōSabbathG4521N-DSN ἀγαθοποιῆσαιagathopoiēsaito do goodG0015V-AAN κακοποιῆσαι;kakopoiēsaito do evil?G2554V-AAN σῶσαιsōsaito saveG4982V-AAN ἀπολέσαι;apolesaito destroy?G0622V-AAN 10 Iyatud sila katān hi Īsa ubus laung niya ha tau nakukumay in lima, “Hunata in lima mu.” Na, hiyunat na sin tau in lima niya. Na, saruun-duun dimayaw nagbalik in lima niya.
περιβλεψάμενοςperiblepsamenoshaving looked aroundG4017V-AMP-NSM πάνταςpantasallG3956A-APM αὐτοὺςautouson themG0846P-APM εἶπενeipenHe saidG2036V-2AAI-3S αὐτῷ·autōto him;G0846P-DSM ἔκτεινονekteinondo stretch outG1614V-AAM-2S χεῖράcheirahandG5495N-ASF ἐποίησενepoiēsenhe didG4160GV-AAI-3S οὕτως·houtōsthus;G3779ADV ἀπεκατεστάθηapekatestathēwas restoredG0600V-API-3S αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ὑγιὴςhugiēssoundG5199A-NSF ἄλλη.allēanother.G0243A-NSF 11 Na, diyugalan tuud sila kan Īsa iban magtūy sila nag'isun bang unu in hinangun nila kan Īsa.
αὐτοὶautoiThey themselvesG0846P-NPM ἐπλήσθησανeplēsthēsanwere filledG4130V-API-3P ἀνοίαςanoiaswith rageG0454N-GSF διελάλουνdielalounwere discussingG1255V-IAI-3P ἀλλήλουςallēlousone anotherG0240C-APM ποιήσαιενpoiēsaienthey would doG4160GV-AAO-3P Ἰησοῦ.¶Iēsouto Jesus.G2424GN-DSM-P Hangpu' Tagduwa Mulid in Pīun hi Īsa Wakil Niya
(Mat. 10:1-4; Mrk. 3:13-19)
12 Hambuuk waktu sin manga adlaw da isab yadtu, timukad hi Īsa pa taas būd-būd mangarap pa Tuhan. Duun siya timpus hangka-dūm nangayu' duwaa pa Tuhan.
ἘγένετοEgenetoIt came to passG1096V-2ADI-3S ἡμέραιςhēmeraisdaysG2250N-DPF ταύταιςtautaisthoseG3778D-DPF ἐξελθεῖνexeltheinto go outG1831V-2AAN ὄροςorosmountainG3735N-ASN προσεύξασθαι·proseuxasthaito pray;G4336V-ADN διανυκτερεύωνdianuktereuōnspending the nightG1273V-PAP-NSM προσευχῇproseuchēaprayerG4335N-DSF θεοῦ.theouto God.G2316N-GSM-T 13 Na, naadlaw mayan, tiyawag hi Īsa mawn kaniya in manga mulid niya, ampa niya pinī' in hangpu' tagduwa hīnang manga wakil niya.
ἐγένετοegenetoit becameG1096V-2ADI-3S ἡμέρα,hēmeraday,G2250N-NSF προσεφώνησενprosephōnēsenHe called to [Him]G4377V-AAI-3S μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM αὐτοῦ,autouof Him,G0846P-GSM ἐκλεξάμενοςeklexamenoshaving chosen outG1586V-AMP-NSM δώδεκαdōdekatwelveG1427A-NUI ἀποστόλουςapostolousapostlesG0652N-APM ὠνόμασεν·ōnomasenHe named:G3687V-AAI-3S 14 In manga hangpu' tagduwa mulid napī' niya amuna hinda Simun (ngiyānan siya hi Īsa, Pitrus) iban sin taymanghud niya hi Andariyas, hi Ya'kub kay Yahiya, hi Pilip iban hi Bartulumi,
ΣίμωναSimōnaSimonG4613ON-ASM-P ὠνόμασενōnomasenHe namedG3687V-AAI-3S ΠέτρονPetronPeterG4074GN-ASM-P ἈνδρέανAndreanAndrewG0406N-ASM-P ἀδελφὸνadelphonbrotherG0080N-ASM αὐτοῦautouof himG0846P-GSM ἸάκωβονIakōbonJamesG2385GN-ASM-P ἸωάννηνIōannēnJohnG2491HN-ASM-P ΦίλιππονPhilipponPhilipG5376GN-ASM-P ΒαρθολομαῖονBartholomaionBartholomewG0918N-ASM-P 15 hi Matiyu iban hi Tumas, hi Ya'kub amu in anak hi Alpa, iban hi Simun (amu in bantug simulang ha pamarinta sin hula' Rūm),
ΜαθθαῖονMaththaionMatthewG3156N-ASM-P ΘωμᾶνThōmanThomasG2381N-ASM-P ἸάκωβονIakōbonJamesG2385HN-ASM-P τὸνton<the [son]>G3588T-ASM ἉλφαίουHalphaiouof AlphaeusG0256N-GSM-P ΣίμωναSimōnaSimonG4613GN-ASM-P τὸνtonthe [one]G3588T-ASM καλούμενονkaloumenonbeing calledG2564GV-PPP-ASM ζηλωτὴνzēlōtēnZealotG2208N-ASM-T 16 hi Judas amu in anak hi Ya'kub iban hi Judas tau dayn ha Kiriyud amu in manipu kan Īsa.
ἸούδανIoudanJudas [son]G2455GN-ASM-P ἸακώβουIakōbouof JamesG2385JN-GSM-P ἸούδανIoudanJudasG2455HN-ASM-P ἸσκαριὼθIskariōthIscariotG2469N-ASM-P ἐγένετοegenetobecameG1096V-2ADI-3S προδότης.prodotēs[the] betrayer.G4273N-NSM Magnasīhat iban Magpauli' hi Īsa ha Manga Nasasakit
(Mat. 4:23-25)
17 Paglūd hi Īsa iban sin manga wakil niya dayn ha taas būd-būd, timindug siya duun ha lugal mapatag iban sin manga mulid niya mataud. Mataud tuud tau in nagtipun mawn dayn ha katilibut sin hula' Yahudiya, dayn ha dāira Awrusalam iban dayn ha susulan sin dāira Tirus iban Sidun.
καταβὰςkatabashaving descendedG2597V-2AAP-NSM ἔστηestēHe stoodG2476V-2AAI-3S τόπουtopoua placeG5117N-GSM πεδινοῦ.pedinoulevel.G3977A-GSM ὄχλοςochlosa crowdG3793N-NSM πολὺςpoluslargeG4183A-NSM μαθητῶνmathētōnof disciplesG3101N-GPM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM πλῆθοςplēthosa multitudeG4128N-NSN ἸουδαίαςIoudaiasJudeaG2449N-GSF-L ἸερουσαλὴμIerousalēmJerusalemG2419N-GSF-L παραλίουparaliousea coastG3882N-GSF ΤύρουTurouof TyreG5184N-GSF-L ΣιδῶνοςSidōnosSidonG4605N-GSF-L 18 Miyawn sila dumungug sin nasīhat hi Īsa iban magpauli' sin manga sakit nila. Damikkiyan, in manga tau siyusūd sin saytan miyawn da isab iban kiyaulian sila.
ἐνοχλούμενοιenochloumenoibeing troubledG1776V-PPP-NPM πνευμάτωνpneumatōnspiritsG4151GN-GPN ἀκαθάρτωνakathartōnuncleanG0169A-GPN ἐθεραπεύοντο.etherapeuontowere healed.G2323V-IPI-3P 19 In tau katān mabaya' tuud kumaput kaniya sabab sin barakat niya magpauli' ha manga nasasakit iban kiyaulian niya sila katān.
ὄχλοςochlosmultitudeG3793N-NSM ἐζήτουνezētounwere seekingG2212V-IAI-3P ἅπτεσθαιhaptesthaito touchG0681V-PMN αὐτοῦ,autouHim,G0846P-GSM δύναμιςdunamispowerG1411N-NSF ἐξήρχετο,exērchetowas going outG1831V-INI-3S ἰᾶτοiatowas healingG2390V-INI-3S πάντας.¶pantasall.G3956A-APM Pasal Kakuyagan iban Kasusahan
(Mat. 5:1-12)
20 Sakali iyatud hi Īsa in manga mulid niya ampa siya namichara, laung niya, “Hisiyu-siyu kamu in magkahagad sin kagunahan niyu tuud in tabang sin Tuhan, dakula' in karayawan niyu, sabab ha lawm kamu sin pamarintahan sin Tuhan!
αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM ἐπάραςeparashaving lifted upG1869V-AAP-NSM ὀφθαλμοὺςophthalmousgazeG3788N-APM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM μαθητὰςmathētasdisciplesG3101N-APM αὐτοῦautouof HimG0846P-GSM ἔλεγεν·elegenwas saying:G3004GV-IAI-3S μακάριοιmakarioiBlessed [are]G3107A-NPM πτωχοί,ptōchoipoor,G4434N-NPM ὑμετέραhumeterayoursG4771A-NSF ἐστὶνestinisG1510V-PAI-3S βασιλείαbasileiakingdomG0932N-NSF θεοῦ.¶theouof God.G2316N-GSM-T 21 Hisiyu-siyu kamu ha bihaun in matuyu' huminang sin kabayaan sin Tuhan, dakula' in karayawan niyu, sabab dūlan kamu sin Tuhan huminang sin hinang niyu marayaw. Hisiyu-siyu kamu in magsusa ha bihaun (sabab sin manga kangīan ha lawm dunya), dakula' in karayawan niyu, sabab tantu awn da kakuyagan niyu ha susūngun!
ΜακάριοιMakarioiBlessed [are]G3107A-NPM πεινῶντεςpeinōnteshungeringG3983V-PAP-NPM χορτασθήσεσθε.¶chortasthēsestheyou will be filled.G5526V-FPI-2P ΜακάριοιMakarioiBlessed [are]G3107A-NPM κλαίοντεςklaiontesweepingG2799V-PAP-NPM γελάσετε.¶gelaseteyou will laugh.G1070V-FAI-2P 22 Hisiyu-siyu kamu in karugalan sin manga tau di' taymaun iban gura'-guraun iban pamungan sin unu-unu mangī', sabab-karna' agad kamu ha amu in Anak Mānusiya', na, dakula' in karayawan niyu!
ΜακάριοίMakarioiBlessedG3107A-NPM ἐστε,esteare youG1510V-PAI-2P μισήσωσινmisēsōsinmay hateG3404V-AAS-3P ἄνθρωποιanthrōpoimenG0444N-NPM ἀφορίσωσινaphorisōsinthey may excludeG0873V-AAS-3P ὀνειδίσωσινoneidisōsinthey may insult [you]G3679V-AAS-3P ἐκβάλωσινekbalōsinthey may cast outG1544V-2AAS-3P ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP πονηρὸνponēronevilG4190A-ASN ἕνεκαhenekaon account ofG1752PREP ἀνθρώπου.anthrōpouof Man.G0444N-GSM-T 23 “Bang yan kumugdan na kaniyu pagkūg-kuyag kamu iban paglami-lami kamu, sabab awn tungbas dakula' tiyatagama kaniyu didtu ha surga'. Karna' in manga kanabihan sin timpu nakauna yadtu hīnang da isab biya' ha yan sin manga kaapu'-apuan sin manga tau yan.
χάρητεcharētedo rejoiceG5463V-2AOM-2P ἐκείνῃekeinēthat [very]G1565D-DSF σκιρτήσατε·skirtēsatedo leap for joy;G4640V-AAM-2P μισθὸςmisthosrewardG3408N-NSM ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP πολὺςpolus[is] greatG4183A-NSM οὐρανῷ.ouranōheaven.G3772N-DSM κατὰkataAccording toG2596PREP τὰtathe [things]G3588T-APN αὐτὰautaof themG0846P-APN ἐποίουνepoiounwere treatingG4160GV-IAI-3P προφήταιςprophētaisprophetsG4396N-DPM πατέρεςpateresfathersG3962N-NPM αὐτῶν.¶autōnof them.G0846P-GPM 24 Sagawa' hisiyu-siyu kamu marayaw in parasahan ha bihaun, dakula' in kasusahan niyu ha susūngun, sabab amura dayaw parasahan ha dunya in kananaman niyu!
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP τοῖςtoiswho areG3588T-DPM πλουσίοις,plousioisrich,G4145A-DPM ἀπέχετεapecheteyou are receivingG0568V-PAI-2P παράκλησινparaklēsincomfortG3874N-ASF ὑμῶν.¶humōnof you.G4771P-2GP 25 Hisiyu-siyu kamu magdūl sadja sin kabayaan niyu bihaun, landu' in kasusahan niyu ha susūngun, sabab di' niyu makawa' in kabayaan niyu! Hisiyu-siyu kamu naglalami-lami ha bihaun dakula' in kasusahan niyu ha susūngun, sabab magdukka iban magtangis da kamu!
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ἐμπεπλησμένοιempeplēsmenoifilledG1705V-RPP-VPM πεινάσετε.¶peinaseteyou will hunger.G3983V-FAI-2P ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP γελῶντεςgelōnteslaughingG1070V-PAP-VPM πενθήσετεpenthēseteyou will mournG3996V-FAI-2P κλαύσετε.¶klausetewill weep.G2799V-FAI-2P 26 Hisiyu-siyu kamu biyabantug sin tau katān, dakula' in kasusahan niyu, sabab in manga nabi bukun bunnal, biya' da isab kaniyu biyantug sin manga kaapu'-apuan nila.”
ΟὐαὶOuaiWoe to youG3759INJ ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ὑμᾶςhumasof youG4771P-2AP εἴπωσινeipōsinspeakG2036V-2AAS-3P πάντεςpantesallG3956A-NPM ἄνθρωποι·anthrōpoimen;G0444N-NPM κατὰkataaccording toG2596PREP τὰtathe [things]G3588T-APN αὐτὰautaof themG0846P-APN ἐποίουνepoiounwere treatingG4160GV-IAI-3P ψευδοπροφήταιςpseudoprophētaisfalse prophetsG5578N-DPM πατέρεςpateresfathersG3962N-NPM αὐτῶν.autōnof them.G0846P-GPM Pasal sin Paglasa ha Banta
(Mat. 5:38-48; 7:12a)
27 “Sagawa' ini in bayta' ku kaniyu amu in sasuku' sin dumungug kāku'. Kalasahi niyu in banta niyu iban tabanga niyu in manga tau marugal kaniyu.
ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM ἀκούουσιν·akouousinhearing:G0191V-PAP-DPM ἀγαπᾶτεagapatedo loveG0025V-PAM-2P ἐχθροὺςechthrousenemiesG2190N-APM ὑμῶν,humōnof you,G4771P-2GP ποιεῖτεpoieitedo performG4160GV-PAM-2P τοῖςtoisto thoseG3588T-DPM μισοῦσινmisousinhatingG3404V-PAP-DPM 28 Pangayui niyu duwaa pa marayaw in manga tau amu in manukna' kaniyu pa mangī'. Iban pangayui niyu duwaa pa marayaw in manga tau namiminsana' kaniyu.
εὐλογεῖτεeulogeitedo blessG2127V-PAM-2P καταρωμένουςkatarōmenouscursingG2672V-PNP-APM προσεύχεσθεproseuchesthedo prayG4336V-PNM-2P ἐπηρεαζόντωνepēreazontōnmistreatingG1908V-PAP-GPM 29 Bang awn sumampak sin hansipak bayhu' niyu pasampakan niyu pa isab kaniya in hansipak. Iban bang awn tau kumawa' sin badju' niyu, pakawaan niyu na kaniya sampay in gamis niyu.
τῷtōTo the [one]G3588T-DSM τύπτοντίtuptontistrikingG5180V-PAP-DSM σιαγόνα,siagonacheek,G4600N-ASF πάρεχεparechedo offerG3930V-PAM-2S ἄλλην·allēnother;G0243A-ASF τοῦtouthe [one]G3588T-GSM αἴροντόςairontostaking awayG0142V-PAP-GSM ἱμάτιονhimationcloakG2440N-ASN χιτῶναchitōnatunicG5509N-ASM κωλύσῃς.¶kōlusēsmay do withhold.G2967V-AAS-2S 30 Dihili niyu in hisiyu-siyu mangayu' kaniyu, iban bang awn kumawa' sin unu-unu niyu, ayaw niyu na sukata magbalik.
ΠαντὶPantiTo everyoneG3956A-DSM αἰτοῦντίaitountiis askingG0154V-PAP-DSM δίδου·didoudo give;G1325V-PAM-2S τοῦtouthe [one]G3588T-GSM αἴροντοςairontostaking awayG0142V-PAP-GSM ἀπαίτει.apaiteido ask [it] back.G0523V-PAM-2S 31 Unu-unu in kabayaan niyu hinangun sin pagkahi niyu kaniyu, amuna yan in subay niyu hinangun isab kanila.
καθὼςkathōseven asG2531CONJ θέλετεtheleteyou desireG2309V-PAI-2P ποιῶσινpoiōsinthey may performG4160GV-PAS-3P ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP ἄνθρωποι,anthrōpoimen,G0444N-NPM ὑμεῖςhumeisyou yourselvesG4771P-2NP ποιεῖτεpoieitedo performG4160GV-PAM-2P αὐτοῖςautoisto themG0846P-DPM ὁμοίως.homoiōslikewise.G3668ADV 32 “Bang in kalasahan niyu amu sadja isab in manga tau malasa kaniyu, na unu in karayawan makawa' niyu? Karna' minsan in manga tau mangī' maingat da malasa ha manga tau malasa kanila!
ἀγαπᾶτεagapateyou loveG0025V-PAI-2P ἀγαπῶνταςagapōntaslovingG0025V-PAP-APM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP χάριςchariscreditG5485N-NSF ἐστίν;estinis it?G1510V-PAI-3S ἁμαρτωλοὶhamartōloisinnersG0268A-NPM ἀγαπῶνταςagapōntaslovingG0025V-PAP-APM αὐτοὺςautousthemG0846P-APM ἀγαπῶσιν.agapōsinlove.G0025V-PAI-3P 33 Iban bang in tabangun niyu amu sadja in manga tau manabang kaniyu, na, unu in karayawan makawa' niyu? Karna' minsan in manga tau mangī' biya' da ha yan in hinang nila.
ἀγαθοποιῆτεagathopoiēteyou shall do goodG0015V-PAS-2P τοὺςtousto thoseG3588T-APM ἀγαθοποιοῦνταςagathopoiountasdoing good toG0015V-PAP-APM ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP χάριςchariscreditG5485N-NSF ἐστίν;estinis it?G1510V-PAI-3S ἁμαρτωλοὶhamartōloisinnersG0268A-NPM ποιοῦσιν.poiousinperform.G4160GV-PAI-3P 34 Iban bang amu sadja in pabūsan niyu in tau makatungbas kaniyu, na unu in karayawan makawa' niyu? Karna' minsan in manga tau mangī' magbūs-biyūsi da ha wayruun kalugian nila!
δανίσητεdanisēteyou shall lend [to those]G1155V-AAS-2P ἐλπίζετεelpizeteyou expectG1679V-PAI-2P λαβεῖν,labeinto receive ,G2983V-2AAN ὑμῖνhuminto youG4771P-2DP χάριςchariscreditG5485N-NSF ἐστίν;estinis it?G1510V-PAI-3S ἁμαρτωλοὶhamartōloisinnersG0268A-NPM ἁμαρτωλοῖςhamartōloisto sinnersG0268A-DPM δανίζουσινdanizousinlendG1155V-PAI-3P ἀπολάβωσινapolabōsinthey may receiveG0618V-2AAS-3P ἴσα.isasame amount.G2470A-APN 35 Sagawa' in manga kamu, subay kamu malasa ha manga banta niyu iban tabanga niyu sila. Pabūsi niyu sila sin kagunahan nila iban ayaw kamu maghulat-hulat sin tungbasan nila kamu. Bang niyu yan hinangun, na, makabāk kamu karayawan dakula' iban mahinang kamu anak sin Tuhan Mahatinggi, sabab in Tuhan marayaw minsan ha manga tau mangī' amu in di' manumtum sin tabang niya kanila.
ἀγαπᾶτεagapatedo loveG0025V-PAM-2P ἐχθροὺςechthrousenemiesG2190N-APM ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP ἀγαθοποιεῖτεagathopoieitedo goodG0015V-PAM-2P δανίζετεdanizetedo lendG1155V-PAM-2P μηδὲνmēdennothingG3367A-ASN-N ἀπελπίζοντες·apelpizontesexpecting in return;G0560V-PAP-NPM ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S μισθὸςmisthosrewardG3408N-NSM ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP πολύς,polusgreat,G4183A-NSM ἔσεσθεesestheyou will beG1510V-FDI-2P ὑψίστου,hupsistouMost High,G5310A-GSM-S αὐτὸςautosHe himselfG0846P-NSM χρηστόςchrēstoskindG5543A-NSM ἐστινestinisG1510V-PAI-3S ἀχαρίστουςacharistousungratefulG0884A-APM πονηρούς.¶ponērousevil.G4190A-APM 36 Kaulungi niyu in pagkahi niyu biya' sin ulung sin Tuhan, Ama' niyu, ha manga tau.
ΓίνεσθεGinesthedo be youG1096V-PNM-2P οἰκτίρμονεςoiktirmonesmercifulG3629A-NPM καθὼςkathōseven asG2531CONJ πατὴρpatērFatherG3962N-NSM-T ὑμῶνhumōnof youG4771P-2GP οἰκτίρμωνoiktirmōnmercifulG3629A-NSM ἐστίν.estinis.G1510V-PAI-3S Pasal sin Pagliling ha Pagkahi
(Mat. 7:1-5)
37 “Ayaw kamu mangliling pa mangī' sin hinang sin tau dugaing ha supaya isab kamu di' lilingun sin Tuhan. Ayaw kamu mag'ūs-'ūs mangdihil hukuman sin hinang sin pagkahi niyu bat kamu isab di' butangan sin Tuhan hukuman. Maapa niyu in pagkahi niyu bat kamu isab ampunun sin Tuhan.
κρίνετε,krinetedo judge,G2919V-PAM-2P κριθῆτε.krithēteyou may be judged.G2919V-APS-2P καταδικάζετε,katadikazetedo condemn,G2613V-PAM-2P καταδικασθῆτε.katadikasthēteyou may be condemned.G2613V-APS-2P ἀπολύετε,apoluetedo forgive,G0630GV-PAM-2P ἀπολυθήσεσθε.apoluthēsestheyou will be forgiven.G0630GV-FPI-2P 38 Bang ibārat magdihil, bang mataud in hirihil niyu ha pagkahi niyu, mataud da isab in hirihil sin Tuhan kaniyu. Dakula' in tungbas niya kaniyu. Bang biya' sapantun magtupung lasay-manglasay in hirihil niya kaniyu. In kaagi niyu magtupung sin hirihil niyu, amura isab in kaagi sin Tuhan magtupung sin hirihil niya kaniyu.”
δίδοτε,didotedo give,G1325V-PAM-2P δοθήσεταιdothēsetaiit will be givenG1325V-FPI-3S ὑμῖν.huminto you.G4771P-2DP μέτρονmetronMeasureG3358N-ASN πεπιεσμένονpepiesmenonpressed downG4085V-RPP-ASN σεσαλευμένονsesaleumenonshaken togetherG4531V-RPP-ASN ὑπερεκχυννόμενονhuperekchunnomenonrunning overG5240V-PPP-ASN δώσουσινdōsousinwill they putG1325V-FAI-3P κόλπονkolponlapG2859N-ASM ὑμῶν·humōnof you;G4771P-2GP μέτρῳmetrōmeasureG3358N-DSN μετρεῖτε,metreiteyou measure,G3354V-PAI-2P ἀντιμετρηθήσεταιantimetrēthēsetaiit will be re-measuredG0488V-FPI-3S ὑμῖν.huminto you.G4771P-2DP 39 Na, diyalil hi Īsa in bichara niya, laung niya, “In hambuuk tau buta di' makaambit ha tau buta da isab, sabab bang niya yan hinangun, mahulug sila karuwa pa lubang.
εἶπενeipenHe spokeG2036V-2AAI-3S παραβολὴνparabolēna parableG3850N-ASF αὐτοῖς·autoisto them;G0846P-DPM μήτιmētisurely not everG3385PRT-N δύναταιdunataiis ableG1410V-PNI-3S τυφλὸςtuphlosa blind [man]G5185A-NSM τυφλὸνtuphlona blind [man]G5185A-ASM ὁδηγεῖν;hodēgeinto lead?G3594V-PAN οὐχὶouchiSurelyG3780PRT-N ἀμφότεροιamphoteroibothG0297A-NPM βόθυνονbothunona pitG0999N-ASM ἐμπεσοῦνται;¶empesountaiwill fall in?G1706V-FNI-3P 40 Wayruun anak mulid in mataas dayn ha guru nila. Sagawa' bang tumammat na in manga mulid sin pangadji' nila, na mabiya' na sila katān sin guru nila.”
ἔστινestinisG1510V-PAI-3S μαθητὴςmathētēsa discipleG3101N-NSM διδάσκαλονdidaskalonteacherG1320N-ASM αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM κατηρτισμένοςkatērtismenosfully trainedG2675V-RPP-NSM ἔσταιestaiwill beG1510V-FDI-3S διδάσκαλοςdidaskalosteacherG1320N-NSM αὐτοῦ.¶autouof him.G0846P-GSM 41 Laung pa isab hi Īsa, “Līliling niyu sadja pa mangī' in kasāan sin pagkahi niyu. Maingat niyu lilingun in kasāan nila minsan sibi'-sibi' da, sagawa' di' niyu kaingatan lilingun in kasāan niyu minsan da biya' laggu' unu. Amu in pag'iyanun, kakitaan niyu in puling sibi'-sibi' ha lawm mata sin pagkahi niyu, sagawa' di' niyu kakitaan in puling malaggu' ha lawm mata niyu.
βλέπειςblepeislook you atG0991V-PAI-2S κάρφοςkarphossplinterG2595N-ASN ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM ἀδελφοῦadelphoubrotherG0080N-GSM δοκὸνdokonthe beamG1385N-ASF τὴνtēnthat [is]G3588T-ASF ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM κατανοεῖς;katanoeisnotice?G2657V-PAI-2S 42 Di' kamu yan manjari! Mabaya' kamu mag'īg sin puling ha mata sin pagkahi niyu, sa' di' niyu kakitaan sin awn puling biya' laggu' hāg ha lawm mata niyu. In kamu yan lansuk ha guwa', bingit ha lawm. Magpabaw'-baw' sadja kamu marayaw. Īgi niyu naa muna in puling biya' laggu' hāg dayn ha lawm mata niyu, ampa kamu makakita' marayaw umīg sin puling sin pagkahi niyu.”
δύνασαιdunasaiare you ableG1410V-PNI-2S ἀδελφῷadelphōbrotherG0080N-DSM ἀδελφέ,adelpheBrother,G0080N-VSM ἄφεςaphesdo allow [me]G0863IV-2AAM-2S ἐκβάλωekbalōI may cast outG1544V-2AAS-1S κάρφοςkarphossplinterG2595N-ASN ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM αὐτὸςautosyourselfG0846P-NSM ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM βλέπων;blepōnseeing?G0991V-PAP-NSM ὑποκριτά,hupokritaHypocrite,G5273N-VSM ἔκβαλεekbaledo cast outG1544V-2AAM-2S ὀφθαλμοῦophthalmoueyeG3788N-GSM διαβλέψειςdiablepseisyou will see clearlyG1227V-FAI-2S κάρφοςkarphossplinterG2595N-ASN ὀφθαλμῷophthalmōeyeG3788N-DSM ἀδελφοῦadelphoubrotherG0080N-GSM ἐκβαλεῖν.ekbaleinto cast out.G1544V-2AAN In Kahuy iban sin Bunga niya
(Mat. 7:16-20; 12:33-35)
43 “In kahuy marayaw di' magbunga mangī'. Damikkiyan, in kahuy mangī' di' magbunga marayaw.
ἐστινestinthere isG1510V-PAI-3S δένδρονdendrontreeG1186N-NSN ποιοῦνpoiounproducingG4160GV-PAP-NSN καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM σαπρόν·sapronbad;G4550A-ASM πάλινpalinagain [is there]G3825ADV δένδρονdendrona treeG1186N-NSN σαπρὸνsapronbadG4550A-NSN ποιοῦνpoiounproducingG4160GV-PAP-NSN καρπὸνkarponfruitG2590N-ASM 44 Asal in kahuy kaingatan dayn ha bunga niya. Biya' na sin bungang-kahuy tina bukun dayn ha kahuy tunukan makawa'. Damikkiyan in bunga anggul bukun dayn ha sagbut tunukan makawa'.
ἕκαστονhekastonEachG1538A-NSN δένδρονdendrontreeG1186N-NSN καρποῦkarpoufruitG2590N-GSM γινώσκεται.ginōsketaiis known.G1097V-PPI-3S ἀκανθῶνakanthōnthornsG0173N-GPF συλλέγουσινsullegousindo they gatherG4816V-PAI-3P βάτουbatoua bramble bushG0942N-GSF σταφυλὴνstaphulēngrapesG4718N-ASF τρυγῶσιν.¶trugōsingather they.G5166V-PAI-3P 45 Na, biya' da isab ha yan in hantang sin mānusiya'. In tau marayaw in hinang iban bichara niya marayaw da isab, sabab marayaw in ha lawm pamikil niya, sagawa' in tau mangī', in hinang iban bichara niya mangī' da isab, sabab mangī' in ha lawm pamikil niya. Unu-unu in ha lawm sin pamikil sin tau amura isab in gumuwa' dayn ha simud niya.
ἀγαθὸςagathosgoodG0018A-NSM ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM ἀγαθοῦagathougoodG0018A-GSM θησαυροῦthēsauroutreasureG2344N-GSM καρδίαςkardias[his] heartG2588N-GSF αὐτοῦautouof himG0846P-GSM προφέρειprophereibrings forthG4393V-PAI-3S τὸtothat which [is]G3588T-ASN ἀγαθόν,agathongood,G0018A-ASN πονηρὸςponērosevilG4190A-NSM ἄνθρωποςanthrōposmanG0444N-NSM πονηροῦponērouevilG4190A-GSM θησαυροῦthēsauroutreasureG2344N-GSM καρδίαςkardiasheartG2588N-GSF αὑτοῦhautouhis ownG1438F-3GSM προφέρειprophereibrings forthG4393V-PAI-3S τὸtothat which [is]G3588T-ASN πονηρόν·ponēronevil;G4190A-ASN περισσεύματοςperisseumatosoverflowG4051N-GSN καρδίαςkardiasof his heartG2588N-GSF λαλεῖlaleispeaksG2980V-PAI-3S στόμαstomamouthG4750N-NSN αὐτοῦ.autouof him.G0846P-GSM Dalilan Pasal sin Duwa Tau Maghinang Bāy
(Mat. 7:24-27)
46 “Mayta' niyu aku tawagun Panghu', malayngkan di' niyu hinangun in daakan ku kaniyu?
καλεῖτε·kaleitedo you call:G2564GV-PAI-2P ποιεῖτεpoieitedoG4160GV-PAI-2P λέγω;¶legōI say?G3004GV-PAI-1S 47 Baytaan ta kamu bang biya' diin in hantang sin tau amu in mari dumungug sin hindu' ku iban kahagarun niya.
ἐρχόμενοςerchomenosis comingG2064V-PNP-NSM ἀκούωνakouōnhearingG0191V-PAP-NSM λόγωνlogōnwordsG3056N-GPM ποιῶνpoiōndoingG4160GV-PAP-NSM αὐτούς,autousthem,G0846P-APM ὑποδείξωhupodeixōI will showG5263V-FAI-1S τίνιtinito whomG5101I-DSM ἐστὶνestinhe isG1510V-PAI-3S ὅμοιος.homoioslike.G3664A-NSM 48 Biya' siya yan sin hambuuk tau naghinang sin bāy niya ha lupa' matugas. Kalian niya malawm ampa niya tambakan mahugut in manga hāg niya. Na, minsan kugdanan dunuk dayn ha suba' in bāy niya di' da majugjug sabab mahugut in kahinang niya.
ὅμοιόςhomoiosLikeG3664A-NSM ἐστινestinhe isG1510V-PAI-3S ἀνθρώπῳanthrōpōto a manG0444N-DSM οἰκοδομοῦντιoikodomountibuildingG3618V-PAP-DSM οἰκίανoikiana houseG3614GN-ASF ἔσκαψενeskapsendugG4626V-AAI-3S ἐβάθυνενebathunenhe deepenedG0900V-AAI-3S ἔθηκενethēkenhe laidG5087V-AAI-3S θεμέλιονthemeliona foundationG2310N-ASM πέτραν.petranrock.G4073N-ASF πλημμύρηςplēmmurēswhen a floodG4132N-GSF γενομένηςgenomenēshaving comeG1096V-2ADP-GSF προσέρηξενproserēxenburst uponG4366V-AAI-3S ποταμὸςpotamosstreamG4215N-NSM ἐκείνῃ,ekeinēthat,G1565D-DSF ἴσχυσενischusenwas ableG2480V-AAI-3S σαλεῦσαιsaleusaito shakeG4531V-AAN οἰκοδομῆσθαιoikodomēsthaito have been builtG3618V-RPN πέτραν.¶petranrock.G4073N-ASF 49 Sagawa' in tau nakarungug kāku' ampa di' siya magkahagad sin diyungug niya, na, biya' siya sin tau naghinang sin bāy niya ha lupa' malunuk. Di' niya kalian malawm iban di' niya tambakan in manga hāg. Na, kugdanan mayan sin dunuk in bāy, saruun-duun malubu iban way tuud tabangan!”
ἀκούσαςakousashaving heardG0191V-AAP-NSM ποιήσαςpoiēsashaving doneG4160GV-AAP-NSM ὅμοιόςhomoioslikeG3664A-NSM ἐστινestinit isG1510V-PAI-3S ἀνθρώπῳanthrōpōto a manG0444N-DSM οἰκοδομήσαντιoikodomēsantihaving builtG3618V-AAP-DSM οἰκίανoikiana houseG3614GN-ASF χωρὶςchōriswithoutG5565PREP θεμελίουthemelioua foundationG2310N-GSM προσέρηξενproserēxenburstG4366V-AAI-3S ποταμός,potamosstream,G4215N-NSM εὐθὺςeuthusimmediatelyG2112ADV συνέπεσεν,sunepesenit fell,G6081V-2AAI-3S ἐγένετοegenetowasG1096V-2ADI-3S ῥῆγμαrhēgmaruinG4485N-NSN ἐκείνηςekeinēsthatG1565D-GSF μέγα.¶megagreat [one].G3173A-NSN